elektro.info

Zaawansowane wyszukiwanie

Elektryczne instalacje tymczasowe rozwijane przez jednostki ochrony przeciwpożarowej w czasie akcji ratowniczo-gaśniczej

Bęben przewodowy stanowiący jednocześnie przedłużacz do przyłączania ręcznych odbiorników energii elektrycznej
Fot. J. Wiatr, W. Jaskółowski

Bęben przewodowy stanowiący jednocześnie przedłużacz do przyłączania ręcznych odbiorników energii elektrycznej


Fot. J. Wiatr, W. Jaskółowski

Obowiązujące wymagania w zakresie tymczasowych instalacji elektrycznych stosowanych przez jednostki ochrony przeciwpożarowej pozostawiają wiele do życzenia.

Zobacz także

Ela-compil sp. z o.o. Czy system wykrywania pożaru naprawdę chroni?

Czy system wykrywania pożaru naprawdę chroni? Czy system wykrywania pożaru naprawdę chroni?

W systemach bezpieczeństwa pożarowego dwa pojęcia – sterowanie i nadzorowanie – są często używane zamiennie, co bywa mylące. W rzeczywistości pełnią one odmienne funkcje, mają różne cele i wpływają na...

W systemach bezpieczeństwa pożarowego dwa pojęcia – sterowanie i nadzorowanie – są często używane zamiennie, co bywa mylące. W rzeczywistości pełnią one odmienne funkcje, mają różne cele i wpływają na efektywność całej instalacji. Rozumienie tych różnic jest kluczowe, jeśli zależy nam na niezawodnej ochronie życia i mienia.

mgr inż. Piotr Wasiucionek Zgodnie z warunkami technicznymi, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie [1], „Przeciwpożarowy wyłącznik prądu, odcinający dopływ prądu do wszystkich obwodów, z wyjątkiem obwodów zasilających instalacje i urządzenia, których funkcjonowanie jest niezbędne podczas pożaru, należy stosować w strefach pożarowych o kubaturze przekraczającej 1000 m3 lub zawierających strefy zagrożone wybuchem.

Zgodnie z warunkami technicznymi, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie [1], „Przeciwpożarowy wyłącznik prądu, odcinający dopływ prądu do wszystkich obwodów, z wyjątkiem obwodów zasilających instalacje i urządzenia, których funkcjonowanie jest niezbędne podczas pożaru, należy stosować w strefach pożarowych o kubaturze przekraczającej 1000 m3 lub zawierających strefy zagrożone wybuchem. Zgodnie z warunkami technicznymi, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie [1], „Przeciwpożarowy wyłącznik prądu, odcinający dopływ prądu do wszystkich obwodów, z wyjątkiem obwodów zasilających instalacje i urządzenia, których funkcjonowanie jest niezbędne podczas pożaru, należy stosować w strefach pożarowych o kubaturze przekraczającej 1000 m3 lub zawierających strefy zagrożone wybuchem.

Zgodnie z warunkami technicznymi, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie [1], „Przeciwpożarowy wyłącznik prądu, odcinający dopływ prądu do wszystkich obwodów, z wyjątkiem obwodów zasilających...

Zgodnie z warunkami technicznymi, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie [1], „Przeciwpożarowy wyłącznik prądu, odcinający dopływ prądu do wszystkich obwodów, z wyjątkiem obwodów zasilających instalacje i urządzenia, których funkcjonowanie jest niezbędne podczas pożaru, należy stosować w strefach pożarowych o kubaturze przekraczającej 1000 m sześc. lub zawierających strefy zagrożone wybuchem.*)

Redakcja Elektro.info.pl news Jubileuszowa konferencja „elektro.info” i Akademii Pożarniczej – ruszyły zapisy!

Jubileuszowa konferencja „elektro.info” i Akademii Pożarniczej – ruszyły zapisy! Jubileuszowa konferencja „elektro.info” i Akademii Pożarniczej – ruszyły zapisy!

Zapraszamy do udziału w wyjątkowej, dwudniowej konferencji techniczno-szkoleniowej „Ochrona przeciwpożarowa w instalacjach elektrycznych budynków zasilanych z odnawialnych źródeł energii”, organizowanej...

Zapraszamy do udziału w wyjątkowej, dwudniowej konferencji techniczno-szkoleniowej „Ochrona przeciwpożarowa w instalacjach elektrycznych budynków zasilanych z odnawialnych źródeł energii”, organizowanej wspólnie przez redakcję „elektro.info” i Akademię Pożarniczą. Tegoroczna edycja ma szczególny charakter – odbywa się w roku 25-lecia „elektro.info” i będzie jednym z najważniejszych wydarzeń branżowych przygotowanych z tej okazji.

Zgodnie z obowiązującymi zaleceniami rozwijana tymczasowa instalacja polowa powinna być wykonana w układzie zasilania TN-S, który pomimo swoich zalet nie zawsze jest możliwy do realizacji w trudnym lub uzbrojonym terenie, ponieważ wymaga on uziemiania punktu neutralnego generatora.

Ponadto przy warunkach zwarciowych, jakie gwarantuje generator zespołu prądotwórczego, nie zawsze jest możliwe zachowanie skutecznej ochrony przeciwporażeniowej, co zgodnie ze statystykami prowadzonymi przez PSP przejawia się w postaci wypadków rażenia prądem elektrycznym ratowników.

Artykuł przedstawia prosty i niezawodny sposób projektowania polowych instalacji tymczasowych rozwijanych podczas akcji ratowniczo-gaśniczej.

Szereg budynków ma instalacje przeciwpożarowe, których celem jest wykrycie pożaru i szybka reakcja w celu jego ugaszenia. W przypadku gdy pomimo zastosowanego systemu sygnalizacji pożaru, dochodzi do pożaru w pełni rozwiniętego, inne urządzenia przeciwpożarowe, których funkcjonowanie jest niezbędne w czasie pożaru, mają za zadanie wspomaganie jego gaszenia oraz wspomaganie ewakuacji ludzi uwięzionych w płonącym budynku.

Wielokrotnie w czasie akcji ratowniczo-gaśniczej ekipy ratownicze straży pożarnej, muszą wykorzystywać ręczne urządzenia elektryczne stanowiące wyposażenie wozów gaśniczych lub innych pojazdów znajdujących się na wyposażeniu jednostek ochrony przeciwpożarowej. W takim przypadku do ich zasilania wykorzystuje się zespoły prądotwórcze znajdujące się na wyposażeniu pojazdów pożarniczych.

Zatem ratownicy po przybyciu na miejsce zdarzenia stają przed problemem budowy tymczasowej instalacji elektrycznej (polowej sieci elektroenergetycznej) zasilanej z generatora zespołu prądotwórczego. W takim przypadku wymagania dotyczące jej budowy muszą przewidywać odpowiednio dobrane oprzewodowanie oraz system ochrony przeciwporażeniowej, który w dowolnych warunkach terenowych gwarantował będzie bezpieczną eksploatację zasilanych z niej urządzeń elektrycznych.

Spośród dostępnych środków ochrony przeciwporażeniowej zdefiniowanych w normie [4] warunki spełnić może jedynie sieć ochronna wykonana w układzie zasilania IU, który nie został zdefiniowany ww. normie. Układ ten również nie został zdefiniowany w normach wojskowych, gdzie zasilanie w warunkach polowych stanowi zagadnienie powszechne.

Normy wojskowe, mimo dość ostrych wymagań, określają wymagania dotyczące zasilania z zachowaniem uziemienia punktu neutralnego generatora oraz uziemiania wielokrotnego elementów zasilanych z generatora zespołu prądotwórczego.

W warunkach wojskowej infrastruktury polowej powszechnie wykorzystywany jest układ zasilania TN-S (układ zasilania TN-C powszechnie stosowany w sieciach elektroenergetycznych nn jest zabroniony do stosowania w instalacjach tymczasowych), co znajduje techniczne uzasadnienie oraz możliwości czasowe i terenowe (brak uzbrojenia terenu) na wykonanie uziemienia o wartości nie większej od 50 W (w przepisach krajowych, norma N SEP-E 001 [11] określa wymóg 5 W. Odnosi on się jednak do instalacji stacjonarnych i nie może mieć zastosowania w instalacjach tymczasowych).

Pomocne w tym zakresie mogą być normy niemieckie, opisane w publikacji [3]. Natomiast w przypadku akcji ratowniczo-gaśniczej, wymaganie takie stanowiłoby raczej nieporozumienie z uwagi na to, że uzyskanie rezystancji uziemienia o takiej wartości w trudnym terenie może stwarzać olbrzymie trudności i wymagać znacznego czasu opóźniając tym samym rozpoczęcie akcji.

