Przeciwpożarowy wyłącznik prądu w świetle regulacji prawnych i normatywnych

Tak duże ich rozproszenie sprawia, że nie wszyscy spośród odpowiedzialnych za bezpieczeństwo pożarowe (projektanci, rzeczoznawcy, wykonawcy, uczestnicy odbiorów, właściciele, zarządcy lub użytkownicy oraz osoby kontrolujące) w pełni je znają i stosują. W efekcie interpretacje przepisów są niejednoznaczne i często rozbieżne. W artykule omówiono wymagania zawarte w tych przepisach. Pominięto przy tym regulacje prawne dotyczące PWP jako wyrobu budowlanego.

Przepisy zawarte w aktach prawnych i przywołanych do nich normach określają tylko minimalne wymagania. W szczególnych przypadkach projektant we współpracy z rzeczoznawcą ds. bezpieczeństwa pożarowego może, kierując się zasadami wiedzy technicznej, zastosować rozwiązania bardziej rygorystyczne.

Istotne znaczenie ma również to, że przeciwpożarowy wyłącznik prądu (jego elementy wykonawcze, sygnalizujące, uruchamiające oraz układ sterowania i sygnalizacji wraz z jego zasilaniem) jest integralnym elementem instalacji elektrycznej. Przy omawianiu podano odniesienia do konkretnych zapisów zawartych w przepisach. Ma to na celu ułatwienie sięgnięcia do źródeł w trakcie dyskusji nad ich treścią.

Terminologia

Termin przeciwpożarowy wyłącznik prądu (PWP) występuje, poza rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (WT) [1], także w szeregu innych aktów prawnych, takich jak:

• rozporządzenie w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (ROPoż) [2],
• rozporządzenie w sprawie sposobu deklarowania właściwości użytkowych wyrobów budowlanych oraz sposobu znakowania ich znakiem budowlanym (RMB) [3],
• rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków bezpieczeństwa i higieny służby strażaków Państwowej Straży Pożarnej (RBiHS) [4],
• oraz w Polskiej Normie PN N-01256-4:1997 [5] powołanej w ROPoż.

Termin ten jest utrwalony i rozpoznawalny zarówno przez uczestników procesu budowlanego, stosowne służby, jak i zarządców nieruchomości. I to niezależnie od wątpliwości, czy jest to właściwe określenie, ponieważ PWP nie pełni funkcji przeciwpożarowej (tylko pożarową) i nie musi być wyłącznikiem (w znaczeniu aparatu elektrycznego). W nieprzywołanej w WT normie PN-HD 60364-5-56:2019-01 [6] użyto terminu „Wyłącznik Pożarowy” i zapisano, że może być to wyłącznik lub rozłącznik.

Zadanie PWP jako elementu instalacji elektrycznej

Zadaniem PWP jest wyeliminowanie zagrożenia porażeniem prądem elektrycznym podczas prowadzenia akcji ratowniczej. Wynika to z zakresu organizacji kierowania działaniem ratowniczo-gaśniczym, określonego w rozporządzeniu w sprawie szczegółowej organizacji krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego (RKSRG) [7]. Wymieniono tam jako działania ratownicze m.in. włączanie lub wyłączanie instalacji, urządzeń i mediów, mających wpływ na bezpieczeństwo zagrożonych lub poszkodowanych osób oraz na bezpieczeństwo ratowników (§13 ust. 1, ust. 2 pkt 3). Szczegółowe wymagania zawiera rozporządzenie w sprawie warunków bezpieczeństwa i higieny służby podczas akcji ratowniczej PSP (RBiHS) [4]. Nałożono w nich na kierującego działaniem ratowniczym obowiązek wyłączenia dopływu prądu elektrycznego do urządzeń lub instalacji elektrycznych mogących powodować zagrożenie (§68 pkt 13).

PWP jako urządzenie przeciwpożarowe

W przepisach rozporządzenia ROPoż (§2 ust. 1 pkt 9) [2] PWP zakwalifikowano do urządzeń przeciwpożarowych służących do zapobiegania powstaniu, wykrywania, zwalczania pożaru lub ograniczania jego skutków. W przypadku PWP związane jest to zapewne z ograniczeniem skutków pożaru, jakim może być zagrożenie porażeniem prądem elektrycznym uczestników działań ratowniczych.

