Rozpocznij bezpłatną konsultację doboru systemu zasilania »

Gdzie kupować osprzęt elektroinstalacyjny?

Niezawodna ochrona sieci bez kompromisów - Sprawdź!

Elektryczne niechlujstwo - cz. 13

mgr inż. Julian Wiatr | elektro.info 9/2011 | 2011-08-09

Głębokość ułożenia zgodnie z prywatną normą inwestora

Stanisław Cały

Utarło się powiedzenie, że instalację elektryczną wykona każdy, przez co rosnąca liczba domorosłych elektryków zaczyna być wręcz niepokojąca. Znany jest mi przypadek śmiertelnego rażenia prądem elektrycznym podczas wymiany żarówki, co potwierdza, że nawet ta prosta czynność przy nieprawidłowo wykonanej instalacji może stwarzać poważne zagrożenia. Z kolei kilka dni temu prowadziłem nadzór autorski realizacji projektu oświetlenia drogowego.

Zobacz także

dr hab. inż. Stefan Gierlotka news Chiny i ich energetyczny rozwój

Chiny i ich energetyczny rozwój

W ostatnich czasach Chiny stały się najszybciej modernizującym się krajem na świecie. W ciągu kilku dekad miasta chińskie całkowicie zmieniły swoją panoramę, wznosząc jedne z najwyższych wieżowców świata. Chiny mają jedną z najrozleglejszych sieci kolei dużych prędkości. Są też największym producentem energii elektrycznej na świecie.

dr hab. inż. Stefan Gierlotka Wenezuela i jej ciekawostki elektryczne

Wenezuela i jej ciekawostki elektryczne

Wenezuela ma wiele fascynujących miejsc do odkrycia. Należą do nich m.in. najwyższy wodospad świata – Salto Angel, najwyżej położona kolejka linowa na świecie, wywożąca pasażerów na wysokość 4765 m n.p.m.,...

mgr inż. Julian Wiatr Wybrane elektrownie wodne Podsudecia

Wybrane elektrownie wodne Podsudecia

Trudno sobie wyobrazić współczesne społeczeństwo bez dostępu do energii elektrycznej, która stanowi ekologicznie najczystszy rodzaj energii. W światowej produkcji energii elektrycznej dominujące znaczenie mają ropa naftowa, węgiel kamienny, gaz ziemny oraz uran. Surowce te w wyniku przemian energetycznych wpływają na znaczne zanieczyszczenie środowiska naturalnego, a duża konsumpcja energii elektrycznej powoduje szybkie zmniejszanie się zapasów tych surowców. Prowadzi to do konieczności poszukiwania...

Problemy pojawiały się na etapie opracowywania projektu ze względu na chaotycznie uzbrojony teren. Kiedy już sobie z tym poradziłem, pojawiły się kolejne problemy z elementami uzbrojenia terenu, które nie zostały zinwentaryzowane. Podczas prowadzenia prac ziemnych w kilku miejscach wykonawca natrafił na kabel 15 kV ułożony na głębokości zaledwie 40 cm, podczas gdy norma N SEP-E-004 Elektroenergetyczne i sygnalizacyjne linie kablowe. Projektowanie i budowa, podobnie jak wycofana ze zbioru PKN norma PN-76/E 5125 o takim samym tytule, określa głębokość układania kabli SN na 90 cm.

Podczas prac instalacyjnych wykonawca znajdował również przewody YDY 3×2,5 wykorzystywane jako „kabel ziemny”, mimo że są to przewody instalacyjne i nie nadają się do układania w ziemi. Świadczy to niezbicie o „wysokich” kwalifikacjach wykonawców, którzy w przeszłości układali kable i przewody. O tym, jak ważna jest dokładna mapa geodezyjna, z pewnością przekonał się niejeden wykonawca, który podczas prowadzenia wykopów uszkadzał kable nie wykazane na mapie geodezyjnej.

Często spotykamy zdewastowane słupy oświetlenia ulicznego, pozbawione ochrony przeciwporażeniowej przy uszkodzeniu. Podobnie linki linii napowietrznej „żyjące w symbiozie” z gałęziami drzew to zjawisko wręcz powszechne. Tu należy jednoznacznie winić osoby odpowiedzialne za eksploatację, gdyż dokonanie przecinki drzewa nie wymaga specjalnej decyzji administracyjnej. Codziennie obserwuję drzewa zarastające czynną napowietrzną linię elektroenergetyczną nn. Przy ulicy, którą jadę codziennie do pracy, biegnie napowietrzna linia oświetlenia drogowego, której stan techniczny słupów jest wręcz tragiczny, a jej właściciel nie podejmuje żadnych kroków mających na celu neutralizację zagrożeń. Kilka dni temu wskutek poślizgu w jeden ze słupów ww. linii oświetleniowej uderzył samochód. Na skutek uderzenia słup pękł i przewrócił się na jezdnię. Na szczęście nikomu nic się nie stało, choć mogło dojść do tragedii. Wówczas reakcja właściciela sieci była natychmiastowa. Słup w ciągu krótkiego czasu został wymieniony na nowy, a linia elektroenergetyczna została odtworzona. Czy trzeba czekać na podobny przypadek, aby osoba odpowiedzialna za eksploatację skierowała tam brygadę remontową?

Inny przypadek. Zostałem powiadomiony przez ochronę mojego letniego domku o braku zasilania systemu alarmowego. Pomyślałem wówczas, że zakład energetyczny prowadzi jakieś prace remontowe. Wykonałem telefon do dyspozytora, który powiadomił mnie, że żadne prace nie są prowadzone, nie otrzymał również sygnału o awarii. Następnego dnia pojechałem sprawdzić, co się stało. Okazało się, że dwie linki fazowe leżą na ziemi. Prąd zwarciowy, jaki płynął wskutek dwufazowego zwarcia z ziemią, okazał się niewystarczający do zadziałania bezpieczników w pobliskiej stacji transformatorowej. Pogotowie energetyczne zareagowało bardzo szybko i po około dwóch godzinach od zgłoszenia awarii zagrożenie zostało usunięte. Tym razem nic się nie stało. Nikt nie został porażony prądem elektrycznym. Ale czy tak będzie zawsze?

