elektro.info

Zaawansowane wyszukiwanie

Teoria sterowania - podstawy

Okno programu Simulink z projektem filtru dolnoprzepustowego piątego rzędu

Okno programu Simulink z projektem filtru dolnoprzepustowego piątego rzędu

W wielu gałęziach współczesnego przemysłu stosowane są zaawansowane układy automatyki, służące do kontroli i monitorowania procesów oraz obiektów (urządzeń, układów itp.). Najlepszym tego przykładem są sterowniki PLC (ang. Programmable Logic Controller), czyli mikroprocesorowe układy zbierające informacje na temat sygnałów w badanym systemie i podejmujących na tej podstawie decyzję o zmianie wartości sygnałów sterujących tym systemem.

Zobacz także

AUTOMATION TECHNOLOGY Sp. z o.o. Automation Technology – nowy gracz na rynku

Automation Technology – nowy gracz na rynku Automation Technology – nowy gracz na rynku

Automation Technology prężnie działa w obszarach energetyki, automatyki przemysłowej oraz robotyki.

Automation Technology prężnie działa w obszarach energetyki, automatyki przemysłowej oraz robotyki.

mgr inż. Grzegorz Pióro Procesowe podejście do redukcji zużycia energii w obiektach technicznych

Procesowe podejście do redukcji zużycia energii w obiektach technicznych Procesowe podejście do redukcji zużycia energii w obiektach technicznych

Redukcja zużycia energii to proces, a nie działanie jednorazowe – wymaga ciągłego monitorowania, analizy danych i korekty pracy systemów. Kluczowe obszary optymalizacji to: systemy HVAC, oświetlenie, urządzenia...

Redukcja zużycia energii to proces, a nie działanie jednorazowe – wymaga ciągłego monitorowania, analizy danych i korekty pracy systemów. Kluczowe obszary optymalizacji to: systemy HVAC, oświetlenie, urządzenia pomocnicze i kompensacja energii biernej. Największy potencjał oszczędności energii tkwi nie tylko w samych technologiach, ale przede wszystkim w zrozumieniu procesów fizycznych, świadomym dostosowaniu instalacji do rzeczywistych potrzeb operacyjnych oraz precyzyjnym zarządzaniu energią na...

mgr inż. Krzysztof Szymański, mgr inż. Jerzy Żurawski, inż. Beata Kluczberg Zarządzanie energią w budynkach

Zarządzanie energią w budynkach Zarządzanie energią w budynkach

Ideę inteligentnego budynku zapocząt­kowano już w latach 70. XX wieku. Obecnie przez „inte­ligentny” rozumie się budynek wyposażony w odpowiednie urządze­nia techniczne i taki, w którym zachodzi możliwość...

Ideę inteligentnego budynku zapocząt­kowano już w latach 70. XX wieku. Obecnie przez „inte­ligentny” rozumie się budynek wyposażony w odpowiednie urządze­nia techniczne i taki, w którym zachodzi możliwość efektywnego współkorzystania z tych urządzeń.

Zasada działania takiego sterownika, podobnie jak wszystkich elementów regulacyjnych w automatyce przemysłowej, oparta jest na teorii sterowania. Jest to ważna dziedzina techniki, której zadaniem jest opracowywanie algorytmów automatycznego oddziaływania na obiekt (urządzenie, proces przemysłowy itp.) tak, aby wykonywał on powierzone zadanie zgodnie z założeniami projektanta. W artykule przedstawiono krótkie wprowadzenie do teorii sterowania, podając najważniejsze definicje oraz klasyfikację modeli i metod projektowania elementów sterujących. Zagadnienia przedstawione w tekście wykładane są na wyższych uczelniach technicznych na przedmiotach „Teoria sterowania” oraz „Sygnały i systemy”.

Pojęcia podstawowe

Najważniejszym pojęciem w omawianej dziedzinie jest sterowanie. Nazwą tą określa się oddziaływanie na przebieg procesu lub zjawiska w taki sposób, aby osiągnąć określony cel (przy czym proces to przetwarzanie wielkości lub sygnałów). Pomimo że istnieje zarówno sterowanie ręczne (przez człowieka), jak i automatyczne, współczesna teoria sterowania zainteresowana jest głównie tym ostatnim. Dotyczy to w szczególności procesów przemysłowych, gdzie np. sterowniki kontrolują przepływ cieczy za pomocą zestawu zaworów, na podstawie odczytu poziomu cieczy. Sterowanie procesem lub obiektem może odbywać się w układzie otwartym, lub zamkniętym. W tym pierwszym przypadku reakcja układu na działanie sterownika (elementu pobudzającego) nie wpływa na dalszy charakter pobudzenia. W drugim przypadku istnieje pętla sprzężenia zwrotnego, w wyniku czego odpowiedzi sterowanego układu wpływają na sterowanie. Taki rodzaj sterowania nazywa się regulacją, jest to zatem przypadek szczególny, mający jednak miejsce w większości współczesnych systemów sterujących, wykorzystujących sterowniki PLC. Różnica między oboma rodzajami sterowania została przedstawiona na rysunku 1.

