elektro.info

Zaawansowane wyszukiwanie

Technologie bezprzewodowej komunikacji M2M w pasmach nielicencjonowanych – Wi-Fi (IEEE 802.11)

Rys. 1. Połączenia w sieci Wi-Fi w trybie IBSS
Rys. A. Zankiewicz

Rys. 1. Połączenia w sieci Wi-Fi w trybie IBSS


Rys. A. Zankiewicz

Rodzina standardów IEEE 802.11 stanowi podstawę większości tworzonych obecnie lokalnych bezprzewodowych sieci komputerowych (WLAN – Wireless Local Area Network), a wraz z rozwojem układów scalonych o bardzo małym poborze mocy urządzenia bazujące na standardach 802.11 coraz częściej pojawiają się także w zastosowaniach typu M2M. Certyfikacją i promocją urządzeń opartych na standardach IEEE 802.11 zajmuje się stowarzyszenie Wi Fi Alliance [1], które jest właścicielem znaku towarowego Wi-Fi używanego jako handlowa nazwa technologii.

Zobacz także

AUTOMATION TECHNOLOGY Sp. z o.o. Automation Technology – nowy gracz na rynku

Automation Technology – nowy gracz na rynku Automation Technology – nowy gracz na rynku

Automation Technology prężnie działa w obszarach energetyki, automatyki przemysłowej oraz robotyki.

Automation Technology prężnie działa w obszarach energetyki, automatyki przemysłowej oraz robotyki.

mgr inż. Grzegorz Pióro Procesowe podejście do redukcji zużycia energii w obiektach technicznych

Procesowe podejście do redukcji zużycia energii w obiektach technicznych Procesowe podejście do redukcji zużycia energii w obiektach technicznych

Redukcja zużycia energii to proces, a nie działanie jednorazowe – wymaga ciągłego monitorowania, analizy danych i korekty pracy systemów. Kluczowe obszary optymalizacji to: systemy HVAC, oświetlenie, urządzenia...

Redukcja zużycia energii to proces, a nie działanie jednorazowe – wymaga ciągłego monitorowania, analizy danych i korekty pracy systemów. Kluczowe obszary optymalizacji to: systemy HVAC, oświetlenie, urządzenia pomocnicze i kompensacja energii biernej. Największy potencjał oszczędności energii tkwi nie tylko w samych technologiach, ale przede wszystkim w zrozumieniu procesów fizycznych, świadomym dostosowaniu instalacji do rzeczywistych potrzeb operacyjnych oraz precyzyjnym zarządzaniu energią na...

mgr inż. Krzysztof Szymański, mgr inż. Jerzy Żurawski, inż. Beata Kluczberg Zarządzanie energią w budynkach

Zarządzanie energią w budynkach Zarządzanie energią w budynkach

Ideę inteligentnego budynku zapocząt­kowano już w latach 70. XX wieku. Obecnie przez „inte­ligentny” rozumie się budynek wyposażony w odpowiednie urządze­nia techniczne i taki, w którym zachodzi możliwość...

Ideę inteligentnego budynku zapocząt­kowano już w latach 70. XX wieku. Obecnie przez „inte­ligentny” rozumie się budynek wyposażony w odpowiednie urządze­nia techniczne i taki, w którym zachodzi możliwość efektywnego współkorzystania z tych urządzeń.

Streszczenie

Artykuł przedstawia technologie bezprzewodowej komunikacji cyfrowej w nielicencjonowanych pasmach ISM oraz U‑NII bazujące na rodzinie standardów IEEE 802.11, rozpowszechnione pod handlową nazwą Wi-Fi. Obecnie są one praktycznie jedynym standardem używanym przy tworzeniu lokalnych bezprzewodowych sieci komputerowych (WLAN), a wraz z wdrażaniem systemów IoT (Internet of Things) odgrywają też coraz większą rolę w komunikacji typu M2M zapewniając bezprzewodową wymianę danych z inteligentnymi modułami czujników i sterowników.

Abstract

Wireless M2M data communications technologies operating in the unlicensed frequency bands. Wi-Fi (IEEE 802.11).

The paper describes the principles of operation of wireless data transmission technologies based on the Wi-Fi (IEEE 802.11) specifications and operating using unlicensed ISM and U-NII frequency bands. Wi-Fi technology, originally designed for computer network applications, due to development of chipsets with very low energy consumption is now also considered as a potential technology for wireless connections of intelligent sensors and controllers in M2M and Internet of Things applications.

Oznaczenie Wi-Fi pochodzi od określenia Wireless Fidelity i jest inspirowane terminem Hi-Fi (High Fidelity) używanym od lat pięćdziesiątych ubiegłego wieku w klasyfikacji sprzętu elektroakustycznego. Technologie te realizują transmisję w nielicencjonowanych pasmach 2,4 GHz oraz 5 GHz z szybkością dochodzącą nawet do kilkuset Mb/s. Większość standardów rodziny IEEE 802.11 dostępna jest bezpłatnie w witrynie [2].

Logiczna architektura sieci Wi-Fi

Sieci Wi-Fi mogą pracować w dwóch podstawowych trybach: Ad-Hoc oraz infrastrukturalnym [3]. W trybie Ad-Hoc (formalnie określanym jako IBSS – Independent Basic Service Set) stacje sieciowe wyposażone w interfejsy radiowe Wi-Fi komunikują się bezpośrednio ze sobą. W trybie infrastrukturalnym (BSS – Basic Service Set) stacje sieciowe nawiązują połączenie poprzez osobne urządzenie określane jako punkt dostępowy (AP – Access Point). Punkt dostępowy pełni funkcję koncentratora połączeń radiowych, zapewnia komunikację pomiędzy poszczególnymi stacjami przyłączonymi radiowo oraz zazwyczaj pozwala też na połączenie sieci radiowej z siecią przewodową (najczęściej w standardzie Ethernet). Rozszerzeniem trybu infrastrukturalnego jest tryb ESS (Extended Service Set), w którym sieć zawiera wiele punktów dostępowych komunikujących się poprzez sieć dystrybucyjną (DS – Distribution System), która w szczególności też może być bezprzewodowa (WDS – Wireless Distribution System). Na rysunkach 1., 2., 3. przedstawiono schematy struktur sieci w wymienionych powyżej architekturach.

Różnice użytkowe pomiędzy poszczególnymi trybami pracy polegają głównie na metodzie zarządzania siecią oraz uzyskiwanym zasięgu. W przypadku trybu infrastrukturalnego (BSS) zarządzanie siecią jest bardziej scentralizowane i odbywa się głównie z poziomu punktu dostępowego. Sieć w trybie Ad-Hoc (IBSS) jest stosunkowo łatwa i szybka do zestawienia ponieważ poza stacjami z interfejsami radiowymi nie są wymagane żadne inne urządzenia, ale brak jest możliwości centralnego nadzoru ruchu i kontroli dostępu. W trybie Ad-Hoc obszar pracy sieci pokrywa się z zasięgiem pojedynczego łącza radiowego, podczas gdy w trybie infrastrukturalnym rozpiętość sieci może osiągnąć rozmiar dwukrotnie większy niż zasięg pojedynczego łącza. W trybie ESS rozpiętość sieci praktycznie nie ma ograniczeń. Ponieważ na danym obszarze może pracować wiele sieci, każda z nich identyfikowana jest poprzez nazwę SSID (Service Set Identifier).

Technologia Wi-Fi obejmuje dwie pierwsze warstwy modelu OSI [4], czyli warstwę fizyczną oraz warstwę łącza danych. Warstwa fizyczna odpowiedzialna jest za utworzenie sygnału transmitowanego w medium i jest różna w poszczególnych standardach rodziny IEEE 802.11. Warstwa łącza danych zapewnia logiczną obsługę transmisji i definiuje m.in. format ramki wspólny dla wszystkich wariantów warstwy fizycznej. W sieciach Wi-Fi używane są trzy typy ramek: zarządzające, kontrolne oraz z danymi. Ramki zarządzające są wykorzystywane w procesie przyłączania stacji do sieci (operacje uwierzytelnienia i skojarzenia stacji) oraz do ogłaszania i uzyskiwania informacji o sieci. Ramki kontrolne używane są m.in. w procedurach zarządzania dostępem stacji do medium transmisyjnego oraz do potwierdzania odbieranych ramek. Ramki danych służą przede wszystkim do przesyłu informacji użytkownika, ale jednocześnie mogą zawierać też dane związane z kontrolą dostępu do nośnika (funkcja PCF). Każdy z trzech typów ramki zawiera wiele podtypów służących do przesyłania danych związanych w realizacją określonych funkcji. Przykładowo istnieje 11 podtypów ramek zarządzających, służących np. do rozgłaszania informacji o sieci (ramka Beacon), żądania skojarzenia stacji, żądania likwidacji wykonanego skojarzenia itd. Bardziej dokładne informacje o typach ramek i ich funkcjach można znaleźć np. w [3]. Jako przykład na rysunku 4. przedstawiono format ramki z danymi (typ ramki: dane, podtyp: dane).

