Wielofunkcyjny analizator do stacji ładowania pojazdów elektrycznych

Jak skutecznie analizować i rejestrować jakość energii zgodnie z normą EN 50160?

Chcesz montować pompy ciepła w ciasnych wnękach bez myślenia o odstępach serwisowych?

Ocena instalacji oświetleniowych

w świetle certyfikacji energetycznej budynków

dr inż. Marcin Andrzej Sulkowski | elektro.info 4/2009 | 2009-04-02

Od 1 stycznia 2009 r. wszedł w życie obowiązek sporządzania świadectwa charakterystyki energetycznej nieruchomości (tzw. certyfikatu energetycznego lub paszportu energetycznego), który wynika z przepisów Dyrektywy 2002/91/WE Parlamentu Europejskiego z dnia 16 grudnia 2002 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków. Obowiązek posiadania certyfikatu dotyczy wszystkich obiektów budowlanych oddawanych do użytkowania oraz obiektów budowlanych, które właściciel chce sprzedać lub wynająć.

Zobacz także

TREVOS POLAND Sp. z o.o. Oświetlenie przemysłowe pod presją bezpieczeństwa

Oświetlenie przemysłowe pod presją bezpieczeństwa

Rosnące wymagania dotyczące efektywności energetycznej, bezpieczeństwa pracy oraz niezawodności instalacji sprawiają, że oświetlenie przemysłowe staje się jednym z kluczowych elementów nowoczesnych zakładów produkcyjnych i centrów logistycznych. Szczególnego znaczenia nabierają dziś również rozwiązania przeznaczone do stref zagrożonych wybuchem. O wyzwaniach związanych z doborem oświetlenia przemysłowego, specyfice wymagań w strefach zagrożonych wybuchem oraz planach rozwoju firmy w Polsce rozmawiamy...

leroymerlin.pl Barwa światła, liczba lampek, długość łańcucha... Sprawdź, czym kierować się przy wyborze zewnętrznych lampek choinkowych

Barwa światła, liczba lampek, długość łańcucha... Sprawdź, czym kierować się przy wyborze zewnętrznych lampek choinkowych

Dekoracyjne sople, migoczące figurki, kolorowe sznurki oplatające drzewka… Nastrojowe oświetlenie to jeden z ważniejszych elementów Bożego Narodzenia. Wyjątkowy klimat świąt można również stworzyć w ogrodzie lub przy wejściu do domu. Wystarczy wybrać odpowiednie lampki. Które z nich sprawdzą się na zewnątrz? Poniżej przydatne wskazówki.

BOTLAND Czujnik światła kolorowego - pomoc w wyborze specjalistycznego urządzenia

Czujnik światła kolorowego - pomoc w wyborze specjalistycznego urządzenia

Czujniki światła to urządzenia wykorzystywane w wielu miejscach i sytuacjach. Są niezastąpione w trakcie obsługi budynków o dużej powierzchni, których funkcjonowanie nadzoruje automatyka budynkowa. Wówczas, dysponowanie odpowiednim czujnikiem może być kluczowe w udzielaniu dostępu, załączaniu włączników, uruchamianiu systemów osłonowych lub inicjowaniu innych działań. Czujniki nastawione na detekcję światła o określonej barwie znajdują natomiast wykorzystanie przy różnych procesach produkcyjnych...

Jednak zgodnie z informacjami podawanymi na stronie Ministerstwa Infrastruktury, nie będą wyciągane żadne sankcje w przypadku braku certyfikatów przy wynajmie i sprzedaży obiektów. Można się więc spodziewać, że certyfikaty energetyczne będą przygotowywane (w chwili obecnej) jedynie dla nowych obiektów budowlanych oddawanych do użytkowania, gdyż nadzór budowlany nie ma prawa wyrazić zgody na użytkowanie obiektu bez tego dokumentu.

Zakres oceny instalacji oświetleniowych w świetle certyfikacji energetycznej

Z punktu widzenia elektroenergetyki, wprowadzenie obowiązkowej certyfikacji energetycznej budynków było szansą na znaczne oszczędności energii użytkowanej do celów oświetleniowych. W tej chwili mniej więcej trzecia część zużywanej w budynku energii przeznaczona jest na cele oświetleniowe, więc potencjał redukcji zużycia energii na cele oświetleniowe jest bardzo duży.

Zgodnie z pierwotnym projektem Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie metodologii obliczania charakterystyki energetycznej budynków i lokalu mieszkalnego lub części budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową oraz sposobu sporządzania i wzoru świadectw ich charakterystyki energetycznej z marca 2008 roku [1], obowiązek oceny instalacji oświetleniowej (obejmującej oświetlenie wbudowane) dotyczył wszystkich obiektów budowlanych użyteczności publicznej (§ 12, pkt 4).

Taka grupa obiektów, w których obowiązkowa byłaby ocena instalacji oświetleniowej, dawała dużą szansę, że certyfikacja energetyczna budynków przyczyniłaby się do realnego (w skali kraju) obniżenia zużycia energii elektrycznej na cele oświetleniowe. Jednak zdaniem autora szansa ta została zmarnowana.

Obowiązujące od listopada ubiegłego roku Rozporządzenie Ministra Infrastruktury dotyczące metodologii obliczania charakterystyki energetycznej budynków z dnia 6 listopada 2008 r. [2] (tzw. metodologia) wprowadza obowiązek oceny instalacji oświetleniowej tylko w budynkach, w których zastosowano instalację chłodzenia (instalacja klimatyzacyjna). Przy czym jako instalację chłodzenia, zgodnie z § 2, pkt 13 rozporządzenia [2], należy rozumieć instalację i urządzenia obsługujące więcej niż jedno pomieszczenie, dzięki którym następuje kontrolowane obniżenie temperatury lub wilgotności powietrza.

Zapis ten powoduje, że z obowiązku oceny instalacji oświetleniowej zwolniona została większość budynków użyteczności publicznej. Stosowane powszechnie klimatyzatory zaokienne typu „split” przeznaczone są z reguły do regulacji temperatury w pojedynczym pomieszczeniu, co powoduje, że w przypadku takich obiektów (niezależnie od liczby klimatyzatorów), nie ma potrzeby oceny instalacji oświetleniowej. Ponadto z punktu widzenia elektroenergetyka nasuwa się jeszcze jedno pytanie: jaki związek występuje pomiędzy koniecznością oceny instalacji oświetleniowej a stosowaną w budynku instalacją chłodzenia?

Instalacje chłodzenia są wykorzystywane w największym stopniu w budynkach w okresie letnim, czyli wtedy, kiedy stopień wykorzystania instalacji oświetleniowej jest najmniejszy. Natomiast w okresie jesienno-zimowym, kiedy zapotrzebowanie na energię ze strony instalacji oświetleniowej jest największe, instalacje chłodzenia są z reguły nieużywane. Tym samym oddziaływanie zastosowanych źródeł światła (poprzez występujące w nich straty ciepła) na pracę instalacji chłodzenia jest niewielkie i z punktu widzenia zapotrzebowania budynku na energię pierwotną, wpływ ten jest pomijalnie mały.