Istotną różnicą między PWP a innymi urządzeniami lub systemami przeciwpożarowymi jest to, że PWP jest integralną częścią instalacji elektrycznej, podczas gdy inne tam wymienione są samodzielnymi urządzeniami 

(np. gaśnice) lub niezależnymi systemami wymagającymi jedynie zasilania w media i doprowadzenia sygnałów sterowniczych (np. instalacja tryskaczy wymaga doprowadzenia wody i zasilania elektrycznego pompy, instalacja oddymiania – zasilania elektrycznego i sygnału uruchamiającego, instalacja sygnalizacji pożaru – zasilania itp.).

Działanie PWP

Przeciwpożarowy wyłącznik prądu odcina dopływ prądu do wszystkich obwodów, z wyjątkiem obwodów zasilających instalacje i urządzenia, których funkcjonowanie jest niezbędne podczas pożaru (WT §183 ust. 2) [1]. W praktyce może się to odbywać lokalnie lub zdalnie. W instalacji elektrycznej PWP stanowi element głównego obwodu zasilającego odbiory wyłączane w czasie pożaru. W przypadku gdy zastosowano aparat elektryczny (łącznik) uruchamiany ręcznie w miejscu jego zainstalowania odcięcie zasilania następuje lokalnie – w miejscu jego zamontowania i obsługi.

W przypadku sterowania zdalnego PWP jest systemem, którego elementami składowymi są: urządzenia uruchamiające, urządzenia sygnalizujące (które mogą być zintegrowane z urządzeniami uruchamiającymi), urządzenie wykonawcze. W instalacji elektrycznej jest to zwykle element głównego obwodu zasilającego odbiory wyłączane przez PWP. Aby system funkcjonował, musi być wyposażony także w inne elementy układu sterowania (np. zabudowane na aparacie wyzwalacze, styki pomocnicze itp.) wraz z oprzewodowaniem oraz źródła zasilania.

Przepisy nie określają, czy PWP ma być sterowany lokalnie czy zdalnie. Nie określono także, w jaki sposób ma się odbywać wyzwalanie elementu wykonawczego (za pomocą wyzwalacza wzrostowego czy też zanikowego) oraz nie podano wymagań dotyczących zasilania układu sterowniczo-sygnalizacyjnego. Nie określono także, jakie stany PWP powinny być sygnalizowane i gdzie. Nie zdefiniowano również, jaki aparat elektryczny może pełnić funkcję elementu wykonawczego (w niepowołanej w WT normie PN-HD 60364-5-56:2019-01 [6] zapisano, że może być to wyłącznik lub rozłącznik).

Ciągłość zasilania i przesyłu sygnału w obwodach sterowania i sygnalizacji PWP

Zgodnie z WT (§187 ust. 3) [1] zespoły kablowe (przewody i kable elektryczne oraz światłowodowe wraz z ich zamocowaniami), stosowane w systemie zasilania, sygnalizacji i sterowania instalacją uruchamianego zdalnie PWP, powinny zapewniać ciągłość dostawy energii elektrycznej lub przekazu sygnału przez czas wymagany do uruchomienia i działania urządzenia.

Czas wymagany do uruchomienia i działania PWP nie jest określony w przepisach, ale przy jego wyznaczaniu należy uwzględnić przewidywany czas od wykrycia pożaru do zakończenia ewakuacji i podjęcia działań ratowniczych (w tym dojazdu jednostki ratowniczo-gaśniczej). Z tego względu nie zawsze znajduje zastosowanie wynikająca z przepisów (§187 ust. 7) możliwość ograniczenia czasu zapewnienia ciągłości dostawy energii elektrycznej lub sygnału do urządzeń przeciwpożarowych do 30 minut, o ile zespoły kablowe znajdują się w obrębie przestrzeni chronionych stałymi samoczynnymi urządzeniami gaśniczymi wodnymi.

