Warstwowy model ISO/OSI [2] wyjaśniający, jaką drogę przebywają dane pomiędzy programem użytkownika a interfejsem sieciowym (np. kartą sieciową)
Profibus, rys. P. Bilski
Aplikacje przemysłowe są jednymi z najbardziej zaawansowanych i wymagających, zarówno, jeśli chodzi o wykorzystywany sprzęt, jak i metody komunikacji pomiędzy modułami wykonawczymi. Ze względu na fundamentalne znaczenie dla gospodarki oraz społeczeństwa, systemy wykorzystywane w przemyśle (cukrownictwo, petrochemia, hutnictwo itp.) muszą być projektowane ze szczególną precyzją. Ich działanie musi być również niezawodne, co sprzyja rozwijaniu metod monitorowania i diagnostyki. Pojawienie się technologii komputerowych wyniosło systemy automatyki przemysłowej na zupełnie nowy poziom jakości, stawiając zarówno przed projektantami, jak i użytkownikami kolejne wyzwania. Wyjątkowo szybki rozwój sieci komputerowych nie mógł pozostać niezauważony na opisywanych polach, stąd też coraz bardziej widoczne zastosowania elementów tych pierwszych w instalacjach przemysłowych.
Redukcja zużycia energii to proces, a nie działanie jednorazowe – wymaga ciągłego monitorowania, analizy danych i korekty pracy systemów. Kluczowe obszary optymalizacji to: systemy HVAC, oświetlenie, urządzenia...
Redukcja zużycia energii to proces, a nie działanie jednorazowe – wymaga ciągłego monitorowania, analizy danych i korekty pracy systemów. Kluczowe obszary optymalizacji to: systemy HVAC, oświetlenie, urządzenia pomocnicze i kompensacja energii biernej. Największy potencjał oszczędności energii tkwi nie tylko w samych technologiach, ale przede wszystkim w zrozumieniu procesów fizycznych, świadomym dostosowaniu instalacji do rzeczywistych potrzeb operacyjnych oraz precyzyjnym zarządzaniu energią na...
Ideę inteligentnego budynku zapoczątkowano już w latach 70. XX wieku. Obecnie przez „inteligentny” rozumie się budynek wyposażony w odpowiednie urządzenia techniczne i taki, w którym zachodzi możliwość...
Ideę inteligentnego budynku zapoczątkowano już w latach 70. XX wieku. Obecnie przez „inteligentny” rozumie się budynek wyposażony w odpowiednie urządzenia techniczne i taki, w którym zachodzi możliwość efektywnego współkorzystania z tych urządzeń.
W artykule przedstawiono najpopularniejsze rozwiązania komunikacyjne stosowane w automatyce przemysłowej, począwszy od rozwiązań tradycyjnych (takich jak IEC 625 czy Profibus), poprzez aktualnie rozwijane metody sterowania i wymiany danych przez sieć komputerową standardu 802.3 (Ethernet), a skończywszy na rozwiązaniach przyszłościowych – sieciach bezprzewodowych. Jako przykłady obecnie stosowanych technologii przedstawione zostaną najważniejsze standardy wraz z określeniem różnic pomiędzy klasycznymi protokołami sieci komputerowej a ich przemysłowymi odpowiednikami.
Rozwiązania tradycyjne
Urządzenia stosowane w przemyśle charakteryzują się wysokimi wymaganiami, zarówno, jeśli chodzi o wytrzymałość, jak i odporność na zakłócenia transmisji. Z tego powodu metody komunikacyjne wykorzystywane do przesyłania wyników pomiarowych, np. pomiędzy czujnikami a modułami sterującymi (sterownikami PLC) muszą być przystosowywane do pracy z małymi komunikatami, przesyłanymi w krótkich odstępach czasowych z licznych węzłów sieci. Wprowadzenie komputerów pozwoliło wykorzystać szereg możliwości, które niosą ze sobą technologie informacyjne.
Komputerowy sprzęt do zastosowań przemysłowych jest obecnie intensywnie rozwijaną dziedziną elektroniki. W jej skład wchodzą zarówno komputery przemysłowe (kompaktowe, jednopłytowe typu All-In-One, czy najbliższe klasycznym rozwiązaniom w standardzie ATX), jak i węzły sieci komputerowej: koncentratory (hub) i przełączniki (switch), takie jak przedstawiony na fotografii 1.
Tendencja ta jest efektem zmian wprowadzanych w profesjonalnych urządzeniach pomiarowo-kontrolnych na przestrzeni ostatnich dwudziestu lat. Początkowo urządzenia przemysłowezaczęto wyposażać w interfejsy do komunikacji z komputerami, czego przykładem jest klasyczny już standard RS-232C. Ten popularny i tani interfejs szeregowy, którego główną wadą jest niewielka prędkość przesyłanych danych, rzędu 115 000 b/s (14 kB/s), do dziś jest obecny w wielu multimetrach czy oscyloskopach (choć ostatnio jest sukcesywnie wypierany przez znacznie szybsze i tańsze złącze USB). Zwiększenie wymagań odnośnie niezawodności oraz szybkości przesyłania danych zaowocowało interfejsami typu RS-485 (wraz z odmianami RS-422A i RS-423A [1]), czy niezwykle popularnym interfejsem równoległym IEC 625 [3] (oznaczenie wg amerykańskiej normy to IEEE-488, różniące się od wersji europejskiej jedynie rodzajem złącza). Szybkość przesyłania danych w standardzie IEC-625 wynosi 1 MB/s, przy zastosowaniu rozszerzeń standardu, np. w HS488 firmy National Instruments wzrasta ona do 8 MB/s.
Tego rodzaju rozwiązania są nadal typowe w profesjonalnych zastosowaniach aparatury pomiarowo-kontrolnej. Mają one jednak szereg wad, które sprawiają, że systemy automatyki przemysłowej coraz częściej wykorzystują nowocześniejsze, a przy tym prostsze i tańsze rozwiązania. Prędkość transmisji w IEC 625, nawet w przypadku zastosowania rozszerzeń, nie przekracza 8 MB/s (zależy to jednak również od liczby urządzeń podłączonych do magistrali), co w wielu zastosowaniach, szczególnie podczas komunikacji z licznymi jednostkami wykonawczymi, może być niewystarczające. Ponadto, zasięg IEC-625 jest niewielki – do dwudziestu metrów, przy założeniu, że co dwa metry umieszczone jest jedno urządzenie. Liczba tych ostatnich ograniczona jest do piętnastu (dla porównania, w RS-485 całkowita liczba nadajników i odbiorników może wynosić 32, ze względu na ograniczenia energetyczne nadajnika), jednak można ją zwiększyć, np. stosując ekspandery. Tym samym zwiększa się zasięg systemu (bo odległość między urządzeniami może wynosić dwa metry, więc zwiększenie ich liczby powoduje zwiększenie długości agistrali). Nadal jednak są to odległości niewystarczające do zbudowania systemu rozproszonego, szczególnie w dzisiejszym rozumieniu tego słowa. Dodatkowym problemem jest znaczny koszt okablowania, w którym każdy przewód danych musi być ekranowany przez przewód masy, co znacząco zwiększa odporność na zakłócenia, jednak sprawia, że urządzenia są łączone w sposób skomplikowany i nieprzystający do współczesnych zastosowań przemysłowych.
Wykorzystanie sieci komputerowej
Wszystkie nowoczesne technologie przekazywania danych pomiędzy modułami systemu automatyki w mniejszym lub większym stopniu bazują na koncepcji sieci komputerowej. Wykorzystanie tej ostatniej ma dwie postaci. Pierwsza to wykorzystanie protokołów, druga zaś wykorzystuje urządzenia uczestniczące w wymianie danych. Podstawą do zrozumienia zasady działania logicznej strony sieci komputerowej jest warstwowy model ISO/OSI [2], czyli model wyjaśniający, jaką drogę przebywają dane pomiędzy programem użytkownika a interfejsem sieciowym (np. kartą sieciową). Schemat modelu pokazany został na rysunku 1. Istotnym szczegółem jest tutaj najniższa warstwa, fizyczna, która określa przesyłanie danych w postaci ciągu bitów, tak jak ma to miejsce właściwie we wszystkich komputerowych mediach komunikacyjnych. Model ISO/OSI jest dość skomplikowany, większość zastosowań komercyjnych nie korzysta ze wszystkich warstw, stosowane są również modele uproszczone, np. czterowarstwowe (na takim właśnie modelu oparty jest najpopularniejszy stos protokołów sieciowych – TCP/IP). Niemniej, w zastosowaniach przemysłowych wykorzystywane są przynajmniej warstwy najniższe (fizyczna, łącza danych) oraz najwyższa – aplikacji.