Szczególne trudności pojawiają się w terenie uzbrojonym albo zaasfaltowanym, gdzie znalezienie miejsca na pogrążenie uziomu graniczy z cudem.

Podobnie w przypadku terenu o bardzo dużej rezystywności gruntu, wykonanie uziemienia o wymaganej rezystancji wymaga znacznego czasu, przez co należy kategorycznie odrzucić układ zasilania TN-S w warunkach akcji ratowniczo-gaśniczej, gdzie każda sekunda może decydować o jej powodzeniu.

Podobnie nieprzydatny jest układ IT, a układ TT do zasilania w warunkach polowych nie znajduje technicznego uzasadnienia.

Poniżej na rys. 1a, rys. 1b i rys. 1c zostały przedstawione układy zasilania wraz z oznaczonymi obwodami prądów zwarciowych:

b elektryczne instalacje tymczasowe rys01a

Rys. 1a. Układ zasilania TN-S wraz z obwodem prądów zwarciowych; Rys. J. Wiatr, W. Jaskółowski

b elektryczne instalacje tymczasowe rys01b

Rys. 1b. Układ zasilania TT wraz z obwodem prądów zwarciowych; Rys. J. Wiatr, W. Jaskółowski

We wszystkich tych układach zasilania niezbedne jest uziemienie, które nastręcza szereg problemów wykonawczych, co wymusza konieczność znalezienia prostszego rozwiązania pozwalającego na niemal natychmiastowe podanie zasilania po rozwinięciu polowej sieci elektroenergetycznej z zachowaniem wszelkich kanonów bezpieczeństwa.

b elektryczne instalacje tymczasowe rys01c

Rys. 1c. Układ zasilania IT wraz z obwodem prądów zwarciowych, gdzie: Ri – rezystancja, Ci – pojemność występująca pomiędzy żyłą przewodzącą a ziemią; Rys. J. Wiatr, W. Jaskółowski

Z pomocą przychodzi układ zasilania IU(I – części czynne izolowane, U – części przewodzące połączone z nieuziemionym przewodem wyrównawczym PBU).

Spotyka się również określenia:

  • separacja ochronna (obwodu wielu odbiorników) z urządzeniem UKSI działającym na wyłączenie,
  • system przewodów wyrównawczych PBU z układem UKSI do monitorowania stanu izolacji.

Ten układ nie jest objęty normalizacją krajową, a jego zastosowania są niepowszechne.

Schemat ideowo-blokowy zasilania tymczasowej instalacji elektrycznej wykonanej w układzie IU, zasilanej przez zespół prądotwórczy, przedstawia rys. 2.

b elektryczne instalacje tymczasowe rys02

Rys. 2. Schemat polowej linii elektroenergetycznej wykonanej w układzie IU; Rys. J. Wiatr, W. Jaskółowski

Z uwagi na brak krajowych wymagań w tym zakresie, pomocne okazały się normy niemieckie:

  • DIN 14686:2010-05 Feuerwehrwesen-Schaltschränke für fest eingebaute Stromerzeuger (Generatorsätze) ³ 12 kVA für den Einsatz Feuerwehrfahrzugen [1],
  • DIN 14686:2007-02 Feuerwehrwesen-Fest eingebaute Stromerzeugerkleiner 12 kVA für den Einsatz Feurewehrfahrzugen [2].

Należy zwrócić uwagę, że układ IU różni się od znanego powszechnie układu zasilania IT tym, że nie ma żadnego uziemienia. Części czynne są izolowane od ziemi, a części przewodzące dostępne są połączone z nieuziemionym przewodem wyrównawczym PBU.

W układzie tym podobnie jak w układzie zasilania IT występuje Układ Kontroli Stanu Izolacji (UKSI; ang. IMD – insulation monitoring devire), czyli urządzenie do monitorowania stanu izolacji doziemnej.

UKSI kontroluje stan izolacji całej instalacji tymczasowej i steruje podnapięciowym wyłącznikiem, który powoduje rozłączenie zasilania w przypadku zmniejszenia się rezystancji izolacji poniżej zadanego progu (zgodnie z normą PN-HD 60364-7-704:2010P Instalacje elektryczne niskiego napięcia. Część 7-704: Wymagania dotyczące specjalnych instalacji lub lokalizacji. Instalacje na terenie budowy lub rozbiórki - w zespołach prądotwórczych o mocy S ≤ 25 kVA można nie instalować UKSI, z czego korzystają producenci zespołów prądotwórczych. W celu zwiększenia bezpieczeństwa eksploatacji UKSI należy instalować w rozdzielnicy stanowiącej element ukompletowania instalacji tymczasowej stanowiącej wyposażenie samochodów pożarniczych). Musi on posiadać dwustopniowe nastawienie:

  • pierwszy próg uruchamiający sygnalizację optyczną i akustyczną w przypadku uzyskania przez zasilaną sieć polową rezystancji izolacji o wartości 150 W/V, czyli pojawienia się prądów doziemnych o wartości około 6 mA; w przypadku zdziałania sygnalizacji akustycznej może ona zostać wyłączona, podczas gdy sygnalizacja akustyczna pozostaje nadal aktywna,
  • drugi próg powodujący odłączenie zasilania od zasilanej sieci polowej w przypadku uzyskania przez zasilaną sieć polową rezystancji izolacji o wartości 100 W/V, czyli pojawienia się prądów doziemnych o wartości 10 mA, które stanowią gaśnicę samouwolnienia się w przypadku rażenia. W tym przypadku samoczynne wyłączenie zasilania powinno nastąpić w czasie nie dłuższym od 1 s.

W celu porównania, na rys. 3. został przedstawiony układ zasilania IT z przyłączonymi kilkoma odbiornikami.

W przeciwieństwie do układu zasilania IU każdy odbiornik ma uziemienie ochronne, które ze względów bezpieczeństwa powinno zostać wykonane jako zbiorowe obejmujące wszystkie odbiorniki zasilane z tego samego źródła. Czyli przekształcenie układu IU w układ IT polega na uziemieniu przewodu wyrównawczego PBU. Przedstawia to rys. 5., w którym zaznaczono drogę przepływu prądu zwarciowego przy zwarciu podwójnym.

b elektryczne instalacje tymczasowe rys05

Rys. 5. Droga prądu zwarciowego w układzie zasilania IT (a) oraz układzie zasilania IU (b), przy podwójnym zwarciu; rys. J. Wiatr, W. Jaskółowski

W tym miejscu należy zwrócić uwagę na to, że zespół prądotwórczy jest źródłem miękkim, którego impedancja zwarciowa w przeciwieństwie do Systemu Elektroenergetycznego ulega zmianom w dość szerokich granicach, uzyskując w stanie podprzejściowym zwarcia wartość około 10% znamionowej wartości impedancji znamionowej generatora (określonej wzorem ZnG = U2nG/SnG), w stanie przejściowym zwarcia około (30–40)% wartości znamionowej generatora, a w stanie ustalonym zwarcia wartość (200–300)% wartości znamionowej generatora. Zmienność impedancji zwarciowej generatora wynika ze zmienności drogi głównego strumienia magnetycznego generatora, co zostało przedstawione na rys. 4. (a, b, c). Widoczna na ­rys. 4d chwilowa stabilizacja impedancji zwarciowej generatora jest wynikiem działania automatyki forsowania wzbudzenia, która ustaje po 10 sekundach od chwili powstania zwarcia.

b elektryczne instalacje tymczasowe rys04

Rys. 4. Zmienność drogi strumienia magnetycznego w generatorze w stanie podprzejściowym zwarcia (a), przejściowym zwarcia (b), ustalonym zwarcia (c) oraz zmienność impedancji i prądów zwarciowych (d), gdzie: ZnG – impedancja znamionowa generatora, XnG – znamionowa reaktancja generatora [12]

Impedancja generatora zespołu prądotwórczego w czasie zwarcia podczas działania automatyki forsowania wzbudzenia może zostać wyrażona wzorem:

b elektryczne instalacje tymczasowe wzor01

Wzór 1

gdzie:

n – krotność prądu znamionowego generatora gwarantowana przez producenta podczas zwarć na zaciskach generatora przez 10 s (w nowoczesnych zespołach n = 3),

UnG – napięcie znamionowe aeratora, w [kV],

SnG – moc znamionowa pozorna generatora, w [MVA].