Oznakowanie PWP

Konieczność oznakowania PWP wynika z szeregu przepisów WT [1], ROPoż [2] czy RBiHS [4]. Urządzenia powinny być oznakowane zgodnie z powołaną w rozporządzeniu ROPoż Polską Normą PN-N-01256-4:1997/Az1:2003 Znaki bezpieczeństwa. Techniczne środki przeciwpożarowe [5] (rys. 1.).

Przepisy nie określają jednoznacznie, którego urządzenia wchodzącego w skład PWP wymóg dotyczy – uruchamiającego, sygnalizacyjnego czy wykonawczego. W praktyce przyjmuje się, że w przypadku uruchamiania lokalnego dotyczy urządzenia wykonawczego, a przy sterowaniu zdalnym – urządzenia uruchamiającego.

Zakres: wyłączenie dopływu prądu przez PWP

Przeciwpożarowy wyłącznik prądu odcina dopływ prądu do wszystkich obwodów, z wyjątkiem obwodów zasilających instalacje i urządzenia, których funkcjonowanie jest niezbędne podczas pożaru (WT §183 ust. 2). Nie określono przy tym, funkcjonowanie jakich instalacji i urządzeń jest niezbędne podczas pożaru. Zwykło się przyjmować, że zapis w WT dotyczy urządzeń przeciwpożarowych w rozumieniu rozporządzenia ROPoż (§2 ust. 1) [2]. Zgodnie z WT dopływ prądu do wszystkich pozostałych obwodów powinien zostać odcięty. Jednak w rozporządzeniu RBiHS [4] zapisano (§96 ust. 2), że wyłączenia dopływu energii elektrycznej do urządzeń lub instalacji o znacznym stopniu zaawansowania technicznego – w zależności od sytuacji, w szczególności w zakładach przemysłowych, energetycznych, podstacjach, transformatorach – należy dokonywać wyłącznie we współpracy z zakładowym elektrykiem, służbą pogotowia elektrycznego lub służbą energetyczną. Ponieważ zastosowane w przepisie wyliczenie ma charakter otwarty, można uznać, że taka sytuacja występuje również np. w szpitalu z oddziałem OIOM. Na podstawie tego przepisu można wyciągnąć wniosek, że ich funkcjonowanie w czasie pożaru jest niezbędne ze względu na zagrożenie życia lub możliwość znacznych strat materialnych. Oceny, które instalacje i urządzenia się do tej grupy kwalifikują, powinien dokonywać projektant we współpracy z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych.

Zgodnie z przepisami, wyłączeniu podlegają również te obwody, w których brak zagrożenia porażeniem prądem elektryczny, jak to ma miejsce w przypadku, gdy środkiem ochrony przeciwporażeniowej jest bardzo niskie napięcie zapewnione przez SELV albo PELV.

Odcięcie dopływu prądu przez PWP nie może powodować samoczynnego załączenia drugiego źródła energii elektrycznej z wyjątkiem źródła zasilającego oświetlenie awaryjne, jeżeli występuje ono w budynku (§183 ust.4) . Stosownie do tego przepisu także obwody wyprowadzone z lokalnych zasilaczy UPS (np. do zasilania stanowiskowych urządzeń komputerowych) powinny być wyłączane, ponieważ po odcięciu zasilania sieciowego przechodzą na zasilanie z baterii akumulatorów.

Wymóg stosowania

Przepisy WT nakazują stosowanie PWP (§183 ust. 1 pkt 6), przy czym ograniczają ten wymóg do stref pożarowych o kubaturze przekraczającej 1000 m³ lub zawierających strefy zagrożone wybuchem (§183 ust. 2). Zgodnie z WT (§226 ust. 1) strefę pożarową stanowi budynek albo jego część oddzielona od innych budynków lub innych części budynku elementami oddzielenia przeciwpożarowego. Nie jest wymagane stosowanie PWP dla instalacji (obwodów) znajdujących się na zewnątrz budynków (np. na elewacji, na dachu, w terenie).

W przypadku przewodów prowadzonych tranzytem przez strefy pożarowe, dla których zastosowano PWP, obwody zasilane przez nie również powinny być wyłączane. Nie dotyczy to przewodów o odporności ogniowej lub ­obudowanych ognioodpornie w klasie wymaganej dla elementów oddzielenia pożarowego strefy.

