elektro.info

Dobór przewodów do zasilania urządzeń, które muszą funkcjonować w czasie pożaru (część 1.)

Przykłady kabli ognioodpornych produkcji TECHNOKABEL

Przykłady kabli ognioodpornych produkcji TECHNOKABEL

W artykule zostały wyjaśnione zjawiska wzrostu rezystancji przewodu powodowane przez wzrost temperatury podczas pożaru w budynkach oraz problemy związane z zasilaniem urządzeń ppoż., które muszą funkcjonować w czasie akcji gaśniczo-ratowniczej. Przedstawione w artykule zasady doboru przewodów do zasilania urządzeń ppoż., które muszą funkcjonować w czasie pożaru, nie zostały określone w normach przedmiotowych oraz obowiązujących przepisach techniczno-prawnych.

Zobacz także

Dobór przewodów do zasilania urządzeń, które muszą funkcjonować w czasie pożaru (część 2.)

Dobór przewodów do zasilania urządzeń, które muszą funkcjonować w czasie pożaru (część 2.) Dobór przewodów do zasilania urządzeń, które muszą funkcjonować w czasie pożaru (część 2.)

W pierwszej części artykułu zostały przedstawione podstawowe krzywe pożarowe temperatura - czas oraz zjawisko wzrostu rezystancji przewodu wskutek działania temperatury towarzyszącej pożarowi. Zostały...

W pierwszej części artykułu zostały przedstawione podstawowe krzywe pożarowe temperatura - czas oraz zjawisko wzrostu rezystancji przewodu wskutek działania temperatury towarzyszącej pożarowi. Zostały omówione zasady doboru przewodów ze względu na spadek napięcia oraz skuteczność samoczynnego wyłączenia podczas zwarć doziemnych w odniesieniu do urządzeń ppoż., które muszą funkcjonować w czasie pożaru. Szczególna uwaga została zwrócona na problemy zasilania silników pomp pożarowych.

Bezpieczeństwo pożarowe w przemyśle – podejście systemowe

Bezpieczeństwo pożarowe w przemyśle – podejście systemowe Bezpieczeństwo pożarowe w przemyśle – podejście systemowe

Bezpieczeństwo pożarowe traktowane jest na co dzień jako kolejna branża budowlana, w odróżnieniu od innych – jako niespecjalnie użyteczna. Podejście to, wobec braku ogólnie dostępnej wiedzy zarówno na...

Bezpieczeństwo pożarowe traktowane jest na co dzień jako kolejna branża budowlana, w odróżnieniu od innych – jako niespecjalnie użyteczna. Podejście to, wobec braku ogólnie dostępnej wiedzy zarówno na uczelniach technicznych, jak i w literaturze, skutkuje brakiem należytego zainteresowania ochroną ppoż. oraz chęcią wprowadzenia jej w życie, a jeśli już, to jedynie opierając się na najbardziej podstawowych dokumentach prawnych.

Zasady projektowania sterowań instalacji do odprowadzania dymu i ciepła

Zasady projektowania sterowań instalacji do odprowadzania dymu i ciepła Zasady projektowania sterowań instalacji do odprowadzania dymu i ciepła

Głównym zagrożeniem w czasie pożaru, przyczyniającym się do większości wypadków śmiertelnych, jest zadymienie. W skład dymu wchodzą produkty spalania, gazy pożarowe i tlenek węgla. Bardzo niebezpieczna...

Głównym zagrożeniem w czasie pożaru, przyczyniającym się do większości wypadków śmiertelnych, jest zadymienie. W skład dymu wchodzą produkty spalania, gazy pożarowe i tlenek węgla. Bardzo niebezpieczna jest też ich wysoka temperatura, która stwarza dodatkowe zagrożenie, np. poprzez rozgorzenie. Silne zadymienie utrudnia sprawne przeprowadzenie ewakuacji oraz walkę z pożarem, dlatego przepisy z zakresu ochrony przeciwpożarowej w niektórych przypadkach nakładają obowiązek stosowania specjalnych instalacji...

Praktyka dochodzeń popożarowych wykazuje, że pozornie dobrze dobrane przewody, zgodnie z wymaganiami norm przedmiotowych i obwiązujących przepisów techniczno-prawnych, nie spełniają swojej funkcji. Nieuwzględnienie wzrostu rezystancji przewodu powodowanej wysoką temperaturą powstającą podczas pożaru powoduje dostarczanie do zasilania urządzeń ppoż. energii elektrycznej o złych parametrach i może skutkować wyeliminowaniem ich funkcji.

Podczas pożaru wskutek wysterowania przeciwpożarowego wyłącznika prądu urządzenia elektryczne powszechnego użytku zostają wyłączone spod napięcia. W budynku, w którym zostały zainstalowane urządzenia ppoż., niedopuszczalne jest ich wyłączenie w czasie pożaru. Urządzenia te należy zasilać sprzed wyłącznika ppoż. oraz zadbać o wysoką niezawodność dostaw energii elektrycznej do ich zasilania. Do urządzeń tych należy zaliczyć:

  • pompy pożarowe,
  • oświetlenie awaryjne,
  • windy dla ekip ratowniczych,
  • systemy wentylacji pożarowej,
  • dźwiękowy system ostrzegania (DSO).

W odniesieniu do obwodów zasilających urządzenia elektryczne funkcjonujące w czasie pożaru proces nagrzewania przebiega znacznie szybciej niż podczas normalnej eksploatacji i jest spowodowany głównie wskutek działania wysokiej temperatury powstającej w czasie pożaru. W czasie pożaru powstaje wysoka temperatura, która oddziałuje na przewody zasilające powodując degradację izolacji oraz wzrost rezystancji przewodu. Przyrost temperatury jest znacznie wyższy niż w warunkach normalnej eksploatacji, a ograniczenie jej skutków jest praktycznie możliwe.

Wskutek działania wysokiej temperatury kable i przewody zasilające urządzenia ppoż. funkcjonujące w czasie pożaru muszą charakteryzować się odpowiednią odpornością na działanie temperatury oraz właściwym przekrojem, przy którym zostanie spełniony warunek spadku napięcia oraz zachowana zostanie skuteczna ochrona przeciwporażeniowa. Oprócz właściwej klasy odporności ogniowej należy zadbać o właściwy dobór przekroju. Powszechnie akceptowalne zasady doboru przewodów przeznaczonych do zasilania urządzeń elektrycznych mogą prowadzić do błędnych wyników.

Wzrost rezystancji przewodów spowodowany wzrostem temperatury może stać się przyczyną błędnego działania urządzeń elektrycznych oraz nieskutecznej ochrony przeciwporażeniowej. Spośród dostępnych środków ochrony przeciwporażeniowej przy uszkodzeniu, w obwodach zasilających urządzenia elektryczne, których funkcjonowanie jest konieczne w czasie pożaru, powszechnie stosowane jest samoczynne wyłączenie w czasie nie dłuższym niż określony w normie PN-HD 60364-4-41:2009 Instalacje elektryczne niskiego napięcia. Ochrona dla zapewnienia bezpieczeństwa. Ochrona przed porażeniem elektrycznym.

Przebieg pożaru w budynku zależy od wielu czynników, do których należy zaliczyć między innymi gęstość obciążenia ogniowego, która jest uzależniona od rodzaju i masy zgromadzonych w budynku materiałów palnych oraz zgromadzonych materiałów palnych w przypadku budynków zaliczonych do kategorii zagrożenia ludzi (ZL), zdefiniowanych w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie [5]. Zgodnie z normą PN-B 02852:2001 Obliczanie gęstości obciążenia ogniowego oraz wyznaczanie względnego czasu trwania pożaru, gęstość obciążenia ogniowego jest to energia cieplna, wyrażona w megadżulach, która może powstać przy spaleniu materiałów palnych znajdujących się w pomieszczeniu, strefie pożarowej lub składowisku materiałów stałych, przypadająca na jednostkę powierzchni tego obiektu, wyrażona w metrach kwadratowych.