UWAGA

Do obliczeń praktycznych przyjmuje się Zk1G = Xk1G z uwagi na pomijalnie małą wartość rezystancji generatora nn, szacowaną jako 0,03·XnG.

Natomiast impedancja transformatora SN/nn, która nie ulega zmianom przez czas trwania zwarcia, może zostać określona wzorem:

b elektryczne instalacje tymczasowe wzor02

Wzór 2

Ponieważ napięcie zwarcia uk transformatora przyjmuje wartość 4,5% (w jednostkach względnych 0,045) dla mocy S ≤ 400 kVA oraz 6% (w jednostkach względnych 0,06) dla transformatorów o mocy S ≥ 630 kVA, stosunek impedancji generatora (w czasie 10 s, kiedy działa automatyka forsowania wzbudzenia) do impedancji transformatora wyniesie odpowiednio (SnT = SnG, UnT = UnG):

b elektryczne instalacje tymczasowe wzor03

Wzór 3

Zatem o taką względną wartość mniejsze będą prądy zwarciowe przy zasilaniu z generatora w stosunku do prądów zwarciowych zasilanych przez transformator SN/nn, o takiej samej mocy jak generator zespołu prądotwórczego, przyłączony do Systemu Elektroenergetycznego. Takie silne ograniczenie prądu zwarciowego płynącego z generatora zespołu prądotwórczego wynika z jego mocy zwarciowej, która jest nieporównywalnie mniejsza od mocy zwarciowej Systemu Elektroenergetycznego.

Zastosowanie układu zasilania IU powoduje, że przy pojedynczym zwarciu układ zasilania nie stwarza zagrożenia porażenia prądem elektrycznym, a prąd zwarciowy nie powoduje przerwania dostaw energii do zasilanych odbiorników.

Problemy pojawiają się dopiero przy podwójnym zwarciu. Dotyczą one samoczynnego wyłączenia co najmniej w jednym obwodzie objętym zwarciem.

Na rys. 5. został przedstawiony obwód prądu zwarciowego dla zwarć podwójnych w układzie zasilania IT oraz układzie zasilania IU.

Z analizy rys. 5. wynika, że brak uziemienia przewodu PBU nie ma żadnego wpływu na przebieg zwarcia przy wystąpieniu zwarcia podwójnego.

b elektryczne instalacje tymczasowe rys06

Rys. 6. Skutki doziemienia jednej z faz w układzie zasilania IT; rys. J. Wiatr, W. Jaskółowski

b elektryczne instalacje tymczasowe rys07

Rys. 7. Zobrazowanie zmienności napięć fazowych przy asymetrycznym zasilaniu w układzie, gdzie: IU – przykładowy rozkład wektorów napięć; rys. J. Wiatr, W. Jaskółowski

W układzie zasilania IT doziemienie jednej fazy skutkuje pojawianiem się na fazach nieuszkodzonych napięcia międzyfazowego, co symbolicznie przedstawia rys. 6.

Podobnie w układzie zasilania IU, w którym punktem odniesienia jest nieuziemiony przewód PBU. Pojawiało będzie się jednak napięcie UN, którego wektor układał będzie się w zależności od asymetrii obciążenia poszczególnych faz. Skutkowało to będzie zmiennością wartości napięć fazowych, które w zależności od wartości napięcia UN oraz położenia kątowego jego wektora, będą uzyskiwały różne wartości w stosunku do wartości znamionowych. Obrazuje to rys. 7.

W celu zapewnienia pełnego bezpieczeństwa, izolacja przyłączanych odbiorników do instalacji tymczasowej musi mieć izolację odporną na zwiększone wartości napięcia do wartości napięcia międzyfazowego. Dla uniknięcia tego niekorzystnego zjawiska optymalne jest stosowanie wyłącznie odbiorników trójfazowych symetrycznych.

Ponieważ w układzie IU przewód wyrównawczy PBU łączy wszystkie zasilane odbiorniki przy podwójnym zwarciu obwód zwarcia łudząco przypomina obwód zwarcia, jaki występuje w układzie zasilania TN. Stosunkowo łatwo można w tym przypadku spełnić warunek samoczynnego wyłączenia w co najmniej w jednym obwodzie objętym zwarciem.

W układzie przedstawionym na rys. 2. toleruje się wysokoimpedancyjne połączenie z ziemią odbiorników ustawianych na ziemi, z uwagi na nieistotny wpływ na warunki zasilania oraz warunki ochrony przeciwporażeniowej. Zaleca się, aby zespół prądotwórczy był wykonany w II klasie ochronności, podobnie jak odbiorniki przyłączane do rozwijanej instalacji tymczasowej wykonanej w układzie zasilania IU.

Kable stanowiące element polowej sieci elektroenergetycznej (instalacji tymczasowej) rozwijanej w warunkach akcji ratowniczo-gaśniczej lub akcji ratowniczej powinny mieć budowę co najmniej taką jak przewody oponowe typu H07RN-F o napięciu U0/U = 450/750 V, w których opona wykonana jest z niezapalnego kauczuku naeoprenowego, a żyły przewodzące są giętkie. Znacznie lepiej do tego celu nadają się przewody górnicze mające oponę olejoodporną i jednocześnie niepalną.

Z uwagi na przyjętą metodykę zasilania zasadne wydaje się stosowanie przewodów spełniających przedstawione wymagania, ale wykonane w taki sposób, aby oplot bezpośrednio pod powłoką zewnętrzną przewodu stanowił żyłę PBU.

Przykłady budowy przewodów możliwych do stosowania w instalacjach tymczasowych przedstawia rys. 8.

Najkorzystniejszą budowę ze względu na warunki eksploatacji ma przewód przedstawiony na rys. 8a, podczas gdy przewód przedstawiony na rys. 8c jest powszechnie dostępny na rynku.

b elektryczne instalacje tymczasowe rys08

Rys. 8. Przykład budowy przewodu stosowanego do budowy polowych sieci elektroenergetycznych stosowanych w jednostkach ochrony przeciwpożarowej; rys. J. Wiatr, W. Jaskółowski

Bardzo istotnym warunkiem zachowania bezpieczeństwa jest zakaz stosowania przewodów gołych jako przewodu PBU.

Okablowanie stanowiące wyposażenie samochodu pożarniczego powinno być zdublowane (jeden komplet oprzewodowania powinien stanowić zapas gotowy do użycia w przypadku uszkodzenia zestawu podstawowego) ze względu na zwiększoną niezawodność, tak by możliwa była wymiana w przypadku powstania uszkodzenia w czasie akcji ratowniczo-gaśniczej.

Osobnym problemem pozostają wymagania stawiane przyłączanym odbiorników elektrycznym. Powinny one być wykonane w II (urządzenia wykonane w II klasie ochronności mogą być przyłączane bez przyłączania przewodu wyrównawczego pomimo że jest on pożądany jako osobna żyła lub oplot w każdym przewodzie ruchomym) klasie ochronności i mieć izolację odporną na chwilowy wzrost napięcia powodowany asymetrią obciążeń poszczególnych faz.

b elektryczne instalacje tymczasowe fot01

Fot. 1. Bęben przewodowy stanowiący jednocześnie przedłużacz do przyłączania ręcznych odbiorników energii elektrycznej; fot. J. Wiatr, W. Jaskółowski

W skład ukompletowania polowej sieci elektroenergetycznej muszą wchodzić następujące elementy:

  • zespół prądotwórczy nn o mocy dobranej do mocy odbiorników,
  • dwa komplety kabli
  • oraz rozdzielnica wykonana w II klasie ochronności, do której przyłączane będą zasilane odbiorniki.

Przewody powinny znajdować się na bębnach z zainstalowanymi gniazdami umożliwiającymi przyłączanie odbiorników (fot. 1.).

Długość pojedynczej linii zasilającej nie powinna przekraczać wartości wynikającej z wartości dopuszczalnej pętli obwodu zwarciowego przyjmowanej jako R=1,5 W [3]. Długość tę można wyznaczyć ze wzoru:

b elektryczne instalacje tymczasowe wzor04

Wzór 4

gdzie:

γ – konduktywność żyły przewodzącej przewodu zasilającego, w [m/(W mm2)], dla miedzi γ = 55,

S – przekrój żyły przewodzącej przewodu zasilającego, w [mm2],

l  ≤  0,75·55·S = 41,25·S (wzór 5)

Długość będzie uzależniona od przekroju przewodu:

  • przy S = 2,5 mm2; l = 100 m,
  • przy S = 4 mm2; l = 160 m,
  • przy S = 6 mm2; l = 240 m.