Przykładem może być oświetlenie zewnętrzne mocowane na elewacji. Nie wymaga ono formalnie wyłączenia przez PWP w przypadku, gdy jego oprzewodowanie jest instalowane na zewnątrz budynku. Podobnie, jeżeli przewody zasilające są zamontowane wewnątrz strefy pożarowej, dla której zastosowano PWP, i spełniają wymagania ognioodporności. W innym przypadku wymagane jest wyłączenie obwodu oświetlenia zewnętrznego przez PWP.

W rozporządzeniu ROPoż [2] nakazano wyposażenie budynków oraz placów składowych i wiat w przeciwpożarowe wyłączniki prądu, zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi (§4 ust. 2 pkt 2). W tym przypadku są to warunki techniczne WT. Zgodnie z nimi stosowanie PWP ograniczono tylko do stref pożarowych (pomieszczeń lub budynków). Oznacza to, że obowiązek ten dotyczy placów składowych i wiat stanowiących strefy pożarowe o kubaturze przekraczającej 1000 m3  lub zawierających strefy zagrożone wybuchem. Również w tym samym przepisie ROPoż (§4 ust. 2) [2] zwolniono właścicieli, zarządców lub użytkowników z obowiązku wyposażenia budynków mieszkalnych jednorodzinnych w PWP.

Definicję budynku mieszkalnego jednorodzinnego zawarto w ustawie Prawo budowlane (PB) [8]. Zgodnie z nią, jest to budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku (art. 3 pkt 3a).

Użycie PWP

Przeciwpożarowy wyłącznik prądu powinien być użyty przez osobę uprawnioną. Jest nią kierujący działaniami ratowniczymi PSP. W rozporządzeniu RKSRG [7] do zakresu kierowania ratowniczego zaliczono nadzorowanie zachowania bezpiecznych warunków jego prowadzenia na poziomie interwencyjnym (§27 ust. 1 pkt 8) i taktycznym (§27 ust. 2 pkt 10). Szczegółowe wymagania zawiera rozporządzenie RBiHS [4]. Nałożono w nim na kierującego działaniem ratowniczym lub dowódcę odcinka bojowego (z uwzględnieniem poziomu kierowania) obowiązek wyłączenia dopływu prądu elektrycznego do urządzeń lub instalacji elektrycznych mogących powodować zagrożenie (§68 pkt 13). Wyłączenia dokonuje się przez wyłączenie oznakowanego przeciwpożarowego wyłącznika prądu, a w przypadku jego braku – przez wyłączenie oznakowanego głównego wyłącznika prądu (§96 ust. 1).

W przypadku obiektów bądź ich części stanowiących odrębne strefy pożarowe, przeznaczonych do wykonywania funkcji użyteczności publicznej, zamieszkania zbiorowego, produkcyjnych, magazynowych oraz inwentarskich wymagane jest, zgodnie z rozporządzeniem ROPoż (§6 ust. 1) [2], opracowanie instrukcji bezpieczeństwa pożarowego (IBP). Powinna ona zawierać m.in. sposoby postępowania na wypadek pożaru (§6 ust. 1 pkt 3) oraz zadania i obowiązki w zakresie ochrony przeciwpożarowej dla osób będących ich stałymi użytkownikami (§6 ust. 1 pkt 7). Zakres ten obejmuje również wyznaczenie osoby kierującej działaniami ratowniczymi do czasu przybycia PSP i zasady użycia PWP.

Przepisy nie określają, czy PWP w tych obiektach może być wykorzystywany również w innym celu, np. wyłączenia zasilania na czas remontu. Jeżeli przewidywana jest taka sytuacja, to powinna być opisana w instrukcji IBP. Nie ma także wymagań dotyczących sposobu zabezpieczenia PWP przed użyciem przez osoby postronne (nieuprawnione). W praktyce zdarza się bardzo często, że wygląd urządzenia zdalnie uruchamiającego PWP przypomina (kolorem, wielkością, przyciskiem umieszczonym za szybką) ręczny ostrzegacz pożarowy systemu sygnalizacji pożaru, co wręcz zachęca osoby nieprzeszkolone do użycia PWP w razie zauważenia pożaru. Dotyczy to głównie wielorodzinnych budynków mieszkalnych oraz budynków użyteczności publicznej.