Pole „Kontrola ramki” (Frame Control, 2 bajty) jest wspólne dla wszystkich typów ramek i zawiera informacje m.in. o typie i podtypie ramki, czy ramka pochodzi lub jest przeznaczona dla systemu dystrybucyjnego oraz czy została zaszyfrowana za pomocą algorytmu WEP. Pole „Czas trwania” (Duration, 2 bajty) zawiera informację o czasie wymiany ramek (wysłania danych i odebrania potwierdzenia) używaną przez algorytm kontroli dostępu do medium. Adresy docelowy i źródłowy są to 6-bajtowe adresy fizyczne (MAC) stacji odbierającej i wysyłającej ramkę. BSSID jest to adres MAC punktu dostępu (tryb BSS) lub wartość losowa wygenerowana przy tworzeniu sieci Ad-Hoc (tryb IBSS). Pole kontrola sekwencji (Sequence control, 2 bajty) jest wykorzystywane w procesie fragmentacji ramek (podziału większej ramki na kilka mniejszych w celu zwiększenia niezawodności przesyłu przez niepewny lub mocno obciążony nośnik) i zawiera numer fragmentu ramki. Suma kontrolna (FCS – Frame Check Sequence) ramki zawiera 32-bitową sumę kontrolną wyznaczoną algorytmem CRC-32.

Ponieważ sieci radiowe są typowym przykładem struktur transmisyjnych ze współdzielonym nośnikiem (medium), muszą w nich być stosowane odpowiednie mechanizmy kontroli i zarządzania dostępem do medium. W przypadku sieci Wi-Fi podstawową metodą kontroli dostępu do medium jest DCF (Distributed Coordination Function), bazująca na metodzie wykrywania nośnej z unikaniem kolizji (CSMA/CA – Carrier Sense Multiple Access with Collission Avoidance). Jej działanie polega tym, że przed rozpoczęciem wysyłania danych stacja sprawdza, czy w medium nie jest obecny sygnał innej stacji oraz czy wyzerował się w niej licznik NAV (Network Allocation Vector) uaktualniany na podstawie informacji otrzymywanych w ramkach od innych stacji rozpoczynających nadawanie. Jeżeli medium jest wolne i NAV w danej stacji jest wyzerowany, stacja odczekuje jeszcze pewien losowy okres i jeżeli po jego upływie medium nadal jest wolne, to rozpoczyna nadawanie. Odczekanie losowego odcinka czasu pozwala na uniknięcie sytuacji, w której dwie stacje mające taką samą wartość NAV rozpoczną nadawanie prawie w tym samym czasie. Odebranie każdej ramki potwierdzane jest ramką zwrotną. Brak otrzymania potwierdzenia może oznaczać, że w medium wystąpiła kolizja (tzn. dwie lub więcej stacji rozpoczęło jednoczesne nadawanie). W takim przypadku następuje ponowna próba uzyskania dostępu do medium i retransmisji ramki, przy czym odstęp losowy jest statystycznie zwiększany, tzn. jest wybierany losowo z szerszego przedziału. Oprócz DCF w sieciach 802.11 istnieje też inna metoda kontroli dostępu do nośnika o nazwie PCF (Point Coordination Function). Jest ona stosowana znacznie rzadziej niż DCF, opis jej działania można znaleźć np. w [3].

Ponieważ technologie bezprzewodowe często stosowane są w urządzeniach mobilnych, istotne jest zagadnienie minimalizacji poboru mocy przez układy interfejsów radiowych (zwłaszcza nadajnika). Dlatego w standardach IEEE 802.11 uwzględniony został tryb oszczędny (PS – Power Save), w którym stacja może wyłączyć swój interfejs radiowy na określony czas, a punkt dostępowy buforuje ramki przeznaczone dla tej stacji i w wysyłanych ramkach sygnalizacyjnych (beacon) umieszcza identyfikatory skojarzeń stacji, dla których posiada zabuforowane ramki. Stacja co pewien czas odbiera ramki sygnalizacyjne i jeżeli stwierdzi, że punkt dostępowy ma dla niej jakieś dane, to przechodzi do trybu aktywnego i wysyła do punktu dostępowego żądanie dostarczenia tych ramek.

Technologie warstwy fizycznej w sieciach Wi-Fi

Podstawowa różnica pomiędzy poszczególnymi standardami rodziny IEEE 802.11 zawarta jest w sposobie realizacji transmisji w warstwie fizycznej (PHY). Warstwa ta odpowiedzialna jest za wytworzenie sygnału radiowego zawierającego dane transmitowanej ramki oraz za odbiór tego sygnału i przekazanie odtworzonej po stronie odbiorczej ramki do warstwy łącza danych (MAC), która jest wspólna dla wszystkich wariantów warstwy fizycznej. Podobnie jak w przypadku sieci przewodowych Ethernet, na przestrzeni ostatnich lat powstawały kolejne standardy warstwy fizycznej 802.11 zapewniające coraz większą szybkość transmisji. Poniżej w zwięzły sposób przedstawiono zasady realizacji transmisji w poszczególnych standardach rodziny 802.11 [5].

IEEE 802.11

Pierwsza wersja standardu IEEE 802.11 została zatwierdzona w 1997 roku i definiowała trzy rodzaje warstwy fizycznej:

  • transmisja radiowa w pasmie 2,4 GHz z widmem rozproszonym metodą przeskoków częstotliwości (FHSS – Frequency Hopping Spread Spectrum);
  • transmisja radiowa w pasmie 2,4 GHz z widmem rozproszonym metodą rozpraszania sekwencją pseudolosową (DSSS – Direct Sequence Spread Spectrum);
  • transmisja optyczna w rozproszonej podczerwieni z szybkością 1 Mb.

W przypadku transmisji radiowej z metodą FHSS pasmo częstotliwości od 2,402 GHz do 2,480 GHz (w niektórych regionach używany jest mniejszy fragment z tego pasma) podzielone jest na 79 kanałów o szerokości 1 MHz. Transmisja przełączana jest pomiędzy poszczególnymi kanałami według wybranej sekwencji losowej (każdy region ma zdefiniowane trzy sekwencje obejmujące kanały dopuszczone w nim do użytkowania). Przeskoki odbywają się przynajmniej 2,5 raza na sekundę i obejmują co najmniej 6 kanałów (6 MHz). W aktualnie wybranym kanale transmisja odbywa się z modulacją GFSK i szybkością kluczowania 1 Mbaud (milion symboli na sekundę). Zdefiniowane są warianty zawierające jeden oraz dwa symbole GFSK (symbol obejmuje parę częstotliwości). Ponieważ jeden bit wymaga jednego symbolu GFSK (po jednej częstotliwości dla każdej wartości bitu), szybkość transmisji wynosi odpowiednio 1 Mb/s lub 2 Mb/s.

W transmisji radiowej z rozpraszaniem metodą DSSS strumień danych o szybkości 1 Mb/s lub 2 Mb/s jest rozpraszany widmowo poprzez wykonanie operacji XOR każdego wysyłanego bitu z sekwencją pseudolosową będącą 11-elementowym kodem Barkera. Uzyskany strumień o szybkości 11 Mc/s lub 22 Mc/s (chip/s oznacza element kodu Barkera) jest przesyłany z modulacją DBPSK (1 bit na symbol) w przypadku strumienia danych 1 Mb/s lub z modulacją DQPSK (2 bity na symbol) w przypadku strumienia danych 2 Mb/s. W obu przypadkach prędkość kluczowania wynosi 11 Mbaud, co wymaga do transmisji kanału o szerokości 22 MHz. W tabeli 1. zestawiono kanały częstotliwościowe dopuszczone w poszczególnych regionach do wykorzystania w transmisji z metodą DSSS. Parametr fc jest częstotliwością środkową danego kanału.

Zgodnie z regulacjami obowiązującymi w Europie (w Polsce jest to Rozporządzenie [6]) kanały te mogą być wykorzystane w szerokopasmowych systemach transmisji danych z maksymalną mocą promieniowania wynoszącą 100 mW EIRP. Na rysunku 5. przedstawiono wymaganą graniczną maskę widma dla pojedynczego kanału.

