elektro.info

Zaawansowane wyszukiwanie

Świat elektroniki spotyka się w Monachium – TME na electronica 2026 »

Świat elektroniki spotyka się w Monachium – TME na electronica 2026 » Świat elektroniki spotyka się w Monachium – TME na electronica 2026 »

Narzędzia, na których możesz polegać w energetyce i kolejnictwie

Narzędzia, na których możesz polegać w energetyce i kolejnictwie Narzędzia, na których możesz polegać w energetyce i kolejnictwie

Redakcja Elektro.info.pl news Wystartowała budowa największej morskiej farmy wiatrowej

Wystartowała budowa największej morskiej farmy wiatrowej Wystartowała budowa największej morskiej farmy wiatrowej

Jak podaje portal gramwzielone.pl, wystartowała budowa największej farmy wiatrowej – projekt Dogger Bank o mocy 3,6 GW powstaje w brytyjskiej części Morza Północnego. Realizują go brytyjski deweloper SSE...

Jak podaje portal gramwzielone.pl, wystartowała budowa największej farmy wiatrowej – projekt Dogger Bank o mocy 3,6 GW powstaje w brytyjskiej części Morza Północnego. Realizują go brytyjski deweloper SSE Renewables i norweski koncern paliwowy Equinor.

Technologie transmisji danych w sieciach komórkowych i ich zastosowanie do zdalnego nadzoru i pomiarów w rozproszonych systemach elektroenergetycznych

System zdalnego opomiarowania infrastruktury elektroenergetycznej

System zdalnego opomiarowania infrastruktury elektroenergetycznej

Obecne systemy elektroenergetyczne coraz częściej wyposażane są w mikroprocesorowe sterowniki pozwalające na automatyczne wykonywanie szerokiego zakresu czynności związanych z pomiarami wybranych parametrów sieci elektroenergetycznej, monitorowaniem jej stanu, a często także sterowaniem urządzeniami znajdującymi się w takiej sieci. Dotyczy to zwłaszcza tzw. inteligentnych instalacji elektrycznych (ang. Smart Grids). Ponieważ sieci elektroenergetyczne stanowią zazwyczaj struktury o charakterze rozproszonym, istnieje konieczność zapewnienia możliwości wymiany informacji pomiędzy sterownikami znajdującymi się w odległych lokalizacjach i serwerami, które realizują zbieranie danych z poszczególnych sterowników, wysyłają do nich komendy sterujące oraz zapewniają współpracę z pulpitami operatorskimi. Jest to tzw. komunikacja M2M (Machine to Machine).

Zobacz także

dr inż. Karol Kuczyński Pomiary jakości energii elektrycznej – zagadnienia wybrane

Pomiary jakości energii elektrycznej – zagadnienia wybrane Pomiary jakości energii elektrycznej – zagadnienia wybrane

Jakość energii elektrycznej dostarczanej do urządzeń elektrycznych ma coraz większe znaczenie. Wynika to z zastosowania w przemyśle oraz urządzeniach codziennego użytku zaawansowanej elektroniki wrażliwej...

Jakość energii elektrycznej dostarczanej do urządzeń elektrycznych ma coraz większe znaczenie. Wynika to z zastosowania w przemyśle oraz urządzeniach codziennego użytku zaawansowanej elektroniki wrażliwej na zakłócenia zasilania. Efektem zaburzeń występujących w sieciach elektroenergetycznych są: migotanie światła i monitorów, utrata danych po zawieszeniu się systemu komputerowego, przegrzewanie się transformatorów i silników oraz częste zadziałania układów zabezpieczających. Nieprzewidziane i niezauważone...

mgr inż. Grzegorz Loska Zmiany wartości pomiarowej impedancji pętli zwarcia w rzeczywistych niskonapięciowych sieciach IT

Zmiany wartości pomiarowej impedancji pętli zwarcia w rzeczywistych niskonapięciowych sieciach IT Zmiany wartości pomiarowej impedancji pętli zwarcia w rzeczywistych niskonapięciowych sieciach IT

Przy pomiarach impedancji pętli zwarcia w przemysłowych, niskonapięciowych sieciach IT występuje wiele czynników wpływających na dokładność pomiarów. Wartości wyznaczonych pomiarowo impedancji pętli zwarcia...

Przy pomiarach impedancji pętli zwarcia w przemysłowych, niskonapięciowych sieciach IT występuje wiele czynników wpływających na dokładność pomiarów. Wartości wyznaczonych pomiarowo impedancji pętli zwarcia są często znacząco różne od wartości otrzymanych na podstawie obliczeń. Mają na to wpływ czynniki związane z zastosowaną metodą pomiarową (sposób uziemienia na czas pomiarów punktu neutralnego transformatora zasilającego), a także konfiguracja samej sieci IT, w której wykonujemy pomiary, oraz...

mgr inż. Roman Domański Metody pomiaru rezystancji uziemienia (część 2.)

Metody pomiaru rezystancji uziemienia (część 2.) Metody pomiaru rezystancji uziemienia (część 2.)

Opisane w pierwszej części artykułu („elektro.info” 11/2025) założenia teoretyczne znajdują swoje odzwierciedlenie w szeregu praktycznych metod pomiarowych, zaimplementowanych w nowoczesnych przyrządach....

Opisane w pierwszej części artykułu („elektro.info” 11/2025) założenia teoretyczne znajdują swoje odzwierciedlenie w szeregu praktycznych metod pomiarowych, zaimplementowanych w nowoczesnych przyrządach. Wybór odpowiedniej metody zależy od rodzaju i rozległości badanego systemu uziemiającego oraz warunków terenowych.

Streszczenie

W artykule przedstawione zostały technologie transmisji danych wykorzystywane w kolejnych generacjach telekomunikacyjnych sieci komórkowych w kontekście ich zastosowania w aplikacjach typu M2M, takich jak monitorowanie rozproszonych systemów elektroenergetycznych. Omówione zostały metody przyłączania modemów komórkowych do systemów mikroprocesorowych oraz przedstawiono przykładową strukturę systemu telemetrycznego z transmisją danych pomiarowych poprzez sieć komórkową oraz Internet.

Abstract

Data transmission technologies in mobile telecommunication networks and their applications in remote monitoring and measurements of distributed smart power grid systems

This paper includes the overview of data transmission technologies, which are used in different generations of cellular mobile telecommunication networks, in the context of their applications in machine-to-machine (M2M) communications. Especially applications for monitoring of distributed smart power grids have been taken into consideration, including techniques of connecting mobile modems to microprocessor systems and an example of the complete measurement system with data transmission through mobile telecommunication network and then over the Internet.

Z technicznego punktu widzenia system wymiany informacji pomiędzy rozproszonymi urządzeniami stanowi rodzaj teleinformatycznej sieci rozległej WAN (Wide Area Network) i do jego realizacji może być wykorzystany szeroki zakres technologii stosowanych w tego rodzaju sieciach. Ponieważ elementy infrastruktury elektroenergetycznej często znajdują się w odosobnionych lokalizacjach, doprowadzanie do nich dedykowanych łączy przewodowych nie znajduje uzasadnienia ekonomicznego. W takim przypadku znacznie korzystniejszymi rozwiązaniami są systemy transmisji danych bazujące na łączach radiowych. Mogą być one realizowane jako osobne instalacje z wykorzystaniem specjalizowanych urządzeń pracujących w przeznaczonych dla nich licencjonowanych pasmach częstotliwości lub bazować na usługach transmisji danych oferowanych przez operatorów sieci komórkowych.

Druga z wymienionych opcji charakteryzuje się wieloma zaletami, do których należą m.in. pokrycie zasięgiem praktycznie całego kraju, dostępność i stosunkowo niski koszt urządzeń transmisyjnych (modemów) oraz możliwość bezpośredniej transmisji poprzez standardowe protokoły rodziny TCP/IP. Dlatego dla specjalistów zajmujących się tworzeniem systemów instalacji inteligentnych przydatna jest wiedza dotycząca możliwości zapewnianych przez systemy transmisji danych bazujące na telekomunikacyjnych sieciach komórkowych oraz metod realizacji współpracy modemów komórkowych z systemami mikroprocesorowymi.