Standard Profibus
Pierwszym ważnym podejściem do stworzenia rozproszonego systemu przemysłowego był standard Profibus – opracowany pierwotnie przez firmę Siemens, otwarty standard komunikacji pomiędzy urządzeniami znajdującymi się na znacznych odległościach. Otwartość standardu oznaczała możliwość wykorzystania różnych technologii informatycznych, które mimo stosowania sprzętu różnych producentów, będą w stanie ze sobą współpracować. System komunikacji zaproponowany w standardzie określany jest jako hierarchiczny oraz zorientowany obiektowo. Połączenia pomiędzy urządzeniami są zorganizowane w strukturze magistrali, którą sterują urządzenia nadzorcze – typu master, podczas gdy urządzenia wykonawcze przyjmują od nich polecenia (są to urządzenia typu slave). Do tych pierwszych zaliczane są np. sterowniki PLC, do drugich – np. mechanizmy poruszające ramionami robota. Komunikacja w systemie jest definiowana przez standardy IEC 61158 oraz IEC 61784, na których oparto dwa główne protokoły wykorzystywane w sieci Profibus – Fieldbus Message Specification (FMS) oraz Decentralized Periphery (DP). W zależności od zastosowanej wersji standardu komunikacyjnego, możliwa jest komunikacja pomiędzy urządzeniami typu master i slave (DP-V0 i DP-V1), master i master oraz slave i slave (DP-V2). Schemat połączenia pomiędzy urządzeniami standardu Profibus przedstawiono na rysunku 2.
Metody transmisji w sieci Profibus
Podstawowym medium transmisyjnym stosowanym w standardzie jest RS-485, czyli skręcona para ekranowanych przewodów miedzianych. Maksymalna prędkość przesyłu danych za pomocą takiego medium wynosi 12 Mb/s. Istnieje również zmodyfikowana wersja tej technologii określana jako RS-485-IS, przeznaczona do pracy w strefach zagrożenia wybuchem. Inną metodą transmisji jest MBP (Manchester Coded, Bus Powered), wykorzystywana w automatyce procesowej. Jej cechy charakterystyczne to kodowanie za pomocą kodu Manchester oraz możliwość zasilania urządzeń końcowych poprzez magistralę. Ta ostatnia właściwość jest w nowoczesnych rozwiązaniach wykorzystywana coraz częściej, zwłaszcza w niewielkich urządzeniach, gdzie doprowadzenie dodatkowego zasilania stanowi problem. Koncepcja jest intensywnie rozwijana w przypadku wykorzystania w systamach przemysłowych zarówno standardu Ethernet, jak i sieci bezprzewodowych, co zostanie uszczegółowione w dalszej części tekstu. Wreszcie najbardziej zaawansowanym medium transmisyjnym, jeśli chodzi o szybkość przesyłania informacji oraz zasięg transmisji, są światłowody. Dodatkowo, transmisja światłowodowa dobrze sprawdza się w środowisku o dużych zakłóceniach elektromagnetycznych.
Sieć Ethernet
Rosnąca popularność i malejący koszt sieci komputerowych sprawiają, że w zastosowaniach przemysłowych są one wykorzystywane nie tylko od strony protokołów, ale również jako wygodna metoda przesyłania danych. Opisane powyżej metody transmisji charakteryzują się stosunkowo wysokim kosztem, zarówno jeśli chodzi o okablowanie, jak i specjalizowaneinterfejsy. Takich wad nie ma najpopularniejszy standard przewodowej sieci komputerowej, jakim jest Ethernet (oznaczenie normy IEEE 802.3). Jest to obecnie standard niezwykle tani, karty sieciowe są już nieodłącznym elementem wyposażenia płyt komputerów, zarówno PC, jak i przemysłowych, wyposażane są w nie również liczne elementy wykonawcze, np. czujniki inteligentne [6]. Ich „inteligencja” polega zresztą na zamianie mierzonej wielkości nieelektrycznej (np. odchylenia membrany od stanu równowagi) na sygnał elektryczny, który potem może być przesłany do jednostki nadrzędnej właśnie przez sieć komputerową. Dodatkową zaletą sieci Ethernet jest zawrotna szybkość, szczególnie w porównaniu z podstawowym standardem Profibus, wynosząca nawet 10 Gb/s (obecnie opracowywane są metody uzyskania szybkości transmisji 100 Gb/s za pomocą kabli światłowodowych). W przypadku rozproszonego systemu przemysłowego złożonego z dziesiątków czujników inteligentnych, taka prędkość może okazać się niezbędna do przesyłania danych sterujących i informujących o statusie z wielu lokacji jednocześnie. Podstawowym medium transmisyjnym Ethernetu jest tzw. skrętka, czyli pewna liczba (od jednej do czterech) splecionych par przewodów miedzianych, zakończona standardową końcówką typu RJ-45. Przyszłością tego standardu jest transmisja światłowodowa, obecnie standardowo wykorzystywana do uzyskiwania prędkości rzędu 1 Gb/s.
Konieczność uwzględnienia sieci typu Ethernet dostrzeżono również podczas modernizacji standardu Profibus, który doczekał się „ethernetowej” wersji, zwanej Profilan [5]. Jest to standard otwarty, którego zadaniem ma być zapewnienie komunikacji pomiędzy węzłami systemu rozproszonego i tzw. „rozproszonej inteligencji” oraz umożliwienie bezpośredniego połączenia z systemem z poziomu infrastruktury informatycznej (np. z biura). Do komunikacji wykorzystywany jest stos protokołów TCP/IP oraz technologia programowa DCOM (Distributed Common Object Model). Dla urządzeń, które muszą przesyłać dane w sposób deterministyczny, zastosowano odrębny protokół. Konfiguracja urządzeń oraz sterowanie nimi jest niezależne od konkretnego urządzenia, dzięki możliwości wygenerowania plików konfiguracyjnych XML (Extensible Markup Language), które ukrywają szczegóły techniczne urządzeń. Format XML jest również wykorzystywany do realizacji interfejsu OPC, który powstał w celu udostępnienia aplikacji ze środowiska Windows w automatyce. Schemat komunikacyjny sieci Profinet z uwzględnieniem standardu Ethernet przedstawiono na rysunku 3. Istotną innowacją w porównaniu ze standardową magistralą Profibus jest obecność modułu proxy, którego zadaniem jest łączenie podsystemu magistrali z podsystemem sieci Ethernet.
Wady i zalety sieci Ethernet
Główną wadą sieci Ethernet, pozornie dyskwalifikującą ją w zastosowaniach przemysłowych, jest niemożność uzyskania trybu pracy w czasie rzeczywistym przy zastosowaniu standardowych protokołów, np. TCP/ IP. Sieć Ethernet jest bowiem siecią typu CSMA/CD (Carrier Sense Multiple Access/Collision Detect). Mechanizm ten zapewnia w miarę sprawiedliwy podział pasma pomiędzy węzły, jednak uniemożliwia dokładne określenie chwil transmisji, czy też ograniczenie czasu, przez jaki medium jest zajęte. W automatyce przemysłowej przesyłanie danych w sposób deterministyczny jest konieczne co najmniej z dwóch powodów. Po pierwsze, procedury diagnostyczne wymagają niemal natychmiastowej reakcji na zmianę stanu elementu wykonawczego, zatem transfer informacji o stanie elementu oraz dane sterujące przesyłane w obie strony muszą przebyć drogę pomiędzy sterownikiem a urządzeniem wykonawczym i z powrotem. Po drugie, często konieczna jest synchronizacja, czyli wymuszenie wykonania określonej operacji przez rozproszone elementy systemu w tym samym czasie. Opóźnienia w sieci są również zróżnicowane i zależą od konfiguracji węzłów oraz połączeń między nimi [7]. Z tych powodów, wykorzystanie sieci Ethernet w przemyśle ograniczone jest do medium transmisyjnego, natomiast metody przesyłania danych oraz protokoły dostosowane są już do specyfiki zastosowania. Jest to na tyle ważna technologia, że od niedawna wprost mówi się o tzw. sieciach polowych (field network), które systematycznie zastępują magistrale polowe (field bus). Sieć tego typu dodatkowo zorientowana jest na przesyłanie niewielkich ilości danych (danych sterujących oraz informacji o stanie węzłów), co musi być uwzględnione w protokole. Z tego powodu zastosowanie istniejącego protokołu RTP (Real-Time Protocol) jest nieefektywne. Powstał on bowiem z myślą o przesyłaniu danych strumieniowych (audio, video), czyli dużych ilości informacji i długich pakietów danych. Zapewnienie trybu czasu rzeczywistego jest osiągane w sieciach przemysłowych nieco inaczej. Jednym ze sposobów jest wyłączenie trybu przydziału czasu CSMA/CD. Zamiast niego stosuje się cykliczne przepytywanie poszczególnych węzłów w określonych chwilach czasowych. Ponadto stosowane są specjalizowaneprzełączniki, które przekazują pakiety na określonym paśmie/w określonych chwilach czasowych, dzięki czemu możliwe jest wysyłanie wielu informacji z różnych miejsc w tym samym czasie oraz zapewnienie dotarcia ich w dokładnie określonym momencie.