Gęstość obciążenia ogniowego w megadżulach na metr kwadratowy należy obliczać według wzoru:

gdzie:

n – liczba rodzajów materiałów palnych znajdujących się w pomieszczeniu strefie pożarowej lub na składowisku, w [-],

Gi – masa i-tego materiału, w [kg],

F – powierzchnia rzutu poziomowego pomieszczenia strefy pożarowej lub składowiska, w [m2],

Qci – ciepło spalania i-tego materiału zgodnie z normą PN-B 02852:2001 Obliczanie gęstości obciążenia ogniowego oraz wyznaczanie względnego czasu trwania pożaru, w [M/kg].

Pomimo indywidualnego przebiegu pożaru w zależności od miejsca jego wystąpienia, opracowane zostały wykresy „temperatura – czas” modelujące przebiegi niektórych rodzajów pożarów. Zgodnie z normą EN 1363-2:1999 [22], zostały zdefiniowane następujące krzywe „temperatura – czas” symulujące przebieg pożarów w pomieszczeniach:

  • krzywa normowa,
  • krzywa węglowodorowa,
  • krzywa zewnętrzna,
  • krzywe parametryczne,
  • krzywe tunelowe.

Najbardziej znana jest krzywa normowa „temperatura – czas” obrazująca pożary celulozowe, która jest powszechnie stosowana w badaniach ogniowych budynków. Krzywą tę opisuje następujące równanie [14]:

ei 10 2010 dobor przewodow do zasilania urzadzen ktore musza funkcjonowac w czasie pozaru czesc 1 wzor1

Wzór 1

gdzie:

T – temperatura, w [°C],

t – czas, w [min].

Przykład krzywej normowej odzwierciedlającej rozwój temperatury w pożarach celulozowych, czyli w pożarach, w których paliwem jest głównie drewno i materiały drewnopodobne, przedstawiono na rysunku 1.

Podczas pożaru w budynku temperatura po około 30 minutach od chwili jego zainicjowania osiąga średnio wartość około 800° C i wykazuje nieznaczne tendencje wzrostowe wraz z upływem czasu trwania pożaru:

  • po 30 minutach temperatura osiąga ok. 822°C,
  • po 60 minutach temperatura osiąga ok. 928°C,
  • po 90 minutach temperatura osiąga ok. 955°C.

Szczególną grupę pożarów stanowią pożary w tunelach komunikacyjnych, które jako budowle odróżnia:

  • długość, która jest niewspółmiernie wielka w porównaniu z pozostałymi wymiarami tunelu,
  • wentylacja pożarowa zależna od długości tunelu,
  • znikome odprowadzanie ciepła na zewnątrz.

Wskutek znikomego odprowadzania ciepła na zewnątrz temperatury pożarowe osiągają najwyższe wartości ze wszystkich pożarów w obiektach budowlanych.

Pożary te są symulowane przez krzywe tunelowe:

  • niemiecką RABT,
  • holenderską Rijkswaterstaat.

Przebiegi obydwu krzywych przedstawia rysunek 2.

Pod działaniem tak wysokiej temperatury powszechnie stosowane przewody instalacji elektrycznej ulegają zniszczeniu, przez co do zasilania urządzeń przeciwpożarowych należy stosować kable i przewody przeznaczone do pracy w wysokiej temperaturze. Do podtrzymania podstawowych funkcji instalacji elektrycznej w przypadku pożaru są stosowane specjalne kable odporne na działanie wysokiej temperatury. W zależności od wymaganego minimalnego czasu zasilania urządzeń elektrycznych w czasie pożaru – odpowiednio 30, 60, 90 minut – mogą one mieć różne klasy podtrzymania funkcji E30, E60 i E90 (wg DIN VDE 4102 cz. 12) [3] lub klasy odporności ogniowej PH15, PH30, PH60, PH90 (wg PN-EN-50200) [4].

Kable (przewody) te należy stosować w instalacjach bezpieczeństwa obiektów o podwyższonych wymaganiach przeciwpożarowych, takich jak: budynki handlowe, hotele, kina, teatry, szpitale, muzea, centra przetwarzania danych, centrale telefoniczne, banki, dworce lotnicze, do których zaliczyć można jeszcze m.in. elektrownie, kopalnie, stocznie i tunele. Dokładne wymagania w zakresie czasu funkcjonowania urządzeń przeciwpożarowych w czasie pożaru określa Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DzU nr 75/2002, poz. 690, z późniejszymi zmianami – ostatnia z dnia 12 marca 2009 r.: DzU nr 56/2009, poz. 461) [5].

Przewody zasilające urządzenia ppoż. należy instalować powyżej urządzeń tryskaczowych z uwagi na to, że pod działaniem wody w krótkim czasie (około 30 minut) tracą one właściwości izolacyjne [17]. Dobierane przewody do zasilania urządzeń ppoż. muszą spełniać wymagania minimalnej wytrzymałości mechanicznej, długotrwałej obciążalności prądowej i przeciążalności, odporności na nagrzewanie przez prądy zwarciowe, spadku napięcia oraz samoczynnego wyłączenia podczas zwarć zgodnie z aktualnymi zasadami wiedzy technicznej.

Zgodnie z prawem Wiedemanna – Franza (prawo odkryte doświadczalnie w 1853 roku przez niemieckich fizyków: Gustawa Wiedemanna i Rudolpha Franza), stosunek przewodnictwa cieplnego i przewodnictwa elektrycznego w dowolnym metalu jest wprost proporcjonalny do temperatury i stałej Lorentza:

ei 10 2010 dobor przewodow do zasilania urzadzen ktore musza funkcjonowac w czasie pozaru czesc 1 wzor2

Wzór 2

gdzie:

γ – konduktywność przewodnika, w [m/(Ω·mm2)],

λ – współczynnik przewodności cieplnej przewodnika, w [W/(m·K)],

L – stała Lorentza (L=2,44·10–8 W·Ω·K–2),

T – temperatura przewodnika, w [K].

Wraz ze wzrostem temperatury powstaje wzrost przewodnictwa cieplnego i spadek przewodnictwa elektrycznego.

W temperaturze nie wyższej od 200°C zmiany rezystancji przewodów można opisać liniową zależnością [12]:

ei 10 2010 dobor przewodow do zasilania urzadzen ktore musza funkcjonowac w czasie pozaru czesc 1 wzor3

Wzór 3

gdzie:

R20 – rezystancja przewodu w temperaturze 20°C, w [Ω],

α – pierwszy współczynnik temperaturowy rezystancji w temperaturze 20°C, w [1/K],

ΔT=Tk – 20 – różnica temperatur, w [°C],

Tk – temperatura końcowa, w [°C].

W temperaturach wyższych niż 200°C zależność opisująca rezystancję przewodu w określonej temperaturze staje się nieliniowa i wyraża następującym wzorem [13, 21]:

ei 10 2010 dobor przewodow do zasilania urzadzen ktore musza funkcjonowac w czasie pozaru czesc 1 wzor4

Wzór 4

gdzie:

– drugi współczynnik temperaturowy rezystan cji w temperaturze 20°C, (w odniesieniu do metali stosowanych do budowy przewodów elektrycznych β20=10–6 K–2 [21]), w [1/K2].

Dla celów praktycznych wartość rezystancji przewodnika w temperaturze wyższej niż 20°C może zostać przedstawiona w następującej postaci [35]:

ei 10 2010 dobor przewodow do zasilania urzadzen ktore musza funkcjonowac w czasie pozaru czesc 1 wzor5

Wzór 5

gdzie:

RTk – rezystancja przewodu w temperaturze Tk, w [Ω],

Tk – temperatura końcowa, w której oblicza się rezystancję przewodu RTk, w [K],

R20 – rezystancja przewodu w temperaturze 20°C, w [Ω].