Jedyną logiczną odpowiedzią na postawione wcześniej pytanie jest chęć ograniczenia konieczności oceny instalacji oświetleniowej. Większość osób, która będzie wykonywała certyfikaty energetyczne budynków, będzie posiadać wykształcenie z zakresu budownictwa lub instalacji sanitarnych. Ich wiedza na temat oceny instalacji oświetleniowej ograniczy się do materiału przedstawionego na 4 godzinach wykładów z zakresu oceny instalacji oświetleniowej, wymaganych na szkoleniach przygotowujących do zdania egzaminu na uprawnienia do sporządzania certyfikatów energetycznych. W ciągu tych kilku godzin zajęć można przekazać jedynie podstawowe informacje na temat sposobów sterowania instalacjami oświetleniowymi, wykorzystania światła dziennego czy też możliwości ograniczania zużycia energii elektrycznej na cele oświetleniowe, jednak nie ma możliwości przekazania pełnej wiedzy z zakresu instalacji oświetleniowych. Dlatego też autor przypuszcza, że osoby odpowiedzialne za kształt ostatecznej wersji metodologii [2] wprowadziły to ograniczenie, w celu ułatwienia opracowywania certyfikatów w ramach zasady „nie róbmy rzeczy, na których się nie znamy”. Ale czy taki sposób postępowania jest akceptowalny społecznie oraz uzasadniony ekonomicznie?

Metodologia wyznaczania zapotrzebowania na energię końcową na potrzeby oświetlenia wbudowanego

Przedstawiona w rozporządzeniu [2] metoda wyznaczania zapotrzebowania na energię końcową na potrzeby oświetlenia wbudowanego jest na tyle nieskomplikowana, że każda osoba, która ukończyła szkolenie i posiada minimalną wiedzę techniczną, jest w stanie w sposób prawidłowy (zgodnie z metodologią) ocenić instalację oświetleniową. Ocena ta, co prawda, będzie oceną mocno uproszczoną, jednak pozwoli na chwilę refleksji nad stanem istniejącej instalacji oświetleniowej i może być przyczynkiem do podjęcia prac modernizacyjnych.

Ocena instalacji oświetleniowej w świetle certyfikacji energetycznej budynków ogranicza się do wyznaczenia rocznego zapotrzebowania na energię końcową zużywaną na cele oświetlenia wbudowanego oraz porównania jej z wielkościami referencyjnymi podanymi w rozporządzeniu zmieniającym warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (zmiana z dnia 6 listopada 2008 r.) [3]. Ze względu na brak w zdecydowanej większości w instalacjach elektrycznych oddzielnego opomiarowania zużywanej energii na cele oświetleniowe, zapotrzebowanie to wyznacza się w sposób analityczny, posługując się metodą przedstawioną w metodologii [2].

Metoda ta jest szczegółowo opisana w normie PN-EN 15193:2007 Energetyczne właściwości użytkowe budynków. Wymagania energetyczne dotyczące oświetlenia (oryg.) [5], przy czym do celów certyfikacji energetycznej budynków została ona okrojona o część dotyczącą wyznaczenia zapotrzebowania na energię przez systemy oświetlenia awaryjnego. Zgodnie z metodologią [2] roczne zapotrzebowanie na energię końcową na oświetlenie EK,L wyznacza się według zależności:

ei 4 2009 ocena instalacji oswietleniowych wzor1

Wzór 1

gdzie:

E_L,j – roczne jednostkowe zapotrzebowanie na energię do oświetlenia j-tego pomieszczenia, w [kWh/(m²rok)],

A_f – powierzchnia ogrzewana lub chłodzona (o regulowanej temperaturze) budynku lub lokalu mieszkalnego, w [m²].

Natomiast roczne jednostkowe zapotrzebowanie na energię do oświetlenia j-tego pomieszczenia E_L,j wyznacza się z zależności (2), przy czym należy zwrócić uwagę, że forma zależności (2) nie jest jednoznaczna (w artykule zachowano oryginalny zapis z metodologii [2]). Zapis równania może sugerować, że część zależności zawierająca współczynniki F_O, F_D oraz czasy t_D i t_N znajduje się w mianowniku równania. Dopiero na podstawie analizy jednostek można wywnioskować, że ta część równania jest w liczniku zależności.

ei 4 2009 ocena instalacji oswietleniowych wzor2

Wzór 2

gdzie:

P_N – moc jednostkowa opraw oświetlenia podstawowego wbudowanego w danym wnętrzu lub budynku użyteczności publicznej przyjmowana na podstawie projektu oświetlenia budynku, lub na podstawie § 180a przepisów techniczno-budowlanych, w [W/m²],

t_D – czas użytkowania oświetlenia w ciągu dnia (zgodnie z tabelą 1.), w [h/rok],

t_N – czas użytkowania oświetlenia w ciągu nocy (zgodnie z tabelą 1.), w [h/rok],

F_C – współczynnik uwzględniający obniżenie natężenia oświetlenia do poziomu wymaganego (zależność 3). W przypadku braku regulacji prowadzącej do utrzymywania natężenia oświetlenia na poziomie wymaganym wartość współczynnika FC=1,

F_O – współczynnik uwzględniający nieobecność użytkowników w miejscu pracy (zgodnie z tabelą 3.),

F_D – współczynnik uwzględniający wykorzystanie światła dziennego w oświetleniu (zgodnie z tabelą 2.),

1) – zapis zależności zgodny z metodologią [2].

Wartości cząstkowe przedstawione w zależności (2), zgodnie z metodologią [2], w pierwszej kolejności należy wyznaczać na podstawie:

obowiązujących przepisów,
dokumentacji technicznej budynków oraz instalacji i urządzeń elektrycznych,
wiedzy technicznej i wizji lokalnej w obiekcie,
dostępnych danych katalogowych urządzeń i elementów instalacji oświetleniowych.

Dopiero przy braku tych danych (dla budynków istniejących) można skorzystać z danych zawartych w tabeli 1., tabeli 2. i tabeli 3. Można jednak przypuszczać, że podstawowym źródłem danych o wartościach cząstkowych wielkości wykorzystywanych w zależności (2), dla osób sporządzających świadectwa, będą dane zawarte w metodologii [2], gdyż dokładne wyznaczenie wartości współczynników F_D i F_O wymaga przeprowadzenia skomplikowanej procedury obliczeniowej przedstawionej w PN-EN 15193:2007 [5]. Natomiast wyznaczenie uśrednionych czasów użytkowania t_D i t_N oświetlenia w budynkach jest wręcz niewykonalne na etapie certyfikacji energetycznej budynku (dokumentacja techniczna obiektów z reguły nie zawiera takich danych, a przeprowadzenie pomiarów byłoby zbyt czasochłonne).

Dlatego jedyną wielkością w zależności (2), której źródłem powinna być dokumentacja techniczna obiektu lub wizja lokalna, jest moc jednostkowa zastosowanych źródeł światła w obiekcie. Jest to o tyle ważne, że w przypadku skorzystania do wyznaczenia zapotrzebowania na energię końcową na potrzeby oświetlenia wbudowanego z wartości przedstawionych w § 180a warunków technicznych [3] (tab. 4.), na co jest przyzwolenie w metodologii [2], uzyskany wynik będzie zgodny z wartościami referencyjnymi (dla kryteriów oświetlenia klasy B [4]). W takim przypadku wykonanie oceny instalacji oświetleniowej w obiekcie mija się z celem, jakim jest obiektywna ocena efektywności energetycznej instalacji oświetleniowej, gdyż oceniana instalacja zawsze będzie zgodna z wartościami referencyjnymi.

Współczynnik F_C uwzględniający obniżenie poziomu natężenia oświetlenia do poziomu wymaganego oblicza się według wzoru:

ei 4 2009 ocena instalacji oswietleniowych wzor3

Wzór 3

gdzie:

M_F – współczynnik utrzymania poziomu natężenia oświetlenia, przyjmowany na podstawie projektu, gdy stosowana jest regulacja natężenia oświetlenia; w praktyce jego wartość wynosi przeważnie 0,8 - 0,9; gdy nie zastosowano regulacji to przyjmuje się 1,0 [2].