Poza tym Ethernet ma jednak wiele zalet: duży zasięg, możliwość wykorzystania gotowego sprzętu (karty, przełączniki), potencjalnie dużą liczbę elementów do podłączenia (co jest szczególnie istotne w przypadku sieci czujników) oraz dużo większą prędkość przesyłu. Z tych powodów obecnie istnieje kilkanaście różnych protokołów wymiany danych w sieci przemysłowej opartej na fizycznej warstwie Ethernetu. Najważniejsze z nich to (opisany już) ProfiNet, ale także EtherCAT, Ether Powerlink, EtherNet/ IP oraz kilkanaście innych. Odrębne rozwiązanie, choć oparte na podobnych zasadach, oferuje firma National Instruments, która proponuje własne rozwiązanie sieci deterministycznej sterowanej z poziomu przyrządu wirtualnego. Wszystkie te propozycje bazują na gotowej technologii, wykorzystując do transportu danych przemysłowych ramkę ethernetową, standardowy model komunikacyjny (rys. 4.). Oznacza to także możliwość wykorzystania standardowych urządzeń sieciowych, tzn. wymienionych wcześniej koncentratorów oraz przełączników, których głównym zadaniem jest wzmacnianie sygnału w sieci oraz łączenie węzłów w większe struktury, np. najpopularniejszą gwiazdę. Pierwsze z wymienionych urządzeń jest prostsze od drugiego, co w przypadku sieci Powerlink ma znaczenie dla zapewnienia determinizmu czasowego. Należy przy tym zaznaczyć, że urządzenia sieciowe wykorzystywane w przemyśle odróżniają się od swoich „klasycznych” odpowiedników odpornością na zakłócenia i awarie, a także rozmiarami. Cechą wspólną tych technologii jest również możliwość zastosowania praktycznie każdej z głównych topologii sieci Ethernet: magistralowej, pierścienia, czy najpopularniejszej gwiazdy, opartej na przełącznikach. Wszystkie one definiują również metody komunikacji pomiędzy urządzeniami nadrzędnymi (typu master, takich jak sterownik PLC, komputer przemysłowy) oraz podrzędnymi (typu slave). Przy tym możliwa jest również komunikacja na poziomie urządzeń wyłącznie nadrzędnych (master – master), czy wyłącznie podrzędnych (slave – slave). Dalej zostaną przedstawione najpopularniejsze rozwiązania komputerowej sieci przemysłowej, w których zastosowano odmienne metody uzyskania transmisji danych w sposób deterministyczny.
Protokół EtherCAT
Protokół EtherCAT (Control Automation Technology) został opracowany przez konsorcjum EtherCAT Technology Group [7]. Głównym pomysłem zastosowanym w tej technologii jest uniknięcie problemu małej efektywności pakietu przenoszącego informację od pojedynczego węzła. Informacja taka jest zwykle niewielka (rzędu kilku oktetów), natomiast doklejane do niej dane kontrolne (nagłówek, suma kontrolna) zajmują 84 oktety. Tym samym wykorzystanie miejsca danych w pakiecie jest niewielkie. W EtherCAT wykorzystuje się pojedynczą ramkę do przenoszenia informacji do wielu różnych węzłów. Są one zawarte w tzw. telegramach, które umieszcza się w polu danych ramki ethernetowej. Dzięki temu każdy węzeł, który otrzymuje ramkę, odczytuje tylko fragment przeznaczony dla siebie. Powoduje to niewielkie opóźnienie przetwarzania pakietu (rzędu kilku mikrosekund), umożliwia natomiast pełniejsze wykorzystanie ramki ethernetowej (której maksymalny rozmiar, MTU, wynosi 1500 oktetów). Schemat enkapsulacji danych sterujących w ramce pokazano narysunku 5. Przesyłanie informacji sterujących możliwe jest nie tylko w pojedynczej podsieci, ale także pomiędzy sieciami. Umożliwia to rozszerzenie EtherCAT UDP, czyli technologia opakowywania przesyłanych danych w datagram użytkownika, przesyłany przez protokół UDP (bezpołączeniowy protokół należący do stosu TCP/IP). Synchronizację z kolei uzyskuje się dzięki wcześniej wymienionemu mechanizmowi cyklicznego przekazywania informacji o opóźnieniu w propagacji sygnału do poszczególnych węzłów. Dzięki temu uzyskuje się bardzo precyzyjną informację o czasie potrzebnym do uruchomienia każdego elementu wykonawczego w sieci jednocześnie z dokładnością (określaną przez jitter) w granicach jednej mikrosekundy.
Protokół Ether Powerlink
Ether Powerlink [8] prezentuje podobne cechy, jak EtherCAT, przy czym tutaj nacisk położono na możliwość podłączania nowych węzłów w czasie pracy systemu (tzw. hot plugging) oraz przesyłania danych krytycznych czasowo w sieci razem z danymi niezwiązanymi z czasem rzeczywistym. Jest to możliwe dzięki podziale cyklu Powerlink na trzy fazy, spośród których ostatnia, asynchroniczna, może być przeznaczona na przesyłanie danych niekrytycznych czasowo (rys. 5.). Sieć przemysłowa oparta na Powerlink jest zbudowana z udziałem wyłącznie koncentratorów (hub), które umożliwiają przesyłanie danych deterministycznie, w przeciwieństwie do przełączników, obecnie znacznie popularniejszych, zwłaszcza w klasycznych sieciach komputerowych. Diagnostyka sieci jest wykonywana z wykorzystaniem standardowych narzędzi używanych w sieciach Ethernet.
Rozwiązanie firmy National Instuments jest stosunkowo najbardziej skomplikowane, ponieważ wykorzystanie w nim sieci deterministycznej wymaga znacznego wsparcia programowego. Zakłada się tu wykorzystanie zasad projektowania przyrządów wirtualnych, które są uruchamiane na komputerach PC, przemysłowych, lub modułach, na których da się uruchomić system operacyjny czasu rzeczywistego, a następnie zaimplementować odpowiednio zaprojektowane przyrządy wirtualne. Sieć deterministyczna jest tutaj fizycznie odseparowana od sieci klasycznej, wymagane są bowiem dodatkowe karty sieciowe oraz osobne przewody typu skrętka lub światłowód tworzące odrębny obwód logiczny. W takiej konfiguracji wymuszenie przesyłania danych w określonych chwilach czasowych jest stosunkowo łatwe, a odpowiada za to system operacyjny czasu rzeczywistego. W [9] przebadano możliwości takiej sieci i stwierdzono przede wszystkim niewielkie wymagania odnośnie sprzętu komputerowego oraz duże możliwości przesyłania niewielkich danych pomiędzy węzłami sieci deterministycznej.
Co dalej?
Rozwiązaniem przyszłości w dziedzinie komputerowej sieci przemysłowej jest niewątpliwie sieć bezprzewodowa. Istnieje wiele potencjalnie użytecznych rozwiązań, które wprowadzane są powoli w zastosowaniach komercyjnych: RFID (łączność na odległościach rzędu 50 cm do kilku metrów, w zależności od zastosowanej częstotliwości), Bluetooth (zasięg zgodnie ze specyfikacją ok. 10 m, chociaż w sprzyjających warunkach na otwartym terenie zaobserwowano możliwość odebrania sygnału z ponad stu metrów), Zigbee (IEEE 802.15.4) czy WiMAX (łączność szerokopasmowa). Prym wiedzie tu obecnie standard 802.11 (wraz z odmianami), określany również jako WiFi. Obecnie nie jest ona szczególnie atrakcyjna w stosunku do przewodowego standardu 802.3, szczególnie jeśli chodzi o szybkości transmisji i wciąż kontrowersyjne rozwiązania zabezpieczeń transmisji. Łączność bezprzewodowa sprawdza się jednak tam, gdzie instalacja okablowania jest utrudniona, bądź wręcz niemożliwa; jest ponadto wygodniejsza w zarządzaniu i konfigurowaniu. Brak konieczności manipulowania bezpośrednio przy urządzeniu to jedna z istotnych zalet, wymagane jest tu jednak opracowanie metody zasilania urządzeń poprzez fale radiowe (pierwsze pomyślnie zakończone próby zostały już przeprowadzone), zasilanie bateryjne jest bowiem wciąż zbyt zawodne. WiFi charakteryzuje się również niewielkim zasięgiem (efektywnie do 50 m, co przy 100 metrach między węzłami w Ethernecie nadal nie wygląda imponująco), ponadto ze względu na długi czas potrzebny na przyłączenie urządzenia do sieci (określany jest na ok. 1 s).