Oprócz tego przy doborze przekroju linii zasilającej należy uwzględnić warunek spadku napięcia określany na ogólnych zasadach, opisanych w normach przedmiotowych oraz dostępnych publikacjach z zakresu doboru przewodów i kabli [6].

Ponieważ w polowych sieciach elektroenergetycznych stosowane są wyłącznie przewody i kable o żyłach miedzianych o przekroju nie większym od 50 mm2, przy dopuszczalnym spadku napięcia DUdop. = 5%, długość obwodu należy wyznaczyć z poniższych wzorów:

b elektryczne instalacje tymczasowe wzor06

dla obwodów jednofazowych (wzór 6)

b elektryczne instalacje tymczasowe wzor07

dla obwodów trójfazowych (wzór 7)

gdzie:

P – moc czynna przyłączanych odbiorników, w [W],

Un – napięcie międzyprzewodowe, w [V],

Uf – napięcie pomiędzy przewodem fazowym a przewodem neutralnym, w [V].

Ocenę samoczynnego wyłączenia zwarć przy zwarciu podwójnym, zobrazowanym na rys. 9., należy przeprowadzić z wykorzystaniem poniższych wzorów:

b elektryczne instalacje tymczasowe wzor08

Wzór 8

b elektryczne instalacje tymczasowe wzor09

Wzór 9

b elektryczne instalacje tymczasowe wzor10

Wzór 10

b elektryczne instalacje tymczasowe wzor11

Wzór 11

gdzie:

U0 – napięcie pomiędzy przewodem fazowym a nieuziemionym ­przewodem wyrównawczym PBU, w [V],

Z’S – impedancja obwodu zwarciowego (symbolicznie przedstawionego na rys. 9.), dla zwarć podwójnych bez udziału ziemi, w [Ω],

Ia – prąd wyłączający zasilanie przynajmniej w jednym obwodzie objętym zwarciem podwójnym, gwarantujący samoczynne wyłączenie w czasie nie dłuższym od określonego w normie PN-HD 60364-4-41[4], w [A],

Zk1G – impedancja zwarciowa generatora dla zwarć jednofazowych w czasie działania automatyki forsowania wzbudzenia, w [Ω],

UnG – napięcie znamionowe generatora, w [kV],

SnG – znamionowa moc pozorna generatora, w [mVA],

n – krotność prądu znamionowego gwarantowana przez producenta zespołu podczas zwarć na jego zaciskach, w [-],

l – długość obwodu zwarciowego, w [m],

S – przekrój przewodu, w [mm2],

γ – konduktywność przewodu, w [m/(Ω·mm2)],

Zl – impedancja linii zasilającej na odcinku objętym zwarciem, w [Ω].

b elektryczne instalacje tymczasowe rys09

Rys. 9. Obwód zwarcia dla prądu zwarciowego przy zwarciu podwójnym (droga przepływu prądu zwarciowego została oznaczona kolorem czerwonym); rys. J. Wiatr, W. Jaskółowski

W przypadku nieskutecznej ochrony przeciwporażeniowej realizowanej przez zabezpieczenia wzrostowe podczas zwarć podwójnych, można zastosować wyłączniki różnicowoprądowe, których zasadę działania przedstawia rys. 10.

Ponieważ prądy zwarciowe zamykają się w obwodzie zwarciowym, którego elementem jest przewód PBU, omijający przekładnik Ferrantiego wyłącznika różnicowoprądowego, należy uznać że podczas zwarć podwójnych warunek określony wzorem (8) zostanie spełniony. Wzór (11) jest uzupełnieniem rys. 10. i stanowi warunek poprawnego działania wyłącznika różnicowoprądowego.

Dobór przewodów stanowiących ukompletowanie instalacji tymczasowej należy realizować zgodnie z wymaganiami normy PN-IEC 60364-5-523:2002 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych. Dobór i montaż wyposażenia elektrycznego. Obciążalność długotrwała przewodów [5].

b elektryczne instalacje tymczasowe rys10

Rys. 10. Zasada działania wyłącznika różnicowoprądowego i warunek jego poprawnego funkcjonowania, gdzie: IL1; IL2; IL3 – prądy fazowe, IN – prąd w przewodzie neutralnym, IDn – znamionowy prąd różnicowy [5]

Na rys. 11. został przedstawiony przykładowy schemat zasilania instalacji tymczasowej budowanej w czasie akcji ratowniczo-gaśniczej zasilanej z generatora zespołu prądotwórczego w układzie zasilania IU.

Analiza rys. 10. oraz rys. 11. pozwala wyciągnąć wnioski, że wyłączniki różnicowoprądowe podczas zwarć podwójnych stanowią skuteczne zabezpieczenie przeciwporażeniowe i wyłączą co najmniej jeden z uszkodzonych obwodów w czasie zgodnym z wymaganiami normy [4].

b elektryczne instalacje tymczasowe rys11

Rys. 11. Przykładowy schemat zasilania instalacji tymczasowej rozwijanej podczas akacji ratowniczo-gaśniczej (UKSI musi gwarantować pomiar ciągłości przewodu PBU). Gniazda wtyczkowe o prądzie znamionowym powyżej 16 A powinny być wyposażone w rozłącznik oraz blokadę mechaniczną. W obwodach zasilanych z zespołów prądotwórczych dopuszcza się stosowanie gniazd wtyczkowych o prądzie znamionowym nie większym od 32 A; rys. J. Wiatr, W. Jaskółowski

Przykład

Należy sprawdzić warunki ochrony przeciwporażeniowej realizowanej przez samoczynne wyłączenie przy podwójnym zwarciu w instalacji tymczasowej zasilanej z generatora o mocy S =16 kVA w układzie IU. Długość obwodu l = 100 m. Zabezpieczenie S 302B16. Przewód miedziany o przekroju 6 mm2.

Warunek samoczynnego wyłączenia nie zostanie spełniony. Konieczne jest dobezpieczenie zasilanych obwodów wysokoczułymi wyłącznikami różnicowoprądowymi lub zastosowanie zespolonego aparatu zawierającego wyłącznik nadprądowy z wysokoczułym wyłącznikiem różnicowoprądowym. Takie rozwiązanie ze względu na małe wartości prądów zwarciowych zasilanych przez generator zespołu prądotwórczego jest konieczne w celu zachowania skutecznej ochrony od porażeń przy podwójnym zwarciu.

Uwaga! Praktyczną realizację treści artykułu znajdzie Czytelnik w publikacji Uproszczony projekt zestawu tymczasowej instalacji elektrycznej rozwijanej przez jednostki ochrony przeciwpożarowej w czasie akcji ratowniczo-gaśniczej.

Osobnym, ale bardzo ważnym problemem jest badanie stanu ochrony przeciwporażeniowej w instalacjach tymczasowych (tzw. polowych sieciach elektroenergetycznych stosowanych w jednostkach ochrony przeciwpożarowej). Do eksploatacji tych sieci niezbędna jest osoba przeszkolona w zakresie zasilania elektroenergetycznych urządzeń polowych, która po rozwinięciu tymczasowej instalacji powinna przeprowadzić uproszczoną procedurę sprawdzającą. Zakres sprawdzania powinien obejmować:

  • oględziny zespołu prądotwórczego,
  • oględziny rozdzielnicy,
  • stan połączeń sieci oraz działanie wyłączników różnicowoprądowych przez uruchomienie testu,
  • sprawdzenie ciągłości przewodu PBU.

Należy jednak zwrócić uwagę, że sprawdzenie działania wyłączników różnicowoprądowych powinno być wykonywane codziennie po objęciu służby przez zmianę dyżurną, co wiąże się z uruchomieniem zespołu prądotwórczego. Podobnie codziennemu sprawdzeniu podlega układ kontroli stanu izolacji (UKSI). Nie rzadziej niż raz w miesiącu należy z wykorzystaniem testera przeprowadzić pomiar rzeczywistego prądu zadziałania wyłączników różnicowoprądowych. Natomiast co trzy miesiące osoby wykwalifikowane powinny prowadzić kontrolę okresową obejmującą:

  • pomiar rezystancji izolacji prądnicy oraz przewodów czynnych instalacji względem nieuziemionego przewodu PBU,
  • pomiar rezystancji urządzeń odbiorczych lub pomiar równorzędny:
b elektryczne instalacje tymczasowe tab01

Tab. 1. Graniczne dopuszczalne wartości parametrów urządzeń odbiorczych przy sprawdzeniach okresowych według DIN VDE 0701/02702 [3]

  • prądu w przewodzie ochronnym dla odbiorników I klasy ochronności,
  • prądu dotykowego dla urządzeń odbiorczych w II klasie ochronności,
  • sprawdzanie ciągłości połączeń ochronnych oraz pomiar rezystancji przejścia pomiędzy częściami przewodzącymi dostępnymi jednocześnie.