W układzie sterowanym występuje kilka rodzajów sygnałów, które w celu poprawnego procesu regulacji muszą zostać zidentyfikowane i wyodrębnione. Te sygnały to (zaznaczono je również na rysunku 1.):

  • x(t) – sygnały wejściowe układu, pochodzące ze środowiska zewnętrznego (i trafiające do kontrolera). W ich skład wchodzą również sygnały pobudzające obiekt w chwili początkowej,
  • y(t) – sygnały wyjściowe układu sterowanego, będące odpowiedziami na zadane pobudzenie,
  • u(t) – sygnały wyjściowe układu sterującego, determinujące odpowiedź układu na zadane pobudzenie. Od nich, w przypadku układu automatycznej regulacji, zależy zachowanie elementu sterowanego,
  • z(t) – zakłócenia, czyli dodatkowe sygnały, potencjalnie pogarszające jakość działania obiektu ze względu na zmianę ilościowej informacji o nim,
  • e(t) – uchyb regulacji, czyli różnica pomiędzy wielkościami wyjściowymi y(t) oraz wielkością zadaną x(t). W przypadku idealnym różnica ta wynosi zero, w praktyce powinna być jak najmniejsza. Zadanie utrzymania możliwie małego uchybu regulacji przy niezerowym szumie addytywnym jest podstawowym problemem automatycznego sterowania. W przypadku, gdy uchyb ten jest niezerowy, układ sterujący powinien poprzez zmianę sygnału sterującego dążyć do jego minimalizacji.

Należy zauważyć, że sygnały w układzie są w ogólności zmienne w czasie, stąd wynika wprowadzenie ciągłej zmiennej t. W przypadku projektowania modelu sterowanego układu można jednak również zaproponować ich zależność od zmiennej dyskretnej n.

Układy sterujące mogą być klasyfikowane według licznych kryteriów. Jednym z najbardziej podstawowych jest przeznaczenie układu. Pod tym względem można podzielić je na następujące grupy:

  • układy stabilizacji – ich zadaniem jest utrzymanie określonej, stałej wartości sygnału wyjścowego z obiektu sterowanego,
  • układy śledzące (nadążne) – ich zadaniem jest powtarzanie sygnału wejściowego na wyjściu. W przypadku obecności pętli sprzężenia zwrotnego prawidłowo działający układ sterujący zapewnia powtarzanie sygnału w pewnym zakresie wartości parametrów obiektu, nawet jeśli są one różne od wartości nominalnych,
  • układy optymalizujące – ich zadaniem jest zapewnienie generacji przez obiekt ekstremalnych (maksymalnych lub minimalnych) wartości sygnałów wyjściowych,
  • układy programowane – ich zadaniem jest utrzymanie odpowiedzi regulowanego obiektu zgodnie z zaprogramowaną wcześniej funkcją.

Układy sterowania mogą być również kategoryzowane według innych kryteriów. Obejmują one m.in. takie cechy, jak:

  • liniowość, czyli spełnianie przez układ następującej właściwości:

Odpowiedź na wymuszenie:

jest następująca:

W przypadku spełniania takiego warunku, układ nazywany jest liniowym, w przeciwnym wypadku jest nieliniowy.

  • charakter przetwarzanych i generowanych sygnałów pod względem ciągłości czasu. Wyróżnia się tu układy ciągłe (określone w każdej możliwej chwili czasu, a więc t∈R), dyskretne (określone w ograniczonej liczbie chwil, t∈Z) oraz ciągłodyskretne,
  • obecność procesów przejściowych. Wyróżnia się tu układy statyczne (bezinercyjne) oraz dynamiczne (inercyjne). Różnica między tymi klasami układów przedstawiona jest na rysunku 2.,
  • liczbę wejść i wyjść. Układy sterowania mogą mieć pojedyncze wejście i wyjście, wówczas określa się je skrótem SISO (ang. Single Input Single Output), bądź też wiele wejść i wyjść, i wtedy określa się je skrótem MIMO (ang. Multiple Input Multiple Output). Różnica pomiędzy tymi klasami układów została przedstawiona na rysunku 3.

Podczas projektowania oraz implementacji układów sterowania niezwykle istotną funkcję pełni ich modelowanie, czyli metody opisu. Istnieje bardzie wiele podejść do tego zagadnienia, począwszy od modeli matematycznych, gdzie wymagana jest dokładna wiedza na temat zasady fizycznej działania obiektu, poprzez modele wejście – wyjście, a skończywszy na modelach heurystycznych, które nie wymagają znajomości szczegółów pracy urządzenia, a poza tym uwzględniają obecność zakłóceń (np. układy oparte na logice rozmytej). Z modelowaniem związany jest szereg dodatkowych problemów, takich jak linearyzacja układu nieliniowego, uwzględnianie dynamiki układu (czyli stanów przejściowych), a także przejście pomiędzy układem dyskretnym a ciągłym. W szczególności pierwsze zagadnienie stanowi poważne wyzwanie, ponieważ zastąpienie rzeczywistego nieliniowego układu jego liniowym przybliżeniem znacząco upraszcza opis, szczególnie, gdy w grę wchodzą równania matematyczne. Z tego względu na ogół dąży się do linearyzacji modelu np. metodą rozwinięcia w szereg Taylora lub optymalnej linearyzacji), potem zaś bada się te modele.

Najpopularniejsze są zatem modele matematyczne układów liniowych. Najprostszą postacią takiego modelu jest model wejście – wyjście. Do jego budowy nie jest potrzebna informacja na temat zasady działania układu. Wszystko, co trzeba wiedzieć, to to, jakie będą odpowiedzi na zadane pobudzenie. Dzięki temu uzyskuje się pary wartości wejście – wyjście i na ich podstawie można wyrokować o odpowiedziach układu na inne pobudzenia. Układ jest zatem traktowany jako czarna skrzynka, która jest w stanie odpowiedzieć na dowolne pobudzenie, jednak nic nie można powiedzieć na temat zjawisk zachodzących w jej wnętrzu. W przypadku, gdy projektant dysponuje wiedzą na temat zasady działania układu i jest w stanie zapisać ją w postaci równań, bardziej atrakcyjnym wyborem będzie model czasowy lub częstotliwościowy, tzn. opisujący działanie układu w określonych chwilach czasowych lub przedstawiający jego charakterystykę częstotliwościową.