Pomimo konieczności dopracowania metod wzmacniania sygnału sieci WiFi oraz zabezpieczeń transmisji, jest to technologia wchodząca do przemysłu, czego dowodem są czujniki pomiarowe wyposażone w odpowiedni interfejs sieciowy. Możliwości tej sieci są potencjalnie jednak znacznie większe, a to za sprawą nowej odmiany standardu, określanej jako 802.11n. Dzięki zastosowaniu w niej technologii MIMO (Multiple Input Multiple Output) oraz dwukrotnym zwiększeniu szerokości kanałów transmisyjnych – do 40 MHz, przepustowość sieci może zwiększyć się do ponad 100 Mb/s, czyli przewyższyć nie tylko poprawne wersje WiFi (802.11b, 802.11g), ale również najpopularniejszy obecnie standard przewodowy Fast Ethernet. Nowy standard ma również zapewnić większy zasięg sygnału, który ma wynosić od 35 do 250 metrów, w zależności od środowiska oraz liczby i charakteru przeszkód na drodze. Chociaż standard jest nowy (zatwierdzono go pod koniec 2007 roku), należy oczekiwać, że opisane cechy zapewnią mu znaczącą liczbę zastosowań, również przemysłowych.
Współczesne urządzenia służące do transmisji danych w zastosowaniach przemysłowych od pewnego czasu stanowią odrębną gałąź sprzętu elektronicznego. Wykorzystanie modułów stanowiących węzły standardowej sieci komputerowej jest podyktowane ich szeroką dostępnością oraz niewielką ceną okablowania. Niestety, komputerowa sieć przemysłowa pozbawiona jest jednej z najistotniejszych zalet, jaką może szczycić się jej klasyczna odpowiedniczka – nie istnieje jeden zunifikowany standard przesyłania danych, zapewniający jednocześnie deterministyczny charakter transmisji. Liczne istniejące protokoły, choć oparte są na dobrze znanym Ethernecie, nadal nie są ze sobą zgodne w wielu aspektach. Tym samym w najbliższych latach należy spodziewać się zintensyfikowania wysiłków na rzecz wprowadzenia jednego standardu transmisji pod kontrolą protokołów czasu rzeczywistego. Z drugiej strony, nie należy lekceważyć technologii sieci bezprzewodowej (szczególnie standardu 802.11), której najnowsze odmiany niewiele ustępują najszybszym sieciom bezprzewodowym, nie wymagając okablowania, są natomiast wygodniejsze w instalacji i utrzymaniu. Można zatem przypuszczać, że już niedługo bezprzewodowe systemy automatyki przemysłowej staną się powszechnie akceptowanym standardem.
P. Bilski, W. Winiecki, Distributed Real-Time Measurement System Using Time-Triggered Network Approach, IDAACS’07, Dortmund, Germany, Sept. 6 - 8, 2007, pp. 8 - 13.
Rys. 1. Warstwowy model ISO/OSI [2] wyjaśniający, jaką drogę przebywają dane pomiędzyprogramem użytkownika a interfejsem sieciowym (np. kartą sieciową)
Rys. 2. Organizacja sieci komunikacyjnej standardu Profibus [5]
Rys. 3. Organizacja systemu Profinet [5]
Rys. 4. Schemat ramki ethernetowej [2]
Rys. 5. Sposób upakowania danych sterujących w ramce w technologii EtherCAT [7]
Fot. 1. Zarządzalny przełącznik przemysłowy w standardzie Ethernet EKI-6538 firmy Advantech [4]
Standard IEC 61850 systematyzuje zagadnienia związane z wymianą danych w systemach elektroenergetycznych. Norma rewolucjonizuje podejście do realizacji systemów stacyjnych, proponując obiektowy model...
Standard IEC 61850 systematyzuje zagadnienia związane z wymianą danych w systemach elektroenergetycznych. Norma rewolucjonizuje podejście do realizacji systemów stacyjnych, proponując obiektowy model danych, obejmujący swoim zasięgiem wszystkie trzy poziomy komunikacji wyróżniane w stacji elektroenergetycznej: poziom procesu, pola, stacji oraz zastosowanie wspólnej infrastruktury komunikacyjnej opartej na sieci Ethernet.
Włączeniu transformatora do systemu elektroenergetycznego (SEE) towarzyszy stan nieustalony prądu zasilającego. Zjawisko to ma charakter losowy, ponieważ jest zdeterminowane wieloma czynnikami. Zależy...
Włączeniu transformatora do systemu elektroenergetycznego (SEE) towarzyszy stan nieustalony prądu zasilającego. Zjawisko to ma charakter losowy, ponieważ jest zdeterminowane wieloma czynnikami. Zależy m.in. od cech konstrukcyjnych i parametrów technicznych transformatora i kąta fazowego napięcia zasilającego w chwili włączenia transformatora. Wybrane zagadnienia związane z udarami prądu magnesującego oraz ich wpływem na prawidłowość działania zabezpieczeń nadprądowych transformatorów SN omówione...
W większości opracowań tematyka związana z syntezą układów logicznych jest przedstawiana przede wszystkim w formie zagadnień związanych z projektowaniem i optymalizacją budowy układów cyfrowych. Stosunkowo...
W większości opracowań tematyka związana z syntezą układów logicznych jest przedstawiana przede wszystkim w formie zagadnień związanych z projektowaniem i optymalizacją budowy układów cyfrowych. Stosunkowo mały nacisk kładzie się na fakt wykorzystania tych zagadnień w projektowaniu oprogramowania dla układów sterownikowych. Podczas tworzenia programu, który później zostanie załadowany do sterownika, należy zwrócić uwagę, aby tworzony algorytm sterowania był najbardziej optymalny. W tym kontekście...
Przekładniki prądowe i napięciowe wchodzą w skład elementów wejściowych struktury układu automatyki zabezpieczeniowej. Służą do zbierania i wstępnego przetwarzania wielkości fizycznych, charakteryzujących...
Przekładniki prądowe i napięciowe wchodzą w skład elementów wejściowych struktury układu automatyki zabezpieczeniowej. Służą do zbierania i wstępnego przetwarzania wielkości fizycznych, charakteryzujących stan pracy obiektu chronionego, na znormalizowane wartości wtórne, odpowiednie do zasilania dalszych układów, proporcjonalne do wielkości pierwotnych, zgodnie ze zdefiniowanym współczynnikiem transformacji – przekładnią.
Na rynku znajduje się wielu producentów oferujących modułowe sterowniki PLC. Różnią się one liczbą dostępnych funkcji oraz językiem programowania stosowanym do konfiguracji urządzenia. Zastosowanie...
Na rynku znajduje się wielu producentów oferujących modułowe sterowniki PLC. Różnią się one liczbą dostępnych funkcji oraz językiem programowania stosowanym do konfiguracji urządzenia. Zastosowanie dedykowanej aplikacji pozwala użytkownikowi na swobodny dostęp do modułów połączonych w sieci przemysłowej za pomocą jednego interfejsu komunikacyjnego. Przyczynia się to do uproszczenia programowania oraz umożliwia zdalny dostęp i serwis urządzenia.
Zabezpieczenie odległościowe to element elektroenergetycznej automatyki zabezpieczeniowej (EAZ), który służy m.in. do ochrony linii WN przed skutkami zwarć wielkoprądowych. Algorytm decyzyjny tego zabezpieczenia...
Zabezpieczenie odległościowe to element elektroenergetycznej automatyki zabezpieczeniowej (EAZ), który służy m.in. do ochrony linii WN przed skutkami zwarć wielkoprądowych. Algorytm decyzyjny tego zabezpieczenia bazuje na kryterium podimpedancyjnym. Zasada działania polega na wyznaczaniu parametrów wektora impedancji na podstawie sygnałów napięciowych i prądowych.
Różnorodność urządzeń oraz systemów związanych z działalnością człowieka rośnie znacząco wraz z rozwojem techniki i nauki. Techniki mikroprocesorowe stosowane są praktycznie wszędzie i nie stanowią już...
Różnorodność urządzeń oraz systemów związanych z działalnością człowieka rośnie znacząco wraz z rozwojem techniki i nauki. Techniki mikroprocesorowe stosowane są praktycznie wszędzie i nie stanowią już tylko uniwersalnych maszyn obliczeniowych, lecz wykorzystywane są w modułach sterujących pracą praktycznie wszystkich systemów wykorzystywanych w przemyśle oraz w życiu codziennym.
Urządzenia przekaźnikowe stanowią jedną z najszerszych grup urządzeń elektrycznych stosowanych na kolei. Przekaźniki wykorzystywane są w układach sterowania, sygnalizacji i zabezpieczeń. Przekaźniki prądu...
