elektro.info

Układy SZR

Przykład sterownika SZR zarządzającego dwoma stycznikami
K. Kuczyński

Przykład sterownika SZR zarządzającego dwoma stycznikami


K. Kuczyński

Układy samoczynnego załączania rezerwy (SZR) pozwalają na automatyczne załączanie odbiorników do toru rezerwowego w przypadku zaniku napięcia w torze zasilania podstawowego. Po powrocie napięcia w torze zasilania podstawowego następuje automatyczny powrót układu zasilania do stanu pierwotnego. Układy SZR są najczęściej stosowane w obiektach, w których wymagana jest ciągłość zasilania, na przykład w szpitalach, bankach czy budynkach użyteczności publicznej. Szpital jest obiektem, w którym nawet krótka przerwa w zasilaniu mogłaby spowodować zagrożenie życia i zdrowia pacjentów. Przez co oprócz dwustronnego zasilania stosuje się tam układy zasilania gwarantowanego. W przypadku banków czy budynków użyteczności publicznej układy SZR są stosowane, ponieważ w tych obiektach przerwa w zasilaniu mogłaby narazić firmy na straty finansowe.

Zobacz także

Zestawienie układów SZR niskiego napięcia

Zestawienie układów SZR niskiego napięcia Zestawienie układów SZR niskiego napięcia

Przedstawiamy zestawienie układów SZR niskiego napięcia.

Przedstawiamy zestawienie układów SZR niskiego napięcia.

Sterowniki programowalne w układach automatyki

Sterowniki programowalne w układach automatyki Sterowniki programowalne w układach automatyki

Sterowniki programowalne stosowane są w automatyce od ponad 30 lat. Jednymi z pierwszych produkowanych seryjnie były m.in. duże sterowniki SIEMENS Simatic S3 i Allen- Bradley PLC-2. Sterowniki te nazwano...

Sterowniki programowalne stosowane są w automatyce od ponad 30 lat. Jednymi z pierwszych produkowanych seryjnie były m.in. duże sterowniki SIEMENS Simatic S3 i Allen- Bradley PLC-2. Sterowniki te nazwano w skrócie PLC (ang. Programmable Logic Controller). Programowalny oznacza, że program sterowania jest tworzony dla każdego zastosowania sterownika przez jego użytkownika i może być wielokrotnie zmieniany.

Teoria sterowania - podstawy

Teoria sterowania - podstawy Teoria sterowania - podstawy

W wielu gałęziach współczesnego przemysłu stosowane są zaawansowane układy automatyki, służące do kontroli i monitorowania procesów oraz obiektów (urządzeń, układów itp.). Najlepszym tego przykładem są...

W wielu gałęziach współczesnego przemysłu stosowane są zaawansowane układy automatyki, służące do kontroli i monitorowania procesów oraz obiektów (urządzeń, układów itp.). Najlepszym tego przykładem są sterowniki PLC (ang. Programmable Logic Controller), czyli mikroprocesorowe układy zbierające informacje na temat sygnałów w badanym systemie i podejmujących na tej podstawie decyzję o zmianie wartości sygnałów sterujących tym systemem.

Wymagania prawne

Zgodnie z § 181 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie [6], budynek, w którym zanik napięcia w elektrycznej sieci zasilającej może spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, poważne zagrożenie, a także znaczne straty materialne, należy zasilać co najmniej z dwóch niezależnych źródeł energii elektrycznej oraz wyposażyć w samoczynnie załączające się oświetlenie awaryjne (zapasowe i ewakuacyjne). W budynkach wysokościowych (ponad 55 m nad poziomem terenu) jednym ze źródeł powinien być zespół prądotwórczy [1].

Przełączenie zasilania na źródło rezerwowe w przypadku zaniku napięcia w torze zasilania podstawowego powinno być realizowane automatycznie z wykorzystaniem automatyki samoczynnego załączenia rezerwy (SZR).

Układ samoczynnego załączenia rezerwy jest układem elektroenergetycznej automatyki zabezpieczeniowej, którego zadaniem jest załączanie zasilania z rezerwowego lub awaryjnego toru zasilania w przypadku utraty zasilania w torze podstawowym. Rezerwowym źródłem może być inna sieć elektroenergetyczna, natomiast zespół prądotwórczy jest źródłem awaryjnym. Obiektami wymagającymi zwiększonej pewności zasilania są obiekty użyteczności publicznej. Do tych obiektów należy zaliczyć [1]:

  • szpitale,
  • stacje pogotowia ratunkowego,
  • zawodową straż pożarną,
  • banki,
  • komendy policji,
  • obiekty wojskowe,
  • ważne urzędy państwowe,
  • ośrodki przetwarzania danych (Data Center),
  • obiekty łączności.

Zgodnie z rozporządzeniem [6], układ automatyki SZR należy instalować również w niektórych budynkach mieszkalnych [1]. Decyzję o zasilaniu budynku mieszkalnego z dwóch niezależnych źródeł energii elektrycznej należy podjąć na etapie opracowywania koncepcji projektowej w porozumieniu z inwestorem.