W przypadku modelu czasowego tworzony jest najczęściej układ równań opisujący zmienne stanu. Za jego pomocą można określić stan układu w każdej chwili. Model oparty na zmiennych stanu opisywany jest przez równanie różniczkowe (w przypadku układu ciągłego):

oraz równaniem różnicowym (w przypadku układu dyskretnego):

gdzie:

x(t) – wektor zmiennych stanu układu,

u(t) – sygnał wejściowy układu dynamicznego,

A i B – macierze stałych współczynników opisujących strukturę układu.

Oprócz równań stanu, istotna jest zależność informująca o sygnałach generowanych na wyjściu przez układ. Równanie wyjścia wygląda następująco dla układu ciągłego:

zaś dla układu dyskretnego:

gdzie:

C – macierz wyjścia,

D – macierz przenoszenia.

Na bazie przedstawionych równań można budować modele uwzględniające szum addytywny, tj. ARMAX, ARMA, czy AR. Dysponując takimi modelami można w następnej kolejności uzyskać charakterystyki układu dla określonych pobudzeń. Szczególnie istotne są charakterystyki: impulsowa (odpowiedź na deltę Diraca) oraz skokowa (odpowiedź na skok jednostkowy).

W przypadku modeli częstotliwościowych istotne jest określenie tzw. transmitancji operatorowej, czyli wielkości opisującej związek pomiędzy sygnałem pobudzającym oraz odpowiedzią układu. Transmitancja określona jest wzorem:

Operator przy tym nie jest określony i może być związany z transformatą Laplace’a, Z-transformatą lub transformatą Fouriera, w zależności od charakteru układu (tzn. ciągłego, dyskretnego, lub opisywanego w dziedzinie częstotliwości). Główną zaletą transmitancji jest to, że znajomość odpowiedzi na jedno pobudzenie pozwala uzyskać zależność prawdziwą dla wszystkich innych pobudzeń. Możliwe jest dzięki temu ustalenie odpowiedzi układu dla dowolnego pobudzenia. Najczęściej uzyskiwane informacje na podstawie transmitancji to charakterystyki: amplitudowa i fazowa. Przykład tej pierwszej pokazano na rysunku 4.

Obecnie ani od inżyniera, ani projektanta układów i systemów nie jest wymagane ręczne układanie i rozwiązywanie równań, chociaż znajomość zasad rządzących tym procesem jest istotna. Z pomocą przychodzą pakiety obliczeniowe, takie jak Matlab, czy Mathematica. Za ich pomocą możliwe jest układanie i rozwiązywanie równań różniczkowych i różnicowych. Ponadto w pakiecie Matlab znajduje się narzędzie Simulink, które służy głównie do modelowania systemów o zróżnicowanej złożoności. Jest to moduł pozwalający w łatwy sposób (poprzez umieszczanie graficznych reprezentacji elementów obiektów i łączenie ich liniami sygnałowymi) zaprojektować system zarówno ciągły, jak i dyskretny. Za przystępnym interfejsem użytkownika kryje się jednak potężny aparat rozwiązywania równań różniczkowych, pozwalający z bardzo dużą dokładnością określić stan systemu w określonej chwili. Przykładowy projekt systemu elektronicznego w Simulinku przedstawiono na rysunku 5. Istnieją również inne narzędzia do modelowania (takie jak np. PSpice), jednak zwykle ograniczone są one do określonej klasy systemów (np. wyłącznie układów elektronicznych).

Literatura

  1. T. Kaczorek, A. Dzieliński, W. Dąbrowski, R. Łopatka, Podstawy teorii sterowania, WNT Warszawa 2006.
  2. J. Mazurek, H. Vogt, W. Żydanowicz, Podstawy automatyki, Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej, Warszawa 2002.
  3. A. Jakubiak, D. Radomski, Sygnały i systemy. Materiały pomocnicze do ćwiczeń, Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej, Warszawa 2004.

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!

Galeria zdjęć

Tytuł
przejdź do galerii

Komentarze

Najnowsze produkty i technologie

wienerberger.pl Minimalistyczne nawierzchnie wokół domu – aktualne trendy

Minimalistyczne nawierzchnie wokół domu – aktualne trendy Minimalistyczne nawierzchnie wokół domu – aktualne trendy

Minimalistyczna nawierzchnia nie musi być monotonna. Jej siła wynika z ograniczonej liczby materiałów, konsekwentnej geometrii i czytelnego połączenia stref. Obecne kierunki projektowe stawiają na spokojną...

Minimalistyczna nawierzchnia nie musi być monotonna. Jej siła wynika z ograniczonej liczby materiałów, konsekwentnej geometrii i czytelnego połączenia stref. Obecne kierunki projektowe stawiają na spokojną bazę, dopasowanie do bryły domu oraz funkcję widoczną w każdym detalu.

Redakcja Elektro.info.pl Firma eMKa zaprasza na szkolenia zawodowe

Firma eMKa zaprasza na szkolenia zawodowe Firma eMKa zaprasza na szkolenia zawodowe

Firma eMKa Szkolenia to dostawca usług edukacyjnych z 19-letnim doświadczeniem. Specjalizujemy się w podnoszeniu kwalifikacji zawodowych osób dorosłych i współpracujemy w sektorze B2B (fabryki, korporacje,...

Firma eMKa Szkolenia to dostawca usług edukacyjnych z 19-letnim doświadczeniem. Specjalizujemy się w podnoszeniu kwalifikacji zawodowych osób dorosłych i współpracujemy w sektorze B2B (fabryki, korporacje, sieci wielkopowierzchniowe etc. ), jednak zaopiekujemy się każdym klientem – nawet tym najmniejszym.

dr inż. Andrzej Książkiewicz - Astat Sp. z o.o., ASTAT Sp. z o.o. LVRSys nasłupowy – precyzyjna regulacja napięcia w sieci nn bez rozbudowy linii

LVRSys nasłupowy – precyzyjna regulacja napięcia w sieci nn bez rozbudowy linii LVRSys nasłupowy – precyzyjna regulacja napięcia w sieci nn bez rozbudowy linii

Jakość energii elektrycznej w sieciach niskiego napięcia określają norma PN-EN 50160 oraz Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z 22 marca 2023 r. [1, 2]. Według rozporządzenia, 95% 10-minutowych...