Należy mieć świadomość, że nieuzasadnione użycie PWP skutkuje m.in. pogorszeniem warunków ewakuacji (wyłączenie oświetlenia podstawowego) i może wywołać panikę.

Projekt PWP

W przepisach rozporządzenia ROPoż (§2 ust. 1 pkt 9) [2] PWP zakwalifikowano do urządzeń przeciwpożarowych. Tamże zapisano (§3 ust. 1), że urządzenia przeciwpożarowe w obiekcie powinny być wykonane zgodnie z projektem uzgodnionym przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych.

PWP jest integralną częścią instalacji elektrycznych, a jego projekt wchodzi w skład projektu tych instalacji. W rozporządzeniu w sprawie uzgadniania projektu zagospodarowania działki lub terenu, projektu architektoniczno-budowlanego, projektu technicznego oraz projektu urządzenia przeciwpożarowego pod względem zgodności z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej (RUZGPoż) [9] zapisano (§8), że uzgodnienie projektu technicznego jest równoznaczne z uzgodnieniem projektu urządzenia przeciwpożarowego, o ile spełnione są łącznie następujące warunki:

• zakres zawartych w projekcie technicznym danych o projektowanych rozwiązaniach dotyczących urządzenia przeciwpożarowego obejmuje co najmniej jego budowę, zakres i cel stosowania, parametry techniczno użytkowe, sposób działania w warunkach normalnych i w przypadku pożaru, sposób powiązania z innymi instalacjami i urządzeniami budowlanymi obiektu budowlanego, instalacjami i urządzeniami technologicznymi oraz sieciami (urządzeniami) lub instalacjami zewnętrznymi, w stopniu szczegółowości umożliwiającym prawidłowe wykonanie, oraz warunki poddawania przeglądom technicznym i czynnościom konserwacyjnym (§8 pkt 1);
• przy uzgodnieniu projektu technicznego rzeczoznawca zamieścił adnotację, których urządzeń przeciwpożarowych dotyczy to uzgodnienie (§8 pkt 2).

Na podstawie tego przepisu należy stwierdzić, że oddzielny projekt systemu PWP jest wymagany tylko w sytuacji, kiedy ustawa Prawo budowlane [8] nie wymaga wykonania projektu budowlanego (którego elementem jest projekt techniczny branży elektrycznej), np. w przypadku opisanym w ustawie PB, tzn. braku wymagania decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia wykonywania robót budowlanych polegających na instalowaniu wewnątrz i na zewnątrz użytkowanego budynku instalacji elektrycznych (art. 29 ust. 4 pkt 3 lit. d) za wyjątkiem robót budowlanych wykonywanych przy obiekcie wpisanym do rejestru zabytków (art. 29 ust. 7 pkt 1).

Forma takiego oddzielnego projektu PWP nie jest zdefiniowana w przepisach, ale wydaje się, że powinien on – przez analogię – spełniać wymagania dla projektu technicznego, zawarte w rozporządzeniu w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (RZPB) [10] i wymagania w stosunku do projektanta i projektanta sprawdzającego, jakie określono w Prawie budowlanym [8].

Lokalizacja przeciwpożarowego wyłącznika prądu

Zgodnie z WT [1], PWP powinien być umieszczony w pobliżu głównego wejścia do obiektu lub złącza kablowego (§183 ust. 3). Przepis nie określa jednoznacznie, którego urządzenia wchodzącego w skład PWP dotyczy – uruchamiającego, sygnalizacyjnego czy wykonawczego. W praktyce przyjmuje się, że w przypadku uruchamiania lokalnego dotyczy urządzenia wykonawczego, a przy sterowaniu zdalnym – urządzenia uruchamiającego. To pierwsze zainstalowane jest w innym niż urządzenie uruchamiające miejscu, niedostępnym dla osób nieprzeszkolonych. Jest to np. wydzielone pożarowo pomieszczenie rozdzielni lub oddzielna obudowa umieszczona bezpośrednio przy złączu kablowym.