Wartość współczynnika M_F, przy założeniu stałej wartości iluminancji, można także odczytać z charakterystyki przedstawionej na rysunku 1.

Należy jeszcze zwrócić uwagę na rozbieżności, jakie występują pomiędzy metodologią [2] a warunkami technicznymi [3] dotyczącymi sposobu przeliczania energii końcowej zużywanej na cele oświetleniowe na energię pierwotną – zależność (4):

ei 4 2009 ocena instalacji oswietleniowych wzor4

Wzór 4

gdzie:

E_K,L – energia końcowa zużywana na potrzeby oświetlenia wbudowanego,

w_el – współczynnik nakładu nieodnawialnej energii pierwotnej na wytworzenie energii końcowej

Zgodnie z metodologią [2] współczynnik nakładu nieodnawialnej energii pierwotnej na wytworzenie i dostarczenie energii elektrycznej do obiektu w_el=3,0, co odpowiada sprawności wytwarzania, przesyłu i dystrybucji energii elektrycznej η=33 %. Natomiast z analizy zależności podanej w § 329.3 warunków technicznych [3] wynika, że współczynnik nakładu nieodnawialnej energii pierwotnej na wytworzenie i dostarczenie energii elektrycznej do obiektu wynosi w_el=2,7 (η=37 %).

Nasuwa się więc pytanie, czym spowodowana jest ta różnica w wartościach współczynnika w_el. Oba akty prawne dotyczą tej samej problematyki oraz zostały podpisane przez Ministra Infrastruktury w tym samym dniu. Czyżby te rozbieżności wynikały z pośpiechu, w jakim były przygotowywane, czy też niekompetencji urzędników odpowiedzialnych za ich przygotowanie?

Podsumowanie

Wprowadzenie obowiązku posiadania świadectw energetycznych dla budynków mieszkalnych oraz obiektów użyteczności publicznej na pewno jest krokiem w dobrą stronę, jeśli chodzi o promowanie w społeczeństwie postaw proekologicznych. Pomimo wielu niedociągnięć, jakie występują w aktach prawnych regulujących kwestię sporządzania świadectw, obiektywna ocena stanu technicznego instalacji oświetlenia wbudowanego w obiektach użyteczności publicznej może być przyczynkiem do podjęcia przez administratorów obiektów działań mających na celu modernizację tych instalacji. Dzięki nim będzie możliwe nie tylko ograniczenie energii elektrycznej zużywanej na cele oświetleniowe, ale także poprawa komfortu użytkowania tych instalacji poprzez zastosowanie nowoczesnych rozwiązań technicznych.

Jednak najwięcej do powiedzenia w osiągnięciu tych celów będą miały osoby, które są odpowiedzialne za merytoryczne przygotowanie osób mających sporządzać świadectwa energetyczne. Regulujące kwestię sporządzania świadectw energetycznych akty prawne [2] i [3] dają w tej chwili zbyt dużą swobodę w wyborze źródeł wartości cząstkowych wielkości niezbędnych do oceny instalacji oświetleniowej. Dopiero odpowiednie przygotowanie osób mających sporządzać świadectwa energetyczne i uświadomienie im, jakie korzyści można uzyskać modernizując „stare” instalacje oświetleniowe, może być zachętą do przeprowadzania obiektywnej oceny instalacji oświetleniowej w ramach certyfikacji energetycznej budynków.

Literatura

Projekt Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie metodologii obliczania charakterystyki energetycznej budynków i lokalu mieszkalnego lub części budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową oraz sposobu sporządzania i wzoru świadectw ich charakterystyki energetycznej z marca 2008 r.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie metodologii obliczania charakterystyki energetycznej budynków i lokalu mieszkalnego lub części budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową oraz sposobu sporządzania i wzoru świadectw ich charakterystyki energetycznej z dnia 6 listopada 2008 r.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 6 listopada 2008 zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r.
PN- EN 12464-1:2004 Światło i oświetlenie. Oświetlenie miejsc pracy.
PN-EN 15193:2007 Energetyczne właściwości użytkowe budynków. Wymagania energetyczne dotyczące oświetlenia (oryg.),
www.eu-greenlight.org – strona internetowa Europejskiego Programu GreenLight z dnia 3 stycznia 2009 r.

***

Zrealizowano ze środków KBN w ramach pracy S/WE/4/08.

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!

tagi:

elektro.info oświetlenie instalacje oświetlenia energia elektryczna efektywność energetyczna

Galeria zdjęć

Tytuł

przejdź do galerii

TREVOS POLAND Sp. z o.o. Oświetlenie przemysłowe pod presją bezpieczeństwa

Oświetlenie przemysłowe pod presją bezpieczeństwa

leroymerlin.pl Barwa światła, liczba lampek, długość łańcucha... Sprawdź, czym kierować się przy wyborze zewnętrznych lampek choinkowych

Barwa światła, liczba lampek, długość łańcucha... Sprawdź, czym kierować się przy wyborze zewnętrznych lampek choinkowych

BOTLAND Czujnik światła kolorowego - pomoc w wyborze specjalistycznego urządzenia

Czujnik światła kolorowego - pomoc w wyborze specjalistycznego urządzenia

ELUS Jakie lampy uliczne? Tylko lampy LED!

Jakie lampy uliczne? Tylko lampy LED!

A gdyby tak zapanowała ciemność? Wyobraź sobie poruszanie się po drogach i chodnikach w nieoświetlonym mieście albo w trasie. Wszyscy kierowcy dobrze wiedzą, że przejeżdżając późną zimową nocą, nawet najlepszą drogą ekspresową, w miejscach nieoświetlonych widoczność jest znikoma. Co by było, gdyby w ogóle drogi były pozbawione sztucznego światła? Dlatego dobrze, że są lampy uliczne, a jeszcze lepiej, gdy są to nowoczesne, trwałe i mocne lampy uliczne LED.

obido.pl Oświetlenie do mieszkania - jakie wybrać?

Oświetlenie do mieszkania - jakie wybrać?

Oświetlenie mieszkania to bardzo ważna kwestia. Lampy zastępują bowiem światło dzienne i pozwalają na normalne funkcjonowanie w godzinach wieczornych oraz po zmroku. Lampy stanowią nie tylko praktyczny element w domu czy mieszkaniu, ale również estetyczny. Jak zatem dobrać lampy do pomieszczenia?

mgr inż. Piotr Wasiucionek Nowelizacja normy oświetlenia awaryjnego PN-EN 1838:2025-05: Zastosowanie oświetlenia. Oświetlenie awaryjne w budynkach

Nowelizacja normy oświetlenia awaryjnego PN-EN 1838:2025-05: Zastosowanie oświetlenia. Oświetlenie awaryjne w budynkach

W artykule przedstawiono zmiany w nowelizacji normy poświęconej oświetleniu awaryjnemu PN-EN 1838:2025-05 [2] w stosunku do normy PN-EN 1838:2013 [1]. W normie [2] nastąpiło wiele korzystnych zmian, które dotyczą m.in. wymaganego natężenia oświetlenia na drogach ewakuacyjnych i w strefach otwartych, dodano więcej miejsc szczególnych, gdzie wymagane jest oświetlenie awaryjne, uwzględniono oświetlenie awaryjne dla osób ze szczególnymi potrzebami.

dr hab. inż. Irena Fryc, Piotr Bałdyga, Błażej Gajewski, Aneta Stypułkowska, inż. Sebastian Szyjka, mgr inż. Maciej Listowski, mgr inż. Robert Supronowicz Paradoks technologii LED w oświetleniu miejskim: od efektywności energetycznej do zrównoważonej strategii minimalizacji zanieczyszczenia światłem (część 2.)