Jakość energii elektrycznej w sieciach niskiego napięcia określają norma PN-EN 50160 oraz Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z 22 marca 2023 r. [1, 2]. Według rozporządzenia, 95% 10-minutowych średnich wartości skutecznych napięcia musi mieścić się w przedziale ±10% napięcia znamionowego, natomiast norma PN-EN 50160 jest bardziej restrykcyjna – wymaga poziomu zgodności 99% oraz utrzymania całości pomiarów w przedziale ±15%.

EVER Sp. z o.o. Zasilanie napędów bram przeciwpożarowych – jak zapewnić pracę po zaniku zasilania?

Zasilanie napędów bram przeciwpożarowych – jak zapewnić pracę po zaniku zasilania? Zasilanie napędów bram przeciwpożarowych – jak zapewnić pracę po zaniku zasilania?

Firma EVER wprowadza na rynek nową serię zasilaczy UZS-1F i UZS-3F, przeznaczoną do współpracy z napędami bram wykorzystywanych w systemach kontroli rozprzestrzeniania dymu i ciepła. Rodzina obejmuje rozwiązania...

Firma EVER wprowadza na rynek nową serię zasilaczy UZS-1F i UZS-3F, przeznaczoną do współpracy z napędami bram wykorzystywanych w systemach kontroli rozprzestrzeniania dymu i ciepła. Rodzina obejmuje rozwiązania do napędów jednofazowych ~230 V i trójfazowych ~400 V, a wersje sekwencyjne pozwalają na współpracę z maksymalnie trzema napędami.

TM TECHNOLOGIE Sp. z o.o. Monitoring oświetlenia awaryjnego w wieloobiektowym kompleksie

Monitoring oświetlenia awaryjnego w wieloobiektowym kompleksie Monitoring oświetlenia awaryjnego w wieloobiektowym kompleksie

W dużym kompleksie biurowym wyzwaniem nie jest wyłącznie dobór i rozmieszczenie opraw oświetlenia awaryjnego. Równie ważne jest to, jak cały system będzie kontrolowany i obsługiwany przez kolejne  lata.

W dużym kompleksie biurowym wyzwaniem nie jest wyłącznie dobór i rozmieszczenie opraw oświetlenia awaryjnego. Równie ważne jest to, jak cały system będzie kontrolowany i obsługiwany przez kolejne  lata.

ETI Polam Sp. z o.o. Elektrotermiczne mechanizmy działania wyzwalacza przeciążeniowego MCB

Elektrotermiczne mechanizmy działania wyzwalacza przeciążeniowego MCB Elektrotermiczne mechanizmy działania wyzwalacza przeciążeniowego MCB

Wyłącznik nadprądowy MCB należy do najbardziej rozpowszechnionych aparatów ochronnych w instalacjach niskiego napięcia. Jego zadanie wydaje się proste: bezpiecznie przewodzić prąd roboczy, a w razie przeciążenia...

Wyłącznik nadprądowy MCB należy do najbardziej rozpowszechnionych aparatów ochronnych w instalacjach niskiego napięcia. Jego zadanie wydaje się proste: bezpiecznie przewodzić prąd roboczy, a w razie przeciążenia lub zwarcia samoczynnie odłączyć obwód. W praktyce wewnątrz niewielkiej obudowy musi jednak współdziałać kilka zjawisk fizycznych: przepływ prądu, wydzielanie ciepła, odkształcenie bimetalu, praca mechanizmu zapadkowego, ruch styków i proces gaszenia łuku. Ochrona przeciążeniowa nie jest...

APATOR SA Stabilność, oszczędność i niezależność energetyczna z wykorzystaniem magazynów energii

Stabilność, oszczędność i niezależność energetyczna z wykorzystaniem magazynów energii Stabilność, oszczędność i niezależność energetyczna z wykorzystaniem magazynów energii

Polska energetyka znajduje się w punkcie zwrotnym. Dynamiczny przyrost mocy z odnawialnych źródeł energii (OZE) wymusza ewolucję systemu z modelu pasywnego w kierunku inteligentnego i elastycznego smart...

Polska energetyka znajduje się w punkcie zwrotnym. Dynamiczny przyrost mocy z odnawialnych źródeł energii (OZE) wymusza ewolucję systemu z modelu pasywnego w kierunku inteligentnego i elastycznego smart grid. Dodatkowo wysokie koszty energii oraz rosnąca zmienność cen na rynku powodują, że przedsiębiorstwa coraz częściej poszukują rozwiązań zapewniających stabilność i przewidywalność działania. W tej układance magazynowanie energii staje się warunkiem koniecznym dla zachowania bezpieczeństwa energetycznego...

SONEL S.A. Precyzyjna lokalizacja doziemień przy wykorzystaniu Ramki A od Sonel

Precyzyjna lokalizacja doziemień przy wykorzystaniu Ramki A od Sonel Precyzyjna lokalizacja doziemień przy wykorzystaniu Ramki A od Sonel

Uszkodzenie izolacji kabli nn i SN w gęsto uzbrojonym terenie oznacza ryzyko kosztownych, nietrafionych wykopów. Odpowiedzią na to wyzwanie jest Ramka A LKR-2500 od Sonel. Dzięki cyfrowemu wsparciu operatora...