Przepis ten wzbudza chyba najwięcej kontrowersji. Rodzą się pytania: czy PWP powinien być montowany wewnątrz budynku, czy na zewnątrz, co to znaczy „w pobliżu”, które wejście do budynku jest główne (np. w centrum handlowym), czy wymagana lokalizacja dotyczy także budynków połączonych ze sobą komunikacyjnie, posiadających wiele stref pożarowych na różnych kondygnacjach, wymagających stosowania PWP (np. obiekt naukowo-badawczy i dydaktyczny z biblioteką)?

Podsumowanie

• Wymagania dotyczące przeciwpożarowego wyłącznika prądu (PWP) i zasady jego stosowania zawarto w kilkunastu aktach prawnych oraz kilku polskich normach, zarówno powołanych do nich, jak i niepowołanych. Dokumenty te nie zawsze są ze sobą skoordynowane.
• Regulacje prawne i powołane do nich normy określają tylko wymagania minimalne. W szczególnych przypadkach projektant – we współpracy z rzeczoznawcą ds. bezpieczeństwa pożarowego – może, kierując się zasadami wiedzy technicznej, zastosować rozwiązania bardziej rygorystyczne.
• Przeciwpożarowy wyłącznik prądu (jego elementy wykonawcze, sygnalizujące, uruchamiające oraz układ sterowania i sygnalizacji wraz z jego zasilaniem) jest integralnym elementem instalacji elektrycznej.
• Nazwa przeciwpożarowy wyłącznik prądu nie określa jego funkcji (używany jest w trakcie działań ratowniczych podczas pożaru) ani rodzaju zastosowanego aparatu elektrycznego (rozłącznik, wyłącznik).
• Zadaniem PWP jest wyeliminowanie zagrożenia porażeniem prądem elektrycznym uczestników akcji ratowniczej podczas prowadzenia działań.
• Przeciwpożarowy wyłącznik prądu odcina dopływ prądu do wszystkich obwodów, z wyjątkiem obwodów zasilających instalacje i urządzenia, których funkcjonowanie jest niezbędne podczas pożaru. Do tej grupy można zaliczyć – poza urządzeniami przeciwpożarowymi – urządzenia lub instalacje o znacznym stopniu zaawansowania technicznego. W zależności od sytuacji – w szczególności w zakładach przemysłowych, energetycznych, podstacjach, transformatorach – ich wyłączenie może być dokonane wyłącznie we współpracy z zakładowym elektrykiem, służbą pogotowia elektrycznego lub służbą energetyczną. Oceny, które instalacje i urządzenia się do tej grupy kwalifikują, a także w których odcięcie dopływu prądu może spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, poważne zagrożenie środowiska, a także znaczne straty materialne powinien dokonywać projektant we współpracy z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych.
• Zespoły kablowe (przewody i kable elektryczne oraz światłowodowe wraz z ich zamocowaniami), stosowane w systemie zasilania, sygnalizacji i sterowania instalacją uruchomianego zdalnie PWP, powinny zapewniać ciągłość dostawy energii elektrycznej lub przekazu sygnału przez czas wymagany do uruchomienia i działania urządzenia.
• Czas wymagany do uruchomienia i działania PWP nie jest określony w przepisach, ale przy jego wyznaczaniu należy uwzględnić przewidywany czas od wykrycia pożaru do zakończenia ewakuacji i podjęcia działań ratowniczych (w tym dojazdu jednostki ratowniczo-gaśniczej).
• Urządzenia instalacji PWP powinny być oznakowane zgodnie z polską normą PN-N-01256-4:1997/Az1:2003.
• Nie jest wymagane stosowanie PWP w budynkach jednorodzinnych.
• PWP należy stosować w strefach pożarowych, wydzielonych elementami oddzielenia przeciwpożarowego i spełniających określone warunki (o kubaturze przekraczającej 1000 m3 lub zawierających strefy zagrożone wybuchem). Wyłączane przez PWP są urządzenia i instalacje wewnątrz strefy (będącej budynkiem lub jego częścią).
• PWP powinien wyłączać obwody urządzeń znajdujących się poza strefą pożarową, w której zastosowano PWP, zasilane przewodami prowadzonymi tranzytem przez strefę. Nie dotyczy to obwodów zasilanych przewodami o odporności ogniowej lub obudowanych ognioodpornie w klasie wymaganej dla elementów oddzielenia pożarowego strefy.
• Odcięcie dopływu prądu przez PWP nie może powodować samoczynnego załączenia drugiego źródła energii elektrycznej, z wyjątkiem źródła zasilającego oświetlenie awaryjne, jeżeli występuje ono w budynku.
• Przeciwpożarowy wyłącznik prądu powinien być umieszczony w pobliżu głównego wejścia do obiektu lub złącza.
• PWP powinien być użyty przez osobę uprawnioną. Jest nią kierujący działaniami ratowniczymi PSP. W przypadku obiektów, dla których jest wymagane opracowanie Instrukcji bezpieczeństwa pożarowego, zawierać ona powinna wskazanie osoby przewidzianej do kierowania działaniami ratowniczymi do czasu przybycia PSP oraz zasady użycia PWP. Nieuzasadnione użycie PWP przez osobę nieprzeszkoloną skutkuje m.in. pogorszeniem warunków ewakuacji (wyłączenie oświetlenia podstawowego) i może wywołać panikę.
• W sytuacji kiedy przepisy wymagają wykonania projektu budowlanego, uzgodnienie projektu technicznego zawierającego dane o projektowanych rozwiązaniach dotyczących urządzenia przeciwpożarowego – obejmujące co najmniej jego budowę, zakres i cel stosowania, parametry techniczno użytkowe, sposób działania w warunkach normalnych i w przypadku pożaru, sposób powiązania z innymi instalacjami i urządzeniami budowlanymi obiektu budowlanego, instalacjami i urządzeniami technologicznymi oraz sieciami (urządzeniami) lub instalacjami zewnętrznymi, w stopniu szczegółowości umożliwiającym prawidłowe wykonanie, oraz warunki poddawania przeglądom technicznym i czynnościom konserwacyjnym – jest równoznaczne z uzgodnieniem projektu urządzenia przeciwpożarowego. Przy uzgodnieniu projektu technicznego rzeczoznawca musi zamieścić adnotację, których urządzeń przeciwpożarowych dotyczy to uzgodnienie.
• Oddzielny projekt systemu PWP jest wymagany tylko w sytuacji, kiedy przepisy nie wymagają wykonania projektu budowlanego branży elektrycznej.
• Forma takiego oddzielnego projektu PWP nie jest zdefiniowana w przepisach, ale wydaje się, że powinien przez analogię spełniać wymagania dla projektu technicznego. 