Architektura sieci komórkowych

Sieć komórkowa stanowi rozległy system łączności radiowej zapewniający realizację połączeń pomiędzy stacjami mobilnymi oraz pomiędzy stacjami mobilnymi a urządzeniami dołączonymi do innych sieci, takich jak przewodowe sieci telekomunikacyjne lub sieci transmisji pakietowej (np. Internet, sieci korporacyjne) [1]. Połączenia realizowane przez sieć komórkową mogą obejmować połączenia głosowe, połączenia transmisji danych, połączenia wideotelefoniczne oraz inne. Obszar obejmowany przez sieć komórkową dzielony jest na komórki obsługiwane przez osobne stacje nadawczo-odbiorcze BTS (Base Transceiver Station), które realizują połączenia radiowe do terminali mobilnych MS (Mobile Station), np. telefonów komórkowych, modemów oraz sprzęgają część radiową sieci komórkowej z jej infrastrukturą szkieletową (rys. 1.).

W infrastrukturze szkieletowej znajdują się kontrolery stacji bazowych (BSC – Base Station Controller), centrale realizujące połączenia (MSC – Mobile Switching Centre), bramki do innych sieci (GMSC), urządzenia transmisji pakietowej, bazy danych zawierające informacje o użytkownikach sieci i ich uprawieniach (m.in. HLR – baza abonentów danego operatora, VLR – baza użytkowników znajdujących się w obszarze obsługiwanym przez daną MSC), centra zarządzania i inne elementy. Użyte powyżej nazwy dotyczą sieci GSM, nazewnictwo niektórych urządzeń zmieniało się wraz z pojawianiem się kolejnych generacji sieci komórkowych i zostanie przedstawione w dalszej części artykułu.

Tryby transmisji danych w sieciach komórkowych

Pierwszym trybem transmisji danych udostępnionym w sieciach komórkowych był tryb komutowany CSD (Circuit Switched Data). Od strony technicznej połączenie transmisji danych w trybie komutowanym jest bardzo zbliżone do połączenia głosowego. W momencie nawiązania połączenia sieć rezerwuje dla niego określone zasoby fizyczne (np. kanał częstotliwościowy, szczelina czasowa TDMA, kod wielodostępu CDMA), które są przyporządkowane dla danego połączenia przez cały czas jego trwania, niezależnie od tego, czy faktycznie realizowana jest jakaś transmisja. W związku z tym w trybie komutowanym taryfikacja odbywa się na podstawie czasu trwania połączenia, co powoduje, że tryb ten nie nadaje się do aplikacji przesyłających niewielkie porcje danych, ale wymagających stałego połączenia z siecią (np. cykliczny odczyt danych z czujników pomiarowych).

Do takich aplikacji znacznie lepiej dostosowany jest tryb pakietowy PSD (Packet Switched Data), w którym w momencie nawiązywania połączenia tworzony jest logiczny kanał pomiędzy dwiema stronami, natomiast zasoby fizyczne wykorzystywane są tylko w momencie rzeczywistego wysyłania lub odbierania danych. Tryb PSD pozwala na realizację taryfikacji na podstawie ilości przesłanych danych i stanowi obecnie podstawowy tryb transmisji danych stosowany w sieciach komórkowych.

Kolejne generacje sieci komórkowych i ich cechy

Sieci komórkowe pierwszej generacji (1G)

Sieci pierwszej generacji są to sieci z transmisją realizowaną w formie analogowej. W Europie sieci 1G wykorzystywały system NMT (Nordic Mobile Telephone), pracujący w paśmie 450 MHz. W systemie NMT transmisja danych możliwa była tylko w trybie CSD poprzez wykorzystanie standardów modemów stosowanych w analogowej telefonii stacjonarnej, takich jak V.32. Ponieważ w łączu radiowym możliwe są chwilowe zaniki sygnału, a modemy te w takim przypadku rozłączają połączenie, zostały one uzupełnione o protokół MNP 10, zapewniający lepszą korekcję błędów oraz zapobiegający rozłączeniom w przypadkach chwilowego zaniku nośnej. Teoretycznie maksymalna prędkość transmisji danych w systemie NMT wynosi 9,6 kb/s (w niektórych sieciach do 19,2 kb/s), jednak ze względu na słabą jakość łączy radiowych w praktyce uzyskiwano prędkości tylko rzędu 1–2 kb/s. Ponieważ systemy 1 G praktycznie nie są już obecnie używane, nie zostaną one tu omówione bardziej szczegółowo.

Sieci komórkowe drugiej generacji (2G)

Sieci komórkowe drugiej generacji są to sieci z transmisją w pełni cyfrową. W Europie sieci 2 G bazują na systemach GSM w paśmie 900 MHz oraz DCS w paśmie 1800 MHz (określany też jako GSM 1800) z wielodostępem częstotliwościowo-czasowym (FDMA/TDMA). Pasma częstotliwościowe przeznaczone dla tych sieci dzielone są na kanały o szerokości 200 kHz (osobno dla każdego kierunku transmisji), a następnie taki kanał dzielony jest na 8 szczelin czasowych, każda o czasie trwania 577?ms. W przydzielonej szczelinie czasowej użytkownik może przesyłać dane ze średnią szybkością 22,8 kb/s (co wymaga transmisji radiowej z szybkością około 270 kb/s w czasie trwania szczeliny). Na rysunku 2. przedstawiona jest uproszczona struktura telefonu komórkowego GSM.

Sygnał akustyczny odbierany przez mikrofon jest przetwarzany na postać cyfrową poprzez przetwornik analogowo-cyfrowy (A/C) pracujący z częstotliwością próbkowania 8 kHz oraz rozdzielczością 13 bitów, co daje strumień danych 104 kb/s. Dane te podlegają kompresji stratnej w koderze głosowym (jest to specjalny algorytm opracowany dla standardu GSM), na wyjściu którego otrzymywany jest strumień 13 kb/s. Jest on następnie przetwarzany przez blok kodera kanałowego FEC (Forward Error Correction), który uzupełnia otrzymane dane o wartości kodów korekcyjnych pozwalających w przypadku typowych zakłóceń odtworzyć dane, które uległy przekłamaniu w trakcie transmisji radiowej. Na wyjściu bloku FEC otrzymywany jest strumień danych o szybkości 22,8 kb/s, który jest następnie transmitowany poprzez łącze radiowe z modulacją GMSK w przydzielonym kanale częstotliwościowym oraz w określonej szczelinie czasowej.

W celu wykorzystania opisanej powyżej struktury do transmisji danych w trybie CSD należy uzupełnić ją o blok interfejsu, który zapewni możliwość dołączenia źródła/odbiornika danych poprzez standardowy port (np. RS-232C, USB, PCMCIA) i doprowadzi te dane do bloku FEC. Blok takiego interfejsu określany jest jako TAF (Terminal Adaptation Function). Ponieważ przy transmisji danych używane są inne kody korekcyjne niż przy połączeniach głosowych, blok TAF ma możliwość wyboru kodu korekcyjnego FEC w zależności od ustalonej szybkości transmisji danych. Niezależnie od wybranego kodu korekcyjnego, szybkość na wyjściu bloku FEC zawsze wynosi 22,8 kb/s, co pozwala zaimplementować w systemie GSM funkcjonalność transmisji danych w trybie CSD bez modyfikacji toru radiowego. Szybkości dostępne dla użytkownika wynoszą w praktyce do 14,4 kb/s. Na rysunku 3. przedstawiono schemat opisanego powyżej modemu GSM.

W celu zwiększenia dostępnej prędkości transmisji danych wprowadzony został tryb określany jako HSCSD (High Speed Circuit Switched Data), dopuszczający przydzielenie na potrzeby pojedynczej transmisji więcej niż jednej szczeliny. W praktycznych realizacjach wykorzystuje się maksymalnie 4 szczeliny, co pozwala na uzyskanie prędkości do ok. 50 kb/s.