Uszkodzenie izolacji kabli nn i SN w gęsto uzbrojonym terenie oznacza ryzyko kosztownych, nietrafionych wykopów. Odpowiedzią na to wyzwanie jest Ramka A LKR-2500 od Sonel. Dzięki cyfrowemu wsparciu operatora narzędzie to pozwala na precyzyjne wyznaczanie miejsc uszkodzeń i rewolucjonizuje współczesną diagnostykę kablową.

ESC Spółka Akcyjna Drukarka fiskalna online: kto musi ją mieć i czym różni się od starszych modeli?

Drukarka fiskalna online: kto musi ją mieć i czym różni się od starszych modeli? Drukarka fiskalna online: kto musi ją mieć i czym różni się od starszych modeli?

Drukarka fiskalna online rejestruje sprzedaż i automatycznie przesyła dane do Centralnego Repozytorium Kas, dzięki czemu przedsiębiorca ma mniej formalności niż przy starszych urządzeniach. W artykule...

Drukarka fiskalna online rejestruje sprzedaż i automatycznie przesyła dane do Centralnego Repozytorium Kas, dzięki czemu przedsiębiorca ma mniej formalności niż przy starszych urządzeniach. W artykule wyjaśniamy, czym jest drukarka fiskalna online i czym różni się od starszych modeli oraz od kasy fiskalnej, kto musi ewidencjonować sprzedaż, jak urządzenie łączy się z CRK i systemem POS, jak skorzystać z ulgi na zakup oraz jakie obowiązki wiążą się z jego używaniem.

Sferis.pl Wybór nowego laptopa dla ucznia szkoły technicznej

Wybór nowego laptopa dla ucznia szkoły technicznej Wybór nowego laptopa dla ucznia szkoły technicznej

Definicja komputera do nauki zmienia się wraz z rozwojem technologii. Obecnie wykorzystywane przez uczniów i nauczycieli sprzęty różnią się możliwościami od tego, co wystarczało jeszcze kilka lat temu....

Definicja komputera do nauki zmienia się wraz z rozwojem technologii. Obecnie wykorzystywane przez uczniów i nauczycieli sprzęty różnią się możliwościami od tego, co wystarczało jeszcze kilka lat temu. Wynika to przede wszystkim z faktu, że oprócz uruchamiania edytora tekstu, przeglądarki internetowej czy spotkań online, komputery wykorzystywane są do AI, multimediów i gier.

Erdol Haus Instalacje elektryczne w domu modułowym – co warto wiedzieć przed budową?

Instalacje elektryczne w domu modułowym – co warto wiedzieć przed budową? Instalacje elektryczne w domu modułowym – co warto wiedzieć przed budową?

Instalację elektryczną w domu prefabrykowanym najlepiej zaplanować przed produkcją elementów. Na tym etapie można uzgodnić położenie gniazd, oświetlenia i urządzeń z konstrukcją ścian oraz pozostałymi...

Instalację elektryczną w domu prefabrykowanym najlepiej zaplanować przed produkcją elementów. Na tym etapie można uzgodnić położenie gniazd, oświetlenia i urządzeń z konstrukcją ścian oraz pozostałymi instalacjami. Projekt obejmuje także zapotrzebowanie na energię, ochronę użytkowników i sposób prowadzenia przewodów. Wczesne ustalenia pomagają uniknąć przeróbek gotowych przegród i przygotować dom do późniejszej rozbudowy.

Firma Handlowa Elektryk Sp. z o.o. Kompensator SVG w instalacji nn obiektu z fotowoltaiką – kiedy regulacja falownika nie zdejmuje opłaty za energię bierną?

Kompensator SVG w instalacji nn obiektu z fotowoltaiką – kiedy regulacja falownika nie zdejmuje opłaty za energię bierną? Kompensator SVG w instalacji nn obiektu z fotowoltaiką – kiedy regulacja falownika nie zdejmuje opłaty za energię bierną?

Falownik z aktywną charakterystyką Q(U) nadal zostawia na fakturze pozycję za energię bierną. Reguluje napięcie w miejscu przyłączenia, a nie bilans, który operator rozlicza na liczniku. W obiekcie NN...

Falownik z aktywną charakterystyką Q(U) nadal zostawia na fakturze pozycję za energię bierną. Reguluje napięcie w miejscu przyłączenia, a nie bilans, który operator rozlicza na liczniku. W obiekcie NN z instalacją fotowoltaiczną te dwa zadania rozjeżdżają się w południe i po zmroku.

PRYSMIAN POLSKA Dym może być groźniejszy niż ogień. Co ma do tego instalacja kablowa?

Dym może być groźniejszy niż ogień. Co ma do tego instalacja kablowa? Dym może być groźniejszy niż ogień. Co ma do tego instalacja kablowa?

Dziesiątki, a nawet setki kilometrów kabli w tunelu, na stacji metra, w centrum handlowym czy szpitalu są częścią infrastruktury, która ma umożliwić ludziom bezpieczną ewakuację w razie pożaru. Test porównawczy...

Dziesiątki, a nawet setki kilometrów kabli w tunelu, na stacji metra, w centrum handlowym czy szpitalu są częścią infrastruktury, która ma umożliwić ludziom bezpieczną ewakuację w razie pożaru. Test porównawczy Prysmiana pokazuje, jak różne rodzaje kabli wpływają na szybkość, z jaką dym z palącego się kabla ogranicza widoczność, przysłaniając znaki ewakuacyjne.

Felicity Polska Pożar magazynu energii? Zanim obwinisz baterię, sprawdź przewody

Pożar magazynu energii? Zanim obwinisz baterię, sprawdź przewody Pożar magazynu energii? Zanim obwinisz baterię, sprawdź przewody

„Pożar domu jednorodzinnego. Zapalił się magazyn energii”. Takie nagłówki pojawiają się w mediach coraz częściej i za każdym razem wywołują to samo pytanie: czy baterie litowe w domu są bezpieczne? Odpowiedź...