Natomiast zdewastowany słup, zarośnięta linia napowietrzna lub kable wprowadzane do złącza kablowego bez żadnej osłony mechanicznej to świadome działanie wykonawcy za przyzwoleniem osoby odpowiedzialnej za nadzór. Należy tylko zapytać, czy takie działania wynikają z głupoty, braku odpowiedzialności czy z braku wiedzy osób odpowiedzialnych, gdyż nadal zbyt łatwo można zdobyć świadectwo kwalifikacyjne uprawniające do pracy przy urządzeniach elektrycznych o napięciu do 1 kV. W tym miejscu przypomnę Państwu słupową stację transformatorową zlokalizowaną w lesie w pobliżu mojego miejsca zamieszkania.

Mimo wielu moich sygnałów w tej sprawie, nikt się tym problemem nie interesuje. Stacja znacząco zarosła, dostanie się do niej graniczy w tej chwili niemal z cudem. Jej lokalizacja stwarza pewne problemy z ustaleniem właściciela. Pobliskie tory ruchliwej trasy kolejowej mogą sugerować, że właścicielem jest PKP ENERGETYKA, bliskość siedziby PGE Dystrybucja S.A. Oddział Warszawa może stwarzać podejrzenie, że to jest właściciel feralnej stacji. No ale na terenie Warszawy funkcjonuje trzeci zakład energetyczny RWE Polska. W jednym mieście funkcjonuje trzech dystrybutorów energii elektrycznej i nikt nie przyznaje się do zdewastowanej stacji, a może jest ona własnością prywatną? Myślę, że czas zająć się tym problemem. W przypadku ujawnienia się właściciela, który będzie miał trudności z jej lokalizacją, bardzo chętnie wskażę miejsce jej posadowienia.

Prezentowane przez nas zdjęcia uszkodzonych czynnych urządzeń elektrycznych to niekończąca się opowieść na temat otaczającej rzeczywistości. Jak długo można tolerować taki stan rzeczy? Czy w końcu zacznie ktoś kontrolować stan bezpieczeństwa elektrycznego, który jak dowodzą prezentowane zdjęcia jest powszechnie bagatelizowany? Na to pytanie nie znajdziemy szybko odpowiedzi. Brak instytucji kontrolnej oraz ciągle zmieniające się normy i przepisy powodują niemalże „wolną amerykankę” w tym względzie.

W praktyce mamy bardzo często do czynienia z niewykwalifikowaną kadrą elektryków, którzy nierzetelnie wykonują swój zawód, a tym samym stwarzają zagrożenie dla innych. Aż dziw bierze, że nikt kompetentny na szczeblu władz państwowych nie podejmuje próby likwidacji opisywanego przeze mnie od kilku lat stanu rzeczy na wzór przyjęty w innych krajach Unii Europejskiej. Mimo szeroko zakrojonej akcji na rzecz bezpieczeństwa elektrycznego, którą prowadzą SEP, SPE, Politechnika Wrocławska oraz inne ośrodki w naukowe. Jednak te działania to nadal za mało. Uświadamianie osób odpowiedzialnych za eksploatację to bardzo ważne społeczne działania, lecz dopóki nie będą prowadzone kontrole stanu bezpieczeństwa przez wyspecjalizowaną instytucję, która będzie mogła nakładać dotkliwe kary, dopóty nie osiągniemy zamierzonego celu.

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!

tagi:

elektro.info oświetlenie oświetlenie drogowe zakład energetyczny elektryczne niechlujstwo instalacje elektryczne Strategia KE: energia z morskich źródeł odnawialnych fotoreportaż

Galeria zdjęć

Tytuł

przejdź do galerii

System hydroenergetyczny rzeki Słupi składa się z pięciu zawodowych elektrowni wodnych. Cztery z nich pracują w kaskadzie na Słupi, a jedna – na Skotawie, przy jej ujściu. Ponadto wody Słupi napędzają turbiny dwóch małych elektrowni pracujących w centrum Słupska. Obie są przyłączone do krajowej sieci elektroenergetycznej i choć nie odgrywają w niej znaczącej roli, warto o nich napisać ze względu na unikatowy sposób ich zasilania z jednego kanału derywacyjnego, pozbawionego śluzy wlotowej, oraz przez...

dr hab. inż. Stefan Gierlotka Kuba i elektryka

Kuba i elektryka

Kuba położona jest na Morzu Karaibskim, w archipelagu Wielkich Antyli. Stanowi największą wyspę na Karaibach, zamieszkałą przez 11-milionową populację. Jest republiką socjalistyczną, z jednopartyjnym systemem politycznym. Jej gospodarka oparta jest głównie na uprawie trzciny cukrowej oraz wydobyciu rud niklu, kobaltu, manganu, chromu, miedzi oraz ropy naftowej. Nikiel jest główną pozycją eksportową i stanowi 4% całkowitej produkcji niklu na świecie.

dr hab. inż. Stefan Gierlotka Etiopia i elektryka

Etiopia i elektryka

Etiopia należy do najuboższych krajów świata. Usytuowana jest wysoko nad poziomem morza i obejmuje bardzo zróżnicowane krajobrazy. Tu przebiega Wielki Rów Afrykański, stanowiący system wielu obniżeń tektonicznych. Etiopia, licząca ponad 105 milionów mieszkańców, jest drugim pod względem liczby ludności narodem w Afryce. Stolicą jest Addis Abeba, którą zamieszkuje ponad 2,7 miliona mieszkańców. W Etiopii mówi się w języku Oromo i Amharic. Etiopskie dzieci uczą się w młodszych klasach języka plemiennego,...

Anna Kuziemska news Jubileuszowe Verba Docent wręczone!

Jubileuszowe Verba Docent wręczone!

Rok 2021 to dla naszej redakcji rok szczególny – to rok jubileuszu 20-lecia istnienia miesięcznika „elektro.info” na rynku wydawniczym. Obfituje on w wydarzenia zorganizowane przez naszą redakcję, które mają pokazać, jak bardzo rozwinęła się przez te dwie dekady nasza redakcja i zapewnić Czytelnikom możliwość korzystania z fachowej wiedzy osób publikujących na naszych łamach.