Ponieważ każdy kanał ma szerokość 22 MHz, prosta analiza prowadzi do wniosku, że w całym dostępnym pasmie istnieją tylko 3 całkowicie nienakładające się kanały częstotliwościowe. W artykule [7] przedstawiona została analiza wpływu nakładania się kanałów w pasmie 2,4 GHz dla wybranych standardów sieci 802.11.

Aktualna wersja standardu IEEE 802.11 [5] określa mechanizmy FHSS oraz transmisji optycznej w podczerwieni jako przestarzałe (obsolete) i mogące być usunięte w przyszłych edycjach standardu.

IEEE 802.11b

W 1999 r. został wydany standard IEEE 802.11b definiujący metody transmisji w pasmie 2,4 GHz z szybkościami 1 Mb/s, 2 Mb/s, 5,5 Mb/s oraz 11 Mb/s. Do transmisji wykorzystywane są kanały o szerokości 22 MHz przedstawione w tabeli 1. Transmisja z szybkościami 1 Mb/s oraz 2 Mb/s odbywa się zgodnie z trybem DSSS określonym w pierwotnym standardzie 802.11. Transmisja z szybkościami 5,5 Mb/s oraz 11 Mb/s realizowana jest także jako DSSS (określana w tym przypadku jako HR-DSSS – High Rate DSSS), przy czym do rozpraszania użyty został kod CCK (Complementary Code Keying), którego każdy symbol zawiera 8 elementów (tzw. chipy) i jest opisany zależnością:

gdzie:

φ1…φ4 – funkcje zależne od 8 lub 4 bitów przesyłanych danych.

Jak widać z powyższej zależności, poszczególne elementy wchodzące w skład symbolu kodu CCK określają odpowiednią fazę. Transmisja radiowa odbywa się z kluczowaniem fazy sygnału nośnej wybranego kanału (PSK – Phase Shift Keying) kolejnymi elementami symbolu kodu CCK. Kluczowanie odbywa się z szybkością 11 Mchip/s, co przy funkcjach φ zależnych od 8 bitów danych daje szybkość transmisji 11 Mb/s, a przy funkcjach φ zależnych od 4 bitów danych 5,5 Mb/s.

Oprócz kodu CCK, standard 802.11b definiuje też możliwość opcjonalnej transmisji z prędkościami 5,5 Mb/s oraz 11 Mb/s poprzez użycie binarnego pakietowego kodowania splotowego (PBCC – Packet Binary Convolutional Coding). Metoda ta w aktualnej wersji standardu została określona jako przestarzała i dlatego nie będzie tu szerzej omawiana.

IEEE 802.11a

We wrześniu 1999 r. przedstawiony został standard IEEE 802.11a definiujący metody transmisji o szybkości do 54 Mb/s w pasmie 5 GHz. W transmisji wykorzystywanych jest do 24 kanałów o szerokości 20 MHz pogrupowanych w czterech pasmach. W tabeli 2. zestawiono kanały w pasmie 5 GHz wykorzystywane w standardzie 802.11a w poszczególnych regionach.

W porównaniu z pasmem 2,4 GHz kanały w pasmie 5 GHz nie nakładają się wzajemnie na siebie, dzięki czemu pojemność systemu mierzona liczbą działających sieci na wspólnym obszarze może być znacznie większa. Zgodnie z regulacjami obowiązującymi w Europie (w Polsce jest to Rozporządzenie [6]) w pasmach 1 i 2 dopuszcza się używanie urządzeń z mocą do 200 mW EIRP wyłącznie wewnątrz pomieszczeń. W pasmie 3 dopuszczalna moc wynosi 1W EIRP. We wszystkich pasmach stosowanych w Europie (pasma 1, 2, 3) urządzenia muszą być wyposażone w mechanizm automatycznego wyboru kanału DFS (Dynamic Frequency Selection) ze względu na możliwość wystąpienia konfliktu z systemami radiolokacyjnymi (chodzi tu głównie o radary meteorologiczne). Zastosowany mechanizm DFS powinien zapewniać jednakowe prawdopodobieństwo wyboru danego kanału spośród wszystkich dostępnych kanałów. Dlatego też urządzenia 802.11a przeznaczone na rynek europejski (np. punkty dostępowe) nie mają możliwości ręcznego wyboru kanału częstotliwościowego.

W standardzie 802.11a transmisja odbywa się z wykorzystaniem metody OFDM (Orthogonal Frequency Division Multiplexing) z 52 podnośnymi modulowanymi metodami BPSK, QPSK, 16QAM lub 64QAM. Omówienie metody OFDM zdecydowanie wykracza poza ramy niniejszego artykułu i jest dostępne w wielu pozycjach literatury poświęconych tej technice. Zwięzły opis metody tworzenia sygnału w standardzie 802.11a został też zamieszczony w [3]. W zależności od rodzaju modulacji oraz poziomu kodowania kanałowego (FEC – Forward Error Correction) w standardzie 802.11a dostępne są następujące szybkości transmisji: 6, 9, 12, 18, 24, 36, 48 oraz 54 Mb/s.

IEEE 802.11g

W roku 2003 został wydany standard IEEE 802.11g, w którym zawarto specyfikację warstwy fizycznej ERP (Extended Rate PHY) obejmującą następujące metody transmisji w pasmie 2,4GHz (pominięto metody określone w obecnej wersji standardu jako obsolete):

  • ERP-DSSS – transmisja z szybkościami 1 Mb/s oraz 2 Mb/s poprzez rozpraszanie (zgodność z pierwotnym standardem 802.11);
  • ERP-CCK – transmisja z szybkościami 5,5 Mb/s oraz 11 Mb/s poprzez rozpraszanie kodem CCK (zgodność z 802.11b);
  • ERP-OFDM – transmisja z szybkościami 6, 9, 12, 18, 24, 36, 48 oraz 54 Mb/s wzorowana na standardzie 802.11a (OFDM).

Standard 802.11g do transmisji używa kanałów o szerokości 22 MHz takich samych jak wcześniejsze wersje standardu pracujące w pasmie 2,4 GHz (tab. 1.).

IEEE 802.11n

Standard IEEE 802.11n został zatwierdzony we wrześniu 2009 r. Definiuje on nowy format warstwy fizycznej, określony w specyfikacji jako HT PHY (High Throughput PHY). Oprócz trybów zgodności z poprzednio wymienionymi standardami 802.11, specyfikacja HT PHY wprowadza kolejne tryby transmisji o dużej szybkości (bazujące na metodzie OFDM), których zasadniczymi nowymi elementami są:

  • wykorzystanie technologii transmisji wielodrogowej MIMO (Multiple Input – Multiple Output) w wariantach z dwoma, trzema lub czterema strumieniami przestrzennymi (spatial stream);
  • wprowadzenie możliwości wykorzystania kanałów radiowych o szerokości 40 MHz;
  • możliwość agregacji ramek w jedną większą ramkę w celu zmniejszenia narzutów związanych z osobnymi nagłówkami oraz osobną dla każdej ramki procedurą uzyskania dostępu do medium.

Poszczególne tryby transmisji w standardzie 802.11n oznaczane są indeksami MCS (Modulation and Coding Scheme). Każdy MCS określa liczbę wykorzystywanych strumieni przestrzennych, rodzaj modulacji oraz poziom kodowania kanałowego (FEC). Dodatkowo każdy MCS może być użyty w kanałach o szerokości 20 lub 40 MHz oraz z dwiema wartościami odstępu ochronnego GI (Guard Interval). W rezultacie daje to wiele możliwych do uzyskania szybkości transmisji, których część zestawiono w tabeli 3.

Najwyższa szybkość transmisji wynosi 600 Mb/s i osiągalna jest przy 4 strumieniach MIMO w kanale 40 MHz (MCS 31). Urządzenia 802.11n dostępne obecnie na rynku najczęściej realizują MIMO z dwoma lub trzema strumieniami i zapewniają szybkość transmisji do 300 (lub 450) Mb/s (w kanale 40 MHz) oraz do 144,4 (lub 216,60) Mb/s (w kanale 20 MHz).

W odróżnieniu od poprzednich standardów określających pasmo pracy (np. 802.11g 2,4 GHz; 802.11a – 5 GHz) urządzenia 802.11n mogą pracować zarówno w pasmie 2,4 GHz jak i 5 GHz. Jednak ze względu na małą szerokość pasma 2,4 GHz wykorzystanie kanałów o szerokości 40 MHz w tym pasmie jest w praktyce bardzo mocno ograniczone i mogą być one użyte pod warunkiem zastosowania mechanizmów wykrywających inne systemy radiowe i stosujących w takim przypadku osobną kontrolę dostępu dla każdej połówki 20 MHz.