„Pożar domu jednorodzinnego. Zapalił się magazyn energii”. Takie nagłówki pojawiają się w mediach coraz częściej i za każdym razem wywołują to samo pytanie: czy baterie litowe w domu są bezpieczne? Odpowiedź jest mniej sensacyjna niż nagłówek. Nowoczesny magazyn energii ma kilka warstw zabezpieczeń, które reagują, zanim zrobi się groźnie. Gdy dochodzi do pożaru, przyczyną nierzadko okazuje się nie sama bateria, lecz sposób, w jaki została podłączona. Czasem wystarczy jeden przewód mniej.

Finder Polska Sp. z o.o. news Finder Polska świętował 10-lecie na targach ENERGETAB 2026

Finder Polska świętował 10-lecie na targach ENERGETAB 2026 Finder Polska świętował 10-lecie na targach ENERGETAB 2026

Podczas targów ENERGETAB 2026 firma Finder Polska zaprezentowała swoje najnowsze rozwiązania z zakresu automatyki i zarządzania energią, m.in. programowalny przekaźnik OPTA oraz jego premierowe zastosowania....

Podczas targów ENERGETAB 2026 firma Finder Polska zaprezentowała swoje najnowsze rozwiązania z zakresu automatyki i zarządzania energią, m.in. programowalny przekaźnik OPTA oraz jego premierowe zastosowania. Targi były też okazją do świętowania – w tym roku Finder Polska obchodzi 10-lecie działalności!

MARITEX Leszek Łosin Sp. j. Cewki SMD w projektowaniu PCB – jak dobrać indukcyjność do aplikacji?

Cewki SMD w projektowaniu PCB – jak dobrać indukcyjność do aplikacji? Cewki SMD w projektowaniu PCB – jak dobrać indukcyjność do aplikacji?

Cewki SMD trafiają dziś niemal na każdą płytkę drukowaną – pracują w przetwornicach DC/DC, filtrach przeciwzakłóceniowych i obwodach sygnałowych. Mimo to projektanci nierzadko dobierają je „na oko”, kierując...

Cewki SMD trafiają dziś niemal na każdą płytkę drukowaną – pracują w przetwornicach DC/DC, filtrach przeciwzakłóceniowych i obwodach sygnałowych. Mimo to projektanci nierzadko dobierają je „na oko”, kierując się samą indukcyjnością. Tymczasem o poprawnej pracy układu decyduje kilka parametrów naraz, a pominięcie któregokolwiek z nich potrafi zepsuć dopracowany projekt.

APATOR SA SPV RM – regulator parku energii z funkcją strażnika mocy dla nowoczesnej generacji rozproszonej

SPV RM – regulator parku energii z funkcją strażnika mocy dla nowoczesnej generacji rozproszonej SPV RM – regulator parku energii z funkcją strażnika mocy dla nowoczesnej generacji rozproszonej

Rosnący udział odnawialnych źródeł energii w systemie elektroenergetycznym sprawia, że coraz większego znaczenia nabiera nie tylko sama produkcja energii, ale również jej bezpieczne, przewidywalne i zgodne...

Rosnący udział odnawialnych źródeł energii w systemie elektroenergetycznym sprawia, że coraz większego znaczenia nabiera nie tylko sama produkcja energii, ale również jej bezpieczne, przewidywalne i zgodne z wymaganiami operatorów zarządzanie. Farmy fotowoltaiczne, turbiny wiatrowe, instalacje biogazowe czy układy przemysłowe typu „zero eksport” wymagają dziś rozwiązań, które pozwalają kontrolować parametry pracy źródeł, ograniczać moc oddawaną do sieci oraz zapewniać skuteczną komunikację z systemami...

Relpol S.A. Stoisko Relpolu na Energetab 2026 było oblegane przez zwiedzających

Stoisko Relpolu na Energetab 2026 było oblegane przez zwiedzających Stoisko Relpolu na Energetab 2026 było oblegane przez zwiedzających

Na targach w Bielsku-Białej firma Relpol prezentowała nowoczesne urządzenia pomiarowe oraz rozwiązania wspierające zarządzanie energią. Ale stoisko Relpolu cieszyło się dużym zainteresowaniem nie tylko...

Na targach w Bielsku-Białej firma Relpol prezentowała nowoczesne urządzenia pomiarowe oraz rozwiązania wspierające zarządzanie energią. Ale stoisko Relpolu cieszyło się dużym zainteresowaniem nie tylko z powodu oferty produktowej – poza klientami i partnerami biznesowymi chętnie odwiedzali je też... amatorzy tostów i darta.

Impakt S.A. news ARMAC pokazał na targach ENERGETAB swoje nowe UPS-y o mocy 6 i 10 kVA

ARMAC pokazał na targach ENERGETAB swoje nowe UPS-y o mocy 6 i 10 kVA ARMAC pokazał na targach ENERGETAB swoje nowe UPS-y o mocy 6 i 10 kVA

Polska marka Armac brała udział w 39. edycji targów ENERGETAB w Bielsku-Białej, gdzie promowała swoje najnowsze rozwiązania z zakresu zasilania awaryjnego, w tym zasilacze UPS o mocy do 6 kVA i 10 kVA...

Polska marka Armac brała udział w 39. edycji targów ENERGETAB w Bielsku-Białej, gdzie promowała swoje najnowsze rozwiązania z zakresu zasilania awaryjnego, w tym zasilacze UPS o mocy do 6 kVA i 10 kVA z serii Office On-line PF1 Dust-Free.

ELEKTROMETAL SA news Setki osób odwiedziło stoisko Elektrometal S.A. podczas ENERGETAB 2026

Setki osób odwiedziło stoisko Elektrometal S.A. podczas ENERGETAB 2026 Setki osób odwiedziło stoisko Elektrometal S.A. podczas ENERGETAB 2026

Elektrometal S.A. prezentował w Bielsku-Białej m.in. specjalistyczne oprawy oświetleniowe ewakuacyjne i do stref zagrożonych wybuchem. Mimo dość trudnej sytuacji na rynku, stoisko Elektrometalu odwiedziło...