Komentarze

Powiązane

mgr inż. Józef Szczotka Zasilanie elektryczne urządzeń energetyki funkcjonujących w czasie pożaru

Zasilanie elektryczne urządzeń energetyki funkcjonujących w czasie pożaru

Rozbudowa systemu elektroenergetycznego, jaka ma obecnie miejsce, jest związana z wprowadzaniem coraz nowocześniejszych technologii wytwarzania i przesyłu energii elektrycznej. Podyktowane jest to potrzebami rynku energetycznego, wymagającego dużej dyspozycyjności i niezawodności zasilania elektrycznego. Rozwiązania wprowadzane w obiektach energetyki muszą być niezawodne, a przy tym bardzo bezpieczne.

dr inż Piotr Bilski Pomiary instalacji elektrycznych

Pomiary instalacji elektrycznych

Instalacja elektryczna w budynku oraz innych obiektach budowlanych pełni funkcję krytyczną, od jej stanu technicznego zależy bowiem funkcjonowanie wielu urządzeń. Dlatego konieczne jest przeprowadzanie regularnych przeglądów oraz okresowych pomiarów instalacji w celu sprawdzenia, czy jej stan pozwala na utrzymanie poziomu i jakości zasilania budynku lub obiektu budowlanego. Drugim powodem przeprowadzania pomiarów eksploatacyjnych jest bezpieczeństwo. Niesprawnie działająca instalacja może być przyczyną...

mgr inż. Krzysztof Berlik Budowa linii kablowych WN

Budowa linii kablowych WN

Przyszłość budowy sieci WN w miastach należy do linii kablowych i GPZ-tów wnętrzowych. Jest to w zasadzie jedyne rozwiązanie, umożliwiające realizację tak istotnej inwestycji w obszarze zurbanizowanym. Jest ono kilkakrotnie droższe od napowietrznego, lecz pozwala na zrealizowanie inwestycji oraz jest znacznie bardziej bezpieczne w eksploatacji.

dr hab. inż. Andrzej Sowa Nowe normy dotyczące ochrony odgromowej obiektów budowlanych

Nowe normy dotyczące ochrony odgromowej obiektów budowlanych

Urządzenie piorunochronne powinno przejąć i odprowadzić do ziemi prąd wyładowania piorunowego w sposób bezpieczny dla ludzi oraz eliminujący możliwość uszkodzenia chronionego obiektu budowlanego oraz urządzeń w nim zainstalowanych. Obecnie wprowadzane są cztery nowe normy serii PN-EN 62305, określające zasady ochrony odgromowej obiektów budowlanych. W normach tych szczególną uwagę zwrócono na ochronę przed piorunowym impulsem elektromagnetycznym, którego oddziaływanie może spowodować uszkodzenie...

dr inż. Marcin Andrzej Sulkowski Ocena instalacji oświetleniowych

Ocena instalacji oświetleniowych

Od 1 stycznia 2009 r. wszedł w życie obowiązek sporządzania świadectwa charakterystyki energetycznej nieruchomości (tzw. certyfikatu energetycznego lub paszportu energetycznego), który wynika z przepisów Dyrektywy 2002/91/WE Parlamentu Europejskiego z dnia 16 grudnia 2002 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków. Obowiązek posiadania certyfikatu dotyczy wszystkich obiektów budowlanych oddawanych do użytkowania oraz obiektów budowlanych, które właściciel chce sprzedać lub wynająć.

mgr inż. Andrzej Boczkowski Przegląd i kontrola instalacji elektrycznych i instalacji (urządzeń) piorunochronnych w budynku

Przegląd i kontrola instalacji elektrycznych i instalacji (urządzeń) piorunochronnych w budynku

Obowiązek zapewnienia wymaganego stanu technicznego instalacji (urządzeń) piorunochronnych w budynku, zgodnie z wymaganiami Polskiej Normy PN/E-05003, PN-IEC 61024 oraz PN-IEC 61312, obciąża właściciela lub zarządcę budynku. Sprawdzanie okresowe obejmuje przeprowadzenie oględzin instalacji elektrycznej (bez jej demontażu lub z częściowym jej demontażem), a następnie powinno być uzupełnione właściwymi pomiarami i próbami, łącznie ze sprawdzeniem wymaganych czasów zadziałania urządzeń ochronnych różnicowoprądowych.

dr inż. Tadeusz Płatek, mgr inż. Tomasz Biernacik, dr inż. Andrzej Baranecki Filtr hybrydowy jako kompensator negatywnego oddziaływania nieliniowych odbiorników dużej mocy na sieć zasilającą

Filtr hybrydowy jako kompensator negatywnego oddziaływania nieliniowych odbiorników dużej mocy na sieć zasilającą

Rosnąca liczba odbiorników nieliniowych stwarza coraz większe zagrożenia w sieciach i instalacjach elektrycznych (straty energii, awarie). Obniżenie poziomu zakłóceń wprowadzanych do sieci zasilającej można osiągnąć m.in. przez stosowanie filtrów aktywnych, a przy dużych mocach – filtrów hybrydowych. W artykule przedstawiono wyniki symulacji komputerowej, ilustrujące pracę filtra hybrydowego.

prof. dr hab. inż. Marian Soiński Negatywne oddziaływanie magnesów na liczniki energii elektrycznej (część 1.)

Negatywne oddziaływanie magnesów na liczniki energii elektrycznej (część 1.)

Od kilku lat obserwuje się w wielu krajach niepokojące zjawiska oddziaływania magnesu na liczniki energii elektrycznej i takich mediów jak gaz lub woda. Wynika to z faktu wzrostu dostępności do magnesów neodymowych, charakteryzujących się niezwykle dużymi gęstościami energii, a obecnie – także stosunkowo niską ceną. Działania takie uznawane są za całkowicie niedopuszczalne, gdyż niezwykle duże natężenie pola magnetycznego w najbliższym otoczeniu takiego magnesu może wywoływać zakłócenia pracy urządzeń...

mgr inż. Julian Wiatr Uproszczony projekt rozdzielnicy potrzeb własnych pomieszczenia zespołu spalinowo-elektrycznego

Uproszczony projekt rozdzielnicy potrzeb własnych pomieszczenia zespołu spalinowo-elektrycznego

W budynku zostało wydzielone pomieszczenie do instalacji Zespołu Spalinowo-Elektrycznego (ZSE), oddalone od Rozdzielnicy Zasilania Awaryjnego (RZA) o 260 m, liczone wzdłuż linii kablowej zasilania awaryjnego. Pomieszczenie ZSE zostało wykonane zgodnie z projektem konstrukcyjnym i projektem instalacji sanitarnych, który obejmuje czerpnie powietrza, wyrzutnię oraz wentylację. Projekt konstrukcyjny oraz projekt sanitarny stanowią osobne opracowania. Z uwagi na wydzielenie pomieszczenia adaptowanego...