IEEE 802.11ac

W grudniu 2013 r. został formalnie zatwierdzony standard IEEE 802.11ac, który wprowadził kolejny wariant warstwy fizycznej określony jako VHT PHY (Very High Throughput PHY) [8]. Rozszerzenia wprowadzone przez standard 802.11ac obejmują:

  • kanały ciągłe o szerokościach 20 MHz, 40 MHz, 80 MHz, 160 MHz oraz nieciągłe 80+80 MHz;
  • metody modulacji do 256QAM;
  • tryby MIMO z maksymalnie ośmioma strumieniami przestrzennymi.

W tabeli 4. przedstawione zostały szybkości transmisji w warstwie VHT PHY dla pojedynczego strumienia przestrzennego (przy większej liczbie strumieni szybkości ulegają przemnożeniu przez liczbę strumieni).

Porównanie tabel 3. i 4. prowadzi do wniosku, że 802.11ac stanowi ewolucyjne rozszerzenie standardu 802.11n poprzez wprowadzenie kanałów 80 i 160 MHz oraz modulacji 256 QAM, a także większej liczby przestrzennych strumieni MIMO. Nowe tryby transmisji wprowadzone w standardzie 802.11ac mogą być wykorzystane tylko w pasmie 5 GHz.

Zagadnienia bezpieczeństwa w sieciach Wi-Fi

W sieciach Wi-Fi, podobnie jak w innych technologiach radiowych, fizyczna kontrola dostępu do nośnika transmisyjnego praktycznie nie jest możliwa. Każdy znajdując się w zasięgu działania sieci może rejestrować przesyłany w tej sieci sygnał radiowy w sposób praktycznie niewidoczny. Dlatego w takich sieciach szczególnie istotne są zagadnienia bezpieczeństwa obejmujące ochronę przesyłanych danych przed nieupoważnionym dostępem oraz kontrolę dostępu do sieci.

Już w pierwszej wersji standardu 802.11 został uwzględniony mechanizm WEP (Wire Equivalent Privacy) realizujący szyfrowanie przesyłanych danych oraz uwierzytelnienie użytkowników. Obie te operacje bazują na wspólnym kluczu skonfigurowanym we wszystkich urządzeniach (stacje użytkowników, punkty dostępowe). Wraz w biegiem czasu odkrywane były kolejne słabości mechanizmu WEP, a w 2004 roku zostały zaprezentowane metody ataków KoreKa oraz Arbaugha pozwalające na wyznaczenie klucza WEP w ciągu kilku-, kilkunastu minut na podstawie zarejestrowanych poniżej 500 000 ramek (w rzeczywistości w tym przypadku wystarczą fragmenty ramek zawierające tzw. wektory inicjujące IV). Po opublikowaniu tych metod mechanizm WEP stał się zupełnie nieskuteczny i pomimo iż jest on ze względów formalnych implementowany nawet w najnowszych urządzeniach, nie powinien być już wykorzystywany do zabezpieczania sieci Wi-Fi.

W czerwcu 2004 r. został zatwierdzony standard IEEE 802.11i stanowiący kompleksowy system zabezpieczenia sieci Wi-Fi obejmujący uwierzytelnianie, integralność oraz poufność danych. Szerzej jest on znany pod handlową nazwą WPA (Wi-Fi Protected Access) wykreowaną przez Wi-Fi Alliance. Od strony technicznej 802.11i zawiera dwa mechanizmy zabezpieczeń: TKIP oraz CCMP. TKIP (Temporal Key Integrity Protocol) stanowi modyfikację protokołu WEP (zachowany został ten sam generator szyfru RC4) głównie poprzez wprowadzenie generacji indywidualnego klucza szyfrującego dla każdej wysyłanej ramki. Z kolei CCMP (Counter-mode/CBC MAC Protocol) jest już zupełnie inną metodą, bazująca na algorytmie szyfrującym AES. Mechanizm CCMP określany jest w wielu przypadkach jako WPA2.

Standard IEEE 802.11i umożliwia wzajemne uwierzytelnienie użytkowników i sieci za pomocą serwera zawierającego bazę użytkowników (w praktyce jest to system uwierzytelniania na porcie 802.1x oraz serwer uwierzytelniający RADIUS). Dla mniej wymagających zastosowań zdefiniowano też wersje WPA ze współdzielonym kluczem (preshared key), niewymagające serwera Radius (oznaczane są one jako WPA-PSK lub WPA Personal).

Zagadnienia zabezpieczeń sieci Wi-Fi w rzeczywistości są dość złożone. Wiele szczegółów na ten temat można znaleźć w pracy [9]. Od strony praktycznej należy brać pod uwagę, że metoda WEP nie zapewnia aktualnie praktyczne żadnej ochrony i nie powinna być stosowana, pomimo iż jest ona implementowana nawet w najnowszych urządzeniach. Obecnie system WPA/WPA2 uznawany jest za bardzo skuteczne zabezpieczenie, jednak w przypadku wersji z kluczem współdzielonym (PSK) istnieje możliwość wyszukiwania wspólnego klucza poza systemem (off-line) na podstawie zarejestrowanych informacji znajdujących się w dwóch pierwszych ramkach wymienianych przy podłączaniu użytkownika do sieci. Ponieważ przeszukiwanie to może odbywać się z wykorzystaniem bardzo szybkich maszyn równoległych (w internecie można znaleźć oferty wyszukiwania klucza WPA-PSK na maszynach z kilkuset procesorami za stosunkowo niewielką opłatą) stosowane klucze PSK powinny stanowić losowe ciągi zawierające co najmniej 20 znaków (w tym znaki specjalne). W zastosowaniach profesjonalnych nie powinno się też korzystać z techniki WPS (Wi-Fi Protected Setup) służącej do automatycznej konfiguracji zabezpieczeń, ponieważ znalezione zostały w niej słabe punkty pozwalające nawet na odtworzenie klucza PSK (zwłaszcza na nieuaktualnionych urządzeniach lub na takich, dla których nie wydano poprawki zabezpieczającej przed wykrytymi podatnościami).

Specyfika zastosowania technologii Wi-Fi w komunikacji M2M

Technologie Wi-Fi pierwotnie przeznaczone były przede wszystkim do tworzenia lokalnych bezprzewodowych sieci komputerowych (WLAN). W odróżnieniu od technologii od podstaw przeznaczonych do komunikacji M2M (np. ZigBee) charakteryzowały się one znacznie większym poborem mocy i stosunkowo złożonym procesem nawiązywania połączenia. Jednak wraz z rozwojem energooszczędnych chipsetów, często zintegrowanych z mikrokontrolerami, Wi-Fi zaczyna być też coraz częściej obecne w zastosowaniach typu M2M. Sprzyja temu też rozwój systemów określanych jako Internet of Things (IoT), w których inteligentne czujniki i inne urządzenia komunikują się poprzez Internet. W takim przypadku ich wyposażenie w radiowe interfejsy Wi-Fi zapewnia im dostęp do internetu poprzez klasyczne punkty dostępowe bez konieczności budowania dedykowanych rozwiązań dostępowych.

W zakresie bezpośredniej komunikacji urządzeń (bez pośrednictwa punktu dostępowego) Wi-Fi Alliance wprowadziło specyfikację o nazwie Wi-Fi Direct. W stosunku do klasycznego trybu Ad-Hoc zapewnia ona w pełni automatyczną konfigurację połączenia (w tym obligatoryjnie zabezpieczenia WPA) oraz rozbudowane możliwości wykrywania urządzeń i dostępnych na nich usług.

Przykładami interfejsów Wi-Fi przeznaczonych do zastosowań w systemach wbudowanych, IoT oraz komunikacji M2M są moduły firmy Bluegiga [10], oraz układy firmy Texas Instruments [11]. Są one dostępne zarówno w wersjach zawierających sam interfejs radiowy, przeznaczonych do zintegrowania z osobnymi systemami mikroprocesorowymi (dołączenie może odbywać się poprzez UART, SPI lub port SDIO), jak i w wersjach zintegrowanych z mikroprocesorem mogącym wykonywać program użytkownika. Dostępne jest dla nich wbudowane oprogramowanie implementujące m.in. stos TCP/IP i serwer HTTP. Wersje układów z mikroprocesorami udostępniają także porty GPIO, SPI, I2C, PWM oraz wejścia analogowe, co pozwala na bezpośrednie dołączenie do nich sensorów oraz układów wykonawczych i utworzenie inteligentnego modułu czujnikowego/sterującego o znikomym poborze mocy.