W tym miejscu należy zwrócić uwagę na nagrzewanie przewodu przez przepływający przez niego prąd. Przyrost temperatury przewodu powodowany przepływem prądu obciążenia występującego w normalnych warunkach eksploatacji oraz prądu zwarciowego, który płynie w warunkach zakłóconych, powodują wzrost rezystancji przewodu. Dopuszczalne przyrosty temperatury wywołane przepływem prądu zostały określone w normach przedmiotowych.

Dla celów praktycznych w odniesieniu do instalacji elektrycznych nn, przy obliczaniu spodziewanych prądów zwarć jednofazowych, które służą do oceny skuteczności samoczynnego wyłączenia podczas zwarć jednofazowych z ziemią przy zasilaniu w układzie TN, należy korzystać z następującego wzoru:

ei 10 2010 dobor przewodow do zasilania urzadzen ktore musza funkcjonowac w czasie pozaru czesc 1 wzor6

Wzór 6

gdzie:

U0 – napięcie fazowe pomiędzy przewodem fazowym a uziemionym przewodem ochronnym (PE) lub ochronno-neutralnym (PEN), w [V],

ei 10 2010 dobor przewodow do zasilania urzadzen ktore musza funkcjonowac w czasie pozaru czesc 1 wzorx

– impedancja obwodu zwarcia jednofazowego, w [Ω],

Rk – rezystancja obwodu zwarciowego, w [Ω],

Xk – reaktancja obwodu zwarciowego, w [Ω],

Ia – prąd wyłączający zabezpieczenie w czasie określonym w normie PN-HD60364-4-41:2009.

W normie PN-HD 60364-4-41:2009 Instalacje elektryczne niskiego napięcia. Część 4-41: Ochrona dla zapewnienia bezpieczeństwa. Ochrona przed porażeniem elektrycznym zostały jednoznacznie określone dopuszczalne czasy wyłączenia zasilania podczas zwarć doziemnych jednofazowych. Najbardziej ostre wymagania w odniesieniu do czasu wyłączenia norma określa w odniesieniu do układu zasilania TT. Czasy te są o połowę krótsze od największych dopuszczalnych czasów określonych dla układów zasilania TN (TN-S, TN-C-S, TN-C (tab. 1.); wyczerpujące informacje w tym zakresie zamieszczono w literaturze [16, 32]).

Z tego względu jedynym skutecznym zabezpieczeniem przed porażeniem realizowanym przez samoczynne wyłączenie w układzie zasilania TT jest wyłącznik różnicowoprądowy, który nie nadaje się do zabezpieczania urządzeń ppoż., które muszą funkcjonować w czasie pożaru (problem ten zostanie wyjaśniony w II części artykułu, która zostanie opublikowana w kolejnym numerze „elektro. info”). Sytuacja ta powoduje, że układ zasilania TT nie nadaje się do zasilania urządzeń elektrycznych, które muszą funkcjonować w czasie pożaru.

Występujący we wzorze (6) współczynnik 0,8 uwzględnia wzrost rezystancji przewodu spowodowany przepływem prądu zwarciowego. Współczynnik ten nie znajduje uzasadnienia przy obliczaniu spodziewanego prądu zwarcia jednofazowego w odniesieniu do urządzeń ppoż., które muszą funkcjonować w czasie pożaru, z uwagi na silny wzrost rezystancji spowodowany działaniem temperatury powstającej podczas pożaru. W odniesieniu do urządzeń ppoż., które muszą funkcjonować w czasie pożaru przy zasilaniu w układzie TN, spodziewany prąd zwarcia jednofazowego należy obliczać z nieco innej postaci wzoru (6):

ei 10 2010 dobor przewodow do zasilania urzadzen ktore musza funkcjonowac w czasie pozaru czesc 1 wzor7

Wzór 7

gdzie:

kp – współczynnik wzrostu rezystancji przewodu powodowanej działaniem temperatury określony wzorem (5), w [-].

Wzrost rezystancji przewodów spowodowany działaniem temperatury pożarowej oprócz problemów z uzyskaniem skutecznej ochrony przeciwporażeniowej powoduje również wzrost spadków napięć. Na rysunku 3. przedstawiono zmienność rezystancji funkcji temperatury obliczonej z wykorzystaniem wzorów (3), (4) oraz (5).

Przykład 1.

Należy obliczyć, ile wzrośnie temperatura przewodu zasilającego pompę pożarową, jeżeli temperatura otoczenia wzrośnie do wartości:

zatem:

Rezystancja przewodu podczas pożaru wzrośnie 4,5-krotnie, co pociągnie za sobą wzrost spadku napięcia oraz pogorszenie warunków zwarciowych. Na rysunku 4. przedstawiono przykładowy przebieg nagrzewania izolacji, oraz żyły przewodu miedzianego. Widoczna zwłoka nagrzewania się przewodnika jest skutkiem termoizolacyjnego działania izolacji przewodu.

W początkowej fazie rozwoju pożaru temperatura przewodnika jest nieco niższa od temperatury izolacji i wraz z upływem czasu rośnie, uzyskując po pewnym czasie temperaturę izolacji, która w praktyce równa jest temperaturze otoczenia.

W przypadku rozwoju pożaru zgodnie z krzywą normową, po 30 minutach od chwili jego zainicjowania w pomieszczeniu temperatura przewodnika oraz izolacji posiadają taką samą wartość.

Przedstawiona charakterystyka nagrzewania przewodu dowodzi, że izolacja posiada nieznaczny wpływ na temperaturę przewodnika powodowaną wysoką temperaturą pożaru. Przy doborze przewodów zasilających urządzenia ppoż., które muszą funkcjonować w czasie pożaru, należy uwzględnić wzrost ich rezystancji spowodowany wzrostem temperatury pożarowej, który znacząco wpływa na wymagany przekrój przewodu wyznaczany z warunku spadku napięcia oraz warunku samoczynnego wyłączenia zasilania podczas zwarć doziemnych. Warto wspomnieć, że tego problemu nie poruszają normy przedmiotowe dotyczące doboru przewodów w instalacjach elektrycznych.

Wprawdzie w odniesieniu do każdego pomieszczenia w budynku można tworzyć krzywe pożarowe parametryczne, które będą przedstawiały spodziewany wzrost temperatury indywidualnie dla każdego z pomieszczeń, w zależności od zgromadzonych w nim materiałów palnych, to z uwagi na bezpieczeństwo i często szybki rozwój pożaru należy przyjmować wymagania wynikające z krzywych określonych w normie EN 1363-2:1999 [22].

Krzywe pożarowe „temperatura – czas”, określone w wymienionej normie, przedstawiają warunki ekstremalne i dlatego takie warunki należy rozpatrywać w odniesieniu do urządzeń ppoż. które muszą funkcjonować w czasie pożaru.

Największe problemy pojawiają się w obwodach zasilających pompy pożarowe napędzane silnikami elektrycznymi lub inne urządzenia ppoż. charakteryzujące się dużymi prądami rozruchowymi. Silniki elektryczne podczas rozruchu pobierają znacznie większy prąd niż wartość prądu znamionowego. Do napędu pomp pożarowych stosuje się silniki indukcyjne klatkowe z uwagi na ich prostą konstrukcję oraz wysoką niezawodność. Zwykłe silniki klatkowe charakteryzują się dużymi prądami rozruchowymi, wynoszącymi (5–7,5)·In, co powoduje, że w normalnych warunkach eksploatacji dla silników klatkowych o mocach większych niż 5,5 kW stosuje się układy rozruchowe.

Silnik indukcyjny klatkowy charakteryzuje się dużymi prądami rozruchowymi oraz zmiennym współczynnikiem mocy, którego wartość zależy od obciążenia. Charakterystykę prądu rozruchowego silnika indukcyjnego klatkowego przedstawia rysunek 5. Natomiast zależność zmian współczynnika mocy od obciążenia silnika cosϕ=f(P/Pn) przedstawia rysunek 6.

Podczas rozruchu nieobciążonego silnika pojawia się mała wartość jego współczynnika mocy oraz znaczny prąd rozruchowy, przez co spadek napięcia w obwodzie zasilającym silnik podczas rozruchu jest znacznie większy niż w warunkach normalnej pracy.