Urządzenia przekaźnikowe stanowią jedną z najszerszych grup urządzeń elektrycznych stosowanych na kolei. Przekaźniki wykorzystywane są w układach sterowania, sygnalizacji i zabezpieczeń. Przekaźniki prądu stałego najczęściej są urządzeniami elektromagnetycznymi.
Prawidłowe funkcjonowanie elektroenergetycznej automatyki zabezpieczeniowej sieci WN w wielu przypadkach warunkowane jest odpowiednio dużą wartością prądu zwarciowego. Niewielka wartość prądu zwarciowego...
Prawidłowe funkcjonowanie elektroenergetycznej automatyki zabezpieczeniowej sieci WN w wielu przypadkach warunkowane jest odpowiednio dużą wartością prądu zwarciowego. Niewielka wartość prądu zwarciowego generowanego przez farmę wiatrową w niektórych stanach pracy sieci WN może być przyczyną problemów związanych z prawidłową identyfikacją i lokalizacją zakłóceń zwarciowych. Niewłaściwe działanie elektroenergetycznej automatyki zabezpieczeniowej w takich układach pracy może generować zagrożenie zarówno...
Nowatorski układ automatyki SZR ma zastosowanie w rozdzielnicach SN w izolacji napowietrznej średniego napięcia. Rozwiązanie zostanie pokazane na przykładzie trójpolowej rozdzielnicy typu RSL 24 kV (2...
Nowatorski układ automatyki SZR ma zastosowanie w rozdzielnicach SN w izolacji napowietrznej średniego napięcia. Rozwiązanie zostanie pokazane na przykładzie trójpolowej rozdzielnicy typu RSL 24 kV (2 pola liniowe i pole transformatorowo-pomiarowe) w wykonaniu łukoochronnym. Pola liniowe wyposażone są w rozłączniki OM(B)-24/T/P/UD/160/R z napędami silnikowymi NSW30. Pole transformatorowe wyposażone jest w rozłącznik OMB-24/T/P/BDT/160 z napędem ręcznym typu NRK.
W systemach elektronicznych często zachodzi potrzeba zapewnienia pracy urządzenia przez określony czas po zaniku napięcia zasilania. Związane jest to z koniecznością realizacji szeregu funkcji przygotowujących...
W systemach elektronicznych często zachodzi potrzeba zapewnienia pracy urządzenia przez określony czas po zaniku napięcia zasilania. Związane jest to z koniecznością realizacji szeregu funkcji przygotowujących system do wyłączenia oraz sygnalizacją tego stanu do zewnętrznych systemów. Istnieje również konieczność przesłania informacji diagnostycznych o monitorowanym systemie do systemu nadrzędnego.
Silnik elektryczny asynchroniczny charakteryzuje się dużą wartością prądu występującego przy jego rozruchu. Prąd ten powoduje dodatkowy spadek napięcia, który musi być uwzględniony na etapie projektowania...
Silnik elektryczny asynchroniczny charakteryzuje się dużą wartością prądu występującego przy jego rozruchu. Prąd ten powoduje dodatkowy spadek napięcia, który musi być uwzględniony na etapie projektowania całej instalacji. Udarowi prądu silnika towarzyszy również udar momentu, wywołujący niekorzystne stany mechaniczne narażające sterowane urządzenie na uszkodzenie. Zastosowanie układu rozruchowego na podstawie softstartu pozwala ograniczyć udar prądu i momentu. Odbywa się to poprzez stopniowe zwiększanie...
Dynamiczny rozwój techniki cyfrowej spowodował szerokie jej zastosowanie w elektroenergetyce. Liczne zalety sprawiły, że dotychczas stosowane rozwiązania elektromechaniczne i elektroniczne analogowe zabezpieczeń...
Dynamiczny rozwój techniki cyfrowej spowodował szerokie jej zastosowanie w elektroenergetyce. Liczne zalety sprawiły, że dotychczas stosowane rozwiązania elektromechaniczne i elektroniczne analogowe zabezpieczeń zostały w większości zastąpione rozwiązaniami cyfrowymi. Zastosowanie mikroprocesorów i rozwój oprogramowania umożliwiły koncentrację wielu funkcji zabezpieczeniowych w ramach jednego urządzenia, nazywanego cyfrowym zespołem automatyki zabezpieczeniowej.
Układy automatyki są obecnie jednymi z najintensywniej rozwijanych systemów elektroniki i elektrotechniki. Ułatwiają one pracę zarówno instalacji przemysłowych, takich jak elektrownie, cukrownie, czy fabryki...
Układy automatyki są obecnie jednymi z najintensywniej rozwijanych systemów elektroniki i elektrotechniki. Ułatwiają one pracę zarówno instalacji przemysłowych, takich jak elektrownie, cukrownie, czy fabryki odzieży, jak i budynków komercyjnych, m.in. biurowców czy centrów handlowych. Pomimo że ogólna idea takiego systemu pozostaje niezmienna od kilkudziesięciu lat, wprowadzenie układów mikroprocesorowych oraz zaawansowanych technologii czujników i elementów wykonawczych pozwoliło znacząco rozszerzyć...
Układy samoczynnego załączania rezerwy (SZR) pozwalają na automatyczne załączanie odbiorników do toru rezerwowego w przypadku zaniku napięcia w torze zasilania podstawowego. Po powrocie napięcia w torze...
Układy samoczynnego załączania rezerwy (SZR) pozwalają na automatyczne załączanie odbiorników do toru rezerwowego w przypadku zaniku napięcia w torze zasilania podstawowego. Po powrocie napięcia w torze zasilania podstawowego następuje automatyczny powrót układu zasilania do stanu pierwotnego. Układy SZR są najczęściej stosowane w obiektach, w których wymagana jest ciągłość zasilania, na przykład w szpitalach, bankach czy budynkach użyteczności publicznej. Szpital jest obiektem, w którym nawet krótka...
W inteligentnych budynkach występują różne instalacje i systemy sterowania. Systemy te zwykle dotyczą takich obszarów zastosowań, jak: bezpieczeństwo, komfort klimatyczny, zarządzanie energią oraz automatyzacja...
W inteligentnych budynkach występują różne instalacje i systemy sterowania. Systemy te zwykle dotyczą takich obszarów zastosowań, jak: bezpieczeństwo, komfort klimatyczny, zarządzanie energią oraz automatyzacja miejsc pracy. Szczególne znaczenie w systemach automatyki budynkowej mają tzw. otwarte systemy sterowania, do których należy m.in. system KNX. System ten, wykorzystujący logikę sterowania rozproszonego, stosowany jest głównie w obiektach mieszkalnych oraz w obiektach użyteczności publicznej.
W równaniach strumieniowo-napięciowych opisujących model matematyczny maszyny synchronicznej jawnobiegunowej w układzie osi naturalnych związanych ze stojanem oraz z wirnikiem (bez obwodów tłumiących)...
W równaniach strumieniowo-napięciowych opisujących model matematyczny maszyny synchronicznej jawnobiegunowej w układzie osi naturalnych związanych ze stojanem oraz z wirnikiem (bez obwodów tłumiących) z uwzględnieniem elektrycznego kąta położenia wirnika ϑ występują rozkłady:
indukcyjności własnych uzwojeń pasmowych stojana La, Lb, Lc oraz uzwojenia wzbudzenia Lf,
indukcyjności wzajemnych uzwojeń pasmowych stojana Lab, Lbc, Lca, Lba, Lcb, Lac.
indukcyjności wzajemnych uzwojeń pasmowych stojana...
Interfejs CAN powstał na potrzeby przemysłu motoryzacyjnego, ale ze względu na swoje zalety, takie jak odporność na błędy transmisji i wprowadzony standard, znalazł zastosowanie również w innych gałęziach...
Interfejs CAN powstał na potrzeby przemysłu motoryzacyjnego, ale ze względu na swoje zalety, takie jak odporność na błędy transmisji i wprowadzony standard, znalazł zastosowanie również w innych gałęziach przemysłu. Jego szczególnie intensywny rozwój nastąpił w dziedzinie szeroko pojętej automatyki, w tym w obszarze inteligentnych czujników, uniwersalnych modułów sterowania oraz w napędach.
Urządzenia wykonawcze są stosowane w zwykłych zadaniach, gdzie jeden napęd realizuje pojedynczy ruch, jak również w zaawansowanych systemach, gdzie wiele urządzeń wykonawczych wykonuje skoordynowane i...