Paradoks technologii LED w oświetleniu miejskim: od efektywności energetycznej do zrównoważonej strategii minimalizacji zanieczyszczenia światłem (część 2.)

Wysoka emisja światła niebieskiego w standardowych białych diodach LED powoduje szereg negatywnych efektów środowiskowych, określanych zbiorczo jako zanieczyszczenie światłem otoczenia (ALAN – Artificial Light At Night). W kontekście masowej modernizacji systemów oświetlenia miejskiego, widmo emisji LED stało się kluczowym czynnikiem ryzyka ekologicznego. Dominująca emisja w krótkofalowym paśmie niebieskim (440–500 nm) jest główną przyczyną negatywnych skutków ALAN, wpływając na atmosferę, organizmy...

Komentarze

Powiązane

mł.br.mrg.inż Edward Skiepko Zasady projektowania sterowań instalacji do odprowadzania dymu i ciepła

Zasady projektowania sterowań instalacji do odprowadzania dymu i ciepła

Głównym zagrożeniem w czasie pożaru, przyczyniającym się do większości wypadków śmiertelnych, jest zadymienie. W skład dymu wchodzą produkty spalania, gazy pożarowe i tlenek węgla. Bardzo niebezpieczna jest też ich wysoka temperatura, która stwarza dodatkowe zagrożenie, np. poprzez rozgorzenie. Silne zadymienie utrudnia sprawne przeprowadzenie ewakuacji oraz walkę z pożarem, dlatego przepisy z zakresu ochrony przeciwpożarowej w niektórych przypadkach nakładają obowiązek stosowania specjalnych instalacji...

dr hab. inż. Stefan Gierlotka Porażenia prądem elektrycznym o wysokiej częstotliwości

Porażenia prądem elektrycznym o wysokiej częstotliwości

Rozwój urządzeń elektronicznych i telekomunikacyjnych w ostatnich latach spowodował powszechność stosowania napięć o częstotliwości większej od przemysłowej. Skutki urazu elektrycznego u człowieka powodowane prądem rażeniowym o wysokiej częstotliwości różnią się od skutków, które wywołuje prąd przemienny 50 Hz.

dr inż. Zbigniew Turlej Zasady oświetlenia miejsc pracy na zewnątrz

Zasady oświetlenia miejsc pracy na zewnątrz

W artykule opisano kryteria projektowania oświetlenia miejsc pracy na zewnątrz, podano też przykłady wymagań oświetleniowych oraz procedurę weryfikacji projektu oświetlenia. Ujęto również zalecenia wynikające z dobrej praktyki oświetlania. Dodatkowo podano parametry oświetlenia miejsc pracy na zewnątrz z uwzględnieniem czynników bezpieczeństwa i ochrony. Na końcu umieszczono słownik z kluczowymi pojęciami. Podstawowym źródłem opracowania jest EN 12464-2:2007 Lighting of work places. Part 2: Outdoor...

dr. inż. Jarosław Wiater Kurs praktycznego wykorzystania programu ATP - EMTP (część 4.)

Kurs praktycznego wykorzystania programu ATP - EMTP (część 4.)

W czwartej części kursu zostaną szczegółowo scharakteryzowane transformatory i autotransformatory. W obliczeniach przeprowadzanych za pomocą pakietu ATP wykorzystywane są wyniki prób stanu jałowego i zwarcia...

dr. inż. Jarosław Wiater Kurs praktycznego wykorzystania programu ATP EMTP (część 3.)

Kurs praktycznego wykorzystania programu ATP EMTP (część 3.)

W trzeciej części kursu zostaną scharakteryzowane linie przesyłowe (napowietrzne i kablowe). W obliczeniach przeprowadzanych za pomocą pakietu ATP wykorzystywane są typowe, powszechnie dostępne w katalogach parametry. Wszystkie inne niezbędne parametry, takie jak m.in. reaktancje podłużne i susceptancje poprzeczne, są automatycznie przeliczane przez ATP i nie ma konieczności przeprowadzania dodatkowych obliczeń.

dr. inż. Jarosław Wiater Kurs praktycznego wykorzystania programu ATP - EMTP (część 2.)

Kurs praktycznego wykorzystania programu ATP - EMTP (część 2.)

Układy trójfazowe prądu sinusoidalnie zmiennego są powszechnie stosowane w elektroenergetyce. W rękach sprawnego inżyniera możliwość przeprowadzania prostych, szybkich i bezbłędnych obliczeń może być bardzo często przydatna w pracy zawodowej. Pakiet ATP może być nieocenionym źródłem pomocy. W drugiej części kursu poprawność wykonywanych obliczeń zostanie zweryfikowana analitycznie, na przykładzie prostego układu trójfazowego.

dr. inż. Jarosław Wiater Kurs praktycznego wykorzystania programu ATP - EMTP (część 1.)

Kurs praktycznego wykorzystania programu ATP - EMTP (część 1.)

Pakiet ATP to oprogramowanie służące do analizy obwodów w dziedzinie czasu. Poprawność obliczeń wykonywanych przez program była już wielokrotnie weryfikowana w praktyce i to z dobrymi efektami. ATP to pakiet programów o ogromnych możliwościach. W rękach sprawnego inżyniera będzie stanowił nieocenione narzędzie pracy.

inż. Radosław Lenartowicz, mgr inż. Janusz Strzyżewski Użytkowanie energii elektrycznej na placu budowy (część 6.)

Użytkowanie energii elektrycznej na placu budowy (część 6.)

Punkty świetlne na placu budowy powinny być rozmieszczone w sposób zapewniający odczytanie tablic i znaków ostrzegawczych oraz znaków sygnalizacji ruchu na terenie budowy. Słupy z oprawami oświetleniowymi należy rozmieszczać wzdłuż krawędzi. Drogi i na skrzyżowaniach – na łukach drogi oświetlonej jednostronnie słupy należy sytuować po zewnętrznej stronie łuku. Oświetlenie elektryczne sttosowane przy pracach prowadzonych wewnątrz zbiorników i w innych zamkniętych przestrzeniach powinno pracować przy...

mgr inż. Janusz Strzyżewski Oświetlenie zewnętrzne

Oświetlenie zewnętrzne

Oświetlenie stosowane poza wnętrzami budynków obejmuje ogromny obszar zastosowań. Od oświetlenia terenów osiedlowych, poprzez oświetlenie drogowe i oświetlenie terenów przemysłowych do oświetlenia obiektów sportowych, lotnisk, portów i innych wielkich przestrzeni. Osprzęt stosowany na otwartej przestrzeni narażony jest na zmienne warunki atmosferyczne: opady, wiatr i temperaturę. Musi więc mieć budowę dostosowaną do pracy w takich warunkach. Dotyczy to zarówno samych opraw oświetleniowych, jak i...