Wyniki kontroli należy zapisywać w dzienniku eksploatacji polowego sprzętu elektrycznego stanowiącego wyposażenie samochodu pożarniczego. W tabeli 1. zostały przedstawione dopuszczalne wartości parametrów urządzeń odbiorczych przy sprawdzeniach odbiorczych i okresowych, określone w niemieckiej normie DIN VDE 0701/0702 [3].

Literatura

  1. DIN 14686:2010-05 Feuerwehrwesen-Schaltschränke für fest eingebaute Stromerzeuger (Generatorsätze) ≥ 12 kVA für den Einsatz Feuerwehrfahrzugen.
  2. DIN 14686:2007-02 Feuerwehrwesen-Fest eingebaute Stromerzeugerkleiner 12 kVA für den Einsatz Feurewehrfahrzugen.
  3. E. Musiał, Ochrona przeciwporażeniowa w instalacjach zasilanych z zespołów prądotwórczych spalinowo-elektrycznych, inpe nr 170-171 listopad-grudzień 2013 r.
  4. PN-HD 60364-4-41:2009 Instalacje elektryczne niskiego napięcia. Część 4-41. Ochrona dla zapewnienia bezpieczeństwa. Ochrona przed porażeniem elektrycznym.
  5. PN-IEC 60364-5-523:2002 Instalacje elektryczna w obiektach budowlanych. Dobór i montaż wyposażenia elektrycznego. Obciążalność długotrwała przewodów.
  6. J. Wiatr; M. Orzechowski Dobór przewodów i kabli elektrycznych niskiego napięcia – DW MEDIUM 2012
  7. J. Wiatr – Zespoły prądotwórcze w układach zasilania awaryjnego budynków – DW Medium 2010
  8. 8. DIN VDE 0701-0702:2008-06 Prüfung nach instandsetzung, Ändrung elektrischer Geräte Wiederhalung sprüfung elektrischer Geräte.
  9. PN-HD 60364-7-704:2008 Instalacje elektryczne niskiego napięcia. Część 7-704. Wymagania dotyczące specjalnych instalacji lub lokalizacji. Instalacje na terenie budowy i rozbiórki.
  10. PN-HD 60364-6 Instalacje elektryczne niskiego napięcia. Część 6. Sprawdzanie.
  11. N SEP-E 001 Sieci elektroenergetyczne niskiego napięcia. Ochrona przeciwporażeniowa.
  12. J. Wiatr ; M. Orzechowski Poradnik Projektanta Elektryka – DW MEDIUM 2012 – wydanie V
  13. PN-HD 60364-5-54 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych. Część 5-54. Dobór i montaż wyposażenia elektrycznego. Uziemienia, przewody ochronne i przewody połączeń wyrównawczych.
  14. PN-HD 60364-5-551:2003p Instalacje elektryczne niskiego napięcia. Dobór i montaż wyposażenia elektrycznego. Niskonapięciowe zespoły prądotwórcze.

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!

Galeria zdjęć

Tytuł
przejdź do galerii

Komentarze

Najnowsze produkty i technologie

Felicity Polska Pożar magazynu energii? Zanim obwinisz baterię, sprawdź przewody

Pożar magazynu energii? Zanim obwinisz baterię, sprawdź przewody Pożar magazynu energii? Zanim obwinisz baterię, sprawdź przewody

„Pożar domu jednorodzinnego. Zapalił się magazyn energii”. Takie nagłówki pojawiają się w mediach coraz częściej i za każdym razem wywołują to samo pytanie: czy baterie litowe w domu są bezpieczne? Odpowiedź...

„Pożar domu jednorodzinnego. Zapalił się magazyn energii”. Takie nagłówki pojawiają się w mediach coraz częściej i za każdym razem wywołują to samo pytanie: czy baterie litowe w domu są bezpieczne? Odpowiedź jest mniej sensacyjna niż nagłówek. Nowoczesny magazyn energii ma kilka warstw zabezpieczeń, które reagują, zanim zrobi się groźnie. Gdy dochodzi do pożaru, przyczyną nierzadko okazuje się nie sama bateria, lecz sposób, w jaki została podłączona. Czasem wystarczy jeden przewód mniej.

Redakcja Elektro.info.pl Firma eMKa zaprasza na szkolenia zawodowe

Firma eMKa zaprasza na szkolenia zawodowe Firma eMKa zaprasza na szkolenia zawodowe

Firma eMKa Szkolenia to dostawca usług edukacyjnych z 19-letnim doświadczeniem. Specjalizujemy się w podnoszeniu kwalifikacji zawodowych osób dorosłych i współpracujemy w sektorze B2B (fabryki, korporacje,...

Firma eMKa Szkolenia to dostawca usług edukacyjnych z 19-letnim doświadczeniem. Specjalizujemy się w podnoszeniu kwalifikacji zawodowych osób dorosłych i współpracujemy w sektorze B2B (fabryki, korporacje, sieci wielkopowierzchniowe etc. ), jednak zaopiekujemy się każdym klientem – nawet tym najmniejszym.

Finder Polska Sp. z o.o. news Finder Polska świętował 10-lecie na targach ENERGETAB 2026

Finder Polska świętował 10-lecie na targach ENERGETAB 2026 Finder Polska świętował 10-lecie na targach ENERGETAB 2026

Podczas targów ENERGETAB 2026 firma Finder Polska zaprezentowała swoje najnowsze rozwiązania z zakresu automatyki i zarządzania energią, m.in. programowalny przekaźnik OPTA oraz jego premierowe zastosowania....

Podczas targów ENERGETAB 2026 firma Finder Polska zaprezentowała swoje najnowsze rozwiązania z zakresu automatyki i zarządzania energią, m.in. programowalny przekaźnik OPTA oraz jego premierowe zastosowania. Targi były też okazją do świętowania – w tym roku Finder Polska obchodzi 10-lecie działalności!

APATOR SA SPV RM – regulator parku energii z funkcją strażnika mocy dla nowoczesnej generacji rozproszonej

SPV RM – regulator parku energii z funkcją strażnika mocy dla nowoczesnej generacji rozproszonej SPV RM – regulator parku energii z funkcją strażnika mocy dla nowoczesnej generacji rozproszonej

Rosnący udział odnawialnych źródeł energii w systemie elektroenergetycznym sprawia, że coraz większego znaczenia nabiera nie tylko sama produkcja energii, ale również jej bezpieczne, przewidywalne i zgodne...

Rosnący udział odnawialnych źródeł energii w systemie elektroenergetycznym sprawia, że coraz większego znaczenia nabiera nie tylko sama produkcja energii, ale również jej bezpieczne, przewidywalne i zgodne z wymaganiami operatorów zarządzanie. Farmy fotowoltaiczne, turbiny wiatrowe, instalacje biogazowe czy układy przemysłowe typu „zero eksport” wymagają dziś rozwiązań, które pozwalają kontrolować parametry pracy źródeł, ograniczać moc oddawaną do sieci oraz zapewniać skuteczną komunikację z systemami...

Relpol S.A. Stoisko Relpolu na Energetab 2026 było oblegane przez zwiedzających

Stoisko Relpolu na Energetab 2026 było oblegane przez zwiedzających Stoisko Relpolu na Energetab 2026 było oblegane przez zwiedzających

Na targach w Bielsku-Białej firma Relpol prezentowała nowoczesne urządzenia pomiarowe oraz rozwiązania wspierające zarządzanie energią. Ale stoisko Relpolu cieszyło się dużym zainteresowaniem nie tylko...

Na targach w Bielsku-Białej firma Relpol prezentowała nowoczesne urządzenia pomiarowe oraz rozwiązania wspierające zarządzanie energią. Ale stoisko Relpolu cieszyło się dużym zainteresowaniem nie tylko z powodu oferty produktowej – poza klientami i partnerami biznesowymi chętnie odwiedzali je też... amatorzy tostów i darta.

ELEKTROMETAL SA news Setki osób odwiedziło stoisko Elektrometal S.A. podczas ENERGETAB 2026

Setki osób odwiedziło stoisko Elektrometal S.A. podczas ENERGETAB 2026 Setki osób odwiedziło stoisko Elektrometal S.A. podczas ENERGETAB 2026

Elektrometal S.A. prezentował w Bielsku-Białej m.in. specjalistyczne oprawy oświetleniowe ewakuacyjne i do stref zagrożonych wybuchem. Mimo dość trudnej sytuacji na rynku, stoisko Elektrometalu odwiedziło...