Typy układów SZR

Układy SZR można podzielić na układy dla niskiego i średniego napięcia. Działanie układu SZR jest konieczne po wyeliminowaniu uszkodzonego źródła zasilania (transformatora, linii). Aby układ SZR spełniał swoje zadanie, źródło rezerwowego zasilania powinno charakteryzować się dostatecznym zapasem mocy, zapewniającym prawidłową pracę awaryjnie przyłączonych odbiorników (z uwzględnieniem np. ponownego rozruchu silników). W przypadku, gdy tor zasilania rezerwowego nie jest w stanie przejąć całkowitego obciążenia, układ SZR trzeba wyposażyć dodatkowo w automatykę odciążającą, która wyłączy mniej ważne odbiory [2].

Automatyka SZR może być rozwiązana w różnorodny sposób, w zależności od warunków pracy urządzeń i schematu rozdzielni. Generalnie jednak wyróżniamy dwa podstawowe sposoby rezerwowania torów zasilających: rezerwa jawna oraz rezerwa ukryta [1, 5]. O rezerwie jawnej mówimy wówczas, gdy tor zasilania rezerwowego w normalnym układzie pracy nie przenosi żadnego obciążenia, jednak może zostać załączony w celu przejęcia całkowitego obciążenia. Natomiast rezerwa ukryta jest wtedy, gdy źródła zasilania nie są w pełni obciążone w normalnym stanie pracy i mogą być czasowo przeciążone w wyniku przełączenia całego obciążenia na zasilanie z jednego źródła.

Wyróżniamy również dwa sposoby pobudzania automatyki SZR: o pełnym i przyspieszonym cyklu działania [2].

Działanie układów SZR

Układy SZR są dobierane do potrzeb konkretnych źródeł zasilania i obiektów, w których mają funkcjonować. SZR mogą być wykonane w obudowach termoutwardzalnych lub metalowych (stal, aluminium) jako rozwiązania wolno stojące (fundament, podstawka, cokół). SZR-y wykonywane są w różnych wersjach i konfiguracjach [3]. Najczęściej stosowane układy SZR pracujące w układzie sieć/zespół prądotwórczy lub sieć/sieć składają się z dwóch styczników o prądzie znamionowym zależnym od parametrów pracy układu lub pary wyłączników i układu kontrolującego napięcie sieci z możliwością regulacji parametrów zadziałania automatyki.

Układy takie są też wyposażane przez producentów w blokady (elektryczne i mechaniczne), uniemożliwiające jednoczesne zasilanie z obu źródeł. W układach SZR istotną rolę odgrywa maksymalny czas przerwy zasilania, która jest dobierana do warunków pracy odbiorników [1, 4]. W przypadku zasilania silników należy pamiętać o takim doborze czasu przerwy, który wytłumi napięcie szczątkowe silnika. W przypadku silników czas niezbędny do wytłumienia szczątkowego napięcia powinien być większy od 0,4 s.

Są jednak urządzenia, które wymagają ciągłego zasilania, tzn. takiego, które nie spowoduje rozejścia się wektora napięcia szczątkowego – w tym przypadku przerwa w dostawie napięcia nie powinna być większa niż 0,25 s. Na polskim rynku producentów i dystrybutorów układów SZR przeważają oferty gotowych układów lub modułów, które można zainstalować w już pracującym polu rozdzielni. Większość firm proponuje też swoim nabywcom możliwość zaprojektowania układu SZR dopasowanego do ich potrzeb.

Literatura

  1. J. Wiatr, M. Orzechowski, Poradnik projektanta elektryka, wyd. V, Warszawa 2012.
  2. Materiały firmy Relpol.
  3. Materiały firmy Biel.
  4. Materiały firmy JM Tronik.
  5. Materiały firmy Aniro.
  6. RMI z dnia 12.04.2002 r. (DzU nr 75/2002, poz. 690, z późn. zm.).

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!

Galeria zdjęć

Tytuł
przejdź do galerii

Komentarze

Copyright © 2004-2019 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
Portal Budowlany - Elektro.info.pl

Ta witryna wykorzystuje pliki cookies do przechowywania informacji na Twoim komputerze. Pliki cookies stosujemy w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. W każdym momencie możesz dokonać zmiany ustawień przeglądarki dotyczących cookies. Nim Państwo zaczną korzystać z naszego serwisu prosimy o zapoznanie się z naszą polityką prywatności oraz Informacją o Cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce Prywatności oraz Informacji o Cookies. Administratorem Państwa danych osobowych jest Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.K., nr KRS: 0000537655, z siedzibą w 04-112 Warszawa, ul. Karczewska 18, tel. +48 22 810-21-24, właściciel strony www.elektro.info.pl. Twoje Dane Osobowe będą chronione zgodnie z wytycznymi polityki prywatności www.elektro.info.pl oraz zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r i z Ustawą o ochronie danych osobowych Dz.U. 2018 poz. 1000 z dnia 10 maja 2018r.