dr inż. Wiesława Pabjańczyk Pomiary oświetleniowe we wnętrzach

Pomiary oświetleniowe we wnętrzach

Zgodnie z normą PN-EN 12464-1:2004, obowiązującą od 2004 roku, ocena oświetlenia we wnętrzach polega na sprawdzeniu zgodności parametrów oświetlenia istniejącej instalacji oświetleniowej z wymaganiami określonymi w normie oraz dokumentacji projektowej (wykonanej zgodnie z tą normą). W części 1. cyklu artykułów o podanym wyżej tytule [4] przedstawiono wymagania oświetleniowe, w części 2. [5] – zasady weryfikacji dokumentacji projektowej, której konieczność wprowadziła nowa norma PN-EN 12464-1:2004....

dr inż. Karol Kuczyński Systemy oświetlenia awaryjnego i przeszkodowego

Systemy oświetlenia awaryjnego i przeszkodowego

Oświetlenie awaryjne jest przeznaczone do użytkowania podczas awarii oświetlenia podstawowego. Zastosowanie odpowiedniej technologii oświetlenia ewakuacyjnego oraz zapasowego może przyczynić się do znacznych oszczędności i znacząco wpłynąć na redukcję kosztów utrzymania takiego oświetlenia w zakładach przemysłowych, urzędach czy hotelach. Zarówno w budynkach, jak i tunelach oświetlenie awaryjne jest często projektowane niezgodnie z przepisami i obowiązującymi normami, a niejednokrotnie pomijane przez...

dr inż. Wiesława Pabjańczyk Nowe podejście w projektowaniu i weryfikacji oświetlenia (część 2.)

Nowe podejście w projektowaniu i weryfikacji oświetlenia (część 2.)

Przez długi czas w Polsce była stosowana norma PN-84/E-02033 Oświetlenie wnętrz światłem elektrycznym [3]. W zakresie oceny oświetlenia wnętrz wymagała ona wykonania szeregu pomiarów, z których, jak pokazała praktyka, był realizowany w zasadzie pomiar natężenia oświetlenia. Nowa norma PN-EN 12464-1:2004 [1] usankcjonowała tę sytuację, wskazując natężenie oświetlenia jako wielkość oświetleniową konieczną do weryfikacji, ale weryfikacja ta powinna przebiegać w inny sposób, niż to było dotychczas. Związane...

mgr inż. Janusz Strzyżewski Oznakowanie przeszkód lotniczych

Oznakowanie przeszkód lotniczych

W Polsce w ostatnich latach dynamicznie rozwija się ruch lotniczy. Oprócz cywilnego lotnictwa transportowego i lotnictwa wojskowego wzrasta liczba małych samolotów i helikopterów użytkowanych przez policję, straż graniczną, pogotowie, a także osoby prywatne. Jednocześnie rośnie liczba wysokich obiektów budowlanych i linii elektroenergetycznych. Wiele z nich stanowi tzw. przeszkody lotnicze.

dr inż. Wiesława Pabjańczyk Nowe podejście w projektowaniu i weryfikacji oświetlenia na tle normy PN-EN 12464-1:2004 Światło i oświetlenie. Oświetlenie miejsc pracy

Nowe podejście w projektowaniu i weryfikacji oświetlenia na tle normy PN-EN 12464-1:2004 Światło i oświetlenie. Oświetlenie miejsc pracy

Nowe podejście w projektowaniu i weryfikacji oświetlenia opracowano na podstawie pracy zespołowej członków Polskiego Komitetu Oświetleniowego SEP, będącego przedstawicielem Polski w Międzynarodowej Komisji Oświetleniowej (CIE), wydanej w postaci komentarza dotyczącego polskiej normy PN-EN 12464-1:2004 Światło i oświetlenie. Oświetlenie miejsc pracy. Część 1: Miejsca pracy we wnętrzach. Komentarz ten, po prawie dwuletniej pracy zespołu, ukazał się w wersji końcowej w październiku 2007 roku.

dr inż. Karol Kuczyński Wymagania dla systemów oświetlenia awaryjnego

Wymagania dla systemów oświetlenia awaryjnego

Oświetlenie awaryjne jest przeznaczone do użytkowania podczas awarii oświetlenia podstawowego. Zarówno w budynkach, jak i tunelach komunikacyjnych oświetlenie awaryjne jest często projektowane niezgodnie z przepisami i obowiązującymi normami, a niejednokrotnie pomijane przez inwestorów w celu redukcji kosztów. Oświetlenie awaryjne jest zaliczone do urządzeń przeciwpożarowych wspomagających ewakuację z budynku objętego pożarem, przez co wymaga ono wysokiej sprawności oraz niezawodności działania.

dr inż. Karol Kuczyński Wymagania normalizacyjne dla oświetlenia awaryjnego (część 1.)

Wymagania normalizacyjne dla oświetlenia awaryjnego (część 1.)

Oświetlenie ewakuacyjne należy do urządzeń przeciwpożarowych zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 roku (DzU z 2010 r., nr 109, poz. 719).

mgr inż. Janusz Strzyżewski Współpraca oświetlenia elektrycznego z oświetleniem dziennym

Współpraca oświetlenia elektrycznego z oświetleniem dziennym

Zapewnienie w maksymalnie możliwym stopniu współdziałania oświetlenia elektrycznego z oświetleniem dziennym jest jednym z najefektywniejszych sposobów optymalizacji zużycia energii na cele oświetleniowe. Oświetlenie dzienne, zwane także naturalnym, stosowane do oświetlenia wnętrz zapewnia najlepsze warunki pracy i wypoczynku. Źródłem oświetlenia dziennego jest promieniowanie słoneczne. Jest to światło, do którego przyzwyczajone są organizmy ludzkie, w tym nasze oczy.

dr inż. Karol Kuczyński Oświetlenie drogowe – zagadnienia wybrane

Oświetlenie drogowe – zagadnienia wybrane

Bezpieczeństwo, szybkość i brak zakłóceń w ruchu drogowym w znacznym stopniu zależą od warunków postrzegania na drodze. Mają na to wpływ odpowiednie cechy oświetlenia drogowego. Są one związane z wyodrębnionymi czynnikami, takimi jak [1]: poziom i równomierność luminancji na nawierzchni, oświetlenie poboczy, ograniczenie olśnienia oraz prowadzenie wzrokowe. Ograniczenie olśnienia polega na zmniejszeniu odczucia dyskomfortu lub zdolności wykonywania pracy wzrokowej, w wyniku nadmiernego poziomu luminancji...

dr inż. Karol Kuczyński Wymagania normalizacyjne dla oświetlenia awaryjnego (część 2.) awaryjne oświetlenie ewakuacyjne i znaki ewakuacyjne

Wymagania normalizacyjne dla oświetlenia awaryjnego (część 2.) awaryjne oświetlenie ewakuacyjne i znaki ewakuacyjne

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 kwietnia 2010 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wykazu wyrobów służących zapewnieniu bezpieczeństwa publicznego lub ochronie zdrowia i życia oraz mienia, a także zasad wydawania dopuszczenia tych wyrobów do użytkowania (DzU z 2010 r., nr 85, poz. 553) wprowadziło szereg wymagań dotyczących oświetlenia awaryjnego oraz znaków ewakuacyjnych.

mgr inż. Michał Szypowski Instalacje magistralne w oświetleniu

Instalacje magistralne w oświetleniu

W artykule przedstawiono najpopularniejsze instalacje magistralne używane do sterowania oświetleniem: LCN, LON, DALI, DMX512, KNX oraz systemy producenckie. Podano przykłady ilustrujące możliwości takich instalacji: różne warianty sterowania oświetleniem w korytarzu, regulacje stałonatężeniową w pomieszczeniu biurowym w dwóch wariantach oraz złożoną instalację oświetleniową w Terminalu 5 lotniska Heathrow. Omówiono oszczędności w zużyciu energii elektrycznej możliwe do osiągnięcia przy zastosowaniu...