Elektrometal S.A. prezentował w Bielsku-Białej m.in. specjalistyczne oprawy oświetleniowe ewakuacyjne i do stref zagrożonych wybuchem. Mimo dość trudnej sytuacji na rynku, stoisko Elektrometalu odwiedziło bardzo dużo obecnych i nowych klientów.

dr inż. Andrzej Książkiewicz - Astat Sp. z o.o. Wykorzystanie magazynów energii w obiektach przemysłowych i usługowych

Wykorzystanie magazynów energii w obiektach przemysłowych i usługowych Wykorzystanie magazynów energii w obiektach przemysłowych i usługowych

Bateryjne magazyny energii stanowią efektywne rozwiązanie problemu niezgodności profili generacji i zużycia w obiektach przemysłowych i usługowych. Zwiększają wykorzystanie energii z instalacji fotowoltaicznych...

Bateryjne magazyny energii stanowią efektywne rozwiązanie problemu niezgodności profili generacji i zużycia w obiektach przemysłowych i usługowych. Zwiększają wykorzystanie energii z instalacji fotowoltaicznych do maksymalnego stopnia, ograniczają moc szczytową, istotnie redukują koszty oraz poprawiają stabilność zasilania, bezpieczeństwo i ciągłość produkcji oraz możliwość pracy w trybie zasilania awaryjnego. Dostępne są jako zewnętrzne rozdzielnice lub kontenery dla większych mocy.

dr inż. Andrzej Książkiewicz - Astat Sp. z o.o. Stacjonarny analizator PQI-DA Smart – niezawodne narzędzie do monitorowania i rejestracji zakłóceń w sieciach elektroenergetycznych

Stacjonarny analizator PQI-DA Smart – niezawodne narzędzie do monitorowania i rejestracji zakłóceń w sieciach elektroenergetycznych Stacjonarny analizator PQI-DA Smart – niezawodne narzędzie do monitorowania i rejestracji zakłóceń w sieciach elektroenergetycznych

Współczesne sieci elektroenergetyczne – zarówno publiczne, jak i przemysłowe – stawiają czoła rosnącym wyzwaniom związanym z jakością energii elektrycznej. Dynamiczny rozwój odnawialnych źródeł energii,...

Współczesne sieci elektroenergetyczne – zarówno publiczne, jak i przemysłowe – stawiają czoła rosnącym wyzwaniom związanym z jakością energii elektrycznej. Dynamiczny rozwój odnawialnych źródeł energii, elektromobilności oraz urządzeń energoelektronicznych powoduje wzrost zjawisk zakłócających, takich jak poziom harmonicznych, asymetria napięć, migotanie światła czy wahania napięcia. W odpowiedzi na te wyzwania firma A. Eberle proponuje stacjonarny analizator PQI-DA Smart – urządzenie, które przeobraża...

www.morele.net Zasilacze komputerowe – jak dobrać moc i zabezpieczenia do nowoczesnego PC?

Zasilacze komputerowe – jak dobrać moc i zabezpieczenia do nowoczesnego PC? Zasilacze komputerowe – jak dobrać moc i zabezpieczenia do nowoczesnego PC?

Składając nowy komputer, łatwo dać się ponieść emocjom i wydać lwią część budżetu na potężną kartę graficzną czy szybki procesor. Zasilacz? Często ląduje w koszyku na samym końcu, wybierany "po taniości"....

Składając nowy komputer, łatwo dać się ponieść emocjom i wydać lwią część budżetu na potężną kartę graficzną czy szybki procesor. Zasilacz? Często ląduje w koszyku na samym końcu, wybierany "po taniości". To błąd, który w najlepszym razie kończy się nagłymi resetami systemu, a w najgorszym – dosłownym spaleniem drogich podzespołów. Zasilacz to serce całego PC. Zobacz, jak mądrze dobrać jego moc do nowoczesnego sprzętu i na jakie zabezpieczenia zwrócić uwagę, by zyskać pancerne bezpieczeństwo i absolutny...

DEHN POLSKA sp. z o.o. Skuteczność zintegrowanych systemów ochrony przed przepięciami o częstotliwości sieciowej (POP) w instalacjach niskiego napięcia

Skuteczność zintegrowanych systemów ochrony przed przepięciami o częstotliwości sieciowej (POP) w instalacjach niskiego napięcia Skuteczność zintegrowanych systemów ochrony przed przepięciami o częstotliwości sieciowej (POP) w instalacjach niskiego napięcia

Powszechna obecność wrażliwych urządzeń elektronicznych we współczesnych instalacjach niskiego napięcia modyfikuje wymagania w zakresie ich ochrony. Podczas gdy zagrożenia wywołane przejściowymi wyładowaniami...

Powszechna obecność wrażliwych urządzeń elektronicznych we współczesnych instalacjach niskiego napięcia modyfikuje wymagania w zakresie ich ochrony. Podczas gdy zagrożenia wywołane przejściowymi wyładowaniami atmosferycznymi są powszechnie uwzględniane w procesach projektowych, poważny problem eksploatacyjny stanowią długotrwałe wzrosty napięcia o częstotliwości sieciowej. Tradycyjne ograniczniki chroniące przed przepięciami atmosferycznymi i łączeniowymi (SPD) okazują się wobec nich nieskuteczne....