Podsumowanie

W artykule scharakteryzowane zostały technologie bezprzewodowej komunikacji cyfrowej bazujące na rodzinie standardów IEEE 802.11, rozpowszechnione pod handlową nazwą Wi-Fi. Obecnie są one praktycznie jedynym standardem używanym przy tworzeniu lokalnych bezprzewodowych sieci komputerowych (WLAN), a wraz z wdrażaniem systemów IoT (Internet of Things) odgrywają też coraz większą rolę w komunikacji typu M2M. Sprzyja temu też pojawianie się układów interfejsów Wi-Fi o zminimalizowanym poborze mocy.

Najnowsze technologie Wi-Fi pozwalają na uzyskiwanie szybkości transmisji nawet rzędu kilkuset Mb/s, jednak w zastosowaniach M2M zazwyczaj wystarczające są znacznie mniejsze szybkości. Należy też brać pod uwagę fakt, że w systemach Wi-Fi (podobnie jak w wielu innych standardach komunikacji radiowej) podawana prędkość jest maksymalną szybkością transmisji w łączu radiowym. Prędkość przesyłu danych dostępna dla użytkownika jest najczęściej co najmniej dwukrotnie mniejsza. Wynika to z zasad zarządzania dostępem do medium, przesyłania potwierdzeń transmisji każdej ramki oraz narzutów nagłówkowych.

Dostępne aktualnie moduły i układy scalone interfejsów Wi-Fi pozwalają na łatwą integrację tej technologii w systemach wbudowanych, a w połączeniu z powszechnie wykorzystywaną metodą dostępu do internetu poprzez punkty dostępowe Wi-Fi tworzy to szeroko dostępną technologię komunikacji typu M2M, w szczególności dla systemów typu Internet of Things.

Literatura

  1. http:// http://www.wi-fi.org
  2. http://standards.ieee.org/about/get/802/802.11.html
  3. Roshan P., Leary J.: Bezprzewodowe sieci LAN 802.11. Podstawy. Wydawnictwo PWN-MIKOM, Warszawa 2006.
  4. Zankiewicz A.: Architektura sieci TCP/IP i jej aplikacje w systemach automatyki i sterowania. Część 1. Architektura sieci i protokoły. Miesięcznik „elektro.info”, numer 7/8/2010, str. 36 41.
  5. IEEE Std 802.11 - 2012 (Revision of IEEE Std 802.11 – 2007).
  6. Rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 3 lipca 2007r. w sprawie urządzeń radiowych nadawczych lub nadawczo-odbiorczych, które mogą być używane bez pozwolenia radiowego. Dziennik Ustaw Nr 138, Poz. 972.
  7. Zankiewicz A.: Susceptibility of IEEE 802.11n networks to adjacent-channel interference in the 2.4GHz ISM band. Przegląd Elektrotechniczny nr 9b/2012, str. 287-288.
  8. IEEE Std 802.11ac - 2013 (Amendment to IEEE Std 802.11 – 2012).
  9. Sankar K., Sundaralingam S., Balinsky A., Miller D.: Bezpieczeństwo sieci bezprzewodowych. PWN-MIKOM, Warszawa 2005.
  10. http://www.bluegiga.com/en-US/products/wifi-modules/
  11. http://www.ti.com/simplelinkwifi

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!

Galeria zdjęć

Tytuł
przejdź do galerii

Komentarze

Najnowsze produkty i technologie

wienerberger.pl Minimalistyczne nawierzchnie wokół domu – aktualne trendy

Minimalistyczne nawierzchnie wokół domu – aktualne trendy Minimalistyczne nawierzchnie wokół domu – aktualne trendy

Minimalistyczna nawierzchnia nie musi być monotonna. Jej siła wynika z ograniczonej liczby materiałów, konsekwentnej geometrii i czytelnego połączenia stref. Obecne kierunki projektowe stawiają na spokojną...

Minimalistyczna nawierzchnia nie musi być monotonna. Jej siła wynika z ograniczonej liczby materiałów, konsekwentnej geometrii i czytelnego połączenia stref. Obecne kierunki projektowe stawiają na spokojną bazę, dopasowanie do bryły domu oraz funkcję widoczną w każdym detalu.

Redakcja Elektro.info.pl Firma eMKa zaprasza na szkolenia zawodowe

Firma eMKa zaprasza na szkolenia zawodowe Firma eMKa zaprasza na szkolenia zawodowe

Firma eMKa Szkolenia to dostawca usług edukacyjnych z 19-letnim doświadczeniem. Specjalizujemy się w podnoszeniu kwalifikacji zawodowych osób dorosłych i współpracujemy w sektorze B2B (fabryki, korporacje,...

Firma eMKa Szkolenia to dostawca usług edukacyjnych z 19-letnim doświadczeniem. Specjalizujemy się w podnoszeniu kwalifikacji zawodowych osób dorosłych i współpracujemy w sektorze B2B (fabryki, korporacje, sieci wielkopowierzchniowe etc. ), jednak zaopiekujemy się każdym klientem – nawet tym najmniejszym.

dr inż. Andrzej Książkiewicz - Astat Sp. z o.o., ASTAT Sp. z o.o. LVRSys nasłupowy – precyzyjna regulacja napięcia w sieci nn bez rozbudowy linii

LVRSys nasłupowy – precyzyjna regulacja napięcia w sieci nn bez rozbudowy linii LVRSys nasłupowy – precyzyjna regulacja napięcia w sieci nn bez rozbudowy linii

Jakość energii elektrycznej w sieciach niskiego napięcia określają norma PN-EN 50160 oraz Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z 22 marca 2023 r. [1, 2]. Według rozporządzenia, 95% 10-minutowych...

Jakość energii elektrycznej w sieciach niskiego napięcia określają norma PN-EN 50160 oraz Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z 22 marca 2023 r. [1, 2]. Według rozporządzenia, 95% 10-minutowych średnich wartości skutecznych napięcia musi mieścić się w przedziale ±10% napięcia znamionowego, natomiast norma PN-EN 50160 jest bardziej restrykcyjna – wymaga poziomu zgodności 99% oraz utrzymania całości pomiarów w przedziale ±15%.

EVER Sp. z o.o. Zasilanie napędów bram przeciwpożarowych – jak zapewnić pracę po zaniku zasilania?

Zasilanie napędów bram przeciwpożarowych – jak zapewnić pracę po zaniku zasilania? Zasilanie napędów bram przeciwpożarowych – jak zapewnić pracę po zaniku zasilania?

Firma EVER wprowadza na rynek nową serię zasilaczy UZS-1F i UZS-3F, przeznaczoną do współpracy z napędami bram wykorzystywanych w systemach kontroli rozprzestrzeniania dymu i ciepła. Rodzina obejmuje rozwiązania...

Firma EVER wprowadza na rynek nową serię zasilaczy UZS-1F i UZS-3F, przeznaczoną do współpracy z napędami bram wykorzystywanych w systemach kontroli rozprzestrzeniania dymu i ciepła. Rodzina obejmuje rozwiązania do napędów jednofazowych ~230 V i trójfazowych ~400 V, a wersje sekwencyjne pozwalają na współpracę z maksymalnie trzema napędami.

TM TECHNOLOGIE Sp. z o.o. Monitoring oświetlenia awaryjnego w wieloobiektowym kompleksie

Monitoring oświetlenia awaryjnego w wieloobiektowym kompleksie Monitoring oświetlenia awaryjnego w wieloobiektowym kompleksie

W dużym kompleksie biurowym wyzwaniem nie jest wyłącznie dobór i rozmieszczenie opraw oświetlenia awaryjnego. Równie ważne jest to, jak cały system będzie kontrolowany i obsługiwany przez kolejne  lata.

W dużym kompleksie biurowym wyzwaniem nie jest wyłącznie dobór i rozmieszczenie opraw oświetlenia awaryjnego. Równie ważne jest to, jak cały system będzie kontrolowany i obsługiwany przez kolejne  lata.

ETI Polam Sp. z o.o. Elektrotermiczne mechanizmy działania wyzwalacza przeciążeniowego MCB

Elektrotermiczne mechanizmy działania wyzwalacza przeciążeniowego MCB Elektrotermiczne mechanizmy działania wyzwalacza przeciążeniowego MCB

Wyłącznik nadprądowy MCB należy do najbardziej rozpowszechnionych aparatów ochronnych w instalacjach niskiego napięcia. Jego zadanie wydaje się proste: bezpiecznie przewodzić prąd roboczy, a w razie przeciążenia...