Ponieważ tryb CSD w większości praktycznych zastosowań jest stosunkowo niekorzystny (zarówno od strony operatora, gdyż skutkuje on nieoptymalnym wykorzystaniem zasobów radiowych, jak i użytkownika – ze względu na opłaty naliczane za czas połączenia), system GSM został uzupełniony o możliwość transmisji w trybie pakietowym (PSD) poprzez zaimplementowanie w nim technologii GPRS (General Packet Radio Service). Sieć GSM z technologią GPRS określana jest jako sieć 2.5 G. Na rysunku 4. przedstawiono schemat blokowy sieci GSM/GPRS.

W blokach BTS/BSC umieszczony jest moduł PCU (Packet Control Unit) rozdzielający sygnał wysyłany/odbierany z części radiowej na ścieżkę połączeń komutowanych (najczęściej głosowych) oraz ścieżkę transmisji pakietowej. W ścieżce pakietowej znajdują się dwa bloki (SGSN oraz GGSN) połączone siecią IP operatora. Blok SGSN (Serving GPRS Support Node) zapewnia funkcje komutacji pakietów z danymi, doprowadza je do części radiowej, a także jest odpowiedzialny za przesyłanie wiadomości MMS (w odróżnieniu od SMS, wiadomości MMS mogą być przesyłane tylko w trybie pakietowym).

Blok GGSN (Gateway GPRS Support Node) stanowi specjalizowany router IP realizujący połączenie pomiędzy wewnętrzną siecią IP operatora a zewnętrznymi sieciami publicznymi (np. Internet) lub prywatnymi (np. sieci korporacyjne przedsiębiorstw). Użytkownik nawiązując połączenie pakietowej transmisji danych określa GGSN, z którego chce korzystać poprzez parametr APN (Access Point Name).

Transmisja radiowa w sieci GSM/GPRS realizowana jest w taki sam sposób jak w trybie CSD (lub HSCDS) w sieci GSM. Dla trybu pakietowego zdefiniowane zostały cztery nowe schematy kodowania FEC, zestawione w tabeli 1. W przypadku schematu CS-4 dane praktycznie nie są w ogóle zabezpieczone przed przekłamaniami i tryb ten może być użyty tylko przy bardzo dobrych warunkach łącza radiowego.

Liczba możliwych do wykorzystania szczelin czasowych w pojedynczej transmisji GPRS zdefiniowana jest parametrem określanym jako Multislot Class. W tabeli 2. zamieszczono liczby szczelin wykorzystywane przez terminale w poszczególnych klasach przy pobieraniu (DL – Downlink) oraz wysyłaniu (UL – Uplink) danych.

W praktyce przy wykorzystaniu 4 szczelin uzyskiwana jest prędkość około 50 kb/s. Ponieważ jest to prędkość w wielu przypadkach za niska w stosunku do wymagań używanych aplikacji, w sieci GSM wprowadzona została modyfikacja określana jako EDGE (Enhanced Data Rates for Global Evolution), której głównym elementem jest zastąpienie modulacji GMSK (1 bit/symbol) modulacją 8-PSK (3 bity/symbol). W wyniku tego uzyskano potrojenie prędkości przesyłu danych. Transmisja EDGE może być wykorzystana zarówno w trybie komutowanym, jak i pakietowym (jest to najczęściej spotykany wariant), dając w praktyce maksymalną szybkość transmisji wynoszącą około 150 kb/s. Sieć GSM/GPRS z rozszerzeniem EDGE określana jest jako sieć 2.75 G.

Sieci komórkowe trzeciej generacji (3G)

Sieci komórkowe trzeciej generacji stanowią sieci spełniające wymagania określone przez ITU-R (International Telecommunication Union – Radiocommunication Sector) w specyfikacji International Mobile Telecommunications 2000 (IMT-2000). Mówi ona m.in. o zapewnieniu szczytowej szybkości transmisji, wynoszącej co najmniej 200 kb/s (w rzeczywistych realizacjach przyjmuje się zazwyczaj 384 kb/s). W Europie sieci 3 G wykorzystują system UMTS, najczęściej w pasmach 2100 MHz oraz 900 MHz [2]. Wielodostęp realizowany jest metodą częstotliwościowo-kodową (FDMA/WCDMA). Standaryzacją technologii 3G zajmuje się konsorcjum 3GPP (3rd Generation Partnership Project), które opracowuje specyfikacje określane jako kolejne wydania (Releases) [5].

Podstawowy standard UMTS, określany jako „Release 99” został zamknięty w roku 2000. W zakresie transmisji danych zakłada on podstawową prędkość 384 kb/s oraz 2 Mb/s w wybranych punktach (tzw. obszary Hot-spot, tryb ten praktycznie nie jest wykorzystywany). System ten przewiduje zarządzanie jakością połączeń (cztery poziomy QoS określające opóźnienia oraz dopuszczalny poziom błędów). Struktura podstawowej sieci UMTS jest bardzo podobna do sieci GSM/GPRS (rys. 4.).

Zmiany dotyczą głównie nazewnictwa (stacje nadawczo-odbiorcze w sieci UMTS określane są jako Node B, a ich kontroler to RNC) oraz nowych interfejsów sygnalizacyjnych i protokołu dostępu w bloku SGSN. Technologia UMTS Release 99 zakłada możliwość realizacji dupleksu (dwukierunkowości transmisji) zarówno w trybie częstotliwościowym FDD (Frequency Division Duplex), jak i w trybie czasowym TDD (Time Division Duplex) z wykorzystaniem kanałów częstotliwościowych o szerokości 5 MHz i modulacji QPSK. W trybie FDD dla każdego kierunku transmisji (czyli od stacji użytkownika do węzła Node B – tzw. uplink oraz od węzła Node B do stacji użytkownika – tzw. downlink) używany jest osobny kanał częstotliwościowy. W trybie TDD oba kierunki transmisji korzystają z tego samego pasma częstotliwości, ale mają przypisane osobne szczeliny czasowe. W Polsce każdy z czterech operatorów infrastrukturalnych (Orange, Play, Plus, T-Mobile) uzyskał w paśmie 2100 MHz po trzy dupleksowe kanały FDD (2x5 MHz) oraz po jednym kanale TDD (5 MHz). W paśmie 90 MHz usługi w technologii UMTS (tryb FDD) oferują Play oraz Aero2 (posiadają oni po jednym dupleksowym kanale FDD 2´5 MHz).

W roku 2002 opublikowana została specyfikacja 3GPP Release 5, której głównym elementem jest technika HSDPA (High Speed Downlink Packet Access). HSDPA wprowadza dla przesyłu „w dół” (downlink) m.in. bardziej optymalną organizację czasową transmisji oraz dodatkowo tryby z modulacją 16QAM (obok standardowej QPSK), co pozwala na uzyskanie w tym kierunku szybkości transmisji nawet do 14 Mb/s (kategoria 10 w tabeli 3.).

W roku 2004 przedstawiona została specyfikacja 3GPP Release 6, wprowadzająca m.in. technikę HSUPA (High Speed Uplink Packet Access). HSUPA poprzez ulepszenia kanału transmisji „w górę” pozwala na uzyskanie w kierunku uplink szybkości transmisji do 5,76 Mb/s. Sieci korzystające zarówno z techniki HSDPA, jak i HSUPA określane są często jako HSPA.

Kolejnym wydaniem technologii 3G jest 3GPP Release 7, opublikowany w roku 2007. W zakresie technologii 3G wprowadza on technikę HSPA+ (spotyka się też określenie Evolved HSPA). HSPA+ stosuje w kanale downlink modulację 64QAM, a dla modulacji 16QAM dodaje możliwość użycia trybu wielodrogowego MIMO (Multiple Input – Multiple Output) w wariancie 2´2 (dwa kanały nadawczo-odbiorcze). W kanale uplink HSPA+ wprowadza modulację 16QAM. W efekcie możliwe jest uzyskanie maksymalnej szybkości odbioru danych przez stację ruchomą wynoszącej 28 Mb/s oraz szybkości wysyłania danych do 11,5 Mb/s.