Spadek ten będzie tym większy, im większa będzie moc zasilanego silnika. Zatem należy sprawdzić dobrane przewody w obwodach zasilających silniki pod kątem, czy nie zostanie przekroczona dopuszczalna wartość spadku napięcia.

Nadmierny spadek napięcia na zaciskach silnika może spowodować jego utknięcie. Moment obrotowy silnika jest proporcjonalny do kwadratu napięcia zasilającego zgodnie z następującą zależnością [4]:

ei 10 2010 dobor przewodow do zasilania urzadzen ktore musza funkcjonowac w czasie pozaru czesc 1 wzor8

Wzór 8

Zgodnie ze wzorem (8) zmniejszenie napięcia zasilającego zaledwie o 10% powoduje zmniejszenie momentu o 19% [M=c(0,9·Un2 )=c(0,81·Un2 )]. Każde odchylenie napięcia zasilającego (zmiana wartości) napięcia od napięcia znamionowego powoduje zmianę momentu silnika, zgodnie z zależnością:

ei 10 2010 dobor przewodow do zasilania urzadzen ktore musza funkcjonowac w czasie pozaru czesc 1 wzor8a

Wzór 8a

gdzie:

c – stała silnika, w [-],

M – moment obrotowy silnika, w [Nm],

Mn – moment znamionowy, w [Nm],

U – napięcie zasilające, w [V],

Un – napięcie znamionowe, w [V].

Charakterystyki momentu obrotowego indukcyjnego silnika klatkowego dla różnych wartości napięcia zasilającego przedstawia rysunek 7.

Wspomniane wcześniej silniki o mocy większej od 5,5 kW w normalnych warunkach wymagają przełącznika gwiazda – trójkąt. Rozruch silnika odbywa się przy połączeniu uzwojeń w gwiazdę, co skutkuje zmniejszeniem momentu silnika do wartości 1/3 momentu znamionowego. W przypadku, gdy silnik napędza urządzenie będące pod działaniem momentu oporowego, musi zostać spełniony następujący warunek:

ei 10 2010 dobor przewodow do zasilania urzadzen ktore musza funkcjonowac w czasie pozaru czesc 1 wzor9

Wzór 9

gdzie:

Mb – moment oporowy, w [Nm],

Mn – moment znamionowy silnika, w [Nm].

Niespełnienie tego warunku spowoduje, że silnik nie ruszy, a w konsekwencji spaleniu ulegną jego uzwojenia.

Wprawdzie rozruch silnika przy połączeniu uzwojeń w gwiazdę powoduje mniejszy pobór prądu, ale zmniejszony trzykrotnie moment silnika może okazać się niewystarczający do skutecznego rozruchu obciążonej pompy, której rozruch należy uznać za ciężki i rzadki z uwagi na przeznaczenie oraz uruchamianie jej przy pełnym momencie oporowym.

W przypadku pomp pożarowych stosowanie przełącznika gwiazda – trójkąt ze względu na warunek (9) nie znajduje uzasadnienia.

Stosowanie rozruchu silników z wykorzystaniem przełącznika gwiazda – trójkąt w odniesieniu do napędu dźwigów również nie znajduje uzasadnienia ze względu na warunki obciążenia oraz częstość rozruchu. Do napędu dźwigów nie nadają się również zwykłe silniki indukcyjne. Wykresy prądów i momentów silnika indukcyjnego klatkowego przy połączeniu uzwojeń stojana w gwiazdę oraz trójkąt zostały przedstawione na rysunku 8.

Widoczne na rysunku 8. zmniejszenie momentu silnika przy połączeniu uzwojeń stojana w gwiazdę powoduje, że rozruch obciążonego momentem Mb silnika klatkowego z wykorzystaniem przełącznika gwiazda – trójkąt może być stosowany tylko dla rozruchów lekkich, co oznacza, że musi zostać spełniony warunek określony wzorem (9). Z uwagi na problemy, jakie pojawiają się przy rozruchu silników obciążonych momentem hamującym, zostały określone rodzaje rozruchu silników w zależności od wartości momentu hamującego (tab. 2.).

Znacznie mniejsze prądy rozruchowe posiadają silniki indukcyjne głębokożłobkowe lub silniki indukcyjne dwuklatkowe, które są przystosowane do rozruchu bezpośredniego. Silniki te charakteryzuje również większy moment rozruchowy w stosunku do silników indukcyjnych klatkowych w wykonaniu tradycyjnym. Przykładowe przebiegi prądu i momentu rozruchowego silnika głębokożłobkowego oraz silnika dwuklatkowego w funkcji poślizgu przedstawia rysunek 9.

Silniki te posiadają duży moment rozruchowy i płaską charakterystykę mechaniczną. Płaski i stabilny przebieg momentu powoduje, że przy momencie M=const, rozruch odbywa się ze stałym przyspieszeniem w przeciwieństwie do zwykłych silników klatkowych. Przedstawione na rysunku 8. charakterystyki momentu rozruchowego pokazują, że najbardziej do rozruchu bezpośredniego przy pełnym obciążeniu nadaje się silnik dwuklatkowy, który jest powszechnie wykorzystywany do napędu dźwigów. W obwodzie zasilającym silnik spadek napięcia podczas rozruchu w zależności od rodzaju rozruchu nie może przekroczyć wartości określonych w tabeli 3.

Wymagany przekrój przewodów zasilających silnik pompy pożarowej można wyznaczyć ze wzorów, w których został uwzględniony współczynnik wzrostu rezystancji przewodu spowodowany działaniem temperatury pożarowej:

– podczas rozruchu:

ei 10 2010 dobor przewodow do zasilania urzadzen ktore musza funkcjonowac w czasie pozaru czesc 1 wzor10

Wzór 10

– w stanie pracy ustalonej:

ei 10 2010 dobor przewodow do zasilania urzadzen ktore musza funkcjonowac w czasie pozaru czesc 1 wzor10a

Wzór 10a

gdzie:

ΔUr% – dopuszczalny spadek napięcia przy rozruchu silnika, w [%] (zgodnie z tabelą 3. należy przyjmować wartość 10%),

ΔU% – dopuszczalny spadek napięcia w warunkach ustalonych, w [%] (zgodnie z PN-IEC 60364 wartość spadku napięcia liczona od złącza nie może przekraczać 4%, N SEP-E-002 zaleca nie przekraczać wartości 3% od miejsca przyłączenia w rozdzielnicy),

l – długość linii zasilającej, w [m],

Un – napięcie znamionowe silnika, w [V],

cosϕr – współczynnik mocy silnika podczas rozruchu, w [-],

cosϕn – znamionowy współczynnik mocy silnika, w [-],

X=x'·l – reaktancja przewodu (linii) zasilającej, w [Ω],

– jednostkowa reaktancja przewodów, przyjmowana jako:

a) dla linii kablowych [16]:

  • U<1 kV: x'=0,08, w [Ω/km],
  • U≥1 kV: x'=0,1, w [Ω/km],

b) dla instalacji nn [20]:

  • układanych w rurze stalowej: 0,15, w [Ω/km],
  • układanych bez rury: 0,15, w [Ω/km],

Ir – prąd rozruchowy silnika, w [A],

kp – współczynnik poprawkowy uwzględniający wzrost rezystancji przewodu spowodowany działaniem temperatury, zgodnie z tabelą 1. (zamieszczoną w II części artykułu), w [-],

γ – konduktywność przewodu zasilającego, w [m/(Ω·mm2).