Wyłącznik nadprądowy MCB należy do najbardziej rozpowszechnionych aparatów ochronnych w instalacjach niskiego napięcia. Jego zadanie wydaje się proste: bezpiecznie przewodzić prąd roboczy, a w razie przeciążenia lub zwarcia samoczynnie odłączyć obwód. W praktyce wewnątrz niewielkiej obudowy musi jednak współdziałać kilka zjawisk fizycznych: przepływ prądu, wydzielanie ciepła, odkształcenie bimetalu, praca mechanizmu zapadkowego, ruch styków i proces gaszenia łuku. Ochrona przeciążeniowa nie jest...

APATOR SA Stabilność, oszczędność i niezależność energetyczna z wykorzystaniem magazynów energii

Stabilność, oszczędność i niezależność energetyczna z wykorzystaniem magazynów energii Stabilność, oszczędność i niezależność energetyczna z wykorzystaniem magazynów energii

Polska energetyka znajduje się w punkcie zwrotnym. Dynamiczny przyrost mocy z odnawialnych źródeł energii (OZE) wymusza ewolucję systemu z modelu pasywnego w kierunku inteligentnego i elastycznego smart...

Polska energetyka znajduje się w punkcie zwrotnym. Dynamiczny przyrost mocy z odnawialnych źródeł energii (OZE) wymusza ewolucję systemu z modelu pasywnego w kierunku inteligentnego i elastycznego smart grid. Dodatkowo wysokie koszty energii oraz rosnąca zmienność cen na rynku powodują, że przedsiębiorstwa coraz częściej poszukują rozwiązań zapewniających stabilność i przewidywalność działania. W tej układance magazynowanie energii staje się warunkiem koniecznym dla zachowania bezpieczeństwa energetycznego...

SONEL S.A. Precyzyjna lokalizacja doziemień przy wykorzystaniu Ramki A od Sonel

Precyzyjna lokalizacja doziemień przy wykorzystaniu Ramki A od Sonel Precyzyjna lokalizacja doziemień przy wykorzystaniu Ramki A od Sonel

Uszkodzenie izolacji kabli nn i SN w gęsto uzbrojonym terenie oznacza ryzyko kosztownych, nietrafionych wykopów. Odpowiedzią na to wyzwanie jest Ramka A LKR-2500 od Sonel. Dzięki cyfrowemu wsparciu operatora...

Uszkodzenie izolacji kabli nn i SN w gęsto uzbrojonym terenie oznacza ryzyko kosztownych, nietrafionych wykopów. Odpowiedzią na to wyzwanie jest Ramka A LKR-2500 od Sonel. Dzięki cyfrowemu wsparciu operatora narzędzie to pozwala na precyzyjne wyznaczanie miejsc uszkodzeń i rewolucjonizuje współczesną diagnostykę kablową.

ESC Spółka Akcyjna Drukarka fiskalna online: kto musi ją mieć i czym różni się od starszych modeli?

Drukarka fiskalna online: kto musi ją mieć i czym różni się od starszych modeli? Drukarka fiskalna online: kto musi ją mieć i czym różni się od starszych modeli?

Drukarka fiskalna online rejestruje sprzedaż i automatycznie przesyła dane do Centralnego Repozytorium Kas, dzięki czemu przedsiębiorca ma mniej formalności niż przy starszych urządzeniach. W artykule...

Drukarka fiskalna online rejestruje sprzedaż i automatycznie przesyła dane do Centralnego Repozytorium Kas, dzięki czemu przedsiębiorca ma mniej formalności niż przy starszych urządzeniach. W artykule wyjaśniamy, czym jest drukarka fiskalna online i czym różni się od starszych modeli oraz od kasy fiskalnej, kto musi ewidencjonować sprzedaż, jak urządzenie łączy się z CRK i systemem POS, jak skorzystać z ulgi na zakup oraz jakie obowiązki wiążą się z jego używaniem.

Sferis.pl Wybór nowego laptopa dla ucznia szkoły technicznej

Wybór nowego laptopa dla ucznia szkoły technicznej Wybór nowego laptopa dla ucznia szkoły technicznej

Definicja komputera do nauki zmienia się wraz z rozwojem technologii. Obecnie wykorzystywane przez uczniów i nauczycieli sprzęty różnią się możliwościami od tego, co wystarczało jeszcze kilka lat temu....

Definicja komputera do nauki zmienia się wraz z rozwojem technologii. Obecnie wykorzystywane przez uczniów i nauczycieli sprzęty różnią się możliwościami od tego, co wystarczało jeszcze kilka lat temu. Wynika to przede wszystkim z faktu, że oprócz uruchamiania edytora tekstu, przeglądarki internetowej czy spotkań online, komputery wykorzystywane są do AI, multimediów i gier.

Erdol Haus Instalacje elektryczne w domu modułowym – co warto wiedzieć przed budową?

Instalacje elektryczne w domu modułowym – co warto wiedzieć przed budową? Instalacje elektryczne w domu modułowym – co warto wiedzieć przed budową?

Instalację elektryczną w domu prefabrykowanym najlepiej zaplanować przed produkcją elementów. Na tym etapie można uzgodnić położenie gniazd, oświetlenia i urządzeń z konstrukcją ścian oraz pozostałymi...

Instalację elektryczną w domu prefabrykowanym najlepiej zaplanować przed produkcją elementów. Na tym etapie można uzgodnić położenie gniazd, oświetlenia i urządzeń z konstrukcją ścian oraz pozostałymi instalacjami. Projekt obejmuje także zapotrzebowanie na energię, ochronę użytkowników i sposób prowadzenia przewodów. Wczesne ustalenia pomagają uniknąć przeróbek gotowych przegród i przygotować dom do późniejszej rozbudowy.

Firma Handlowa Elektryk Sp. z o.o. Kompensator SVG w instalacji nn obiektu z fotowoltaiką – kiedy regulacja falownika nie zdejmuje opłaty za energię bierną?

Kompensator SVG w instalacji nn obiektu z fotowoltaiką – kiedy regulacja falownika nie zdejmuje opłaty za energię bierną? Kompensator SVG w instalacji nn obiektu z fotowoltaiką – kiedy regulacja falownika nie zdejmuje opłaty za energię bierną?

Falownik z aktywną charakterystyką Q(U) nadal zostawia na fakturze pozycję za energię bierną. Reguluje napięcie w miejscu przyłączenia, a nie bilans, który operator rozlicza na liczniku. W obiekcie NN...

Falownik z aktywną charakterystyką Q(U) nadal zostawia na fakturze pozycję za energię bierną. Reguluje napięcie w miejscu przyłączenia, a nie bilans, który operator rozlicza na liczniku. W obiekcie NN z instalacją fotowoltaiczną te dwa zadania rozjeżdżają się w południe i po zmroku.

PRYSMIAN POLSKA Dym może być groźniejszy niż ogień. Co ma do tego instalacja kablowa?

Dym może być groźniejszy niż ogień. Co ma do tego instalacja kablowa? Dym może być groźniejszy niż ogień. Co ma do tego instalacja kablowa?

Dziesiątki, a nawet setki kilometrów kabli w tunelu, na stacji metra, w centrum handlowym czy szpitalu są częścią infrastruktury, która ma umożliwić ludziom bezpieczną ewakuację w razie pożaru. Test porównawczy...

Dziesiątki, a nawet setki kilometrów kabli w tunelu, na stacji metra, w centrum handlowym czy szpitalu są częścią infrastruktury, która ma umożliwić ludziom bezpieczną ewakuację w razie pożaru. Test porównawczy Prysmiana pokazuje, jak różne rodzaje kabli wpływają na szybkość, z jaką dym z palącego się kabla ogranicza widoczność, przysłaniając znaki ewakuacyjne.

Felicity Polska Pożar magazynu energii? Zanim obwinisz baterię, sprawdź przewody

Pożar magazynu energii? Zanim obwinisz baterię, sprawdź przewody Pożar magazynu energii? Zanim obwinisz baterię, sprawdź przewody

„Pożar domu jednorodzinnego. Zapalił się magazyn energii”. Takie nagłówki pojawiają się w mediach coraz częściej i za każdym razem wywołują to samo pytanie: czy baterie litowe w domu są bezpieczne? Odpowiedź...