Elektrometal S.A. prezentował w Bielsku-Białej m.in. specjalistyczne oprawy oświetleniowe ewakuacyjne i do stref zagrożonych wybuchem. Mimo dość trudnej sytuacji na rynku, stoisko Elektrometalu odwiedziło bardzo dużo obecnych i nowych klientów.

dr inż. Andrzej Książkiewicz - Astat Sp. z o.o. Wykorzystanie magazynów energii w obiektach przemysłowych i usługowych

Wykorzystanie magazynów energii w obiektach przemysłowych i usługowych Wykorzystanie magazynów energii w obiektach przemysłowych i usługowych

Bateryjne magazyny energii stanowią efektywne rozwiązanie problemu niezgodności profili generacji i zużycia w obiektach przemysłowych i usługowych. Zwiększają wykorzystanie energii z instalacji fotowoltaicznych...

Bateryjne magazyny energii stanowią efektywne rozwiązanie problemu niezgodności profili generacji i zużycia w obiektach przemysłowych i usługowych. Zwiększają wykorzystanie energii z instalacji fotowoltaicznych do maksymalnego stopnia, ograniczają moc szczytową, istotnie redukują koszty oraz poprawiają stabilność zasilania, bezpieczeństwo i ciągłość produkcji oraz możliwość pracy w trybie zasilania awaryjnego. Dostępne są jako zewnętrzne rozdzielnice lub kontenery dla większych mocy.

dr inż. Andrzej Książkiewicz - Astat Sp. z o.o. Stacjonarny analizator PQI-DA Smart – niezawodne narzędzie do monitorowania i rejestracji zakłóceń w sieciach elektroenergetycznych

Stacjonarny analizator PQI-DA Smart – niezawodne narzędzie do monitorowania i rejestracji zakłóceń w sieciach elektroenergetycznych Stacjonarny analizator PQI-DA Smart – niezawodne narzędzie do monitorowania i rejestracji zakłóceń w sieciach elektroenergetycznych

Współczesne sieci elektroenergetyczne – zarówno publiczne, jak i przemysłowe – stawiają czoła rosnącym wyzwaniom związanym z jakością energii elektrycznej. Dynamiczny rozwój odnawialnych źródeł energii,...

Współczesne sieci elektroenergetyczne – zarówno publiczne, jak i przemysłowe – stawiają czoła rosnącym wyzwaniom związanym z jakością energii elektrycznej. Dynamiczny rozwój odnawialnych źródeł energii, elektromobilności oraz urządzeń energoelektronicznych powoduje wzrost zjawisk zakłócających, takich jak poziom harmonicznych, asymetria napięć, migotanie światła czy wahania napięcia. W odpowiedzi na te wyzwania firma A. Eberle proponuje stacjonarny analizator PQI-DA Smart – urządzenie, które przeobraża...

www.morele.net Zasilacze komputerowe – jak dobrać moc i zabezpieczenia do nowoczesnego PC?

Zasilacze komputerowe – jak dobrać moc i zabezpieczenia do nowoczesnego PC? Zasilacze komputerowe – jak dobrać moc i zabezpieczenia do nowoczesnego PC?

Składając nowy komputer, łatwo dać się ponieść emocjom i wydać lwią część budżetu na potężną kartę graficzną czy szybki procesor. Zasilacz? Często ląduje w koszyku na samym końcu, wybierany "po taniości"....

Składając nowy komputer, łatwo dać się ponieść emocjom i wydać lwią część budżetu na potężną kartę graficzną czy szybki procesor. Zasilacz? Często ląduje w koszyku na samym końcu, wybierany "po taniości". To błąd, który w najlepszym razie kończy się nagłymi resetami systemu, a w najgorszym – dosłownym spaleniem drogich podzespołów. Zasilacz to serce całego PC. Zobacz, jak mądrze dobrać jego moc do nowoczesnego sprzętu i na jakie zabezpieczenia zwrócić uwagę, by zyskać pancerne bezpieczeństwo i absolutny...

DEHN POLSKA sp. z o.o. Skuteczność zintegrowanych systemów ochrony przed przepięciami o częstotliwości sieciowej (POP) w instalacjach niskiego napięcia

Skuteczność zintegrowanych systemów ochrony przed przepięciami o częstotliwości sieciowej (POP) w instalacjach niskiego napięcia Skuteczność zintegrowanych systemów ochrony przed przepięciami o częstotliwości sieciowej (POP) w instalacjach niskiego napięcia

Powszechna obecność wrażliwych urządzeń elektronicznych we współczesnych instalacjach niskiego napięcia modyfikuje wymagania w zakresie ich ochrony. Podczas gdy zagrożenia wywołane przejściowymi wyładowaniami...

Powszechna obecność wrażliwych urządzeń elektronicznych we współczesnych instalacjach niskiego napięcia modyfikuje wymagania w zakresie ich ochrony. Podczas gdy zagrożenia wywołane przejściowymi wyładowaniami atmosferycznymi są powszechnie uwzględniane w procesach projektowych, poważny problem eksploatacyjny stanowią długotrwałe wzrosty napięcia o częstotliwości sieciowej. Tradycyjne ograniczniki chroniące przed przepięciami atmosferycznymi i łączeniowymi (SPD) okazują się wobec nich nieskuteczne....

Nexans Power Accessories Poland Sp. z o.o. Nexans Power Accessories pokaże swoje rozwiązania na targach ENERGETAB 2026

Nexans Power Accessories pokaże swoje rozwiązania na targach ENERGETAB 2026 Nexans Power Accessories pokaże swoje rozwiązania na targach ENERGETAB 2026

Nexans Power Accessories Poland Sp. z o.o. jest cenionym dostawcą prefabrykowanych akcesoriów i osprzętu kablowego niskiego, średniego i wysokiego napięcia. Swoje najlepsze rozwiązania firma zaprezentuje...

Nexans Power Accessories Poland Sp. z o.o. jest cenionym dostawcą prefabrykowanych akcesoriów i osprzętu kablowego niskiego, średniego i wysokiego napięcia. Swoje najlepsze rozwiązania firma zaprezentuje na stoisku G 9 podczas targów ENERGETAB 2026.

HYBRYD Sp.z o.o. Na czym polega przegląd oświetlenia awaryjnego i co musi być sprawdzone?

Na czym polega przegląd oświetlenia awaryjnego i co musi być sprawdzone? Na czym polega przegląd oświetlenia awaryjnego i co musi być sprawdzone?

Sprawne oświetlenie awaryjne ma zapewnić bezpieczną ewakuację w przypadku zaniku zasilania. Aby system działał prawidłowo w sytuacji zagrożenia, konieczne jest jego regularne sprawdzanie. Taki przegląd...

Sprawne oświetlenie awaryjne ma zapewnić bezpieczną ewakuację w przypadku zaniku zasilania. Aby system działał prawidłowo w sytuacji zagrożenia, konieczne jest jego regularne sprawdzanie. Taki przegląd obejmuje ocenę stanu technicznego instalacji, testy działania oraz weryfikację dokumentacji, dzięki czemu można wykryć usterki, zanim wpłyną na bezpieczeństwo użytkowników obiektu.

INNPRO Robert Błędowski Sp. z o.o. Ciepło ucieka przez okno, a rachunek rośnie. Jak ograniczyć straty w wynajmowanym apartamencie?

Ciepło ucieka przez okno, a rachunek rośnie. Jak ograniczyć straty w wynajmowanym apartamencie? Ciepło ucieka przez okno, a rachunek rośnie. Jak ograniczyć straty w wynajmowanym apartamencie?

Zimowy dzień, temperatura spada poniżej zera, a Ty wchodzisz do apartamentu tuż po wyjeździe gości – w sypialni otwarte na oścież okno i rozgrzany grzejnik. Konsekwencje pojawią się później, gdy zostaniesz...

Zimowy dzień, temperatura spada poniżej zera, a Ty wchodzisz do apartamentu tuż po wyjeździe gości – w sypialni otwarte na oścież okno i rozgrzany grzejnik. Konsekwencje pojawią się później, gdy zostaniesz obciążony rachunkiem za prąd. Możesz oczywiście przypominać o wyłączaniu ogrzewania na czas wietrzenia, dopisać kolejną zasadę do regulaminu czy umieścić wskazówkę przy oknie. Nie każda osoba podczas kilkudniowego pobytu będzie jednak pamiętać o wszystkich zaleceniach gospodarza. A co, gdyby ogrzewanie...