Podobne zależności obowiązują dla innych urządzeń o dużym prądzie rozruchowym. W przypadku odbiorników jednofazowych wzory (10) oraz (10a) otrzymują następujące postacie:

– podczas rozruchu urządzenia:

ei 10 2010 dobor przewodow do zasilania urzadzen ktore musza funkcjonowac w czasie pozaru czesc 1 wzor11

Wzór 11

– w warunkach pracy ustalonej:

ei 10 2010 dobor przewodow do zasilania urzadzen ktore musza funkcjonowac w czasie pozaru czesc 1 wzor11a

Wzór 11a

W przypadku, gdy reaktancja przewodów jest pomijalnie mała, co ma miejsce dla przewodów o przekroju SCu≤50 mm2 lub SAl≤70 mm2 [15], wzory na wymagany przekrój przewodów ze względu na spadek napięcia upraszczają się do postaci odpowiednio:

– dla obwodu jednofazowego:

ei 10 2010 dobor przewodow do zasilania urzadzen ktore musza funkcjonowac w czasie pozaru czesc 1 wzor12

Wzór 12

gdzie:

Unf – fazowe napięcie nominalne, w [V],

– dla obwodu trójfazowego:

ei 10 2010 dobor przewodow do zasilania urzadzen ktore musza funkcjonowac w czasie pozaru czesc 1 wzor13

Wzór 13

Dobrany przewód do zasilania urządzeń ppoż. wymaga zabezpieczenia zgodnie z ogólnie przyjętymi zasadami zabezpieczeń przewodów z zastrzeżeniem, że są to obwody bezpieczeństwa, które wymagają zwiększonej niezawodności. Zatem należy zminimalizować możliwość zbędnych zadziałań instalowanych zabezpieczeń. Nie należy w tych obwodach stosować zabezpieczeń różnicowoprądowych oraz zabezpieczeń przeciążeniowych działających na wyłączenie. Prądy znamionowe lub nastawcze zabezpieczeń zwarciowych należy zawyżyć o jeden stopień w stosunku do wartości przyjmowanych w zwykłych obwodach.

Dobierane zabezpieczenia w obwodach ppoż. muszą charakteryzować się małymi czasami zadziałania ze względu na czułość zabezpieczenia z jednoczesnym dużym czasem działania ze względu na wymaganą ciągłość zasilania. Zabezpieczenia te nie mogą powodować wyłączenia zasilania wskutek działania prądów rozruchowych lub innych zwiększonych prądów wynikających z normalnego użytkowania z jednoczesnym zachowaniem wybiórczości.

Literatura

  1. E. Skiepko, Instalacje elektryczne funkcjonujące w czasie pożaru, materiały 40. jubileuszowej konferencji KRGEB, Warszawa, 17 maja 2007 r.
  2. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (DzU nr 80, poz. 563, z późniejszymi zmianami).
  3. DIN 4102-12 Zachowanie się materiałów i elementów budowlanych pod wpływem ognia. Podtrzymywanie funkcji urządzeń w czasie pożaru. Wymagania i badania.
  4. PN-EN 50200 Metoda badania palności cienkich przewodów i kabli bez ochrony specjalnej stosowanych w obwodach zabezpieczających.
  5. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DzU 75/2002, poz. 690, z późniejszymi zmianami).
  6. PN-IEC 60364-4-473:1999 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych. Ochrona dla zapewnienia bezpieczeństwa. Stosowanie środków zapewniających bezpieczeństwo. Środki ochrony przed prądem przetężeniowym.
  7. Praca zbiorowa pod red. dr. inż. Jana Strzałki, Instalacje elektryczne i teletechniczne – poradnik montera i inżyniera elektryka, Verlag Dashofer, Warszawa 2001.
  8. Informator techniczny TECHNOKABEL 2007.
  9. S. Niestępski, J. Pasternakiewicz, T. Wiśniewski, M. Parol, Projektowanie sieci elektroenergetycznych. Instalacje elektryczne, OWPW, Warszawa 2002.
  10. Poradnik inżyniera elektryka, t. 3, WNT, Warszawa 1997.
  11. S. Januszewski, A. Pytlak, M. Rosnowska-Nowaczyk, H. Świątek, Napęd elektryczny, WSiP, Warszawa 1994.
  12. Z. Celiński, Materiałoznawstwo elektrotechniczne, OWPW, Warszawa 1998.
  13. H. Linder, Zbiór zadań z elektrotechniki, cz. 1. Prąd stały – obwody, COSiW SEP, Warszawa 2004.
  14. M. Abramowicz, R.G. Adamski, Bezpieczeństwo pożarowe budynków, cz. 1, SGSP, Warszawa 2002.
  15. N SEP-E-002 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych. Instalacje elektryczne w obiektach mieszkalnych. Podstawy planowania.
  16. J. Wiatr, M. Orzechowski, Poradnik projektanta elektryka. Podstawy zasilania budynków mieszkalnych, użyteczności publicznej i innych obiektów nieprzemysłowych w energię elektryczną, wyd. 4, DW MEDIUM, Warszawa 2010.
  17. Paradowska-Rychlik, Referat marketingowy Zakładów Kablowych Bitner, konferencja szkoleniowa „Bezpieczeństwo instalacji elektrycznych”, 30 września 2008, SGSP, Warszawa – materiały konferencyjne.
  18. E. Musiał, Obciążalność cieplna oraz zabezpieczenia nadprądowe przewodów i kabli, „INPE” nr 107, sierpień 2008.
  19. H. Markiewicz, Instalacje elektryczne, WNT, Warszawa 1996.
  20. J. Laskowski, Poradnik elektroenergetyka przemysłowego, COSiW SEP, Warszawa 1996.
  21. T. Cholewicki, Elektrotechnika teoretyczna, t. 1, WNT, Warszawa 1973.
  22. EN 1363:1999-2 Fire resistance test. Part 2. Alternative and additional procedures.
  23. PN-B-02852:2001 Ochrona przeciwpożarowa budynków. Obliczanie obciążenia ogniowego oraz wyznaczanie względnego czasu trwania pożaru.
  24. J. Wiatr, Zespoły prądotwórcze w układach zasilania awaryjnego budynków, wyd. 2, DW MEDIUM, Warszawa 2009.
  25. Praca zbiorowa pod redakcją J. Wiatra, Poradnik projektanta elektryka systemów zasilania awaryjnego i gwarantowanego, EATON Powering Business Worldwide, wyd. 2, Warszawa 2008.
  26. PN-IEC 60364-5-523:2001 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych. Dobór i montaż wyposażenia elektrycznego. Obciążalność prądowa długotrwała przewodów.
  27. PN-HD 60364-4-41:2009 Instalacje elektryczne niskiego napięcia. Część 4-41: Ochrona dla zapewnienia bezpieczeństwa. Ochrona przed porażeniem elektrycznym.
  28. PN-HD 60364-5-54:2010 Instalacje elektryczne niskiego napięcia. Część 5-54: Dobór i montaż wyposażenia elektrycznego. Uziemienia, przewody ochronne i przewody połączeń ochronnych.
  29. Katalog produktów firmy Moeller.
  30. Katalog produktów firmy Legrand.
  31. T. Marszałek, P. Głogowski, Systemy podtrzymania funkcji instalacji elektrycznych podczas pożaru zgodnie z normą DIN 4102-12, materiały konferencyjne IV Krajowej Konferencji „Inżynieria Elektryczna w Budownictwie”, Kraków, 22 października 2009.
  32. A. Boczkowski, J. Wiatr, M. Orzechowski, Ochrona przeciwporażeniowa w instalacjach niskiego napięcia oraz dobór przewodów, oraz ich zabezpieczeń, DW MEDIUM, Warszawa 2010.
  33. F. Łasak, Badania stanu technicznego instalacji niskiego napięcia.
  34. Materiały konferencyjne Komisji Racjonalizacji Gospodarki Energetycznej w Budownictwie, 13-15 maja 2010, Karpicko k. Poznania.
  35. www.leonardo-energy.org
  36. Praca zbiorowa, Poradnik inżyniera elektryka, t. 3, WNT, Warszawa 1997.
  37. J. Strzałka, J. Strojny, Projektowanie urządzeń elektroenergetycznych, UWND AGH, Kraków 2008.

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!