dr inż. Karol Kuczyński Oświetlenie drogowe – zagadnienia wybrane

Oświetlenie drogowe – zagadnienia wybrane

Obserwując oświetlenie uliczne możemy spotkać się zarówno z rozwiązaniami technicznymi bardzo przestarzałymi, opartymi na wysokoprężnych lampach rtęciowych, jak i nowoczesnymi oprawami oświetleniowymi o wysokiej sprawności wyposażonymi w nowoczesne źródła światła. System konserwacji opraw oświetleniowych często jednak pozostawia wiele do życzenia.

mgr Anna Ważna Światło białe i światło o podwyższonej emisji niebieskiego widma światła

Światło białe i światło o podwyższonej emisji niebieskiego widma światła

W kontekście niedawnych odkryć w naukach biologicznych światło nie tylko umożliwia percepcję świata, ale wywołuje także biologiczne efekty niewizualne. Odpowiedzialny jest za nie nowo odkryty system fotoreceptoryczny u ssaków (także u człowieka) [15, 16]. System ten tworzą komórki zwojowe siatkówki oka, posiadające liczne wypustki dendrytyczne oraz ich połączenia neuronalne z jądrami skrzyżowania (zegar biologiczny u ssaków), a także ich bezpośrednie i pośrednie połączenia neuronalne z okolicami...

dr inż. Karol Kuczyński Oświetlenie awaryjne – zagadnienia wybrane

Oświetlenie awaryjne – zagadnienia wybrane

Oświetlenie awaryjne (ewakuacyjne) należy do urządzeń przeciwpożarowych zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. (DzU z 2010 r., nr 109, poz. 719). Rozporządzenia i przywołane w nich polskie normy są wytycznymi dla projektantów określającymi właściwe oświetlenie awaryjne w budynkach w zależności od jego przeznaczenia i miejsca zainstalowania.

dr inż. Karol Kuczyński Dopuszczenia dla oświetlenia awaryjnego – zagadnienia wybrane

Dopuszczenia dla oświetlenia awaryjnego – zagadnienia wybrane

Najnowsze produkty i technologie

Felicity Polska Pożar magazynu energii? Zanim obwinisz baterię, sprawdź przewody

Pożar magazynu energii? Zanim obwinisz baterię, sprawdź przewody

„Pożar domu jednorodzinnego. Zapalił się magazyn energii”. Takie nagłówki pojawiają się w mediach coraz częściej i za każdym razem wywołują to samo pytanie: czy baterie litowe w domu są bezpieczne? Odpowiedź jest mniej sensacyjna niż nagłówek. Nowoczesny magazyn energii ma kilka warstw zabezpieczeń, które reagują, zanim zrobi się groźnie. Gdy dochodzi do pożaru, przyczyną nierzadko okazuje się nie sama bateria, lecz sposób, w jaki została podłączona. Czasem wystarczy jeden przewód mniej.

Redakcja Elektro.info.pl Firma eMKa zaprasza na szkolenia zawodowe

Firma eMKa zaprasza na szkolenia zawodowe

Firma eMKa Szkolenia to dostawca usług edukacyjnych z 19-letnim doświadczeniem. Specjalizujemy się w podnoszeniu kwalifikacji zawodowych osób dorosłych i współpracujemy w sektorze B2B (fabryki, korporacje, sieci wielkopowierzchniowe etc. ), jednak zaopiekujemy się każdym klientem – nawet tym najmniejszym.

Finder Polska Sp. z o.o. news Finder Polska świętował 10-lecie na targach ENERGETAB 2026

Finder Polska świętował 10-lecie na targach ENERGETAB 2026

Podczas targów ENERGETAB 2026 firma Finder Polska zaprezentowała swoje najnowsze rozwiązania z zakresu automatyki i zarządzania energią, m.in. programowalny przekaźnik OPTA oraz jego premierowe zastosowania. Targi były też okazją do świętowania – w tym roku Finder Polska obchodzi 10-lecie działalności!

APATOR SA SPV RM – regulator parku energii z funkcją strażnika mocy dla nowoczesnej generacji rozproszonej

SPV RM – regulator parku energii z funkcją strażnika mocy dla nowoczesnej generacji rozproszonej

Rosnący udział odnawialnych źródeł energii w systemie elektroenergetycznym sprawia, że coraz większego znaczenia nabiera nie tylko sama produkcja energii, ale również jej bezpieczne, przewidywalne i zgodne z wymaganiami operatorów zarządzanie. Farmy fotowoltaiczne, turbiny wiatrowe, instalacje biogazowe czy układy przemysłowe typu „zero eksport” wymagają dziś rozwiązań, które pozwalają kontrolować parametry pracy źródeł, ograniczać moc oddawaną do sieci oraz zapewniać skuteczną komunikację z systemami...

Relpol S.A. Stoisko Relpolu na Energetab 2026 było oblegane przez zwiedzających

Stoisko Relpolu na Energetab 2026 było oblegane przez zwiedzających

Na targach w Bielsku-Białej firma Relpol prezentowała nowoczesne urządzenia pomiarowe oraz rozwiązania wspierające zarządzanie energią. Ale stoisko Relpolu cieszyło się dużym zainteresowaniem nie tylko z powodu oferty produktowej – poza klientami i partnerami biznesowymi chętnie odwiedzali je też... amatorzy tostów i darta.

ELEKTROMETAL SA news Setki osób odwiedziło stoisko Elektrometal S.A. podczas ENERGETAB 2026

Setki osób odwiedziło stoisko Elektrometal S.A. podczas ENERGETAB 2026

Elektrometal S.A. prezentował w Bielsku-Białej m.in. specjalistyczne oprawy oświetleniowe ewakuacyjne i do stref zagrożonych wybuchem. Mimo dość trudnej sytuacji na rynku, stoisko Elektrometalu odwiedziło...

dr inż. Andrzej Książkiewicz - Astat Sp. z o.o. Wykorzystanie magazynów energii w obiektach przemysłowych i usługowych

Wykorzystanie magazynów energii w obiektach przemysłowych i usługowych

Bateryjne magazyny energii stanowią efektywne rozwiązanie problemu niezgodności profili generacji i zużycia w obiektach przemysłowych i usługowych. Zwiększają wykorzystanie energii z instalacji fotowoltaicznych do maksymalnego stopnia, ograniczają moc szczytową, istotnie redukują koszty oraz poprawiają stabilność zasilania, bezpieczeństwo i ciągłość produkcji oraz możliwość pracy w trybie zasilania awaryjnego. Dostępne są jako zewnętrzne rozdzielnice lub kontenery dla większych mocy.

dr inż. Andrzej Książkiewicz - Astat Sp. z o.o. Stacjonarny analizator PQI-DA Smart – niezawodne narzędzie do monitorowania i rejestracji zakłóceń w sieciach elektroenergetycznych

Stacjonarny analizator PQI-DA Smart – niezawodne narzędzie do monitorowania i rejestracji zakłóceń w sieciach elektroenergetycznych

Współczesne sieci elektroenergetyczne – zarówno publiczne, jak i przemysłowe – stawiają czoła rosnącym wyzwaniom związanym z jakością energii elektrycznej. Dynamiczny rozwój odnawialnych źródeł energii, elektromobilności oraz urządzeń energoelektronicznych powoduje wzrost zjawisk zakłócających, takich jak poziom harmonicznych, asymetria napięć, migotanie światła czy wahania napięcia. W odpowiedzi na te wyzwania firma A. Eberle proponuje stacjonarny analizator PQI-DA Smart – urządzenie, które przeobraża...

www.morele.net Zasilacze komputerowe – jak dobrać moc i zabezpieczenia do nowoczesnego PC?