Urządzenia wykonawcze są stosowane w zwykłych zadaniach, gdzie jeden napęd realizuje pojedynczy ruch, jak również w zaawansowanych systemach, gdzie wiele urządzeń wykonawczych wykonuje skoordynowane i kontrolowane przemieszczenia (np. roboty przemysłowe). Proste zadania są łatwo realizowane i zwykle wymagają nieskomplikowanych rozwiązań do kontroli położenia urządzenia wykonawczego. Występują jednak bardziej złożone systemy zintegrowane, które realizują złożone zadania wymagające kontroli przemieszczeń...
Instytut Tele- i Radiotechniczny od początku lat 90. prowadzi prace nad rozwojem cyfrowej techniki zabezpieczeniowej. Ich owocem było opracowanie i wdrożenie pierwszego polskiego mikroprocesorowego sterownika...
Instytut Tele- i Radiotechniczny od początku lat 90. prowadzi prace nad rozwojem cyfrowej techniki zabezpieczeniowej. Ich owocem było opracowanie i wdrożenie pierwszego polskiego mikroprocesorowego sterownika polowego SN. Od tego wydarzenia mija 20 lat. Obecnie na rynku znajduje się już szósta generacja sterownika o nazwie handlowej MUPASZ 710plus. Popularność na rynku krajowym, jak i na rynkach zagranicznych, zdobył on niezawodnością, ergonomią obsługi, intuicyjnym interfejsem użytkownika oraz spełniając...
Względy praktyczne wymuszają, aby systemy kontrolno-pomiarowe były proste oraz działały w określanych warunkach pracy. Z tego powodu obok dokładności systemu, istotne są również możliwości sprzętu pomiarowego...
Względy praktyczne wymuszają, aby systemy kontrolno-pomiarowe były proste oraz działały w określanych warunkach pracy. Z tego powodu obok dokładności systemu, istotne są również możliwości sprzętu pomiarowego oraz sterującego wybranym obiektem. Dostępne na rynku modułowe i kompaktowe sterowniki PLC posiadają duży wybór dodatkowych modułów cyfrowych (tzw. modułów rozszerzeń), takich jak: wejść i wyjść cyfowych, specjalnych wejść, w których sygnałem wejściowym jest napięcie przemienne ac lub ac/dc,...
Omawiając temat zasilaczy stosowanych w automatyce autor opisuje zasilacze impulsowe. Zwraca przy tym uwagę uwagę na ich szczegół funkcjonowania dotyczący napięcia przemiennego generowanego z transformatora...
Omawiając temat zasilaczy stosowanych w automatyce autor opisuje zasilacze impulsowe. Zwraca przy tym uwagę uwagę na ich szczegół funkcjonowania dotyczący napięcia przemiennego generowanego z transformatora i przetwarzanego na napięcie stałe za pomocą układu prostownika. Na tej podstawie opisuje typy prostowników: prostowniki jednopołówkowe i prostowniki dwupołówkowe. W dalszej części opisem objął zasilacze impulsowe i przetwornice.
W artykule o tym, że automatyka budynkowa i systemy magistralne do sterowania instalacjami i wyposażeniem technicznym budynku optymalizują procesy zarządzania oraz umożliwiają zdalne sterowanie za pośrednictwem...
W artykule o tym, że automatyka budynkowa i systemy magistralne do sterowania instalacjami i wyposażeniem technicznym budynku optymalizują procesy zarządzania oraz umożliwiają zdalne sterowanie za pośrednictwem Internetu. Inteligentny budynek, dzięki systemom KNX czy eNet powiadamiającym o stanach zagrożenia oraz dzięki wizualizacji przyspieszającym przekazywanie informacji, jest łatwiejszy w administrowaniu.
W artykule opisana została automatyczna identyfikacja obiektów (przedmiotów, ludzi, zwierząt) znajdujących się w ruchu lub ukrytych wykorzystującą technologię RFID, która znajduje szczególne zastosowanie...
W artykule opisana została automatyczna identyfikacja obiektów (przedmiotów, ludzi, zwierząt) znajdujących się w ruchu lub ukrytych wykorzystującą technologię RFID, która znajduje szczególne zastosowanie w obszarach, w których istotne jest skrócenie czasu identyfikacji wielu obiektów jednocześnie, w warunkach trudnych i niedostępnych. Autor opisuje konkretne zastosowania tej technologii. Podaje przykłady jak etykiety tagowane w systemach RFID mocowane do określonych przedmiotów mogą przyczyniać się...
„Pożar domu jednorodzinnego. Zapalił się magazyn energii”. Takie nagłówki pojawiają się w mediach coraz częściej i za każdym razem wywołują to samo pytanie: czy baterie litowe w domu są bezpieczne?
Odpowiedź...
„Pożar domu jednorodzinnego. Zapalił się magazyn energii”. Takie nagłówki pojawiają się w mediach coraz częściej i za każdym razem wywołują to samo pytanie: czy baterie litowe w domu są bezpieczne?
Odpowiedź jest mniej sensacyjna niż nagłówek. Nowoczesny magazyn energii ma kilka warstw zabezpieczeń, które reagują, zanim zrobi się groźnie. Gdy dochodzi do pożaru, przyczyną nierzadko okazuje się nie sama bateria, lecz sposób, w jaki została podłączona. Czasem wystarczy jeden przewód mniej.
Firma eMKa Szkolenia to dostawca usług edukacyjnych z 19-letnim doświadczeniem. Specjalizujemy się w podnoszeniu kwalifikacji zawodowych osób dorosłych i współpracujemy w sektorze B2B (fabryki, korporacje,...
Firma eMKa Szkolenia to dostawca usług edukacyjnych z 19-letnim doświadczeniem. Specjalizujemy się w podnoszeniu kwalifikacji zawodowych osób dorosłych i współpracujemy w sektorze B2B (fabryki, korporacje, sieci wielkopowierzchniowe etc. ), jednak zaopiekujemy się każdym klientem – nawet tym najmniejszym.
Podczas targów ENERGETAB 2026 firma Finder Polska zaprezentowała swoje najnowsze rozwiązania z zakresu automatyki i zarządzania energią, m.in. programowalny przekaźnik OPTA oraz jego premierowe zastosowania....
Podczas targów ENERGETAB 2026 firma Finder Polska zaprezentowała swoje najnowsze rozwiązania z zakresu automatyki i zarządzania energią, m.in. programowalny przekaźnik OPTA oraz jego premierowe zastosowania. Targi były też okazją do świętowania – w tym roku Finder Polska obchodzi 10-lecie działalności!
Rosnący udział odnawialnych źródeł energii w systemie elektroenergetycznym sprawia, że coraz większego znaczenia nabiera nie tylko sama produkcja energii, ale również jej bezpieczne, przewidywalne i zgodne...
Rosnący udział odnawialnych źródeł energii w systemie elektroenergetycznym sprawia, że coraz większego znaczenia nabiera nie tylko sama produkcja energii, ale również jej bezpieczne, przewidywalne i zgodne z wymaganiami operatorów zarządzanie. Farmy fotowoltaiczne, turbiny wiatrowe, instalacje biogazowe czy układy przemysłowe typu „zero eksport” wymagają dziś rozwiązań, które pozwalają kontrolować parametry pracy źródeł, ograniczać moc oddawaną do sieci oraz zapewniać skuteczną komunikację z systemami...
Na targach w Bielsku-Białej firma Relpol prezentowała nowoczesne urządzenia pomiarowe oraz rozwiązania wspierające zarządzanie energią. Ale stoisko Relpolu cieszyło się dużym zainteresowaniem nie tylko...
Na targach w Bielsku-Białej firma Relpol prezentowała nowoczesne urządzenia pomiarowe oraz rozwiązania wspierające zarządzanie energią. Ale stoisko Relpolu cieszyło się dużym zainteresowaniem nie tylko z powodu oferty produktowej – poza klientami i partnerami biznesowymi chętnie odwiedzali je też... amatorzy tostów i darta.
Elektrometal S.A. prezentował w Bielsku-Białej m.in. specjalistyczne oprawy oświetleniowe ewakuacyjne i do stref zagrożonych wybuchem. Mimo dość trudnej sytuacji na rynku, stoisko Elektrometalu odwiedziło...
Elektrometal S.A. prezentował w Bielsku-Białej m.in. specjalistyczne oprawy oświetleniowe ewakuacyjne i do stref zagrożonych wybuchem. Mimo dość trudnej sytuacji na rynku, stoisko Elektrometalu odwiedziło bardzo dużo obecnych i nowych klientów.
Bateryjne magazyny energii stanowią efektywne rozwiązanie problemu niezgodności profili generacji i zużycia w obiektach przemysłowych i usługowych. Zwiększają wykorzystanie energii z instalacji fotowoltaicznych...