Opublikowany w roku 2008 standard 3GPP Release 8 dodaje do HSPA+ (Release 7) możliwość wykorzystania trybu MIMO 2´2 dla modulacji 64QAM w kanale downlink oraz możliwość realizacji transmisji przy wykorzystaniu kanału o szerokości 10 MHz (poprzez połączenie dwóch kanałów 5 MHz, 64QAM bez trybu MIMO). Tryb z kanałem 10 MHz nazywany jest DC (Dual Carrier lub Dual Cell). Każda z opisanych technik pozwala na pobieranie danych przez stację z szybkością do 42,2 Mb/s (kategorie 20 i 24 w tabeli 3.).

W marcu 2010 r. opublikowany został standard 3GPP Release 9, który wprowadza możliwość używania trybu MIMO w kanale DC (10 MHz), co pozwala na uzyskanie szybkości pobierania danych do 84,4 Mb/s oraz szybkości wysyłania danych do 23 Mb/s.

Standard 3GPP Release 10, zamknięty w 2011 r., wprowadza możliwość używania kanałów 15 MHz (3C, Three-Carrier) oraz 20 MHz (4C, Four-Carrier) w kierunku downlink, co w trybie MIMO daje szybkość pobierania danych do 126,6 Mb/s (3C+MIMO) lub 168,8 Mb/s (4C+MIMO).

W 2011 roku rozpoczęto prace na standardem 3GPP Release 11 (jego „zamrożenie” planowane jest na czwarty kwartał 2012), który wprowadzając kanały 30 MHz (6C, Six-Carrier) oraz 40 MHz (8C, Eight-Carrier) pozwoli na pobieranie danych z szybkością odpowiednio 253,3 Mb/s (6C+MIMO) lub 337,5 Mb/s (8C+MIMO).

W tabeli 3. i tabeli 4. zestawiono zdefiniowane kategorie transmisji w technologiach 3G HSDPA i HSUPA.

Sieci komórkowe czwartej generacji (4G)

W 2008 roku ITU-R określiła wymagania stawiane sieciom 4G w postaci specyfikacji IMT-Advanced. Określa ona m.in. wymóg szczytowej szybkości transmisji wynoszący 100 Mb/s dla szybkich obiektów (np. samochód, pociąg) oraz 1 Gb/s dla obiektów wolnych (np. użytkownicy stacjonarni lub piesi). W komunikacie wydanym 6 grudnia 2010 r. ITU złagodziła te wymagania, dopuszczając używanie terminu 4G także w stosunku do „rozwiniętych technologii 3G, zapewniających istotny poziom poprawy wydajności i pojemności sieci w stosunku do początkowych systemów 3G”. Zmiana ta spowodowała, że obecnie definicja sieci 4G nie jest całkowicie jednoznaczna i niektórzy operatorzy stosują ją np. w stosunku do sieci HSPA+.

W rzeczywistości jednak technologią zasługującą na miano 4G w opiniach wielu specjalistów jest co najmniej technologia LTE (Long Term Evolution) stanowiąca element specyfikacji 3GPP Release 8. Można też spotkać określenie, że sieci LTE są sieciami 3.9G. W sieci LTE w kierunku downlink stosowane jest zwielokrotnienie OFDMA, modulacje QPSK, 16QAM i 64QAM oraz tryby MIMO 2x2 i 4x4. Możliwe jest wykorzystanie kanałów częstotliwościowych o szerokościach od 1,4 do 20 MHz. W kanale 20 MHz maksymalne prędkości pobierania danych wynoszą 100 Mb/s (brak MIMO), 172,8 Mb/s (MIMO 2x2) oraz 326,4 Mb/s (MIMO 4x4). W kierunku uplink stosowane jest zwielokrotnienie SC-FDMA, a uzyskiwane szybkości transmisji to 50 Mb/s (QPSK), 57,6 Mb/s (16QAM) oraz 86,4 Mb/s (64QAM). Technologia LTE definiuje nową strukturę sieci E-UTRAN (Evolved Universal Terrestial Radio Access Network) [5], jednak jej omówienie wykracza poza ramy niniejszego artykułu.

Standard 3GPP Release 10 definiuje technologię LTE-Advanced, spełniającą wymagania IMT-Advanced. Zapewnia ona wsparcie dla kanałów radiowych o szerokości do 100 MHz (z możliwością łączenia niesąsiadujących kanałów 20 MHz) oraz tryby MIMO do 8x8 (downlink) i do 4x4 (uplink). Szczytowa prędkość pobierania danych wynosi 3 Gb/s, a wysyłania 1,5 Gb/s (w kanale 100 MHz).

W Europie sieci LTE i LTE-Advanced uruchamiane są obecnie w pasmach 2600 MHz, 1800 MHz oraz 800 MHz. W tabeli 5. zestawiono kategorie terminali (UE – User Equipment) zdefiniowane dla standardów LTE i LTE-Advanced (określają one zaokrąglone wartości prędkości, które muszą być obsługiwane przez urządzenie) [4].

Przedstawione powyżej tryby pracy z dużymi prędkościami w praktyce wykorzystywane są (lub będą, ponieważ wiele z nich nie ma jeszcze praktycznych wdrożeń) głównie w usługach dostępu do Internetu. W zastosowaniach przemysłowych typu M2M najczęściej używane są modemy pracujące w standardach GPRS/EDGE, ewentualnie w pierwszych wariantach technologii 3G.

Współpraca systemów mikroprocesorowych z modułami modemów komórkowych

Projektant, który chce wykorzystać w swoim systemie transmisję danych poprzez sieć komórkową, ma do wyboru kilka rozwiązań. Pierwszym z nich jest wykorzystanie standardowych modemów 2G lub 3G z interfejsami USB, które są obecnie powszechnie używane w usługach dostępu do Internetu. Ponieważ modemy te wymagają używania odpowiednich sterowników (driverów), ich wykorzystanie jest stosunkowo proste tylko w tych przypadkach, gdy nasze rozwiązanie korzysta z systemów dla których dostępne są sterowniki do danego modemu.

W praktyce oznacza to rozwiązania bazujące na systemach rodziny Windows, Linux lub MAC OS. Sterowanie takimi modemami odbywa się poprzez wirtualny port szeregowy realizowany przez sterownik modemu, a transmisja danych wykonywana jest poprzez wirtualny port szeregowy (ten sam co sterowanie lub osobny) lub poprzez sieciowy interfejs NDIS zapewniany przez sterownik modemu (czyli tak samo jak m.in. w interfejsie Ethernet). Zaletą jest tu szeroki wybór modemów USB oraz ich niski koszt.

W przypadku, gdy chcemy dołączyć modem 2G/3G do własnego systemu mikroprocesorowego, do dyspozycji mamy wiele modułów modemów przeznaczonych do bezpośredniego wlutowania na płytce drukowanej. Przykładem może być tu modem SIM900D firmy SIMCom (fot. 1.) w obudowie o rozmiarach 33x33x3 mm dostosowanej do montażu powierzchniowego [7].

Modem SIM900D zapewnia obsługę transmisji GPRS z kodowaniem CS-1, CS-2, CS-3 i CS-4 przy wykorzystaniu wielu szczelin (klasa 10, tabela 2.) w pasmach 850, 900, 1800 i 1900 MHz. W trybie pakietowym (GPRS) maksymalna szybkość wysyłania danych wynosi 85,6 kb/s, a odbierania danych – 42,8 kb/s. Ponadto obsługiwany jest tryb komutowany (CSD) z szybkością do 14,4 kb/s, komunikaty SMS oraz połączenia głosowe. Sterowanie modemem i transmisja danych odbywa się poprzez port szeregowy. Na rysunku 5. przedstawiono przykładową strukturę systemu mikroprocesorowego z dołączonym modemem SIM900D.