Literatura

1. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. 2022 poz.1225).
2. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia  7 czerwca 2010 roku w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz.U. 2023 poz. 822).
3. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 17 listopada 2016 roku w sprawie sposobu deklarowania właściwości użytkowych wyrobów budowlanych oraz sposobu znakowania ich znakiem budowlanym (Dz.U. 2023 poz. 873).
4. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 sierpnia 2021 r. w sprawie szczegółowych warunków bezpieczeństwa i higieny służby strażaków Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. 2021 poz. 1681).
5. PN N-01256-4:1997/Az1:2003 Znaki bezpieczeństwa. Techniczne środki przeciwpożarowe (norma przywołana w ROPoż).
6. PN-HD 60364-5-56:2019-01 Instalacje elektryczne niskiego napięcia. Część 5-56: Dobór i montaż wyposażenia elektrycznego. Instalacje bezpieczeństwa (norma nieprzywołana).
7. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 września 2021 r. w sprawie szczegółowej organizacji krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego (Dz.U. 2021 poz. 1737).
8. Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. 2023, poz. 682 z późn. zm.).
9. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 sierpnia 2023 r. w sprawie uzgadniania projektu zagospodarowania działki lub terenu, projektu architektoniczno-budowlanego, projektu technicznego oraz projektu urządzenia przeciwpożarowego pod względem zgodności z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej (Dz.U. 2023 poz. 1563).
10. Rozporządzenie Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. 2022 poz. 1679).
11. Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 roku o ochronie przeciwpożarowej (Dz.U. 2022 poz. 2057).