Relpol S.A. Relpol na Energetab 2026

Relpol na Energetab 2026 Relpol na Energetab 2026

Zapraszamy do hali A, na stoisko nr 10, gdzie będzie można po raz pierwszy poznać najnowsze propozycje Relpol przygotowane z myślą o nowoczesnych instalacjach elektrycznych.

Zapraszamy do hali A, na stoisko nr 10, gdzie będzie można po raz pierwszy poznać najnowsze propozycje Relpol przygotowane z myślą o nowoczesnych instalacjach elektrycznych.

Impakt S.A. ARMAC rozwija ofertę zasilania awaryjnego. Nowe UPS-y 6 i 10 kVA na targach ENERGETAB

ARMAC rozwija ofertę zasilania awaryjnego. Nowe UPS-y 6 i 10 kVA na targach ENERGETAB ARMAC rozwija ofertę zasilania awaryjnego. Nowe UPS-y 6 i 10 kVA na targach ENERGETAB

ARMAC to polska marka specjalizująca się w rozwiązaniach służących ochronie i stabilizacji zasilania urządzeń elektrycznych, a jej oferta obejmuje zasilacze awaryjne UPS, akumulatory, moduły bateryjne...

ARMAC to polska marka specjalizująca się w rozwiązaniach służących ochronie i stabilizacji zasilania urządzeń elektrycznych, a jej oferta obejmuje zasilacze awaryjne UPS, akumulatory, moduły bateryjne oraz urządzenia ochrony przeciwprzepięciowej przeznaczone zarówno dla użytkowników domowych, jak i odbiorców biznesowych. Marka koncentruje się na tworzeniu kompatybilnych rozwiązań, z których można budować systemy ochrony energetycznej dostosowane do konkretnych zastosowań.

ZnakDirect sp. z o.o. Znak Direct – znaczniki kablowe i inne oznakowania projektowane online

Znak Direct – znaczniki kablowe i inne oznakowania projektowane online Znak Direct – znaczniki kablowe i inne oznakowania projektowane online

Czytelne i trwałe oznakowanie urządzeń, przewodów, kabli, szaf sterowniczych oraz elementów instalacji ma duże znaczenie dla bezpieczeństwa pracy, sprawnego montażu i późniejszej obsługi technicznej. Firma...

Czytelne i trwałe oznakowanie urządzeń, przewodów, kabli, szaf sterowniczych oraz elementów instalacji ma duże znaczenie dla bezpieczeństwa pracy, sprawnego montażu i późniejszej obsługi technicznej. Firma Znak Direct oferuje szeroki wybór tabliczek, oznaczników, naklejek i znaków przeznaczonych dla przemysłu, elektroinstalatorów, automatyków, producentów maszyn oraz wykonawców instalacji technicznych.

APATOR SA Energia pod pełną kontrolą

Energia pod pełną kontrolą Energia pod pełną kontrolą

Farma fotowoltaiczna jest dziś często punktem wyjścia do inwestycji w odnawialne źródła energii. Po uruchomieniu szybko okazuje się jednak, że sama produkcja energii nie przesądza jeszcze o efektywności...

Farma fotowoltaiczna jest dziś często punktem wyjścia do inwestycji w odnawialne źródła energii. Po uruchomieniu szybko okazuje się jednak, że sama produkcja energii nie przesądza jeszcze o efektywności przedsięwzięcia. Źródło musi bezpiecznie współpracować z siecią, reagować na warunki w punkcie przyłączenia, uwzględniać profil odbioru i możliwości magazynowania energii. Coraz większe znaczenie ma więc nie tylko moc zainstalowana, lecz także zdolność do zarządzania całym układem.

Zakład Elektroniczny „POLLIN” Wojciech Polak Ciągłość zasilania w rozdzielnicy – jak uniknąć kosztownych błędów

Ciągłość zasilania w rozdzielnicy – jak uniknąć kosztownych błędów Ciągłość zasilania w rozdzielnicy – jak uniknąć kosztownych błędów

Awaria zasilania nie zawsze oznacza całkowity brak napięcia – często problem jest znacznie bardziej złożony. Dowiedz się, czym różnią się urządzenia AZF, SZR, WN, WP i KSB oraz kiedy ich zastosowanie naprawdę...

Awaria zasilania nie zawsze oznacza całkowity brak napięcia – często problem jest znacznie bardziej złożony. Dowiedz się, czym różnią się urządzenia AZF, SZR, WN, WP i KSB oraz kiedy ich zastosowanie naprawdę ma sens. W artykule pokazujemy, jak właściwy dobór aparatury skraca czas diagnostyki, ogranicza przestoje i zwiększa niezawodność rozdzielnicy. To praktyczny przewodnik dla projektantów, instalatorów i wszystkich odpowiedzialnych za ciągłość zasilania.

Ei Electronics Sp. z o. o. Certyfikat CNBOP-PIB dla instalatorów czujników. Trwają zapisy na kolejne edycje szkoleń

Certyfikat CNBOP-PIB dla instalatorów czujników. Trwają zapisy na kolejne edycje szkoleń Certyfikat CNBOP-PIB dla instalatorów czujników. Trwają zapisy na kolejne edycje szkoleń

Po trzech z dziewięciu zaplanowanych na 2026 rok edycji ogólnopolskiego programu certyfikowanych szkoleń dla instalatorów autonomicznych czujników dymu, tlenku węgla, gazu i ciepła, organizatorzy udostępniają...

Po trzech z dziewięciu zaplanowanych na 2026 rok edycji ogólnopolskiego programu certyfikowanych szkoleń dla instalatorów autonomicznych czujników dymu, tlenku węgla, gazu i ciepła, organizatorzy udostępniają kolejne terminy. Do końca roku odbędzie się jeszcze sześć edycji. Każda zakończy się walidacją przeprowadzoną przez CNBOP-PIB, a uczestnicy, którzy pomyślnie przejdą egzamin, otrzymają certyfikat potwierdzający zdobyte kwalifikacje.

mgr inż. Marcin Szkudniewski, mgr inż. Adam Szczepanik, SONEL S.A. Ciągły monitoring jakości energii elektrycznej ze stacjonarnym analizatorem Sonel PQM-750

Ciągły monitoring jakości energii elektrycznej ze stacjonarnym analizatorem Sonel PQM-750 Ciągły monitoring jakości energii elektrycznej ze stacjonarnym analizatorem Sonel PQM-750

Analizator PQM-750 to odpowiedź firmy Sonel na rosnące wymagania rynku energetycznego. Stworzony z myślą o precyzyjnym, ciągłym monitoringu parametrów sieci, wyróżnia się kompaktową budową, modułową konstrukcją...

Analizator PQM-750 to odpowiedź firmy Sonel na rosnące wymagania rynku energetycznego. Stworzony z myślą o precyzyjnym, ciągłym monitoringu parametrów sieci, wyróżnia się kompaktową budową, modułową konstrukcją oraz zaawansowaną funkcjonalnością.

TREVOS POLAND Sp. z o.o. Oświetlenie przemysłowe pod presją bezpieczeństwa

Oświetlenie przemysłowe pod presją bezpieczeństwa Oświetlenie przemysłowe pod presją bezpieczeństwa

Rosnące wymagania dotyczące efektywności energetycznej, bezpieczeństwa pracy oraz niezawodności instalacji sprawiają, że oświetlenie przemysłowe staje się jednym z kluczowych elementów nowoczesnych zakładów...

Rosnące wymagania dotyczące efektywności energetycznej, bezpieczeństwa pracy oraz niezawodności instalacji sprawiają, że oświetlenie przemysłowe staje się jednym z kluczowych elementów nowoczesnych zakładów produkcyjnych i centrów logistycznych. Szczególnego znaczenia nabierają dziś również rozwiązania przeznaczone do stref zagrożonych wybuchem. O wyzwaniach związanych z doborem oświetlenia przemysłowego, specyfice wymagań w strefach zagrożonych wybuchem oraz planach rozwoju firmy w Polsce rozmawiamy...

Skład Techniczny Sp. z o.o. Jaką temperaturą grzać termokurczki z klejem, by klej uszczelnił połączenie

Jaką temperaturą grzać termokurczki z klejem, by klej uszczelnił połączenie Jaką temperaturą grzać termokurczki z klejem, by klej uszczelnił połączenie

Prawidłowa temperatura podczas obkurczania termokurczek z klejem ma bezpośredni wpływ na szczelność połączenia. Zbyt słabe podgrzanie nie pozwoli klejowi wypełnić wszystkich szczelin, natomiast nieprawidłowa...