mgr inż. Rafał Radajewski, dr hab. inż Aniela Kamińska Wpływ sterowania ogrzewaniem w instalacji KNX na energooszczędność budynku

Wpływ sterowania ogrzewaniem w instalacji KNX na energooszczędność budynku

Rosnące w ostatnim czasie ceny energii elektrycznej, gazu, oleju opałowego i węgla powodują wzrost kosztów eksploatacji mieszkań i budynków, stanowiący znaczne obciążenie budżetów domowych, a niejednokrotnie nawet przekraczający możliwości finansowe ich użytkowników. W Polsce problem ten jest szczególnie dotkliwy, ponieważ znaczna część budynków mieszkalnych jest nieocieplana, ponadto nawet nowo budowane budynki najczęściej spełniają jedynie minimalne wymagania w zakresie energooszczędności [1].

dr inż. Wiesława Pabjańczyk Pomiary oświetleniowe we wnętrzach

Pomiary oświetleniowe we wnętrzach

Zgodnie z normą PN-EN 12464-1:2004, obowiązującą od 2004 roku, ocena oświetlenia we wnętrzach polega na sprawdzeniu zgodności parametrów oświetlenia istniejącej instalacji oświetleniowej z wymaganiami określonymi w normie oraz dokumentacji projektowej (wykonanej zgodnie z tą normą). W części 1. cyklu artykułów o podanym wyżej tytule [4] przedstawiono wymagania oświetleniowe, w części 2. [5] – zasady weryfikacji dokumentacji projektowej, której konieczność wprowadziła nowa norma PN-EN 12464-1:2004....

dr inż. Andrzej Mamala, dr inż. Artur Kawecki, mgr inż. Paweł Kwaśniewski, prof. dr hab. inż. Tadeusz Knych Nowoczesne krajowe rozwiązania materiałowe i konstrukcyjne elementów górnej sieci trakcyjnej (część 1.)

Nowoczesne krajowe rozwiązania materiałowe i konstrukcyjne elementów górnej sieci trakcyjnej (część 1.)

Polskie sieci trakcyjne ze względu na zaniedbania materiałowe, konstrukcyjne oraz brak inwestycji przez szereg lat szczególnie pilnie wymagają w tej chwili działań mających na celu ich modernizację, dostosowanie do standardów międzynarodowych oraz parametrów jazdy pociągów, zgodnie z obowiązującymi w tej materii dyrektywami Unii Europejskiej.

dr inż Piotr Bilski Teoria sterowania - podstawy

Teoria sterowania - podstawy

W wielu gałęziach współczesnego przemysłu stosowane są zaawansowane układy automatyki, służące do kontroli i monitorowania procesów oraz obiektów (urządzeń, układów itp.). Najlepszym tego przykładem są sterowniki PLC (ang. Programmable Logic Controller), czyli mikroprocesorowe układy zbierające informacje na temat sygnałów w badanym systemie i podejmujących na tej podstawie decyzję o zmianie wartości sygnałów sterujących tym systemem.

mgr inż. Julian Wiatr, mgr Tomasz Paczuski Uproszczony projekt zasilania osiedla mieszkaniowego

Uproszczony projekt zasilania osiedla mieszkaniowego

W rozdzielnicach głównych poszczególnych budynków należy projektować układ pomiarowy do pomiaru mocy czynnej oraz mocy biernej indukcyjnej. Pomiar zużytej energii przez poszczególnych lokatorów należy projektować w układzie bezpośrednim. Liczniki energii elektrycznej instalować na klatkach schodowych w miejscu dogodnym do eksploatacji, umożliwiającym odczyt kontrolny wskazania.

dr hab. inż. Stefan Gierlotka Łuk elektryczny i skutki jego działania na człowieka

Łuk elektryczny i skutki jego działania na człowieka

W artykule opisano fizyczne właściwości łuku elektrycznego. Omówiono sprawy związane z wypadkami elektrycznymi, w wyniku których poszkodowani doznali urazów oparzenia ciała. Przedstawiono również zmiany...

dr. inż. Jarosław Wiater Kurs praktycznego wykorzystania programu ATP - EMTP (część 13.)

Kurs praktycznego wykorzystania programu ATP - EMTP (część 13.)

W trzynastej części kursu zostaną zaprezentowane proste układy energoelektroniczne: prostowniki 1-fazowe i 3-fazowe oraz falownik 1-fazowy. Mogą one stanowić punkt wyjściowy do samodzielnego modelowania...

dr inż. Karol Kuczyński Transformatory rozdzielcze w energetyce

Transformatory rozdzielcze w energetyce

Transformatory to statyczne maszyny elektryczne służące do przetwarzania energii elektrycznej. Stosuje się je do podwyższania lub obniżania napięcia w sieciach elektroenergetycznych. Znajdują one również zastosowanie w zasilaczach UPS, napędach przekształtnikowych i wielu innych urządzeniach. Jedną z wad transformatorów są ich straty własne, które w skali całej sieci dystrybucyjnej i przesyłowej są dość znaczne. Współczesne technologie umożliwiają budowę transformatorów o minimalnych stratach oraz...

inż. Radosław Lenartowicz, mgr inż. Janusz Strzyżewski Użytkowanie energii elektrycznej na placu budowy (część 6.)

Użytkowanie energii elektrycznej na placu budowy (część 6.)

Punkty świetlne na placu budowy powinny być rozmieszczone w sposób zapewniający odczytanie tablic i znaków ostrzegawczych oraz znaków sygnalizacji ruchu na terenie budowy. Słupy z oprawami oświetleniowymi należy rozmieszczać wzdłuż krawędzi. Drogi i na skrzyżowaniach – na łukach drogi oświetlonej jednostronnie słupy należy sytuować po zewnętrznej stronie łuku. Oświetlenie elektryczne sttosowane przy pracach prowadzonych wewnątrz zbiorników i w innych zamkniętych przestrzeniach powinno pracować przy...

dr inż. Zbigniew Łosiewicz Silniki stosowane w zespołach prądotwórczych

Silniki stosowane w zespołach prądotwórczych

W artykule opisano wybrane przykłady zastosowania spalinowego silnika tłokowego jako jednostki napędzającej prądnice w zespołach prądotwórczych zwanych agregatami prądotwórczymi. Ponieważ w publikacjach naukowych używane są różnorodne terminy techniczne, charakterystyczne dla poszczególnych autorów subiektywnie definiujących zjawiska i używających często specyficznego słownictwa, w publikacji użyto słownictwa żargonowego, zrozumiałego dla większości eksploatatorów.

inż. Radosław Lenartowicz, mgr inż. Janusz Strzyżewski Użytkowanie energii elektrycznej na placu budowy (część 5.)