Galeria zdjęć

Tytuł
przejdź do galerii

Powiązane

Zmiany w przepisach przeciwpożarowych (część 2.)

Zmiany w przepisach przeciwpożarowych (część 2.) Zmiany w przepisach przeciwpożarowych (część 2.)

W 2010 roku Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji podpisał trzy rozporządzenia, obejmujące: przeciwpożarowe zaopatrzenie w wodę i drogi pożarowe (DzU nr 124/2009, poz. 1030), uzgadnianie projektu...

W 2010 roku Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji podpisał trzy rozporządzenia, obejmujące: przeciwpożarowe zaopatrzenie w wodę i drogi pożarowe (DzU nr 124/2009, poz. 1030), uzgadnianie projektu budowlanego pod względem ochrony ppoż. (DzU nr 119/2009, poz. 998) oraz ochronę przeciwpożarową budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (DzU nr 109/2010, poz. 719).

Wymagania dla systemów oświetlenia awaryjnego

Wymagania dla systemów oświetlenia awaryjnego Wymagania dla systemów oświetlenia awaryjnego

Oświetlenie awaryjne jest przeznaczone do użytkowania podczas awarii oświetlenia podstawowego. Zarówno w budynkach, jak i tunelach komunikacyjnych oświetlenie awaryjne jest często projektowane niezgodnie...

Oświetlenie awaryjne jest przeznaczone do użytkowania podczas awarii oświetlenia podstawowego. Zarówno w budynkach, jak i tunelach komunikacyjnych oświetlenie awaryjne jest często projektowane niezgodnie z przepisami i obowiązującymi normami, a niejednokrotnie pomijane przez inwestorów w celu redukcji kosztów. Oświetlenie awaryjne jest zaliczone do urządzeń przeciwpożarowych wspomagających ewakuację z budynku objętego pożarem, przez co wymaga ono wysokiej sprawności oraz niezawodności działania.

Zasady instalowania przeciwpożarowego wyłącznika prądu oraz uzgadniania projektu budowlanego pod względem ppoż.

Zasady instalowania przeciwpożarowego wyłącznika prądu oraz uzgadniania projektu budowlanego pod względem ppoż. Zasady instalowania przeciwpożarowego wyłącznika prądu oraz uzgadniania projektu budowlanego pod względem ppoż.

Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DzU nr 75, poz. 690 z późniejszymi zmianami...

Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DzU nr 75, poz. 690 z późniejszymi zmianami – ostatnia DzU nr 109/2004, poz. 1156 [1]) w budynkach o kubaturze przekraczającej 1000 m3 lub zawierających strefy zagrożone wybuchem istnieje obowiązek instalowania przeciwpożarowego wyłącznika prądu.

Pożary w energetyce

Pożary w energetyce Pożary w energetyce

Największe pożary, które powstały w energetyce, nie tylko w Polsce, głównie dotyczyły takich urządzeń jak transformatory olejowe, turbogeneratory, urządzenia elektryczne w rozdzielniach otwartych i wnętrzowych,...

Największe pożary, które powstały w energetyce, nie tylko w Polsce, głównie dotyczyły takich urządzeń jak transformatory olejowe, turbogeneratory, urządzenia elektryczne w rozdzielniach otwartych i wnętrzowych, tunelach i kanałach kablowych itp.

Systemy oświetlenia awaryjnego i przeszkodowego

Systemy oświetlenia awaryjnego i przeszkodowego Systemy oświetlenia awaryjnego i przeszkodowego

Oświetlenie awaryjne jest przeznaczone do użytkowania podczas awarii oświetlenia podstawowego. Zastosowanie odpowiedniej technologii oświetlenia ewakuacyjnego oraz zapasowego może przyczynić się do znacznych...

Oświetlenie awaryjne jest przeznaczone do użytkowania podczas awarii oświetlenia podstawowego. Zastosowanie odpowiedniej technologii oświetlenia ewakuacyjnego oraz zapasowego może przyczynić się do znacznych oszczędności i znacząco wpłynąć na redukcję kosztów utrzymania takiego oświetlenia w zakładach przemysłowych, urzędach czy hotelach. Zarówno w budynkach, jak i tunelach oświetlenie awaryjne jest często projektowane niezgodnie z przepisami i obowiązującymi normami, a niejednokrotnie pomijane przez...

Statystyki pożarów budynków

Statystyki pożarów budynków Statystyki pożarów budynków

Co roku w naszym kraju wybucha kilkaset tysięcy pożarów obiektów budowlanych, lasów, łąk, upraw rolnych oraz samochodów. Ich wielkość jest zróżnicowana i uzależniona od obciążenia ogniowego spalanych materiałów,...

Co roku w naszym kraju wybucha kilkaset tysięcy pożarów obiektów budowlanych, lasów, łąk, upraw rolnych oraz samochodów. Ich wielkość jest zróżnicowana i uzależniona od obciążenia ogniowego spalanych materiałów, występowania urządzeń przeciwpożarowych, czasu przybycia i sprawności działania jednostek ochrony przeciwpożarowej.

Przeciwpożarowy wyłącznik prądu i zagrożenia stwarzane przez wyłącznik epo zasilaczy ups oraz ich neutralizacja

Przeciwpożarowy wyłącznik prądu i zagrożenia stwarzane przez wyłącznik epo zasilaczy ups oraz ich neutralizacja Przeciwpożarowy wyłącznik prądu i zagrożenia stwarzane przez wyłącznik epo zasilaczy ups oraz ich neutralizacja

Problematyka przeciwpożarowego wyłącznika prądu była wielokrotnie opisywana w literaturze. Mimo to w dalszym ciągu spotykamy się z wątpliwościami w zakresie projektowania i wykonywania tego urządzenia....

Problematyka przeciwpożarowego wyłącznika prądu była wielokrotnie opisywana w literaturze. Mimo to w dalszym ciągu spotykamy się z wątpliwościami w zakresie projektowania i wykonywania tego urządzenia. Szczególnym problemem jest kwestia związana z przeciwpożarowym wyłącznikiem prądu dla zasilaczy UPS. Niniejszy artykuł stanowi próbę przybliżenia tego zagadnienia.

Ochrona przed pożarem z wykorzystaniem wyłączników różnicowoprądowych i urządzeń do detekcji zwarć łukowych

Ochrona przed pożarem z wykorzystaniem wyłączników różnicowoprądowych i urządzeń do detekcji zwarć łukowych Ochrona przed pożarem z wykorzystaniem wyłączników różnicowoprądowych i urządzeń do detekcji zwarć łukowych

Jeżeli na drodze prądu upływowego znajdują się elementy o charakterze rezystancyjnym i są palne, to prąd ten może nagrzać je do wysokiej temperatury i wywołać pożar. Zapalić może się pył przewodzący, zwęglona...

Jeżeli na drodze prądu upływowego znajdują się elementy o charakterze rezystancyjnym i są palne, to prąd ten może nagrzać je do wysokiej temperatury i wywołać pożar. Zapalić może się pył przewodzący, zwęglona izolacja lub materiały stykające się z gorącym elementem, przez który przepływa prąd upływowy [2, 5, 6]. Pożar może również powstać w wyniku zwarcia doziemnego łukowego lub iskrzenia w obwodzie, w którym pogorszyło się połączenie przewodu bądź doszło do jego zmiażdżenia.

Zasilanie budynków w energię elektryczną w warunkach normalnych a zasilanie w warunkach pożaru (część 2.)

Zasilanie budynków w energię elektryczną w warunkach normalnych a zasilanie w warunkach pożaru (część 2.) Zasilanie budynków w energię elektryczną w warunkach normalnych a zasilanie w warunkach pożaru (część 2.)

W tej części artykułu prezentujemy metodykę projektowania ochrony przeciwporażeniowej oraz zagorożenia stwarzane przez gazy wydzielane przez baterie akumulatorów wraz ze sposobami ich neutralizacji.

W tej części artykułu prezentujemy metodykę projektowania ochrony przeciwporażeniowej oraz zagorożenia stwarzane przez gazy wydzielane przez baterie akumulatorów wraz ze sposobami ich neutralizacji.