Przykładami innych modemów, które można dołączyć do własnego systemu mikroprocesorowego w sposób analogiczny do przedstawionego powyżej modemu SIM900D są m.in. modemy Quectel M10, Sony Ericsson GR47, Nokia N12i, Motorola G24. Modemy tego typu mają zazwyczaj wbudowany stos TCP/IP [3], dzięki czemu nawiązywanie i obsługa połączeń TCP/IP odbywa się bezpośrednio przy użyciu komend modemu, bez konieczności jej samodzielnej implementacji.

Bezpośrednie dołączenie modemu do własnego systemu mikroprocesorowego jest bardzo uniwersalnym rozwiązaniem, które zapewnia projektantowi urządzenia optymalne dobranie jego elementów w stosunku do założonych potrzeb. Jednak podejście takie wymaga przygotowania od podstaw całego oprogramowania sterownika. Ponieważ sam modem również zawiera mikrokontroler sterujący, powstała koncepcja, aby mógł on być wykorzystany także do wykonywania programu użytkownika, bez konieczności stosowania osobnego mikroprocesora. W takim przypadku modem GSM zawiera w swoim oprogramowaniu wbudowany system operacyjny, który pozwala na załadowanie i wykonywanie programu użytkownika. Program ten może korzystać z interfejsów I/O modemu do sterowania zewnętrznymi układami, podobnie jak w przypadku zastosowania osobnego mikrokontrolera.

Przykładem takiego podejścia są moduły GSM firmy Sierra Wireless (np. Q2686), które zawierają wbudowany system operacyjny Open AT, udostępniający poprzez interfejs programistyczny (API) funkcje, które można wykorzystywać we własnym programach pisanych w języku C i wykonywanych w module modemu [6]. System Open AT firmy Sierra Wireless (wcześniej należący do firmy Wavecom) udostępnia dla wykonywanych programów środowisko z funkcjonalnościami wielozadaniowości i systemu czasu rzeczywistego. Oprócz tego możliwe jest także bezpośrednie sterowanie modemem poprzez port szeregowy, analogicznie jak w wymienionym powyżej modemie SIM900D.

Do sterowania modemami GSM stosowany jest język komend AT, pierwotnie opracowany przez firmę Hayes Microcomputer Products dla modemów na analogowe linie telefoniczne. Sterowanie to polega na wysyłaniu do modemu przez port szeregowy RS-232C komend zaczynających się od liter AT. Dalsza część komendy określa rodzaj operacji, jaki ma być wykonany.

Na przykład komenda ATDTnumer powoduje, że modem nawiązuje połączenie pod numer podany w komendzie. Po przyjęciu komendy modem zwraca przez port szeregowy potwierdzenie jej wykonania lub informację o błędzie. Modemy komórkowe obsługują znacznie więcej komend niż dawne modemy analogowe, ponieważ dochodzą tu komendy specyficzne dla sieci komórkowych (np. AT+CPIN do wprowadzenia numeru PIN), a często także komendy specyficzne dla danego typu modemu. Dlatego przy tworzeniu własnego systemu warto zapoznać się z dokumentacją wykorzystywanego w nim modemu komórkowego.

Przykładowa architektura systemu zdalnego opomiarowania infrastruktury elektroenergetycznej

Poniżej przedstawiona została przykładowa struktura systemu do zdalnego monitorowania parametrów rozproszonej infrastruktury elektroenergetycznej z wykorzystaniem transmisji danych poprzez telekomunikacyjną sieć komórkową oraz Internet.

System składa się z zestawu zdalnych modułów pomiarowych wyposażonych w sensory mierzonych parametrów (np. napięcie, prąd, temperatura, pobór energii elektrycznej). Ogólna struktura modułu pomiarowego może wyglądać tak jak przedstawiono to na rysunku 5. Oprogramowanie modułu pomiarowego rejestruje dane odczytywane z sensorów pomiarowych i okresowo wysyła je protokołem TCP/IP do serwera akwizycji danych znajdującego się centrum monitorowania sieci elektroenergetycznej. Transmisja ta odbywa się poprzez nawiązanie przez modem komórkowy połączenia do sieci operatora telekomunikacyjnego i uaktywnienia połączenia pakietowego z APN zapewniającym dostęp do Internetu. Wówczas moduł pomiarowy może zestawić połączenie TCP do serwera akwizycji danych przyłączonego do Internetu, na którym uruchomione jest oprogramowanie odbierające dane otrzymywane z sond pomiarowych i zapisujące wyniki pomiarów w bazie danych SQL.

Następnie dane z bazy odczytywane są przez serwer pulpitów operatorskich, który udostępnia je w wymaganej formie (np. na ekranach operatorskich lub jako strony WWW). Ponieważ przesył danych przez sieci takie jak Internet nie gwarantuje dostarczenia ich w określonym czasie, reżim czasowy pomiarów zapewniany jest przez mikrokontroler znajdujący się w module pomiarowym (w szczególności może on pracować z systemem operacyjnym czasu rzeczywistego), który wykonuje odczyty z sensorów w ściśle określonym cyklu czasowym i dodaje do odczytanych danych znaczniki czasowe. Dzięki temu zmienne opóźnienia w transmisji wyników pomiarów przez sieć Internet lub nawet chwilowe problemy z połączeniem nie wpływają na dokładność czasową prezentowanych wyników pomiarów.

Podsumowanie

W artykule omówione zostały technologie transmisji danych wykorzystywane w kolejnych generacjach telekomunikacyjnych sieci komórkowych oraz ich zastosowania do zdalnego monitorowania rozproszonej infrastruktury elektroenergetycznej. Obecnie sieci komórkowe mają zasięg pokrywający praktycznie cały kraj, co pozwala na ich wykorzystanie jako systemu transmisji danych z rozproszonych sond pomiarowych. W takim zastosowaniu nie jest szczególnie istotna szybkość transmisji, w związku z czym z powodzeniem może być tu wykorzystany tryb GPRS w sieciach 2G, który w odróżnieniu od sieci 3G zazwyczaj dostępny jest także na obszarach o niskim zaludnieniu. Dostępne modele modemów komórkowych pozwalają na łatwe ich przyłączanie zarówno do standardowych komputerów z systemami Windows i Linux, jak i do własnych systemów mikroprocesorowych.

W tym drugim przypadku modemy komórkowe mogą zapewniać także pełną funkcjonalność stosu TCP/IP, łącznie z wieloma protokołami pomocniczymi, takimi jak ARP, ICMP, a nawet HTTP. Istnieją także modemy posiadające wbudowany system operacyjny oraz dodatkowe porty wejścia/wyjścia, dzięki czemu oprócz funkcji komunikacyjnych mogą one zapewniać także wykonywanie programów realizujących procedury pomiarowe (w tym także w trybie czasu rzeczywistego) na danych wejściowych otrzymanych z dołączonych do modemu sensorów.

W połączeniu z usługą dostępu do Internetu oferowaną przez operatorów sieci komórkowych przedstawione technologie i moduły modemów mogą być wykorzystane do utworzenia w pełni funkcjonalnego rozproszonego systemu pomiarowego bez konieczności zapewnienia kosztownych i trudnych do zestawienia łączy przewodowych, co ma szczególne znaczenie w przypadku konieczności wykonywania zdalnych pomiarów w punktach znajdujących się w obszarach niezaludnionych i w związku z tym zazwyczaj pozbawionych przewodowej infrastruktury teleinformatycznej.

Literatura

  1. K. Wesołowski, Systemy radiokomunikacji ruchomej, wyd. 3, WKŁ, Warszawa 2006.
  2. J. Kołakowski, J. Cichocki, UMTS – system telefonii komórkowej trzeciej generacji, wyd. 2, WKŁ, Warszawa 2007.
  3. A. Zankiewicz, Architektura sieci TCP/IP i jej aplikacje w systemach automatyki i sterowania. Część 1 i 2, „elektro.info” numery 7-8/2010, 10/2010.
  4. 3GPP TS 36.306 E-UTRA User Equipment radio access capabilities (http://ftp.3gpp.org/specs/html-info/36306.htm)
  5. http://www.3gpp.org
  6. http://www.sierrawireless.com/openat
  7. http://wm.sim.com

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!