Użytkowanie energii elektrycznej na placu budowy (część 5.)

Na placu budowy ochrony przed skutkami wyładowań atmosferycznych oraz przepięć wywołanych czynnościami łączeniowymi w sieci zasilającej wymagają przede wszystkim obiekty zaplecza budowy oraz, w większości przypadków, także nowo wznoszone obiekty. Rozróżniamy przy tym ochronę zewnętrzną, mającą na celu zminimalizowanie skutków bezpośredniego trafienia pioruna w obiekt, oraz ochronę wewnętrzną, zabezpieczającą czułe elektroniczne urządzenia przed przepięciami powodowanymi przez zjawiska atmosferyczne...

dr inż. Marek Jaworski Sposoby ograniczania pola magnetycznego 50 Hz we wnętrzowych stacjach transformatorowych SN/nn

Sposoby ograniczania pola magnetycznego 50 Hz we wnętrzowych stacjach transformatorowych SN/nn

W artykule przedstawiono i omówiono wpływ wnętrzowych stacji transformatorowych, będących źródłem pola magnetycznego, na ludzi przebywających w ich pobliżu. Zawarto przykładowe wartości natężeń pola magnetycznego zidentyfikowane pomiarowo w różnych pomieszczeniach zlokalizowanych nad lub obok rozdzielni SN/nn. Głównym celem artykułu jest zaprezentowanie metod ograniczania natężenia pola magnetycznego poprzez stosowanie ekranów magnetycznych lub odpowiedniej konfiguracji szyn w rozdzielniach niskiego...

dr inż. Lech Danielski, dr inż. Witold Jabłoński Nowelizacja zasad i wymagań stawianych ochronie przeciwporażeniowej (część 1.)

Nowelizacja zasad i wymagań stawianych ochronie przeciwporażeniowej (część 1.)

W 2003 roku wprowadzono do katalogu Polskich Norm normę uznaniową PN-EN 61140:2003 (U) pt. „Ochrona przed porażeniem prądem elektrycznym – Wspólne aspekty instalacji i urządzeń”. Jej wersja polska [2] ukazała się w 2005 roku. Jest to norma niezwykle ważna i niestety mało znana. Zapisano w niej, że „jej celem jest podanie podstawowych zasad i wymagań, które są wspólne dla instalacji, sieci i urządzeń elektrycznych lub niezbędne dla ich koordynacji”. Wymagania normy dotyczą głównie ochrony przeciwporażeniowej...

dr. inż. Jarosław Wiater Kurs praktycznego wykorzystania programu ATP - EMTP (część 8.)

Kurs praktycznego wykorzystania programu ATP - EMTP (część 8.)

W ósmej części kursu zostanie zaprezentowany praktyczny przykład wykorzystania pakietu ATP do obliczania i oceny skuteczności ochrony przed przepięciami powstającymi podczas wyładowań piorunowych w linie średniego napięcia. Specjalna grupa elementów dedykowana do takich zastosowań zostanie dodatkowo szczegółowo opisana.

mł.br.mrg.inż Edward Skiepko Zasady projektowania sterowań instalacji do odprowadzania dymu i ciepła

Zasady projektowania sterowań instalacji do odprowadzania dymu i ciepła

Głównym zagrożeniem w czasie pożaru, przyczyniającym się do większości wypadków śmiertelnych, jest zadymienie. W skład dymu wchodzą produkty spalania, gazy pożarowe i tlenek węgla. Bardzo niebezpieczna jest też ich wysoka temperatura, która stwarza dodatkowe zagrożenie, np. poprzez rozgorzenie. Silne zadymienie utrudnia sprawne przeprowadzenie ewakuacji oraz walkę z pożarem, dlatego przepisy z zakresu ochrony przeciwpożarowej w niektórych przypadkach nakładają obowiązek stosowania specjalnych instalacji...

Najnowsze produkty i technologie

APATOR SA Licznik na szynę TH35 (DIN) – REMIZ 3

Licznik na szynę TH35 (DIN) – REMIZ 3

W dobie rosnących kosztów energii i zaostrzających się norm efektywności energetycznej, precyzyjna analityka staje się fundamentem nowoczesnego zarządzania infrastrukturą. REMIZ 3 to licznik energii elektrycznej, który łączy kompaktową budowę na szynie DIN z funkcjonalnością zaawansowanych jednostek pomiarowych ze zdalnym odczytem.

Grupa Pracuj S.A. Czym jest asessment center?

Czym jest asessment center?

Asessment center to coraz popularniejsza metoda oceny kompetencji zawodowych kandydatów, stosowana szczególnie podczas rekrutacji na stanowiska kierownicze. Sprawdź, co warto o niej wiedzieć!

Redakcja Elektro.info.pl Firma eMKa zaprasza na szkolenia zawodowe

Firma eMKa zaprasza na szkolenia zawodowe

Firma eMKa Szkolenia to dostawca usług edukacyjnych z 19-letnim doświadczeniem. Specjalizujemy się w podnoszeniu kwalifikacji zawodowych osób dorosłych i współpracujemy w sektorze B2B (fabryki, korporacje, sieci wielkopowierzchniowe etc. ), jednak zaopiekujemy się każdym klientem – nawet tym najmniejszym.

INNPRO Robert Błędowski Sp. z o.o. Miej oko na swój dom – poznaj smart kamery Sonoff

Miej oko na swój dom – poznaj smart kamery Sonoff

Co dzieje się w domu, kiedy jesteś w pracy, na wakacjach lub na spotkaniu? Czy wszystko jest w porządku z dzieckiem, które zostało pod opieką dziadków? Czy pies spokojnie odpoczywa, a kurier rzeczywiście zostawił paczkę pod drzwiami? Nowoczesne kamery WiFi pozwalają sprawdzić to w każdej chwili – bez skomplikowanej instalacji i wysokich kosztów. Poznaj smart kamery Sonoff i wybierz model najlepiej dopasowany do swoich potrzeb!