Prawidłowa temperatura podczas obkurczania termokurczek z klejem ma bezpośredni wpływ na szczelność połączenia. Zbyt słabe podgrzanie nie pozwoli klejowi wypełnić wszystkich szczelin, natomiast nieprawidłowa technika może pogorszyć efekt końcowy. Sprawdź, jakie wartości temperatury są wymagane i na co zwrócić uwagę podczas całego procesu.

Finder Polska Sp. z o.o. news Finder Polska zaprasza na targi ENERGETAB 2026!

Finder Polska zaprasza na targi ENERGETAB 2026! Finder Polska zaprasza na targi ENERGETAB 2026!

Podczas tegorocznej edycji targów ENERGETAB firma Finder Polska zaprezentuje najnowsze rozwiązania z zakresu automatyki i zarządzania energią. Na stoisku A55 zaprezentowane zostaną m.in. programowalny...

Podczas tegorocznej edycji targów ENERGETAB firma Finder Polska zaprezentuje najnowsze rozwiązania z zakresu automatyki i zarządzania energią. Na stoisku A55 zaprezentowane zostaną m.in. programowalny przekaźnik OPTA oraz jego premierowe zastosowania. Odwiedzający będą mogli zobaczyć również demonstracyjne stanowisko ze sterownikiem Finder OPTA z zaimplementowaną aplikacją AI do zbierania i analizy danych z sieci elektrycznej i układów automatyki.

ELEKTROMETAL SA news Nowa moc oświetlenia przemysłowego i Ex – ELEKTROMETAL S.A. na ENERGETAB 2026

Nowa moc oświetlenia przemysłowego i Ex – ELEKTROMETAL S.A. na ENERGETAB 2026 Nowa moc oświetlenia przemysłowego i Ex – ELEKTROMETAL S.A. na ENERGETAB 2026

Ponad 75 lat innowacji, polski kapitał i własne zaplecze badawcze – ELEKTROMETAL S.A.

Ponad 75 lat innowacji, polski kapitał i własne zaplecze badawcze – ELEKTROMETAL S.A.

Livoltek Poland Przemysłowe magazyny energii w praktyce: jak obniżyć koszty energii i zwiększyć autonomię instalacji PV w segmencie C&I

Przemysłowe magazyny energii w praktyce: jak obniżyć koszty energii i zwiększyć autonomię instalacji PV w segmencie C&I Przemysłowe magazyny energii w praktyce: jak obniżyć koszty energii i zwiększyć autonomię instalacji PV w segmencie C&I

„Rosnące koszty energii, niestabilność sieci i coraz bardziej restrykcyjne warunki przyłączeniowe sprawiają, że magazynowanie energii przestaje być opcją – staje się elementem architektury każdej poważnej...

„Rosnące koszty energii, niestabilność sieci i coraz bardziej restrykcyjne warunki przyłączeniowe sprawiają, że magazynowanie energii przestaje być opcją – staje się elementem architektury każdej poważnej instalacji fotowoltaicznej w segmencie przemysłowym i komercyjnym. Inwestorzy, przedsiębiorstwa i właściciele farm PV stoją dziś przed pytaniem: czy wdrożyć przemysłowy magazyn energii oraz który system wybrać, żeby projekt był rentowny od pierwszego dnia eksploatacji” – Sebastian Fibrand, Country...

PSI Polska Sp. z o.o. news PSI pokaże swoje najlepsze rozwiązania na targach ENERGETAB 2026

PSI pokaże swoje najlepsze rozwiązania na targach ENERGETAB 2026 PSI pokaże swoje najlepsze rozwiązania na targach ENERGETAB 2026

PSI jest międzynarodową firmą obecną na rynku od ponad 57 lat, która na podstawie własnego oprogramowania zapewnia kompleksowe rozwiązania dla wielu branż: produkcji, logistyki czy przemysłu chemicznego....

PSI jest międzynarodową firmą obecną na rynku od ponad 57 lat, która na podstawie własnego oprogramowania zapewnia kompleksowe rozwiązania dla wielu branż: produkcji, logistyki czy przemysłu chemicznego. Rozwiązania PSI wykorzystywane są na całym świecie do optymalizacji przepływu energii i materiałów, przeznaczonych dla przedsiębiorstw użyteczności publicznej i przemysłu. Zapraszamy do spotkań podczas targów ENERGETAB!

dr inż. Andrzej Książkiewicz - Astat Sp. z o.o. Energoelektroniczne kompensatory mocy biernej ASTec SVG dużej mocy

Energoelektroniczne kompensatory mocy biernej ASTec SVG dużej mocy Energoelektroniczne kompensatory mocy biernej ASTec SVG dużej mocy

Rosnące wymagania dotyczące jakości energii elektrycznej oraz dynamiczna zmienność obciążeń w zakładach przemysłowych czynią kompensację mocy biernej kluczową z perspektywy technicznej i ekonomicznej....

Rosnące wymagania dotyczące jakości energii elektrycznej oraz dynamiczna zmienność obciążeń w zakładach przemysłowych czynią kompensację mocy biernej kluczową z perspektywy technicznej i ekonomicznej. W obliczu wzrastających kosztów energii biernej oraz konieczności spełnienia rygorystycznych norm, coraz większą rolę odgrywają nowoczesne rozwiązania, takie jak statyczne generatory mocy biernej (SVG) o prądzie znamionowym 150 A i 200 A. Dzięki zaawansowanym parametrom, możliwościom rozbudowy i dynamicznej...

dr inż. Andrzej Książkiewicz - Astat Sp. z o.o. Stabilizacja napięcia w układach zasilania obiektów krytycznych – rozwiązania MSR i MST

Stabilizacja napięcia w układach zasilania obiektów krytycznych – rozwiązania MSR i MST Stabilizacja napięcia w układach zasilania obiektów krytycznych – rozwiązania MSR i MST

Wahania napięcia w sieciach elektrycznych to powszechny problem, który może prowadzić do awarii urządzeń czy przerw w produkcji. Według normy PN-EN 50160, dopuszczalne odchylenia napięcia to ±10%, jednak...

Wahania napięcia w sieciach elektrycznych to powszechny problem, który może prowadzić do awarii urządzeń czy przerw w produkcji. Według normy PN-EN 50160, dopuszczalne odchylenia napięcia to ±10%, jednak wiele urządzeń przemysłowych wymaga znacznie wyższej stabilności.

APATOR SA Licznik na szynę TH35 (DIN) – REMIZ 3

Licznik na szynę TH35 (DIN) – REMIZ 3 Licznik na szynę TH35 (DIN) – REMIZ 3

W dobie rosnących kosztów energii i zaostrzających się norm efektywności energetycznej, precyzyjna analityka staje się fundamentem nowoczesnego zarządzania infrastrukturą. REMIZ 3 to licznik energii elektrycznej,...

W dobie rosnących kosztów energii i zaostrzających się norm efektywności energetycznej, precyzyjna analityka staje się fundamentem nowoczesnego zarządzania infrastrukturą. REMIZ 3 to licznik energii elektrycznej, który łączy kompaktową budowę na szynie DIN z funkcjonalnością zaawansowanych jednostek pomiarowych ze zdalnym odczytem.

Grupa Pracuj S.A. Assessment center – czym jest i dlaczego coraz częściej pojawia się w rekrutacji specjalistów?

Assessment center – czym jest i dlaczego coraz częściej pojawia się w rekrutacji specjalistów? Assessment center – czym jest i dlaczego coraz częściej pojawia się w rekrutacji specjalistów?

W branżach technicznych, w których od kandydatów oczekuje się nie tylko wiedzy, lecz także samodzielności, odpowiedzialności, umiejętności pracy pod presją oraz dobrej organizacji, tradycyjna rozmowa kwalifikacyjna...

W branżach technicznych, w których od kandydatów oczekuje się nie tylko wiedzy, lecz także samodzielności, odpowiedzialności, umiejętności pracy pod presją oraz dobrej organizacji, tradycyjna rozmowa kwalifikacyjna nie zawsze wystarcza. CV pokazuje doświadczenie, rozmowa pozwala poznać motywację, ale dopiero praktyczne zadania pokazują, jak kandydat naprawdę działa w sytuacjach zbliżonych do codziennych wyzwań zawodowych. Właśnie dlatego coraz większą popularność zyskuje assessment center – metoda...

Copyright © 2004-2019 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
Portal Budowlany - Elektro.Info.pl