Galeria zdjęć

Tytuł
przejdź do galerii

Komentarze

Najnowsze produkty i technologie

wienerberger.pl Minimalistyczne nawierzchnie wokół domu – aktualne trendy

Minimalistyczne nawierzchnie wokół domu – aktualne trendy Minimalistyczne nawierzchnie wokół domu – aktualne trendy

Minimalistyczna nawierzchnia nie musi być monotonna. Jej siła wynika z ograniczonej liczby materiałów, konsekwentnej geometrii i czytelnego połączenia stref. Obecne kierunki projektowe stawiają na spokojną...

Minimalistyczna nawierzchnia nie musi być monotonna. Jej siła wynika z ograniczonej liczby materiałów, konsekwentnej geometrii i czytelnego połączenia stref. Obecne kierunki projektowe stawiają na spokojną bazę, dopasowanie do bryły domu oraz funkcję widoczną w każdym detalu.

Redakcja Elektro.info.pl Firma eMKa zaprasza na szkolenia zawodowe

Firma eMKa zaprasza na szkolenia zawodowe Firma eMKa zaprasza na szkolenia zawodowe

Firma eMKa Szkolenia to dostawca usług edukacyjnych z 19-letnim doświadczeniem. Specjalizujemy się w podnoszeniu kwalifikacji zawodowych osób dorosłych i współpracujemy w sektorze B2B (fabryki, korporacje,...

Firma eMKa Szkolenia to dostawca usług edukacyjnych z 19-letnim doświadczeniem. Specjalizujemy się w podnoszeniu kwalifikacji zawodowych osób dorosłych i współpracujemy w sektorze B2B (fabryki, korporacje, sieci wielkopowierzchniowe etc. ), jednak zaopiekujemy się każdym klientem – nawet tym najmniejszym.

dr inż. Andrzej Książkiewicz - Astat Sp. z o.o., ASTAT Sp. z o.o. LVRSys nasłupowy – precyzyjna regulacja napięcia w sieci nn bez rozbudowy linii

LVRSys nasłupowy – precyzyjna regulacja napięcia w sieci nn bez rozbudowy linii LVRSys nasłupowy – precyzyjna regulacja napięcia w sieci nn bez rozbudowy linii

Jakość energii elektrycznej w sieciach niskiego napięcia określają norma PN-EN 50160 oraz Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z 22 marca 2023 r. [1, 2]. Według rozporządzenia, 95% 10-minutowych...

Jakość energii elektrycznej w sieciach niskiego napięcia określają norma PN-EN 50160 oraz Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z 22 marca 2023 r. [1, 2]. Według rozporządzenia, 95% 10-minutowych średnich wartości skutecznych napięcia musi mieścić się w przedziale ±10% napięcia znamionowego, natomiast norma PN-EN 50160 jest bardziej restrykcyjna – wymaga poziomu zgodności 99% oraz utrzymania całości pomiarów w przedziale ±15%.

EVER Sp. z o.o. Zasilanie napędów bram przeciwpożarowych – jak zapewnić pracę po zaniku zasilania?

Zasilanie napędów bram przeciwpożarowych – jak zapewnić pracę po zaniku zasilania? Zasilanie napędów bram przeciwpożarowych – jak zapewnić pracę po zaniku zasilania?

Firma EVER wprowadza na rynek nową serię zasilaczy UZS-1F i UZS-3F, przeznaczoną do współpracy z napędami bram wykorzystywanych w systemach kontroli rozprzestrzeniania dymu i ciepła. Rodzina obejmuje rozwiązania...

Firma EVER wprowadza na rynek nową serię zasilaczy UZS-1F i UZS-3F, przeznaczoną do współpracy z napędami bram wykorzystywanych w systemach kontroli rozprzestrzeniania dymu i ciepła. Rodzina obejmuje rozwiązania do napędów jednofazowych ~230 V i trójfazowych ~400 V, a wersje sekwencyjne pozwalają na współpracę z maksymalnie trzema napędami.

TM TECHNOLOGIE Sp. z o.o. Monitoring oświetlenia awaryjnego w wieloobiektowym kompleksie

Monitoring oświetlenia awaryjnego w wieloobiektowym kompleksie Monitoring oświetlenia awaryjnego w wieloobiektowym kompleksie

W dużym kompleksie biurowym wyzwaniem nie jest wyłącznie dobór i rozmieszczenie opraw oświetlenia awaryjnego. Równie ważne jest to, jak cały system będzie kontrolowany i obsługiwany przez kolejne  lata.

W dużym kompleksie biurowym wyzwaniem nie jest wyłącznie dobór i rozmieszczenie opraw oświetlenia awaryjnego. Równie ważne jest to, jak cały system będzie kontrolowany i obsługiwany przez kolejne  lata.

ETI Polam Sp. z o.o. Elektrotermiczne mechanizmy działania wyzwalacza przeciążeniowego MCB

Elektrotermiczne mechanizmy działania wyzwalacza przeciążeniowego MCB Elektrotermiczne mechanizmy działania wyzwalacza przeciążeniowego MCB

Wyłącznik nadprądowy MCB należy do najbardziej rozpowszechnionych aparatów ochronnych w instalacjach niskiego napięcia. Jego zadanie wydaje się proste: bezpiecznie przewodzić prąd roboczy, a w razie przeciążenia...

Wyłącznik nadprądowy MCB należy do najbardziej rozpowszechnionych aparatów ochronnych w instalacjach niskiego napięcia. Jego zadanie wydaje się proste: bezpiecznie przewodzić prąd roboczy, a w razie przeciążenia lub zwarcia samoczynnie odłączyć obwód. W praktyce wewnątrz niewielkiej obudowy musi jednak współdziałać kilka zjawisk fizycznych: przepływ prądu, wydzielanie ciepła, odkształcenie bimetalu, praca mechanizmu zapadkowego, ruch styków i proces gaszenia łuku. Ochrona przeciążeniowa nie jest...

APATOR SA Stabilność, oszczędność i niezależność energetyczna z wykorzystaniem magazynów energii

Stabilność, oszczędność i niezależność energetyczna z wykorzystaniem magazynów energii Stabilność, oszczędność i niezależność energetyczna z wykorzystaniem magazynów energii

Polska energetyka znajduje się w punkcie zwrotnym. Dynamiczny przyrost mocy z odnawialnych źródeł energii (OZE) wymusza ewolucję systemu z modelu pasywnego w kierunku inteligentnego i elastycznego smart...

Polska energetyka znajduje się w punkcie zwrotnym. Dynamiczny przyrost mocy z odnawialnych źródeł energii (OZE) wymusza ewolucję systemu z modelu pasywnego w kierunku inteligentnego i elastycznego smart grid. Dodatkowo wysokie koszty energii oraz rosnąca zmienność cen na rynku powodują, że przedsiębiorstwa coraz częściej poszukują rozwiązań zapewniających stabilność i przewidywalność działania. W tej układance magazynowanie energii staje się warunkiem koniecznym dla zachowania bezpieczeństwa energetycznego...

SONEL S.A. Precyzyjna lokalizacja doziemień przy wykorzystaniu Ramki A od Sonel

Precyzyjna lokalizacja doziemień przy wykorzystaniu Ramki A od Sonel Precyzyjna lokalizacja doziemień przy wykorzystaniu Ramki A od Sonel

Uszkodzenie izolacji kabli nn i SN w gęsto uzbrojonym terenie oznacza ryzyko kosztownych, nietrafionych wykopów. Odpowiedzią na to wyzwanie jest Ramka A LKR-2500 od Sonel. Dzięki cyfrowemu wsparciu operatora...

Uszkodzenie izolacji kabli nn i SN w gęsto uzbrojonym terenie oznacza ryzyko kosztownych, nietrafionych wykopów. Odpowiedzią na to wyzwanie jest Ramka A LKR-2500 od Sonel. Dzięki cyfrowemu wsparciu operatora narzędzie to pozwala na precyzyjne wyznaczanie miejsc uszkodzeń i rewolucjonizuje współczesną diagnostykę kablową.

ESC Spółka Akcyjna Drukarka fiskalna online: kto musi ją mieć i czym różni się od starszych modeli?