Zasilacze komputerowe – jak dobrać moc i zabezpieczenia do nowoczesnego PC?

Składając nowy komputer, łatwo dać się ponieść emocjom i wydać lwią część budżetu na potężną kartę graficzną czy szybki procesor. Zasilacz? Często ląduje w koszyku na samym końcu, wybierany "po taniości". To błąd, który w najlepszym razie kończy się nagłymi resetami systemu, a w najgorszym – dosłownym spaleniem drogich podzespołów. Zasilacz to serce całego PC. Zobacz, jak mądrze dobrać jego moc do nowoczesnego sprzętu i na jakie zabezpieczenia zwrócić uwagę, by zyskać pancerne bezpieczeństwo i absolutny...

DEHN POLSKA sp. z o.o. Skuteczność zintegrowanych systemów ochrony przed przepięciami o częstotliwości sieciowej (POP) w instalacjach niskiego napięcia

Skuteczność zintegrowanych systemów ochrony przed przepięciami o częstotliwości sieciowej (POP) w instalacjach niskiego napięcia

Powszechna obecność wrażliwych urządzeń elektronicznych we współczesnych instalacjach niskiego napięcia modyfikuje wymagania w zakresie ich ochrony. Podczas gdy zagrożenia wywołane przejściowymi wyładowaniami atmosferycznymi są powszechnie uwzględniane w procesach projektowych, poważny problem eksploatacyjny stanowią długotrwałe wzrosty napięcia o częstotliwości sieciowej. Tradycyjne ograniczniki chroniące przed przepięciami atmosferycznymi i łączeniowymi (SPD) okazują się wobec nich nieskuteczne....

Nexans Power Accessories Poland Sp. z o.o. Nexans Power Accessories pokaże swoje rozwiązania na targach ENERGETAB 2026

Nexans Power Accessories pokaże swoje rozwiązania na targach ENERGETAB 2026

Nexans Power Accessories Poland Sp. z o.o. jest cenionym dostawcą prefabrykowanych akcesoriów i osprzętu kablowego niskiego, średniego i wysokiego napięcia. Swoje najlepsze rozwiązania firma zaprezentuje...

HYBRYD Sp.z o.o. Na czym polega przegląd oświetlenia awaryjnego i co musi być sprawdzone?

Na czym polega przegląd oświetlenia awaryjnego i co musi być sprawdzone?

Sprawne oświetlenie awaryjne ma zapewnić bezpieczną ewakuację w przypadku zaniku zasilania. Aby system działał prawidłowo w sytuacji zagrożenia, konieczne jest jego regularne sprawdzanie. Taki przegląd obejmuje ocenę stanu technicznego instalacji, testy działania oraz weryfikację dokumentacji, dzięki czemu można wykryć usterki, zanim wpłyną na bezpieczeństwo użytkowników obiektu.

INNPRO Robert Błędowski Sp. z o.o. Ciepło ucieka przez okno, a rachunek rośnie. Jak ograniczyć straty w wynajmowanym apartamencie?

Ciepło ucieka przez okno, a rachunek rośnie. Jak ograniczyć straty w wynajmowanym apartamencie?

Zimowy dzień, temperatura spada poniżej zera, a Ty wchodzisz do apartamentu tuż po wyjeździe gości – w sypialni otwarte na oścież okno i rozgrzany grzejnik. Konsekwencje pojawią się później, gdy zostaniesz obciążony rachunkiem za prąd. Możesz oczywiście przypominać o wyłączaniu ogrzewania na czas wietrzenia, dopisać kolejną zasadę do regulaminu czy umieścić wskazówkę przy oknie. Nie każda osoba podczas kilkudniowego pobytu będzie jednak pamiętać o wszystkich zaleceniach gospodarza. A co, gdyby ogrzewanie...

Relpol S.A. Relpol na Energetab 2026

Relpol na Energetab 2026

Zapraszamy do hali A, na stoisko nr 10, gdzie będzie można po raz pierwszy poznać najnowsze propozycje Relpol przygotowane z myślą o nowoczesnych instalacjach elektrycznych.

Impakt S.A. ARMAC rozwija ofertę zasilania awaryjnego. Nowe UPS-y 6 i 10 kVA na targach ENERGETAB

ARMAC rozwija ofertę zasilania awaryjnego. Nowe UPS-y 6 i 10 kVA na targach ENERGETAB

ARMAC to polska marka specjalizująca się w rozwiązaniach służących ochronie i stabilizacji zasilania urządzeń elektrycznych, a jej oferta obejmuje zasilacze awaryjne UPS, akumulatory, moduły bateryjne oraz urządzenia ochrony przeciwprzepięciowej przeznaczone zarówno dla użytkowników domowych, jak i odbiorców biznesowych. Marka koncentruje się na tworzeniu kompatybilnych rozwiązań, z których można budować systemy ochrony energetycznej dostosowane do konkretnych zastosowań.

ZnakDirect sp. z o.o. Znak Direct – znaczniki kablowe i inne oznakowania projektowane online

Znak Direct – znaczniki kablowe i inne oznakowania projektowane online

Czytelne i trwałe oznakowanie urządzeń, przewodów, kabli, szaf sterowniczych oraz elementów instalacji ma duże znaczenie dla bezpieczeństwa pracy, sprawnego montażu i późniejszej obsługi technicznej. Firma Znak Direct oferuje szeroki wybór tabliczek, oznaczników, naklejek i znaków przeznaczonych dla przemysłu, elektroinstalatorów, automatyków, producentów maszyn oraz wykonawców instalacji technicznych.

APATOR SA Energia pod pełną kontrolą

Energia pod pełną kontrolą

Farma fotowoltaiczna jest dziś często punktem wyjścia do inwestycji w odnawialne źródła energii. Po uruchomieniu szybko okazuje się jednak, że sama produkcja energii nie przesądza jeszcze o efektywności przedsięwzięcia. Źródło musi bezpiecznie współpracować z siecią, reagować na warunki w punkcie przyłączenia, uwzględniać profil odbioru i możliwości magazynowania energii. Coraz większe znaczenie ma więc nie tylko moc zainstalowana, lecz także zdolność do zarządzania całym układem.

Zakład Elektroniczny „POLLIN” Wojciech Polak Ciągłość zasilania w rozdzielnicy – jak uniknąć kosztownych błędów

Ciągłość zasilania w rozdzielnicy – jak uniknąć kosztownych błędów

Awaria zasilania nie zawsze oznacza całkowity brak napięcia – często problem jest znacznie bardziej złożony. Dowiedz się, czym różnią się urządzenia AZF, SZR, WN, WP i KSB oraz kiedy ich zastosowanie naprawdę ma sens. W artykule pokazujemy, jak właściwy dobór aparatury skraca czas diagnostyki, ogranicza przestoje i zwiększa niezawodność rozdzielnicy. To praktyczny przewodnik dla projektantów, instalatorów i wszystkich odpowiedzialnych za ciągłość zasilania.