Nexans Power Accessories Poland Sp. z o.o. Nexans Power Accessories pokaże swoje rozwiązania na targach ENERGETAB 2026

Nexans Power Accessories pokaże swoje rozwiązania na targach ENERGETAB 2026 Nexans Power Accessories pokaże swoje rozwiązania na targach ENERGETAB 2026

Nexans Power Accessories Poland Sp. z o.o. jest cenionym dostawcą prefabrykowanych akcesoriów i osprzętu kablowego niskiego, średniego i wysokiego napięcia. Swoje najlepsze rozwiązania firma zaprezentuje...

Nexans Power Accessories Poland Sp. z o.o. jest cenionym dostawcą prefabrykowanych akcesoriów i osprzętu kablowego niskiego, średniego i wysokiego napięcia. Swoje najlepsze rozwiązania firma zaprezentuje na stoisku G 9 podczas targów ENERGETAB 2026.

HYBRYD Sp.z o.o. Na czym polega przegląd oświetlenia awaryjnego i co musi być sprawdzone?

Na czym polega przegląd oświetlenia awaryjnego i co musi być sprawdzone? Na czym polega przegląd oświetlenia awaryjnego i co musi być sprawdzone?

Sprawne oświetlenie awaryjne ma zapewnić bezpieczną ewakuację w przypadku zaniku zasilania. Aby system działał prawidłowo w sytuacji zagrożenia, konieczne jest jego regularne sprawdzanie. Taki przegląd...

Sprawne oświetlenie awaryjne ma zapewnić bezpieczną ewakuację w przypadku zaniku zasilania. Aby system działał prawidłowo w sytuacji zagrożenia, konieczne jest jego regularne sprawdzanie. Taki przegląd obejmuje ocenę stanu technicznego instalacji, testy działania oraz weryfikację dokumentacji, dzięki czemu można wykryć usterki, zanim wpłyną na bezpieczeństwo użytkowników obiektu.

INNPRO Robert Błędowski Sp. z o.o. Ciepło ucieka przez okno, a rachunek rośnie. Jak ograniczyć straty w wynajmowanym apartamencie?

Ciepło ucieka przez okno, a rachunek rośnie. Jak ograniczyć straty w wynajmowanym apartamencie? Ciepło ucieka przez okno, a rachunek rośnie. Jak ograniczyć straty w wynajmowanym apartamencie?

Zimowy dzień, temperatura spada poniżej zera, a Ty wchodzisz do apartamentu tuż po wyjeździe gości – w sypialni otwarte na oścież okno i rozgrzany grzejnik. Konsekwencje pojawią się później, gdy zostaniesz...

Zimowy dzień, temperatura spada poniżej zera, a Ty wchodzisz do apartamentu tuż po wyjeździe gości – w sypialni otwarte na oścież okno i rozgrzany grzejnik. Konsekwencje pojawią się później, gdy zostaniesz obciążony rachunkiem za prąd. Możesz oczywiście przypominać o wyłączaniu ogrzewania na czas wietrzenia, dopisać kolejną zasadę do regulaminu czy umieścić wskazówkę przy oknie. Nie każda osoba podczas kilkudniowego pobytu będzie jednak pamiętać o wszystkich zaleceniach gospodarza. A co, gdyby ogrzewanie...

Relpol S.A. Relpol na Energetab 2026

Relpol na Energetab 2026 Relpol na Energetab 2026

Zapraszamy do hali A, na stoisko nr 10, gdzie będzie można po raz pierwszy poznać najnowsze propozycje Relpol przygotowane z myślą o nowoczesnych instalacjach elektrycznych.

Zapraszamy do hali A, na stoisko nr 10, gdzie będzie można po raz pierwszy poznać najnowsze propozycje Relpol przygotowane z myślą o nowoczesnych instalacjach elektrycznych.

Impakt S.A. ARMAC rozwija ofertę zasilania awaryjnego. Nowe UPS-y 6 i 10 kVA na targach ENERGETAB

ARMAC rozwija ofertę zasilania awaryjnego. Nowe UPS-y 6 i 10 kVA na targach ENERGETAB ARMAC rozwija ofertę zasilania awaryjnego. Nowe UPS-y 6 i 10 kVA na targach ENERGETAB

ARMAC to polska marka specjalizująca się w rozwiązaniach służących ochronie i stabilizacji zasilania urządzeń elektrycznych, a jej oferta obejmuje zasilacze awaryjne UPS, akumulatory, moduły bateryjne...

ARMAC to polska marka specjalizująca się w rozwiązaniach służących ochronie i stabilizacji zasilania urządzeń elektrycznych, a jej oferta obejmuje zasilacze awaryjne UPS, akumulatory, moduły bateryjne oraz urządzenia ochrony przeciwprzepięciowej przeznaczone zarówno dla użytkowników domowych, jak i odbiorców biznesowych. Marka koncentruje się na tworzeniu kompatybilnych rozwiązań, z których można budować systemy ochrony energetycznej dostosowane do konkretnych zastosowań.

ZnakDirect sp. z o.o. Znak Direct – znaczniki kablowe i inne oznakowania projektowane online

Znak Direct – znaczniki kablowe i inne oznakowania projektowane online Znak Direct – znaczniki kablowe i inne oznakowania projektowane online

Czytelne i trwałe oznakowanie urządzeń, przewodów, kabli, szaf sterowniczych oraz elementów instalacji ma duże znaczenie dla bezpieczeństwa pracy, sprawnego montażu i późniejszej obsługi technicznej. Firma...

Czytelne i trwałe oznakowanie urządzeń, przewodów, kabli, szaf sterowniczych oraz elementów instalacji ma duże znaczenie dla bezpieczeństwa pracy, sprawnego montażu i późniejszej obsługi technicznej. Firma Znak Direct oferuje szeroki wybór tabliczek, oznaczników, naklejek i znaków przeznaczonych dla przemysłu, elektroinstalatorów, automatyków, producentów maszyn oraz wykonawców instalacji technicznych.

Copyright © 2004-2019 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
Portal Budowlany - Elektro.Info.pl