Ei Electronics Sp. z o. o. 2027: koniec z licznikami bez zdalnego odczytu. Dyrektywa EED redefiniuje podejście do zarządzania budynkami

2027: koniec z licznikami bez zdalnego odczytu. Dyrektywa EED redefiniuje podejście do zarządzania budynkami

Dyrektywa o efektywności energetycznej (EED) nakłada na państwa członkowskie UE obowiązek wyposażenia wszystkich liczników ciepła, chłodzenia i ciepłej wody użytkowej w funkcję zdalnego odczytu. Zostało już tylko 6 miesięcy na wymianę lub modernizację urządzeń, które nie spełniają tych wymagań. W Polsce oznacza to wymianę milionów liczników, a za niedopełnienie obowiązku grożą kary do 10 000 zł – i nie jest to wyjątek w skali europejskiej: na koniec 2024 r. w krajach UE (wraz z Norwegią, Szwajcarią...

Grupa Pracuj S.A. Techniki relaksacyjne, które pomogą ci radzić sobie ze stresem w pracy

Techniki relaksacyjne, które pomogą ci radzić sobie ze stresem w pracy

Techniki relaksacyjne to doskonały sposób na walkę z nadmiernym stresem i odczuciem niepokoju. Jeśli więc twoja praca wywołuje u ciebie zdenerwowanie i ciągłe napięcie, musisz poznać popularne metody,...

GreenYellow Polska BESS – bateryjne systemy magazynowania energii w praktyce biznesowej

BESS – bateryjne systemy magazynowania energii w praktyce biznesowej

Bateryjne systemy magazynowania energii BESS (Battery Energy Storage System) to technologia, która zmienia sposób zarządzania energią elektryczną w obiektach komercyjnych i przemysłowych. Magazyny energii pozwalają gromadzić nadwyżki energii z odnawialnych źródeł i wykorzystywać je w momentach zwiększonego zapotrzebowania – bez strat, bez przestojów, bez uzależnienia od sieci elektroenergetycznej. W Polsce działa ponad 200 dużych instalacji BESS o łącznej mocy przekraczającej 1,2 GW. Do 2030 roku...

INNPRO Robert Błędowski Sp. z o.o. Seria Sonoff Fusion – idealne rozwiązanie do europejskich mieszkań

Seria Sonoff Fusion – idealne rozwiązanie do europejskich mieszkań

Smart home ma ułatwiać życie – a mimo to wciąż może kojarzyć się z remontem, problematycznym montażem i chaosem.

Branżowe Centrum Umiejętności w Dziedzinie Energetyki w Nisku Innowacyjna infrastruktura, unikalny poligon szkoleniowy oraz bezpłatne szkolenia dla uczniów, dorosłych i nauczycieli zawodu

Innowacyjna infrastruktura, unikalny poligon szkoleniowy oraz bezpłatne szkolenia dla uczniów, dorosłych i nauczycieli zawodu

Dynamiczny rozwój sektora elektroenergetycznego oraz transformacja energetyczna stawiają przed rynkiem pracy bezprecedensowe wymagania. Tradycyjny system oświaty, choć daje solidne podstawy, często napotyka barierę w postaci szybkiego tempa zmian technologicznych. Odpowiedzią na tę lukę jest ogólnopolska sieć Branżowych Centrów Umiejętności (BCU). Wśród placówek wiodących prym w dziedzinie elektroenergetyki szczególne miejsce zajmuje Branżowe Centrum Umiejętności w Dziedzinie Energetyki w Nisku (woj....

Adam Włastowski Product Manager, NOARK Electric Sp. z o.o. Niezawodne wyłączniki nadprądowe (MCB) marki NOARK Electric

Niezawodne wyłączniki nadprądowe (MCB) marki NOARK Electric

Wyłączniki nadprądowe zabezpieczają instalację przed skutkami przeciążeń i zwarć. Ich działanie opiera się na dwóch mechanizmach: członie termicznym (reagującym na przeciążenie) oraz elektromagnetycznym (reagującym na zwarcie). Skupimy się tutaj na seriach urządzeń zwarciowej zdolności łączeniowej 6 kA oraz 10 kA.

ERGOM ERGOM – jakość gwarantowana

ERGOM – jakość gwarantowana

Branża elektroenergetyczna w Polsce – począwszy od wytwarzania, przez przesył i dystrybucję, po użytkowników końcowych – podlega obecnie dynamicznym zmianom, których motorem napędowym jest transformacja energetyczna. Zmiany te wymuszają na producentach osprzętu łączeniowego rozwiązania zapewniające gwarantowane i niezawodne połączenia poszczególnych elementów w tym systemie. ERGOM jako producent końcówek i łączników kablowych dostarcza rozwiązania, które spełniają powyższe kryteria.

ZABEZPIECZENIA POZNAŃ sp. z o.o. Dlaczego kamery IP tracą obraz po uruchomieniu – najczęstsze błędy konfiguracyjne na etapie rozruchu

Dlaczego kamery IP tracą obraz po uruchomieniu – najczęstsze błędy konfiguracyjne na etapie rozruchu

System zmontowany, kable zaciśnięte, rejestrator włączony – a na ekranie czarny obraz z części kamer. Scenariusz znany wielu instalatorom, szczególnie przy kompletacji systemu z podzespołów różnych producentów. Zanim zaczniesz szukać uszkodzeń sprzętowych, przejdź przez pięć punktów, które odpowiadają za większość problemów na pierwszym rozruchu.

Energynat Te stoiska warto odwiedzić podczas targów Battery Forum 2026! Sprawdź!

Te stoiska warto odwiedzić podczas targów Battery Forum 2026! Sprawdź!

Od 19 do 21 maja trwają targi Battery Forum 2026. Tysiące instalatorów, przedstawicieli biznesu, rynku energii oraz samorządów spotykają się w Nadarzynie pod Warszawą, by rozmawiać o magazynach energii, nowoczesnych technologiach i rozwiązaniach przyspieszających transformację energetyczną. To trzy dni pełne praktycznej wiedzy, premier technologicznych i dyskusji o wyzwaniach, z którymi mierzy się dziś branża OZE i energetyka. Które stoiska warto odwiedzić w tych dniach? Sprawdźcie!