„Pożar domu jednorodzinnego. Zapalił się magazyn energii”. Takie nagłówki pojawiają się w mediach coraz częściej i za każdym razem wywołują to samo pytanie: czy baterie litowe w domu są bezpieczne? Odpowiedź jest mniej sensacyjna niż nagłówek. Nowoczesny magazyn energii ma kilka warstw zabezpieczeń, które reagują, zanim zrobi się groźnie. Gdy dochodzi do pożaru, przyczyną nierzadko okazuje się nie sama bateria, lecz sposób, w jaki została podłączona. Czasem wystarczy jeden przewód mniej.

Finder Polska Sp. z o.o. news Finder Polska świętował 10-lecie na targach ENERGETAB 2026

Finder Polska świętował 10-lecie na targach ENERGETAB 2026 Finder Polska świętował 10-lecie na targach ENERGETAB 2026

Podczas targów ENERGETAB 2026 firma Finder Polska zaprezentowała swoje najnowsze rozwiązania z zakresu automatyki i zarządzania energią, m.in. programowalny przekaźnik OPTA oraz jego premierowe zastosowania....

Podczas targów ENERGETAB 2026 firma Finder Polska zaprezentowała swoje najnowsze rozwiązania z zakresu automatyki i zarządzania energią, m.in. programowalny przekaźnik OPTA oraz jego premierowe zastosowania. Targi były też okazją do świętowania – w tym roku Finder Polska obchodzi 10-lecie działalności!

MARITEX Leszek Łosin Sp. j. Cewki SMD w projektowaniu PCB – jak dobrać indukcyjność do aplikacji?

Cewki SMD w projektowaniu PCB – jak dobrać indukcyjność do aplikacji? Cewki SMD w projektowaniu PCB – jak dobrać indukcyjność do aplikacji?

Cewki SMD trafiają dziś niemal na każdą płytkę drukowaną – pracują w przetwornicach DC/DC, filtrach przeciwzakłóceniowych i obwodach sygnałowych. Mimo to projektanci nierzadko dobierają je „na oko”, kierując...

Cewki SMD trafiają dziś niemal na każdą płytkę drukowaną – pracują w przetwornicach DC/DC, filtrach przeciwzakłóceniowych i obwodach sygnałowych. Mimo to projektanci nierzadko dobierają je „na oko”, kierując się samą indukcyjnością. Tymczasem o poprawnej pracy układu decyduje kilka parametrów naraz, a pominięcie któregokolwiek z nich potrafi zepsuć dopracowany projekt.

APATOR SA SPV RM – regulator parku energii z funkcją strażnika mocy dla nowoczesnej generacji rozproszonej

SPV RM – regulator parku energii z funkcją strażnika mocy dla nowoczesnej generacji rozproszonej SPV RM – regulator parku energii z funkcją strażnika mocy dla nowoczesnej generacji rozproszonej

Rosnący udział odnawialnych źródeł energii w systemie elektroenergetycznym sprawia, że coraz większego znaczenia nabiera nie tylko sama produkcja energii, ale również jej bezpieczne, przewidywalne i zgodne...

Rosnący udział odnawialnych źródeł energii w systemie elektroenergetycznym sprawia, że coraz większego znaczenia nabiera nie tylko sama produkcja energii, ale również jej bezpieczne, przewidywalne i zgodne z wymaganiami operatorów zarządzanie. Farmy fotowoltaiczne, turbiny wiatrowe, instalacje biogazowe czy układy przemysłowe typu „zero eksport” wymagają dziś rozwiązań, które pozwalają kontrolować parametry pracy źródeł, ograniczać moc oddawaną do sieci oraz zapewniać skuteczną komunikację z systemami...

Relpol S.A. Stoisko Relpolu na Energetab 2026 było oblegane przez zwiedzających

Stoisko Relpolu na Energetab 2026 było oblegane przez zwiedzających Stoisko Relpolu na Energetab 2026 było oblegane przez zwiedzających

Na targach w Bielsku-Białej firma Relpol prezentowała nowoczesne urządzenia pomiarowe oraz rozwiązania wspierające zarządzanie energią. Ale stoisko Relpolu cieszyło się dużym zainteresowaniem nie tylko...

Na targach w Bielsku-Białej firma Relpol prezentowała nowoczesne urządzenia pomiarowe oraz rozwiązania wspierające zarządzanie energią. Ale stoisko Relpolu cieszyło się dużym zainteresowaniem nie tylko z powodu oferty produktowej – poza klientami i partnerami biznesowymi chętnie odwiedzali je też... amatorzy tostów i darta.

Impakt S.A. news ARMAC pokazał na targach ENERGETAB swoje nowe UPS-y o mocy 6 i 10 kVA

ARMAC pokazał na targach ENERGETAB swoje nowe UPS-y o mocy 6 i 10 kVA ARMAC pokazał na targach ENERGETAB swoje nowe UPS-y o mocy 6 i 10 kVA

Polska marka Armac brała udział w 39. edycji targów ENERGETAB w Bielsku-Białej, gdzie promowała swoje najnowsze rozwiązania z zakresu zasilania awaryjnego, w tym zasilacze UPS o mocy do 6 kVA i 10 kVA...

Polska marka Armac brała udział w 39. edycji targów ENERGETAB w Bielsku-Białej, gdzie promowała swoje najnowsze rozwiązania z zakresu zasilania awaryjnego, w tym zasilacze UPS o mocy do 6 kVA i 10 kVA z serii Office On-line PF1 Dust-Free.

ELEKTROMETAL SA news Setki osób odwiedziło stoisko Elektrometal S.A. podczas ENERGETAB 2026

Setki osób odwiedziło stoisko Elektrometal S.A. podczas ENERGETAB 2026 Setki osób odwiedziło stoisko Elektrometal S.A. podczas ENERGETAB 2026

Elektrometal S.A. prezentował w Bielsku-Białej m.in. specjalistyczne oprawy oświetleniowe ewakuacyjne i do stref zagrożonych wybuchem. Mimo dość trudnej sytuacji na rynku, stoisko Elektrometalu odwiedziło...

Elektrometal S.A. prezentował w Bielsku-Białej m.in. specjalistyczne oprawy oświetleniowe ewakuacyjne i do stref zagrożonych wybuchem. Mimo dość trudnej sytuacji na rynku, stoisko Elektrometalu odwiedziło bardzo dużo obecnych i nowych klientów.

dr inż. Andrzej Książkiewicz - Astat Sp. z o.o. Wykorzystanie magazynów energii w obiektach przemysłowych i usługowych

Wykorzystanie magazynów energii w obiektach przemysłowych i usługowych Wykorzystanie magazynów energii w obiektach przemysłowych i usługowych

Bateryjne magazyny energii stanowią efektywne rozwiązanie problemu niezgodności profili generacji i zużycia w obiektach przemysłowych i usługowych. Zwiększają wykorzystanie energii z instalacji fotowoltaicznych...

Bateryjne magazyny energii stanowią efektywne rozwiązanie problemu niezgodności profili generacji i zużycia w obiektach przemysłowych i usługowych. Zwiększają wykorzystanie energii z instalacji fotowoltaicznych do maksymalnego stopnia, ograniczają moc szczytową, istotnie redukują koszty oraz poprawiają stabilność zasilania, bezpieczeństwo i ciągłość produkcji oraz możliwość pracy w trybie zasilania awaryjnego. Dostępne są jako zewnętrzne rozdzielnice lub kontenery dla większych mocy.

dr inż. Andrzej Książkiewicz - Astat Sp. z o.o. Stacjonarny analizator PQI-DA Smart – niezawodne narzędzie do monitorowania i rejestracji zakłóceń w sieciach elektroenergetycznych

Stacjonarny analizator PQI-DA Smart – niezawodne narzędzie do monitorowania i rejestracji zakłóceń w sieciach elektroenergetycznych Stacjonarny analizator PQI-DA Smart – niezawodne narzędzie do monitorowania i rejestracji zakłóceń w sieciach elektroenergetycznych

Współczesne sieci elektroenergetyczne – zarówno publiczne, jak i przemysłowe – stawiają czoła rosnącym wyzwaniom związanym z jakością energii elektrycznej. Dynamiczny rozwój odnawialnych źródeł energii,...

Współczesne sieci elektroenergetyczne – zarówno publiczne, jak i przemysłowe – stawiają czoła rosnącym wyzwaniom związanym z jakością energii elektrycznej. Dynamiczny rozwój odnawialnych źródeł energii, elektromobilności oraz urządzeń energoelektronicznych powoduje wzrost zjawisk zakłócających, takich jak poziom harmonicznych, asymetria napięć, migotanie światła czy wahania napięcia. W odpowiedzi na te wyzwania firma A. Eberle proponuje stacjonarny analizator PQI-DA Smart – urządzenie, które przeobraża...

www.morele.net Zasilacze komputerowe – jak dobrać moc i zabezpieczenia do nowoczesnego PC?