Drukarka fiskalna online: kto musi ją mieć i czym różni się od starszych modeli? Drukarka fiskalna online: kto musi ją mieć i czym różni się od starszych modeli?

Drukarka fiskalna online rejestruje sprzedaż i automatycznie przesyła dane do Centralnego Repozytorium Kas, dzięki czemu przedsiębiorca ma mniej formalności niż przy starszych urządzeniach. W artykule...

Drukarka fiskalna online rejestruje sprzedaż i automatycznie przesyła dane do Centralnego Repozytorium Kas, dzięki czemu przedsiębiorca ma mniej formalności niż przy starszych urządzeniach. W artykule wyjaśniamy, czym jest drukarka fiskalna online i czym różni się od starszych modeli oraz od kasy fiskalnej, kto musi ewidencjonować sprzedaż, jak urządzenie łączy się z CRK i systemem POS, jak skorzystać z ulgi na zakup oraz jakie obowiązki wiążą się z jego używaniem.

Sferis.pl Wybór nowego laptopa dla ucznia szkoły technicznej

Wybór nowego laptopa dla ucznia szkoły technicznej Wybór nowego laptopa dla ucznia szkoły technicznej

Definicja komputera do nauki zmienia się wraz z rozwojem technologii. Obecnie wykorzystywane przez uczniów i nauczycieli sprzęty różnią się możliwościami od tego, co wystarczało jeszcze kilka lat temu....

Definicja komputera do nauki zmienia się wraz z rozwojem technologii. Obecnie wykorzystywane przez uczniów i nauczycieli sprzęty różnią się możliwościami od tego, co wystarczało jeszcze kilka lat temu. Wynika to przede wszystkim z faktu, że oprócz uruchamiania edytora tekstu, przeglądarki internetowej czy spotkań online, komputery wykorzystywane są do AI, multimediów i gier.

Erdol Haus Instalacje elektryczne w domu modułowym – co warto wiedzieć przed budową?

Instalacje elektryczne w domu modułowym – co warto wiedzieć przed budową? Instalacje elektryczne w domu modułowym – co warto wiedzieć przed budową?

Instalację elektryczną w domu prefabrykowanym najlepiej zaplanować przed produkcją elementów. Na tym etapie można uzgodnić położenie gniazd, oświetlenia i urządzeń z konstrukcją ścian oraz pozostałymi...

Instalację elektryczną w domu prefabrykowanym najlepiej zaplanować przed produkcją elementów. Na tym etapie można uzgodnić położenie gniazd, oświetlenia i urządzeń z konstrukcją ścian oraz pozostałymi instalacjami. Projekt obejmuje także zapotrzebowanie na energię, ochronę użytkowników i sposób prowadzenia przewodów. Wczesne ustalenia pomagają uniknąć przeróbek gotowych przegród i przygotować dom do późniejszej rozbudowy.

Firma Handlowa Elektryk Sp. z o.o. Kompensator SVG w instalacji nn obiektu z fotowoltaiką – kiedy regulacja falownika nie zdejmuje opłaty za energię bierną?

Kompensator SVG w instalacji nn obiektu z fotowoltaiką – kiedy regulacja falownika nie zdejmuje opłaty za energię bierną? Kompensator SVG w instalacji nn obiektu z fotowoltaiką – kiedy regulacja falownika nie zdejmuje opłaty za energię bierną?

Falownik z aktywną charakterystyką Q(U) nadal zostawia na fakturze pozycję za energię bierną. Reguluje napięcie w miejscu przyłączenia, a nie bilans, który operator rozlicza na liczniku. W obiekcie NN...

Falownik z aktywną charakterystyką Q(U) nadal zostawia na fakturze pozycję za energię bierną. Reguluje napięcie w miejscu przyłączenia, a nie bilans, który operator rozlicza na liczniku. W obiekcie NN z instalacją fotowoltaiczną te dwa zadania rozjeżdżają się w południe i po zmroku.

PRYSMIAN POLSKA Dym może być groźniejszy niż ogień. Co ma do tego instalacja kablowa?

Dym może być groźniejszy niż ogień. Co ma do tego instalacja kablowa? Dym może być groźniejszy niż ogień. Co ma do tego instalacja kablowa?

Dziesiątki, a nawet setki kilometrów kabli w tunelu, na stacji metra, w centrum handlowym czy szpitalu są częścią infrastruktury, która ma umożliwić ludziom bezpieczną ewakuację w razie pożaru. Test porównawczy...

Dziesiątki, a nawet setki kilometrów kabli w tunelu, na stacji metra, w centrum handlowym czy szpitalu są częścią infrastruktury, która ma umożliwić ludziom bezpieczną ewakuację w razie pożaru. Test porównawczy Prysmiana pokazuje, jak różne rodzaje kabli wpływają na szybkość, z jaką dym z palącego się kabla ogranicza widoczność, przysłaniając znaki ewakuacyjne.

Felicity Polska Pożar magazynu energii? Zanim obwinisz baterię, sprawdź przewody

Pożar magazynu energii? Zanim obwinisz baterię, sprawdź przewody Pożar magazynu energii? Zanim obwinisz baterię, sprawdź przewody

„Pożar domu jednorodzinnego. Zapalił się magazyn energii”. Takie nagłówki pojawiają się w mediach coraz częściej i za każdym razem wywołują to samo pytanie: czy baterie litowe w domu są bezpieczne? Odpowiedź...

„Pożar domu jednorodzinnego. Zapalił się magazyn energii”. Takie nagłówki pojawiają się w mediach coraz częściej i za każdym razem wywołują to samo pytanie: czy baterie litowe w domu są bezpieczne? Odpowiedź jest mniej sensacyjna niż nagłówek. Nowoczesny magazyn energii ma kilka warstw zabezpieczeń, które reagują, zanim zrobi się groźnie. Gdy dochodzi do pożaru, przyczyną nierzadko okazuje się nie sama bateria, lecz sposób, w jaki została podłączona. Czasem wystarczy jeden przewód mniej.

Finder Polska Sp. z o.o. news Finder Polska świętował 10-lecie na targach ENERGETAB 2026

Finder Polska świętował 10-lecie na targach ENERGETAB 2026 Finder Polska świętował 10-lecie na targach ENERGETAB 2026

Podczas targów ENERGETAB 2026 firma Finder Polska zaprezentowała swoje najnowsze rozwiązania z zakresu automatyki i zarządzania energią, m.in. programowalny przekaźnik OPTA oraz jego premierowe zastosowania....

Podczas targów ENERGETAB 2026 firma Finder Polska zaprezentowała swoje najnowsze rozwiązania z zakresu automatyki i zarządzania energią, m.in. programowalny przekaźnik OPTA oraz jego premierowe zastosowania. Targi były też okazją do świętowania – w tym roku Finder Polska obchodzi 10-lecie działalności!

MARITEX Leszek Łosin Sp. j. Cewki SMD w projektowaniu PCB – jak dobrać indukcyjność do aplikacji?

Cewki SMD w projektowaniu PCB – jak dobrać indukcyjność do aplikacji? Cewki SMD w projektowaniu PCB – jak dobrać indukcyjność do aplikacji?

Cewki SMD trafiają dziś niemal na każdą płytkę drukowaną – pracują w przetwornicach DC/DC, filtrach przeciwzakłóceniowych i obwodach sygnałowych. Mimo to projektanci nierzadko dobierają je „na oko”, kierując...

Cewki SMD trafiają dziś niemal na każdą płytkę drukowaną – pracują w przetwornicach DC/DC, filtrach przeciwzakłóceniowych i obwodach sygnałowych. Mimo to projektanci nierzadko dobierają je „na oko”, kierując się samą indukcyjnością. Tymczasem o poprawnej pracy układu decyduje kilka parametrów naraz, a pominięcie któregokolwiek z nich potrafi zepsuć dopracowany projekt.