Bateryjne magazyny energii stanowią efektywne rozwiązanie problemu niezgodności profili generacji i zużycia w obiektach przemysłowych i usługowych. Zwiększają wykorzystanie energii z instalacji fotowoltaicznych do maksymalnego stopnia, ograniczają moc szczytową, istotnie redukują koszty oraz poprawiają stabilność zasilania, bezpieczeństwo i ciągłość produkcji oraz możliwość pracy w trybie zasilania awaryjnego. Dostępne są jako zewnętrzne rozdzielnice lub kontenery dla większych mocy.
Współczesne sieci elektroenergetyczne – zarówno publiczne, jak i przemysłowe – stawiają czoła rosnącym wyzwaniom związanym z jakością energii elektrycznej. Dynamiczny rozwój odnawialnych źródeł energii,...
Współczesne sieci elektroenergetyczne – zarówno publiczne, jak i przemysłowe – stawiają czoła rosnącym wyzwaniom związanym z jakością energii elektrycznej. Dynamiczny rozwój odnawialnych źródeł energii, elektromobilności oraz urządzeń energoelektronicznych powoduje wzrost zjawisk zakłócających, takich jak poziom harmonicznych, asymetria napięć, migotanie światła czy wahania napięcia. W odpowiedzi na te wyzwania firma A. Eberle proponuje stacjonarny analizator PQI-DA Smart – urządzenie, które przeobraża...
Składając nowy komputer, łatwo dać się ponieść emocjom i wydać lwią część budżetu na potężną kartę graficzną czy szybki procesor. Zasilacz? Często ląduje w koszyku na samym końcu, wybierany "po taniości"....
Składając nowy komputer, łatwo dać się ponieść emocjom i wydać lwią część budżetu na potężną kartę graficzną czy szybki procesor. Zasilacz? Często ląduje w koszyku na samym końcu, wybierany "po taniości". To błąd, który w najlepszym razie kończy się nagłymi resetami systemu, a w najgorszym – dosłownym spaleniem drogich podzespołów. Zasilacz to serce całego PC. Zobacz, jak mądrze dobrać jego moc do nowoczesnego sprzętu i na jakie zabezpieczenia zwrócić uwagę, by zyskać pancerne bezpieczeństwo i absolutny...
Powszechna obecność wrażliwych urządzeń elektronicznych we współczesnych instalacjach niskiego napięcia modyfikuje wymagania w zakresie ich ochrony. Podczas gdy zagrożenia wywołane przejściowymi wyładowaniami...
Powszechna obecność wrażliwych urządzeń elektronicznych we współczesnych instalacjach niskiego napięcia modyfikuje wymagania w zakresie ich ochrony. Podczas gdy zagrożenia wywołane przejściowymi wyładowaniami atmosferycznymi są powszechnie uwzględniane w procesach projektowych, poważny problem eksploatacyjny stanowią długotrwałe wzrosty napięcia o częstotliwości sieciowej. Tradycyjne ograniczniki chroniące przed przepięciami atmosferycznymi i łączeniowymi (SPD) okazują się wobec nich nieskuteczne....
Nexans Power Accessories Poland Sp. z o.o. jest cenionym dostawcą prefabrykowanych akcesoriów i osprzętu kablowego niskiego, średniego i wysokiego napięcia. Swoje najlepsze rozwiązania firma zaprezentuje...
Nexans Power Accessories Poland Sp. z o.o. jest cenionym dostawcą prefabrykowanych akcesoriów i osprzętu kablowego niskiego, średniego i wysokiego napięcia. Swoje najlepsze rozwiązania firma zaprezentuje na stoisku G 9 podczas targów ENERGETAB 2026.
Sprawne oświetlenie awaryjne ma zapewnić bezpieczną ewakuację w przypadku zaniku zasilania. Aby system działał prawidłowo w sytuacji zagrożenia, konieczne jest jego regularne sprawdzanie. Taki przegląd...
Sprawne oświetlenie awaryjne ma zapewnić bezpieczną ewakuację w przypadku zaniku zasilania. Aby system działał prawidłowo w sytuacji zagrożenia, konieczne jest jego regularne sprawdzanie. Taki przegląd obejmuje ocenę stanu technicznego instalacji, testy działania oraz weryfikację dokumentacji, dzięki czemu można wykryć usterki, zanim wpłyną na bezpieczeństwo użytkowników obiektu.
Zimowy dzień, temperatura spada poniżej zera, a Ty wchodzisz do apartamentu tuż po wyjeździe gości – w sypialni otwarte na oścież okno i rozgrzany grzejnik. Konsekwencje pojawią się później, gdy zostaniesz...
Zimowy dzień, temperatura spada poniżej zera, a Ty wchodzisz do apartamentu tuż po wyjeździe gości – w sypialni otwarte na oścież okno i rozgrzany grzejnik. Konsekwencje pojawią się później, gdy zostaniesz obciążony rachunkiem za prąd. Możesz oczywiście przypominać o wyłączaniu ogrzewania na czas wietrzenia, dopisać kolejną zasadę do regulaminu czy umieścić wskazówkę przy oknie. Nie każda osoba podczas kilkudniowego pobytu będzie jednak pamiętać o wszystkich zaleceniach gospodarza. A co, gdyby ogrzewanie...
Zapraszamy do hali A, na stoisko nr 10, gdzie będzie można po raz pierwszy poznać najnowsze propozycje Relpol przygotowane z myślą o nowoczesnych instalacjach elektrycznych.
Zapraszamy do hali A, na stoisko nr 10, gdzie będzie można po raz pierwszy poznać najnowsze propozycje Relpol przygotowane z myślą o nowoczesnych instalacjach elektrycznych.
ARMAC to polska marka specjalizująca się w rozwiązaniach służących ochronie i stabilizacji zasilania urządzeń elektrycznych, a jej oferta obejmuje zasilacze awaryjne UPS, akumulatory, moduły bateryjne...
ARMAC to polska marka specjalizująca się w rozwiązaniach służących ochronie i stabilizacji zasilania urządzeń elektrycznych, a jej oferta obejmuje zasilacze awaryjne UPS, akumulatory, moduły bateryjne oraz urządzenia ochrony przeciwprzepięciowej przeznaczone zarówno dla użytkowników domowych, jak i odbiorców biznesowych. Marka koncentruje się na tworzeniu kompatybilnych rozwiązań, z których można budować systemy ochrony energetycznej dostosowane do konkretnych zastosowań.
Czytelne i trwałe oznakowanie urządzeń, przewodów, kabli, szaf sterowniczych oraz elementów instalacji ma duże znaczenie dla bezpieczeństwa pracy, sprawnego montażu i późniejszej obsługi technicznej. Firma...
Czytelne i trwałe oznakowanie urządzeń, przewodów, kabli, szaf sterowniczych oraz elementów instalacji ma duże znaczenie dla bezpieczeństwa pracy, sprawnego montażu i późniejszej obsługi technicznej. Firma Znak Direct oferuje szeroki wybór tabliczek, oznaczników, naklejek i znaków przeznaczonych dla przemysłu, elektroinstalatorów, automatyków, producentów maszyn oraz wykonawców instalacji technicznych.
Farma fotowoltaiczna jest dziś często punktem wyjścia do inwestycji w odnawialne źródła energii. Po uruchomieniu szybko okazuje się jednak, że sama produkcja energii nie przesądza jeszcze o efektywności...
Farma fotowoltaiczna jest dziś często punktem wyjścia do inwestycji w odnawialne źródła energii. Po uruchomieniu szybko okazuje się jednak, że sama produkcja energii nie przesądza jeszcze o efektywności przedsięwzięcia. Źródło musi bezpiecznie współpracować z siecią, reagować na warunki w punkcie przyłączenia, uwzględniać profil odbioru i możliwości magazynowania energii. Coraz większe znaczenie ma więc nie tylko moc zainstalowana, lecz także zdolność do zarządzania całym układem.
Awaria zasilania nie zawsze oznacza całkowity brak napięcia – często problem jest znacznie bardziej złożony. Dowiedz się, czym różnią się urządzenia AZF, SZR, WN, WP i KSB oraz kiedy ich zastosowanie naprawdę...
Awaria zasilania nie zawsze oznacza całkowity brak napięcia – często problem jest znacznie bardziej złożony. Dowiedz się, czym różnią się urządzenia AZF, SZR, WN, WP i KSB oraz kiedy ich zastosowanie naprawdę ma sens. W artykule pokazujemy, jak właściwy dobór aparatury skraca czas diagnostyki, ogranicza przestoje i zwiększa niezawodność rozdzielnicy. To praktyczny przewodnik dla projektantów, instalatorów i wszystkich odpowiedzialnych za ciągłość zasilania.
Po trzech z dziewięciu zaplanowanych na 2026 rok edycji ogólnopolskiego programu certyfikowanych szkoleń dla instalatorów autonomicznych czujników dymu, tlenku węgla, gazu i ciepła, organizatorzy udostępniają...