Analiza statystyczna danych historycznych oraz prognozy do roku 2021 liczby pożarów budynków spowodowanych niesprawną instalacją elektryczną lub przyłączonymi do niej urządzeniami elektrycznymi

Analiza statystyczna danych historycznych oraz prognozy do roku 2021 liczby pożarów budynków spowodowanych niesprawną instalacją elektryczną lub przyłączonymi do niej urządzeniami elektrycznymi Analiza statystyczna danych historycznych oraz prognozy do roku 2021 liczby pożarów budynków spowodowanych niesprawną instalacją elektryczną lub przyłączonymi do niej urządzeniami elektrycznymi

Pożary budynków to zjawisko w dużym stopniu losowe. Wzrost liczby budynków na terenie Polski, wzrost liczby niefachowo wykonanych instalacji elektrycznych, wzrost niskiej jakości elementów zastosowanych...

Pożary budynków to zjawisko w dużym stopniu losowe. Wzrost liczby budynków na terenie Polski, wzrost liczby niefachowo wykonanych instalacji elektrycznych, wzrost niskiej jakości elementów zastosowanych do ich wykonania oraz malejąca jakość urządzeń elektrycznych mogą być potencjalną przyczyną wzrostu liczby pożarów budynków. Nowym, potencjalnym źródłem pożarów są również instalowane coraz bardziej masowo na dachach budynków systemy fotowoltaiczne oraz punkty ładowania pojazdów elektrycznych wewnątrz...

Przeciwpożarowy Wyłącznik Prądu – metodyka konstruowania (część 2.)

Przeciwpożarowy Wyłącznik Prądu – metodyka konstruowania (część 2.) Przeciwpożarowy Wyłącznik Prądu – metodyka konstruowania (część 2.)

W drugiej części artykułu zostanie zwrócona uwaga na zagrożenia stwarzane przez baterie akumulatorów oraz konieczność badania ich stanu technicznego, o czym powszechnie zapomina się podczas eksploatacji....

W drugiej części artykułu zostanie zwrócona uwaga na zagrożenia stwarzane przez baterie akumulatorów oraz konieczność badania ich stanu technicznego, o czym powszechnie zapomina się podczas eksploatacji. W praktyce stosowanie zasilaczy UZS lub zasilaczy UPS w układzie sterowania PWP może być stosowane w sporadycznych, technicznie uzasadnionych przypadkach.

Przeciwpożarowy Wyłącznik Prądu – metodyka konstruowania (część 1.)

Przeciwpożarowy Wyłącznik Prądu – metodyka konstruowania (część 1.) Przeciwpożarowy Wyłącznik Prądu – metodyka konstruowania (część 1.)

Od wielu lat obserwujemy ożywioną dyskusję dotyczącą rozwiązań technicznych przeciwpożarowych wyłączników prądu, w której to dyskusji ścierają się różne poglądy środowiska zawodowego pożarników oraz środowiska...

Od wielu lat obserwujemy ożywioną dyskusję dotyczącą rozwiązań technicznych przeciwpożarowych wyłączników prądu, w której to dyskusji ścierają się różne poglądy środowiska zawodowego pożarników oraz środowiska zawodowego elektryków. Wiele ­zamieszania w tym zakresie wprowadziło Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 17 listopada 2016 roku, w sprawie sposobu deklarowania właściwości użytkowych wyrobów budowlanych oraz sposobu znakowania ich znakiem budowlanym. Mimo upływu dwóch...

Zasilanie budynków w energię elektryczną w warunkach normalnych a zasilanie w warunkach pożaru

Zasilanie budynków w energię elektryczną w warunkach normalnych a zasilanie w warunkach pożaru Zasilanie budynków w energię elektryczną w warunkach normalnych a zasilanie w warunkach pożaru

Przy projektowaniu układów zasilania budynków pojawia się szereg wątpliwości wynikających z oczekiwanego poziomu niezawodności dostaw energii elektrycznej. Brak wytycznych w tym zakresie często prowadzi...

Przy projektowaniu układów zasilania budynków pojawia się szereg wątpliwości wynikających z oczekiwanego poziomu niezawodności dostaw energii elektrycznej. Brak wytycznych w tym zakresie często prowadzi do błędnego rozumienia tego problemu przez inwestora oraz projektanta. Natomiast wymagania dotyczące ochrony ppoż. wymagają przystosowania budynku eksploatowanego w warunkach normalnych do zasilania pożarowego, gdzie warunki środowiskowe znacznie różnią się od warunków normalnych. W tym przypadku...

Zachowanie się przewodów i kabli elektrycznych w wysokich temperaturach (część 2.)

Zachowanie się przewodów i kabli elektrycznych w wysokich temperaturach (część 2.) Zachowanie się przewodów i kabli elektrycznych w wysokich temperaturach (część 2.)

Zachowanie się kabli i przewodów elektrycznych podczas pożarów określa się na podstawie badań różnych właściwości materiałów, z których zostały wyprodukowane. Podstawowym parametrem określającym zachowanie...

Zachowanie się kabli i przewodów elektrycznych podczas pożarów określa się na podstawie badań różnych właściwości materiałów, z których zostały wyprodukowane. Podstawowym parametrem określającym zachowanie się oprzewodowania podczas pożaru jest palność przewodów i kabli – czy są „samogasnące”, czy podtrzymują palenie itp. Kolejne kryteria określają ilość wydzielanego dymu podczas pożaru oraz zawartość w tym dymie substancji szkodliwych i korozyjnych. Bardzo istotną cechą wyznaczaną podczas badań...

Dystrybucja energii elektrycznej w systemach kontroli rozprzestrzeniania dymu i ciepła

Dystrybucja energii elektrycznej w systemach kontroli rozprzestrzeniania dymu i ciepła Dystrybucja energii elektrycznej w systemach kontroli rozprzestrzeniania dymu i ciepła

W trakcie konsultacji prowadzonych z projektantami oraz wykonawcami systemów wentylacji pożarowej pojawiają się wątpliwości oraz pytania dotyczące interpretacji zapisów normy PN-EN 12101-10:2007 Systemy...

W trakcie konsultacji prowadzonych z projektantami oraz wykonawcami systemów wentylacji pożarowej pojawiają się wątpliwości oraz pytania dotyczące interpretacji zapisów normy PN-EN 12101-10:2007 Systemy kontroli rozprzestrzeniania się dymu i ciepła. Część 10: Zasilanie [1]. Zalecane przez tę normę układy zasilania nie spełniają wymogów reguły niezawodnościowej n+1. W artykule zostanie wyjaśniony problem oraz metodyka jego rozwiązania spełniająca regułę n+1, która w odniesieniu do zasilania urządzeń...

Urządzenia i instalacje elektryczne a pożar (część 1.)

Urządzenia i instalacje elektryczne a pożar (część 1.) Urządzenia i instalacje elektryczne a pożar (część 1.)

Integralną częścią każdego budynku jest instalacja elektryczna, zapewniająca jego prawidłową i bezpieczną eksploatację. Każdy dom, biuro, zakład pracy posiada kilkanaście, czy nawet kilkaset odbiorników...

Integralną częścią każdego budynku jest instalacja elektryczna, zapewniająca jego prawidłową i bezpieczną eksploatację. Każdy dom, biuro, zakład pracy posiada kilkanaście, czy nawet kilkaset odbiorników energii elektrycznej. Projektując i montując instalacje oraz produkując urządzenia elektryczne, należy robić to w taki sposób, aby w całym okresie ich użytkowania spełniały wymagania określone w normach i przepisach, gwarantując wyznaczony komfort życia mieszkańców.

Certyfikacja źródeł zasilania stosowanych w ochronie przeciwpożarowej

Certyfikacja źródeł zasilania stosowanych w ochronie przeciwpożarowej Certyfikacja źródeł zasilania stosowanych w ochronie przeciwpożarowej

Tematyka związana z certyfikacją może przysporzyć nam wiele trudności, jeżeli nie poznamy podstawowych zasad, z jakich wynika obowiązek uzyskania odpowiednich dokumentów dla konkretnych produktów, urządzeń,...