Win Source Firma WIN SOURCE zaprezentowała się na Warsaw Industry Automatica 2026 i przedstawiła możliwości wsparcia łańcucha dostaw komponentów dla automatyki przemysłowej

Firma WIN SOURCE zaprezentowała się na Warsaw Industry Automatica 2026 i przedstawiła możliwości wsparcia łańcucha dostaw komponentów dla automatyki przemysłowej

14 maja 2026 r. Firma WIN SOURCE, globalny lider w dystrybucji komponentów elektronicznych, poinformowała, że z powodzeniem wzięła udział w targach Warsaw Industry Automatica 2026. Wydarzenie odbyło się w dniach 12–14 maja 2026 r. w Ptak Warsaw Expo w Polsce. Podczas targów WIN SOURCE prowadziła pogłębione rozmowy z klientami oraz specjalistami branżowymi z obszarów produkcji urządzeń, elektrotechniki, integracji systemów oraz zakupów na potrzeby utrzymania ruchu, prezentując swoje możliwości usługowe...

BRADY Polska sp. z o.o. news BradyPrinter i4311: przemysłowy druk etykiet bez przewodów

BradyPrinter i4311: przemysłowy druk etykiet bez przewodów

Pierwsza przenośna drukarka umożliwiająca tworzenie etykiet o szerokości 101,60 mm bez kabli i ograniczeń – drukuj wszystko, czego potrzebujesz, w dowolnym miejscu!

TAURON Polska Energia S.A. Klimatyzacja w mieszkaniu – o czym pamiętać przed montażem?

Klimatyzacja w mieszkaniu – o czym pamiętać przed montażem?

Letnie upały stają się w Polsce normą. Gdy temperatura w cieniu sięga 30°C, strumień zimnego powietrza przynosi upragnione wytchnienie. Pozwala skupić się na pracy lub zaznać prawdziwego relaksu. Odpowiednio dobrany system klimatyzacji to jednak nie tylko chłodzenie. To narzędzie zapewniające pełną kontrolę nad mikroklimatem, wilgotnością i czystością powietrza w Twoim domu. Zanim zdecydujesz się na montaż, przeanalizuj kilka kluczowych aspektów. Dzięki temu Twoja inwestycja będzie efektywna, oszczędna...

Brevis Jak dobrać nawiewniki do charakterystyki domu energooszczędnego lub pasywnego?

Jak dobrać nawiewniki do charakterystyki domu energooszczędnego lub pasywnego?

Domy energooszczędne i pasywne wyróżniają się wyjątkowo szczelną konstrukcją, która pozwala ograniczyć straty ciepła do minimum. Nowoczesna stolarka okienna, wielowarstwowe ocieplenie i zaawansowane technologie izolacyjne sprawiają, że budynki te utrzymują stabilną temperaturę przez cały rok przy minimalnym zużyciu energii. Jednak ta sama szczelność, która zapewnia oszczędności, rodzi wyzwania w zakresie wentylacji – naturalna infiltracja powietrza jest zbyt niska, by utrzymać właściwy poziom tlenu,...

dr inż. Andrzej Książkiewicz - Astat Sp. z o.o. Analiza parametrów jakości energii elektrycznej z wykorzystaniem przenośnych analizatorów PQ-BOX 150

Analiza parametrów jakości energii elektrycznej z wykorzystaniem przenośnych analizatorów PQ-BOX 150

Jakość energii elektrycznej jest kluczowym czynnikiem zapewniającym niezawodne i efektywne funkcjonowanie systemów elektroenergetycznych, zarówno w przemyśle, jak i sieciach dystrybucyjnych. Współczesne przenośne analizatory, takie jak PQ-BOX 150, PQ-BOX 200 oraz PQ-BOX 300 firmy A-Eberle, odgrywają istotną rolę w monitorowaniu i analizie parametrów jakości energii elektrycznej. Urządzenia te oferują zaawansowane możliwości pomiarowe oraz zgodność z międzynarodowymi standardami, co czyni je niezbędnymi...

Technokabel S.A. Bezpieczeństwo pożarowe instalacji kablowych w budynkach

Bezpieczeństwo pożarowe instalacji kablowych w budynkach

Kluczowym celem stosowania wymagań technicznych, klasyfikacji oraz zasad projektowania instalacji opartych na kablach ognioodpornych i bezhalogenowych jest zapewnienie odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa pożarowego obiektów budowlanych. Oznacza to ograniczenie rozprzestrzeniania się ognia i dymu, umożliwienie sprawnej ewakuacji oraz zagwarantowanie ciągłości pracy systemów odpowiedzialnych za bezpieczeństwo. Dlatego dobór kabli powinien uwzględniać zarówno ich zachowanie w warunkach pożaru, jak...

Drut-Plast Cables Sp. z o.o. Wyzwania nowoczesnej energetyki: kable do instalacji OZE i magazynów energii

Wyzwania nowoczesnej energetyki: kable do instalacji OZE i magazynów energii

Dynamiczny rozwój odnawialnych źródeł energii (OZE) oraz technologii magazynowania energii elektrycznej wymaga od inżynierów i producentów coraz bardziej zaawansowanych rozwiązań. Aby cała instalacja działała wydajnie i bezawaryjnie, niezbędne jest zastosowanie odpowiedniego okablowania, które zagwarantuje bezpieczny przesył energii – nawet w najbardziej wymagającym środowisku.

DEHN POLSKA sp. z o.o. Można prościej: ograniczniki przepięć typu 1 z techniką ACI

Można prościej: ograniczniki przepięć typu 1 z techniką ACI

Ochrona przed przepięciami w instalacjach elektrycznych staje się kluczowym elementem dbałości nie tylko o mienie, ale przede wszystkim o bezpieczeństwo użytkowników. Norma PN-HD 60364-5-53:2022 [1] precyzyjnie definiuje zasady doboru oraz montażu ograniczników przepięć (SPD, surge protective devices) w instalacjach niskiego napięcia.

ASTAT Sp. z o.o., dr inż. Andrzej Książkiewicz - Astat Sp. z o.o. Analiza parametrów jakości energii elektrycznej w kontekście wymagań norm IEC 61000-4-30 oraz PN-EN 50160

Analiza parametrów jakości energii elektrycznej w kontekście wymagań norm IEC 61000-4-30 oraz PN-EN 50160

Jakość energii elektrycznej stanowi kluczowy element prawidłowego funkcjonowania współczesnych sieci elektroenergetycznych. Wymagania dotyczące parametrów jakości energii elektrycznej są precyzyjnie określone w normach IEC 61000-4-30 oraz PN-EN 50160. Obie normy – mimo że mają różne zakresy i cele – dobrze się uzupełniają i są kluczowe dla zapewnienia jakości energii elektrycznej w sieciach elektroenergetycznych.