Ei Electronics Sp. z o. o. Certyfikat CNBOP-PIB dla instalatorów czujników. Trwają zapisy na kolejne edycje szkoleń

Certyfikat CNBOP-PIB dla instalatorów czujników. Trwają zapisy na kolejne edycje szkoleń

Po trzech z dziewięciu zaplanowanych na 2026 rok edycji ogólnopolskiego programu certyfikowanych szkoleń dla instalatorów autonomicznych czujników dymu, tlenku węgla, gazu i ciepła, organizatorzy udostępniają kolejne terminy. Do końca roku odbędzie się jeszcze sześć edycji. Każda zakończy się walidacją przeprowadzoną przez CNBOP-PIB, a uczestnicy, którzy pomyślnie przejdą egzamin, otrzymają certyfikat potwierdzający zdobyte kwalifikacje.

mgr inż. Marcin Szkudniewski, mgr inż. Adam Szczepanik, SONEL S.A. Ciągły monitoring jakości energii elektrycznej ze stacjonarnym analizatorem Sonel PQM-750

Ciągły monitoring jakości energii elektrycznej ze stacjonarnym analizatorem Sonel PQM-750

Analizator PQM-750 to odpowiedź firmy Sonel na rosnące wymagania rynku energetycznego. Stworzony z myślą o precyzyjnym, ciągłym monitoringu parametrów sieci, wyróżnia się kompaktową budową, modułową konstrukcją...

TREVOS POLAND Sp. z o.o. Oświetlenie przemysłowe pod presją bezpieczeństwa

Oświetlenie przemysłowe pod presją bezpieczeństwa

Skład Techniczny Sp. z o.o. Jaką temperaturą grzać termokurczki z klejem, by klej uszczelnił połączenie

Jaką temperaturą grzać termokurczki z klejem, by klej uszczelnił połączenie

Prawidłowa temperatura podczas obkurczania termokurczek z klejem ma bezpośredni wpływ na szczelność połączenia. Zbyt słabe podgrzanie nie pozwoli klejowi wypełnić wszystkich szczelin, natomiast nieprawidłowa technika może pogorszyć efekt końcowy. Sprawdź, jakie wartości temperatury są wymagane i na co zwrócić uwagę podczas całego procesu.

Finder Polska Sp. z o.o. news Finder Polska zaprasza na targi ENERGETAB 2026!

Finder Polska zaprasza na targi ENERGETAB 2026!

Podczas tegorocznej edycji targów ENERGETAB firma Finder Polska zaprezentuje najnowsze rozwiązania z zakresu automatyki i zarządzania energią. Na stoisku A55 zaprezentowane zostaną m.in. programowalny przekaźnik OPTA oraz jego premierowe zastosowania. Odwiedzający będą mogli zobaczyć również demonstracyjne stanowisko ze sterownikiem Finder OPTA z zaimplementowaną aplikacją AI do zbierania i analizy danych z sieci elektrycznej i układów automatyki.

ELEKTROMETAL SA news Nowa moc oświetlenia przemysłowego i Ex – ELEKTROMETAL S.A. na ENERGETAB 2026

Nowa moc oświetlenia przemysłowego i Ex – ELEKTROMETAL S.A. na ENERGETAB 2026

Ponad 75 lat innowacji, polski kapitał i własne zaplecze badawcze – ELEKTROMETAL S.A.

Livoltek Poland Przemysłowe magazyny energii w praktyce: jak obniżyć koszty energii i zwiększyć autonomię instalacji PV w segmencie C&I

Przemysłowe magazyny energii w praktyce: jak obniżyć koszty energii i zwiększyć autonomię instalacji PV w segmencie C&I

„Rosnące koszty energii, niestabilność sieci i coraz bardziej restrykcyjne warunki przyłączeniowe sprawiają, że magazynowanie energii przestaje być opcją – staje się elementem architektury każdej poważnej instalacji fotowoltaicznej w segmencie przemysłowym i komercyjnym. Inwestorzy, przedsiębiorstwa i właściciele farm PV stoją dziś przed pytaniem: czy wdrożyć przemysłowy magazyn energii oraz który system wybrać, żeby projekt był rentowny od pierwszego dnia eksploatacji” – Sebastian Fibrand, Country...

PSI Polska Sp. z o.o. news PSI pokaże swoje najlepsze rozwiązania na targach ENERGETAB 2026

PSI pokaże swoje najlepsze rozwiązania na targach ENERGETAB 2026

PSI jest międzynarodową firmą obecną na rynku od ponad 57 lat, która na podstawie własnego oprogramowania zapewnia kompleksowe rozwiązania dla wielu branż: produkcji, logistyki czy przemysłu chemicznego. Rozwiązania PSI wykorzystywane są na całym świecie do optymalizacji przepływu energii i materiałów, przeznaczonych dla przedsiębiorstw użyteczności publicznej i przemysłu. Zapraszamy do spotkań podczas targów ENERGETAB!

dr inż. Andrzej Książkiewicz - Astat Sp. z o.o. Energoelektroniczne kompensatory mocy biernej ASTec SVG dużej mocy

Energoelektroniczne kompensatory mocy biernej ASTec SVG dużej mocy

Rosnące wymagania dotyczące jakości energii elektrycznej oraz dynamiczna zmienność obciążeń w zakładach przemysłowych czynią kompensację mocy biernej kluczową z perspektywy technicznej i ekonomicznej. W obliczu wzrastających kosztów energii biernej oraz konieczności spełnienia rygorystycznych norm, coraz większą rolę odgrywają nowoczesne rozwiązania, takie jak statyczne generatory mocy biernej (SVG) o prądzie znamionowym 150 A i 200 A. Dzięki zaawansowanym parametrom, możliwościom rozbudowy i dynamicznej...

dr inż. Andrzej Książkiewicz - Astat Sp. z o.o. Stabilizacja napięcia w układach zasilania obiektów krytycznych – rozwiązania MSR i MST

Stabilizacja napięcia w układach zasilania obiektów krytycznych – rozwiązania MSR i MST

Wahania napięcia w sieciach elektrycznych to powszechny problem, który może prowadzić do awarii urządzeń czy przerw w produkcji. Według normy PN-EN 50160, dopuszczalne odchylenia napięcia to ±10%, jednak...

APATOR SA Licznik na szynę TH35 (DIN) – REMIZ 3

Licznik na szynę TH35 (DIN) – REMIZ 3

W dobie rosnących kosztów energii i zaostrzających się norm efektywności energetycznej, precyzyjna analityka staje się fundamentem nowoczesnego zarządzania infrastrukturą. REMIZ 3 to licznik energii elektrycznej, który łączy kompaktową budowę na szynie DIN z funkcjonalnością zaawansowanych jednostek pomiarowych ze zdalnym odczytem.

Grupa Pracuj S.A. Assessment center – czym jest i dlaczego coraz częściej pojawia się w rekrutacji specjalistów?

Assessment center – czym jest i dlaczego coraz częściej pojawia się w rekrutacji specjalistów?

W branżach technicznych, w których od kandydatów oczekuje się nie tylko wiedzy, lecz także samodzielności, odpowiedzialności, umiejętności pracy pod presją oraz dobrej organizacji, tradycyjna rozmowa kwalifikacyjna nie zawsze wystarcza. CV pokazuje doświadczenie, rozmowa pozwala poznać motywację, ale dopiero praktyczne zadania pokazują, jak kandydat naprawdę działa w sytuacjach zbliżonych do codziennych wyzwań zawodowych. Właśnie dlatego coraz większą popularność zyskuje assessment center – metoda...

Zakres oceny instalacji oświetleniowych w świetle certyfikacji energetycznej

Metodologia wyznaczania zapotrzebowania na energię końcową na potrzeby oświetlenia wbudowanego

Podsumowanie

Literatura

tagi:

POLECAMY

CIEKAWE STRONY