Po trzech z dziewięciu zaplanowanych na 2026 rok edycji ogólnopolskiego programu certyfikowanych szkoleń dla instalatorów autonomicznych czujników dymu, tlenku węgla, gazu i ciepła, organizatorzy udostępniają kolejne terminy. Do końca roku odbędzie się jeszcze sześć edycji. Każda zakończy się walidacją przeprowadzoną przez CNBOP-PIB, a uczestnicy, którzy pomyślnie przejdą egzamin, otrzymają certyfikat potwierdzający zdobyte kwalifikacje.
Analizator PQM-750 to odpowiedź firmy Sonel na rosnące wymagania rynku energetycznego. Stworzony z myślą o precyzyjnym, ciągłym monitoringu parametrów sieci, wyróżnia się kompaktową budową, modułową konstrukcją...
Analizator PQM-750 to odpowiedź firmy Sonel na rosnące wymagania rynku energetycznego. Stworzony z myślą o precyzyjnym, ciągłym monitoringu parametrów sieci, wyróżnia się kompaktową budową, modułową konstrukcją oraz zaawansowaną funkcjonalnością.
Rosnące wymagania dotyczące efektywności energetycznej, bezpieczeństwa pracy oraz niezawodności instalacji sprawiają, że oświetlenie przemysłowe staje się jednym z kluczowych elementów nowoczesnych zakładów...
Rosnące wymagania dotyczące efektywności energetycznej, bezpieczeństwa pracy oraz niezawodności instalacji sprawiają, że oświetlenie przemysłowe staje się jednym z kluczowych elementów nowoczesnych zakładów produkcyjnych i centrów logistycznych. Szczególnego znaczenia nabierają dziś również rozwiązania przeznaczone do stref zagrożonych wybuchem. O wyzwaniach związanych z doborem oświetlenia przemysłowego, specyfice wymagań w strefach zagrożonych wybuchem oraz planach rozwoju firmy w Polsce rozmawiamy...
Prawidłowa temperatura podczas obkurczania termokurczek z klejem ma bezpośredni wpływ na szczelność połączenia. Zbyt słabe podgrzanie nie pozwoli klejowi wypełnić wszystkich szczelin, natomiast nieprawidłowa...
Prawidłowa temperatura podczas obkurczania termokurczek z klejem ma bezpośredni wpływ na szczelność połączenia. Zbyt słabe podgrzanie nie pozwoli klejowi wypełnić wszystkich szczelin, natomiast nieprawidłowa technika może pogorszyć efekt końcowy. Sprawdź, jakie wartości temperatury są wymagane i na co zwrócić uwagę podczas całego procesu.
Podczas tegorocznej edycji targów ENERGETAB firma Finder Polska zaprezentuje najnowsze rozwiązania z zakresu automatyki i zarządzania energią. Na stoisku A55 zaprezentowane zostaną m.in. programowalny...
Podczas tegorocznej edycji targów ENERGETAB firma Finder Polska zaprezentuje najnowsze rozwiązania z zakresu automatyki i zarządzania energią. Na stoisku A55 zaprezentowane zostaną m.in. programowalny przekaźnik OPTA oraz jego premierowe zastosowania. Odwiedzający będą mogli zobaczyć również demonstracyjne stanowisko ze sterownikiem Finder OPTA z zaimplementowaną aplikacją AI do zbierania i analizy danych z sieci elektrycznej i układów automatyki.
„Rosnące koszty energii, niestabilność sieci i coraz bardziej restrykcyjne warunki przyłączeniowe sprawiają, że magazynowanie energii przestaje być opcją – staje się elementem architektury każdej poważnej...
„Rosnące koszty energii, niestabilność sieci i coraz bardziej restrykcyjne warunki przyłączeniowe sprawiają, że magazynowanie energii przestaje być opcją – staje się elementem architektury każdej poważnej instalacji fotowoltaicznej w segmencie przemysłowym i komercyjnym. Inwestorzy, przedsiębiorstwa i właściciele farm PV stoją dziś przed pytaniem: czy wdrożyć przemysłowy magazyn energii oraz który system wybrać, żeby projekt był rentowny od pierwszego dnia eksploatacji” – Sebastian Fibrand, Country...
PSI jest międzynarodową firmą obecną na rynku od ponad 57 lat, która na podstawie własnego oprogramowania zapewnia kompleksowe rozwiązania dla wielu branż: produkcji, logistyki czy przemysłu chemicznego....
PSI jest międzynarodową firmą obecną na rynku od ponad 57 lat, która na podstawie własnego oprogramowania zapewnia kompleksowe rozwiązania dla wielu branż: produkcji, logistyki czy przemysłu chemicznego. Rozwiązania PSI wykorzystywane są na całym świecie do optymalizacji przepływu energii i materiałów, przeznaczonych dla przedsiębiorstw użyteczności publicznej i przemysłu. Zapraszamy do spotkań podczas targów ENERGETAB!
Rosnące wymagania dotyczące jakości energii elektrycznej oraz dynamiczna zmienność obciążeń w zakładach przemysłowych czynią kompensację mocy biernej kluczową z perspektywy technicznej i ekonomicznej....
Rosnące wymagania dotyczące jakości energii elektrycznej oraz dynamiczna zmienność obciążeń w zakładach przemysłowych czynią kompensację mocy biernej kluczową z perspektywy technicznej i ekonomicznej. W obliczu wzrastających kosztów energii biernej oraz konieczności spełnienia rygorystycznych norm, coraz większą rolę odgrywają nowoczesne rozwiązania, takie jak statyczne generatory mocy biernej (SVG) o prądzie znamionowym 150 A i 200 A. Dzięki zaawansowanym parametrom, możliwościom rozbudowy i dynamicznej...
Wahania napięcia w sieciach elektrycznych to powszechny problem, który może prowadzić do awarii urządzeń czy przerw w produkcji. Według normy PN-EN 50160, dopuszczalne odchylenia napięcia to ±10%, jednak...
Wahania napięcia w sieciach elektrycznych to powszechny problem, który może prowadzić do awarii urządzeń czy przerw w produkcji. Według normy PN-EN 50160, dopuszczalne odchylenia napięcia to ±10%, jednak wiele urządzeń przemysłowych wymaga znacznie wyższej stabilności.
W dobie rosnących kosztów energii i zaostrzających się norm efektywności energetycznej, precyzyjna analityka staje się fundamentem nowoczesnego zarządzania infrastrukturą. REMIZ 3 to licznik energii elektrycznej,...
W dobie rosnących kosztów energii i zaostrzających się norm efektywności energetycznej, precyzyjna analityka staje się fundamentem nowoczesnego zarządzania infrastrukturą. REMIZ 3 to licznik energii elektrycznej, który łączy kompaktową budowę na szynie DIN z funkcjonalnością zaawansowanych jednostek pomiarowych ze zdalnym odczytem.
W branżach technicznych, w których od kandydatów oczekuje się nie tylko wiedzy, lecz także samodzielności, odpowiedzialności, umiejętności pracy pod presją oraz dobrej organizacji, tradycyjna rozmowa kwalifikacyjna...
W branżach technicznych, w których od kandydatów oczekuje się nie tylko wiedzy, lecz także samodzielności, odpowiedzialności, umiejętności pracy pod presją oraz dobrej organizacji, tradycyjna rozmowa kwalifikacyjna nie zawsze wystarcza. CV pokazuje doświadczenie, rozmowa pozwala poznać motywację, ale dopiero praktyczne zadania pokazują, jak kandydat naprawdę działa w sytuacjach zbliżonych do codziennych wyzwań zawodowych. Właśnie dlatego coraz większą popularność zyskuje assessment center – metoda...
Informacja o cookies
Klikacjąc "Zgoda" akceptujesz zapisywanie wszystkich danych na twoim urządzeniu. Kliknięcie "Odmowa" oznacza zapisywanie tylko danych niezbędnych do funkcjonowania strony. Administratorem danych jest Grupa Medium sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, ul. Karczewska 18. Dane są przetwarzane w celu zapewnienia funkcjonalności strony, analizy ruchu oraz dostosowania reklam. Masz prawo do wycofania zgody w dowolnym momencie. Dane przetwarzamy w celu realizxacji zamówienia (art. 6 ust. 1 lit. b RODO). Szczegółowe informacje o przetwarzaniu danych znajdziesz w
Polityce prywatności
![Warstwowy model ISO/OSI [2] wyjaśniający, jaką drogę przebywają dane pomiędzy programem użytkownika a interfejsem sieciowym (np. kartą sieciową)
Profibus, rys. P. Bilski](https://www.elektro.info.pl/media/cache/typical_view/data/202002/technologie-przesylania-danych-w-systemach-automatyki-przemyslowej.jpg)