BRADY Polska sp. z o.o. news BradyScan: najlepszy odczyt kodów kreskowych za pomocą telefonu – za darmo

BradyScan: najlepszy odczyt kodów kreskowych za pomocą telefonu – za darmo

Firma Brady Corporation, specjalizująca się w automatycznej identyfikacji i rejestracji danych, umożliwia użytkownikom profesjonalne odczytywanie i generowanie kodów kreskowych za pomocą smartfona – bez dodatkowych kosztów. Bezpłatna aplikacja BradyScan zapewnia doskonałe skanowanie DPM, opcje integracji z zapleczem, kontrolę bezpieczeństwa kodów QR oraz technologię OCR do konwersji obrazu na tekst.

Ei Electronics Sp. z o. o., Dennis Kubischok OMS jako element nowego standardu w świetle regulacji prawnych – certyfikowane rozwiązanie w zarządzaniu bezpieczeństwem pożarowym

OMS jako element nowego standardu w świetle regulacji prawnych – certyfikowane rozwiązanie w zarządzaniu bezpieczeństwem pożarowym

Rosnące znaczenie zdalnego pozyskiwania i archiwizacji danych eksploatacyjnych w budynkach wielorodzinnych sprzyja wdrażaniu rozwiązań umożliwiających integrację detekcji pożaru z infrastrukturą zdalnego odczytu. Czujnik dymu Ei6500-OMS od Ei Electronics łączy autonomiczne wykrywanie potencjalnego zagrożenia z komunikacją radiową w otwartym standardzie OMS (Open Metering System). Umożliwia monitorowanie stanu urządzenia w ramach istniejącego środowiska technicznego. To rozwiązanie przeznaczone dla...

SONEL S.A. Ładowarki aut elektrycznych – jak wpływają na parametry jakości energii elektrycznej?

Ładowarki aut elektrycznych – jak wpływają na parametry jakości energii elektrycznej?

Dynamiczny rozwój elektromobilności wymusza błyskawiczną rozbudowę infrastruktury ładowania, co staje się jednym z największych wyzwań dla współczesnych systemów elektroenergetycznych. Instalacja stacji ładowania EV – odbiorników o znacznej mocy i nieliniowej charakterystyce – to proces znacznie bardziej złożony niż podłączenie standardowych urządzeń. Niesie on ze sobą ryzyko degradacji parametrów jakości zasilania (JEE), m.in. poprzez generację wyższych harmonicznych, asymetrię obciążeń oraz uciążliwe...

TRANSFER MULTISORT ELEKTRONIK SP. Z O.O. Aparatura pomiarowa do instalacji fotowoltaicznych

Aparatura pomiarowa do instalacji fotowoltaicznych

Systemy fotowoltaiczne stały się standardem w nowoczesnym budownictwie. Ich instalacja i konserwacja wymaga użycia odpowiednio przystosowanego oprzyrządowania. Ściśle wyspecjalizowana aparatura marki Sonel...

Solax Power Zima zweryfikowała polski rynek PV. Czy maty grzewcze w systemach Low Voltage to nowy standard bezpieczeństwa?

Zima zweryfikowała polski rynek PV. Czy maty grzewcze w systemach Low Voltage to nowy standard bezpieczeństwa?

Ostatnia zima w Polsce stała się bezlitosnym poligonem doświadczalnym dla wielu domowych magazynów energii. Problemy z wydajnością chemii litowej w niskich temperaturach oraz blokady ładowania w systemach Low Voltage (LV) stały się codziennością wielu instalatorów. W odpowiedzi na te wyzwania, SolaX wprowadza rozwiązanie, które do tej pory było zarezerwowane dla segmentu Premium High Voltage – zintegrowane maty grzewcze w bateriach do falowników NEO.

Zakłady Kablowe BITNER Sp. z o.o. Kable światłowodowe z zachowaniem integralności obwodu jako kluczowy element nowoczesnych systemów ochrony przeciwpożarowej

Kable światłowodowe z zachowaniem integralności obwodu jako kluczowy element nowoczesnych systemów ochrony przeciwpożarowej

Współczesne systemy ochrony przeciwpożarowej nie ograniczają się już wyłącznie do wykrywania i sygnalizowania pożaru. Obecnie stanowią one złożone, zintegrowane platformy bezpieczeństwa, których zadaniem nie jest jedynie alarmowanie, lecz również aktywne sterowanie przebiegiem ewakuacji oraz ograniczanie skutków pożaru. Systemy te funkcjonują jako jeden spójny organizm, w którym poszczególne podsystemy wymieniają między sobą dane w czasie rzeczywistym i reagują automatycznie na rozwój zagrożenia.

Doko Licznik energii elektrycznej a fotowoltaika – co musisz wiedzieć przed montażem instalacji PV?

Licznik energii elektrycznej a fotowoltaika – co musisz wiedzieć przed montażem instalacji PV?

Decyzja o montażu instalacji fotowoltaicznej zwykle wynika z chęci obniżenia rachunków za prąd i większej niezależności energetycznej. W tym procesie często cała uwaga skupia się na panelach, falowniku i mocy instalacji, a zupełnie pomijany jest licznik energii elektrycznej. To błąd, ponieważ właśnie ten element odpowiada za prawidłowy pomiar energii pobieranej z sieci oraz tej oddawanej z instalacji PV. Jeśli licznik nie jest dopasowany do nowego sposobu rozliczania energii, użytkownik może mieć...

mgr inż. Andrzej Książkiewicz, ASTAT Sp. z o.o. Redukcja przekroczeń mocy z wykorzystaniem bateryjnego magazynu energii

Redukcja przekroczeń mocy z wykorzystaniem bateryjnego magazynu energii

Bateryjne magazyny energii (BESS) coraz częściej stają się niezbędnym elementem układu elektroenergetycznego w obiektach przemysłowych i biurowych. Jak każdy element takiego układu, ich stosowanie podporządkowane jest uzyskaniu określonych efektów technicznych i ekonomicznych. Jednym z możliwych do uzyskania efektów użytkowania BESS jest ograniczenie zapotrzebowania na moc szczytową, co może wiązać się z redukcją kosztów z tytułu opłat za przekroczenie mocy zamówionej u operatora systemu elektroenergetycznego.

tagi:

POLECAMY

CIEKAWE STRONY