Zasilacze komputerowe – jak dobrać moc i zabezpieczenia do nowoczesnego PC? Zasilacze komputerowe – jak dobrać moc i zabezpieczenia do nowoczesnego PC?

Składając nowy komputer, łatwo dać się ponieść emocjom i wydać lwią część budżetu na potężną kartę graficzną czy szybki procesor. Zasilacz? Często ląduje w koszyku na samym końcu, wybierany "po taniości"....

Składając nowy komputer, łatwo dać się ponieść emocjom i wydać lwią część budżetu na potężną kartę graficzną czy szybki procesor. Zasilacz? Często ląduje w koszyku na samym końcu, wybierany "po taniości". To błąd, który w najlepszym razie kończy się nagłymi resetami systemu, a w najgorszym – dosłownym spaleniem drogich podzespołów. Zasilacz to serce całego PC. Zobacz, jak mądrze dobrać jego moc do nowoczesnego sprzętu i na jakie zabezpieczenia zwrócić uwagę, by zyskać pancerne bezpieczeństwo i absolutny...

DEHN POLSKA sp. z o.o. Skuteczność zintegrowanych systemów ochrony przed przepięciami o częstotliwości sieciowej (POP) w instalacjach niskiego napięcia

Skuteczność zintegrowanych systemów ochrony przed przepięciami o częstotliwości sieciowej (POP) w instalacjach niskiego napięcia Skuteczność zintegrowanych systemów ochrony przed przepięciami o częstotliwości sieciowej (POP) w instalacjach niskiego napięcia

Powszechna obecność wrażliwych urządzeń elektronicznych we współczesnych instalacjach niskiego napięcia modyfikuje wymagania w zakresie ich ochrony. Podczas gdy zagrożenia wywołane przejściowymi wyładowaniami...

Powszechna obecność wrażliwych urządzeń elektronicznych we współczesnych instalacjach niskiego napięcia modyfikuje wymagania w zakresie ich ochrony. Podczas gdy zagrożenia wywołane przejściowymi wyładowaniami atmosferycznymi są powszechnie uwzględniane w procesach projektowych, poważny problem eksploatacyjny stanowią długotrwałe wzrosty napięcia o częstotliwości sieciowej. Tradycyjne ograniczniki chroniące przed przepięciami atmosferycznymi i łączeniowymi (SPD) okazują się wobec nich nieskuteczne....

Nexans Power Accessories Poland Sp. z o.o. Nexans Power Accessories pokaże swoje rozwiązania na targach ENERGETAB 2026

Nexans Power Accessories pokaże swoje rozwiązania na targach ENERGETAB 2026 Nexans Power Accessories pokaże swoje rozwiązania na targach ENERGETAB 2026

Nexans Power Accessories Poland Sp. z o.o. jest cenionym dostawcą prefabrykowanych akcesoriów i osprzętu kablowego niskiego, średniego i wysokiego napięcia. Swoje najlepsze rozwiązania firma zaprezentuje...

Nexans Power Accessories Poland Sp. z o.o. jest cenionym dostawcą prefabrykowanych akcesoriów i osprzętu kablowego niskiego, średniego i wysokiego napięcia. Swoje najlepsze rozwiązania firma zaprezentuje na stoisku G 9 podczas targów ENERGETAB 2026.

HYBRYD Sp.z o.o. Na czym polega przegląd oświetlenia awaryjnego i co musi być sprawdzone?

Na czym polega przegląd oświetlenia awaryjnego i co musi być sprawdzone? Na czym polega przegląd oświetlenia awaryjnego i co musi być sprawdzone?

Sprawne oświetlenie awaryjne ma zapewnić bezpieczną ewakuację w przypadku zaniku zasilania. Aby system działał prawidłowo w sytuacji zagrożenia, konieczne jest jego regularne sprawdzanie. Taki przegląd...

Sprawne oświetlenie awaryjne ma zapewnić bezpieczną ewakuację w przypadku zaniku zasilania. Aby system działał prawidłowo w sytuacji zagrożenia, konieczne jest jego regularne sprawdzanie. Taki przegląd obejmuje ocenę stanu technicznego instalacji, testy działania oraz weryfikację dokumentacji, dzięki czemu można wykryć usterki, zanim wpłyną na bezpieczeństwo użytkowników obiektu.

INNPRO Robert Błędowski Sp. z o.o. Ciepło ucieka przez okno, a rachunek rośnie. Jak ograniczyć straty w wynajmowanym apartamencie?

Ciepło ucieka przez okno, a rachunek rośnie. Jak ograniczyć straty w wynajmowanym apartamencie? Ciepło ucieka przez okno, a rachunek rośnie. Jak ograniczyć straty w wynajmowanym apartamencie?

Zimowy dzień, temperatura spada poniżej zera, a Ty wchodzisz do apartamentu tuż po wyjeździe gości – w sypialni otwarte na oścież okno i rozgrzany grzejnik. Konsekwencje pojawią się później, gdy zostaniesz...

Zimowy dzień, temperatura spada poniżej zera, a Ty wchodzisz do apartamentu tuż po wyjeździe gości – w sypialni otwarte na oścież okno i rozgrzany grzejnik. Konsekwencje pojawią się później, gdy zostaniesz obciążony rachunkiem za prąd. Możesz oczywiście przypominać o wyłączaniu ogrzewania na czas wietrzenia, dopisać kolejną zasadę do regulaminu czy umieścić wskazówkę przy oknie. Nie każda osoba podczas kilkudniowego pobytu będzie jednak pamiętać o wszystkich zaleceniach gospodarza. A co, gdyby ogrzewanie...

Relpol S.A. Relpol na Energetab 2026

Relpol na Energetab 2026 Relpol na Energetab 2026

Zapraszamy do hali A, na stoisko nr 10, gdzie będzie można po raz pierwszy poznać najnowsze propozycje Relpol przygotowane z myślą o nowoczesnych instalacjach elektrycznych.

Zapraszamy do hali A, na stoisko nr 10, gdzie będzie można po raz pierwszy poznać najnowsze propozycje Relpol przygotowane z myślą o nowoczesnych instalacjach elektrycznych.

Impakt S.A. ARMAC rozwija ofertę zasilania awaryjnego. Nowe UPS-y 6 i 10 kVA na targach ENERGETAB

ARMAC rozwija ofertę zasilania awaryjnego. Nowe UPS-y 6 i 10 kVA na targach ENERGETAB ARMAC rozwija ofertę zasilania awaryjnego. Nowe UPS-y 6 i 10 kVA na targach ENERGETAB

ARMAC to polska marka specjalizująca się w rozwiązaniach służących ochronie i stabilizacji zasilania urządzeń elektrycznych, a jej oferta obejmuje zasilacze awaryjne UPS, akumulatory, moduły bateryjne...

ARMAC to polska marka specjalizująca się w rozwiązaniach służących ochronie i stabilizacji zasilania urządzeń elektrycznych, a jej oferta obejmuje zasilacze awaryjne UPS, akumulatory, moduły bateryjne oraz urządzenia ochrony przeciwprzepięciowej przeznaczone zarówno dla użytkowników domowych, jak i odbiorców biznesowych. Marka koncentruje się na tworzeniu kompatybilnych rozwiązań, z których można budować systemy ochrony energetycznej dostosowane do konkretnych zastosowań.

ZnakDirect sp. z o.o. Znak Direct – znaczniki kablowe i inne oznakowania projektowane online

Znak Direct – znaczniki kablowe i inne oznakowania projektowane online Znak Direct – znaczniki kablowe i inne oznakowania projektowane online

Czytelne i trwałe oznakowanie urządzeń, przewodów, kabli, szaf sterowniczych oraz elementów instalacji ma duże znaczenie dla bezpieczeństwa pracy, sprawnego montażu i późniejszej obsługi technicznej. Firma...

Czytelne i trwałe oznakowanie urządzeń, przewodów, kabli, szaf sterowniczych oraz elementów instalacji ma duże znaczenie dla bezpieczeństwa pracy, sprawnego montażu i późniejszej obsługi technicznej. Firma Znak Direct oferuje szeroki wybór tabliczek, oznaczników, naklejek i znaków przeznaczonych dla przemysłu, elektroinstalatorów, automatyków, producentów maszyn oraz wykonawców instalacji technicznych.

Copyright © 2004-2019 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
Portal Budowlany - Elektro.Info.pl