Tematyka związana z certyfikacją może przysporzyć nam wiele trudności, jeżeli nie poznamy podstawowych zasad, z jakich wynika obowiązek uzyskania odpowiednich dokumentów dla konkretnych produktów, urządzeń, zestawów itp. Do określenia wymaganych dokumentów niezbędna jest jednoznaczna identyfikacja przedmiotu i określenia jego funkcji, jaką realizuje w środowisku, w którym współdziała. W zakresie określenia przedmiotu dość istotne znaczenie mają definicje, gdyż to z nich wynika identyfikacja przedmiotu....

Statystyki pożarów budynków, których przyczyną była niesprawna instalacja elektryczna lub przyłączone do niej urządzenia elektryczne

Statystyki pożarów budynków, których przyczyną była niesprawna instalacja elektryczna lub przyłączone do niej urządzenia elektryczne Statystyki pożarów budynków, których przyczyną była niesprawna instalacja  elektryczna lub przyłączone do niej urządzenia elektryczne

Co roku w naszym kraju wybucha kilkaset tysięcy pożarów obiektów budowlanych, lasów, łąk, upraw rolnych oraz samochodów. Ich wielkość jest zróżnicowana i uzależniona od obciążenia ogniowego spalanych materiałów,...

Co roku w naszym kraju wybucha kilkaset tysięcy pożarów obiektów budowlanych, lasów, łąk, upraw rolnych oraz samochodów. Ich wielkość jest zróżnicowana i uzależniona od obciążenia ogniowego spalanych materiałów, występowania urządzeń przeciwpożarowych, czasu przybycia i sprawności działania jednostek ochrony przeciwpożarowej.

Szybkość rozwoju pożaru i spodziewana moc pożaru

Szybkość rozwoju pożaru i spodziewana moc pożaru Szybkość rozwoju pożaru i spodziewana moc pożaru

Parametrem pozwalającym opisać zagrożenie pożarowe jest szybkość rozprzestrzeniania się pożaru wyrażona przez szybkość wydzielania się ciepła i dymu w czasie. Dla pożarów rzeczywistych szybkość ich rozwoju...

Parametrem pozwalającym opisać zagrożenie pożarowe jest szybkość rozprzestrzeniania się pożaru wyrażona przez szybkość wydzielania się ciepła i dymu w czasie. Dla pożarów rzeczywistych szybkość ich rozwoju może w istotny sposób odbiegać od warunków przyjmowanych za wzorcowe. Parametr szybkości rozwoju pożaru jest powszechnie stosowanym prawie we wszystkich krajach wysoko rozwiniętych [16].

Podstawy teorii pożaru

Podstawy teorii pożaru Podstawy teorii pożaru

Do powstania pożaru potrzebne są trzy czynniki: materiał palny, utleniacz oraz źródło ciepła o dostatecznie dużej energii umożliwiającej zapłon materiału palnego. Materiały palne są to substancje, które...

Do powstania pożaru potrzebne są trzy czynniki: materiał palny, utleniacz oraz źródło ciepła o dostatecznie dużej energii umożliwiającej zapłon materiału palnego. Materiały palne są to substancje, które ogrzane ciepłem dostarczonym z zewnątrz zaczynają wydzielać gazy w ilości wystarczającej do ich trwałego zapalenia się. Tlen z kolei jest jednym z najaktywniejszych pierwiastków chemicznych. Wchodzi w reakcję z wieloma pierwiastkami i związkami.

Zasady wprowadzania do obrotu i stosowania urządzeń przeciwpożarowych

Zasady wprowadzania do obrotu i stosowania urządzeń przeciwpożarowych Zasady wprowadzania do obrotu i stosowania urządzeń przeciwpożarowych

Elementy instalacji oraz innych urządzeń przeciwpożarowych muszą spełniać wymagania wysokiej niezawodności i gwarantować wspomaganie akcji ratowniczo gaśniczej w płonącym budynku. Zatem wymagania stawiane...

Elementy instalacji oraz innych urządzeń przeciwpożarowych muszą spełniać wymagania wysokiej niezawodności i gwarantować wspomaganie akcji ratowniczo gaśniczej w płonącym budynku. Zatem wymagania stawiane tym wyrobom budowlanym są bardzo wysokie i niejednokrotnie przewyższają wymagania stawiane wyrobom powszechnego użytku.

Co z certyfikacją zestawu tworzącego przeciwpożarowy wyłącznik prądu?

Co z certyfikacją zestawu tworzącego przeciwpożarowy wyłącznik prądu? Co z certyfikacją zestawu tworzącego przeciwpożarowy wyłącznik prądu?

Na zaproszenie zastępcy Komendanta Głównego Państwowej Straty Pożarnej st. bryg. Tadeusza Jopka, 6 lipca 2018 roku w Biurze Rozpoznawania Zagrożeń KG PSP odbyło się spotkanie poświęcone problematyce przeciwpożarowego...

Na zaproszenie zastępcy Komendanta Głównego Państwowej Straty Pożarnej st. bryg. Tadeusza Jopka, 6 lipca 2018 roku w Biurze Rozpoznawania Zagrożeń KG PSP odbyło się spotkanie poświęcone problematyce przeciwpożarowego wyłącznika prądu (PWP), który został zakwalifikowany przez Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 17 listopada 2016 roku w sprawie sposobu deklarowania właściwości użytkowych wyrobów budowlanych oraz sposobu znakowania ich znakiem budowlanym (DzU z 2016 roku, poz....

Właściwości pożarowe i zagrożenia związane ze stosowaniem materiałów eksploatacyjnych w energetyce

Właściwości pożarowe i zagrożenia związane ze stosowaniem materiałów eksploatacyjnych w energetyce Właściwości pożarowe i zagrożenia związane ze stosowaniem materiałów eksploatacyjnych w energetyce

Właściwości pożarowe i zagrożenia związane ze stosowaniem materiałów eksploatacyjnych w energetyce

Właściwości pożarowe i zagrożenia związane ze stosowaniem materiałów eksploatacyjnych w energetyce

Statystyka pożarów w Polsce w latach 2000–2017

Statystyka pożarów w Polsce w latach 2000–2017 Statystyka pożarów w Polsce w latach 2000–2017

O tym jak ważna jest ochrona przeciwpożarowa i bezpieczeństwo pożarowe świadczą statystyki pożarów. Przedstawiając dane statystyczne autor zwraca uwagę na problem właściwej eksploatacji i projektowania...

O tym jak ważna jest ochrona przeciwpożarowa i bezpieczeństwo pożarowe świadczą statystyki pożarów. Przedstawiając dane statystyczne autor zwraca uwagę na problem właściwej eksploatacji i projektowania instalacji elektrycznych aby uniknąć takich zdarzeń.

Komentarze

Copyright © 2004-2019 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
Portal Budowlany - Elektro.info.pl

Ta witryna wykorzystuje pliki cookies do przechowywania informacji na Twoim komputerze. Pliki cookies stosujemy w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. W każdym momencie możesz dokonać zmiany ustawień przeglądarki dotyczących cookies. Nim Państwo zaczną korzystać z naszego serwisu prosimy o zapoznanie się z naszą polityką prywatności oraz Informacją o Cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce Prywatności oraz Informacji o Cookies. Administratorem Państwa danych osobowych jest Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.K., nr KRS: 0000537655, z siedzibą w 04-112 Warszawa, ul. Karczewska 18, tel. +48 22 810-21-24, właściciel strony www.elektro.info.pl. Twoje Dane Osobowe będą chronione zgodnie z wytycznymi polityki prywatności www.elektro.info.pl oraz zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r i z Ustawą o ochronie danych osobowych Dz.U. 2018 poz. 1000 z dnia 10 maja 2018r.