APATOR SA SPV RM – regulator parku energii z funkcją strażnika mocy dla nowoczesnej generacji rozproszonej

SPV RM – regulator parku energii z funkcją strażnika mocy dla nowoczesnej generacji rozproszonej SPV RM – regulator parku energii z funkcją strażnika mocy dla nowoczesnej generacji rozproszonej

Rosnący udział odnawialnych źródeł energii w systemie elektroenergetycznym sprawia, że coraz większego znaczenia nabiera nie tylko sama produkcja energii, ale również jej bezpieczne, przewidywalne i zgodne...

Rosnący udział odnawialnych źródeł energii w systemie elektroenergetycznym sprawia, że coraz większego znaczenia nabiera nie tylko sama produkcja energii, ale również jej bezpieczne, przewidywalne i zgodne z wymaganiami operatorów zarządzanie. Farmy fotowoltaiczne, turbiny wiatrowe, instalacje biogazowe czy układy przemysłowe typu „zero eksport” wymagają dziś rozwiązań, które pozwalają kontrolować parametry pracy źródeł, ograniczać moc oddawaną do sieci oraz zapewniać skuteczną komunikację z systemami...

Relpol S.A. Stoisko Relpolu na Energetab 2026 było oblegane przez zwiedzających

Stoisko Relpolu na Energetab 2026 było oblegane przez zwiedzających Stoisko Relpolu na Energetab 2026 było oblegane przez zwiedzających

Na targach w Bielsku-Białej firma Relpol prezentowała nowoczesne urządzenia pomiarowe oraz rozwiązania wspierające zarządzanie energią. Ale stoisko Relpolu cieszyło się dużym zainteresowaniem nie tylko...

Na targach w Bielsku-Białej firma Relpol prezentowała nowoczesne urządzenia pomiarowe oraz rozwiązania wspierające zarządzanie energią. Ale stoisko Relpolu cieszyło się dużym zainteresowaniem nie tylko z powodu oferty produktowej – poza klientami i partnerami biznesowymi chętnie odwiedzali je też... amatorzy tostów i darta.

Impakt S.A. news ARMAC pokazał na targach ENERGETAB swoje nowe UPS-y o mocy 6 i 10 kVA

ARMAC pokazał na targach ENERGETAB swoje nowe UPS-y o mocy 6 i 10 kVA ARMAC pokazał na targach ENERGETAB swoje nowe UPS-y o mocy 6 i 10 kVA

Polska marka Armac brała udział w 39. edycji targów ENERGETAB w Bielsku-Białej, gdzie promowała swoje najnowsze rozwiązania z zakresu zasilania awaryjnego, w tym zasilacze UPS o mocy do 6 kVA i 10 kVA...

Polska marka Armac brała udział w 39. edycji targów ENERGETAB w Bielsku-Białej, gdzie promowała swoje najnowsze rozwiązania z zakresu zasilania awaryjnego, w tym zasilacze UPS o mocy do 6 kVA i 10 kVA z serii Office On-line PF1 Dust-Free.

ELEKTROMETAL SA news Setki osób odwiedziło stoisko Elektrometal S.A. podczas ENERGETAB 2026

Setki osób odwiedziło stoisko Elektrometal S.A. podczas ENERGETAB 2026 Setki osób odwiedziło stoisko Elektrometal S.A. podczas ENERGETAB 2026

Elektrometal S.A. prezentował w Bielsku-Białej m.in. specjalistyczne oprawy oświetleniowe ewakuacyjne i do stref zagrożonych wybuchem. Mimo dość trudnej sytuacji na rynku, stoisko Elektrometalu odwiedziło...

Elektrometal S.A. prezentował w Bielsku-Białej m.in. specjalistyczne oprawy oświetleniowe ewakuacyjne i do stref zagrożonych wybuchem. Mimo dość trudnej sytuacji na rynku, stoisko Elektrometalu odwiedziło bardzo dużo obecnych i nowych klientów.

dr inż. Andrzej Książkiewicz - Astat Sp. z o.o. Wykorzystanie magazynów energii w obiektach przemysłowych i usługowych

Wykorzystanie magazynów energii w obiektach przemysłowych i usługowych Wykorzystanie magazynów energii w obiektach przemysłowych i usługowych

Bateryjne magazyny energii stanowią efektywne rozwiązanie problemu niezgodności profili generacji i zużycia w obiektach przemysłowych i usługowych. Zwiększają wykorzystanie energii z instalacji fotowoltaicznych...

Bateryjne magazyny energii stanowią efektywne rozwiązanie problemu niezgodności profili generacji i zużycia w obiektach przemysłowych i usługowych. Zwiększają wykorzystanie energii z instalacji fotowoltaicznych do maksymalnego stopnia, ograniczają moc szczytową, istotnie redukują koszty oraz poprawiają stabilność zasilania, bezpieczeństwo i ciągłość produkcji oraz możliwość pracy w trybie zasilania awaryjnego. Dostępne są jako zewnętrzne rozdzielnice lub kontenery dla większych mocy.

dr inż. Andrzej Książkiewicz - Astat Sp. z o.o. Stacjonarny analizator PQI-DA Smart – niezawodne narzędzie do monitorowania i rejestracji zakłóceń w sieciach elektroenergetycznych

Stacjonarny analizator PQI-DA Smart – niezawodne narzędzie do monitorowania i rejestracji zakłóceń w sieciach elektroenergetycznych Stacjonarny analizator PQI-DA Smart – niezawodne narzędzie do monitorowania i rejestracji zakłóceń w sieciach elektroenergetycznych

Współczesne sieci elektroenergetyczne – zarówno publiczne, jak i przemysłowe – stawiają czoła rosnącym wyzwaniom związanym z jakością energii elektrycznej. Dynamiczny rozwój odnawialnych źródeł energii,...

Współczesne sieci elektroenergetyczne – zarówno publiczne, jak i przemysłowe – stawiają czoła rosnącym wyzwaniom związanym z jakością energii elektrycznej. Dynamiczny rozwój odnawialnych źródeł energii, elektromobilności oraz urządzeń energoelektronicznych powoduje wzrost zjawisk zakłócających, takich jak poziom harmonicznych, asymetria napięć, migotanie światła czy wahania napięcia. W odpowiedzi na te wyzwania firma A. Eberle proponuje stacjonarny analizator PQI-DA Smart – urządzenie, które przeobraża...

www.morele.net Zasilacze komputerowe – jak dobrać moc i zabezpieczenia do nowoczesnego PC?

Zasilacze komputerowe – jak dobrać moc i zabezpieczenia do nowoczesnego PC? Zasilacze komputerowe – jak dobrać moc i zabezpieczenia do nowoczesnego PC?

Składając nowy komputer, łatwo dać się ponieść emocjom i wydać lwią część budżetu na potężną kartę graficzną czy szybki procesor. Zasilacz? Często ląduje w koszyku na samym końcu, wybierany "po taniości"....

Składając nowy komputer, łatwo dać się ponieść emocjom i wydać lwią część budżetu na potężną kartę graficzną czy szybki procesor. Zasilacz? Często ląduje w koszyku na samym końcu, wybierany "po taniości". To błąd, który w najlepszym razie kończy się nagłymi resetami systemu, a w najgorszym – dosłownym spaleniem drogich podzespołów. Zasilacz to serce całego PC. Zobacz, jak mądrze dobrać jego moc do nowoczesnego sprzętu i na jakie zabezpieczenia zwrócić uwagę, by zyskać pancerne bezpieczeństwo i absolutny...

DEHN POLSKA sp. z o.o. Skuteczność zintegrowanych systemów ochrony przed przepięciami o częstotliwości sieciowej (POP) w instalacjach niskiego napięcia

Skuteczność zintegrowanych systemów ochrony przed przepięciami o częstotliwości sieciowej (POP) w instalacjach niskiego napięcia Skuteczność zintegrowanych systemów ochrony przed przepięciami o częstotliwości sieciowej (POP) w instalacjach niskiego napięcia

Powszechna obecność wrażliwych urządzeń elektronicznych we współczesnych instalacjach niskiego napięcia modyfikuje wymagania w zakresie ich ochrony. Podczas gdy zagrożenia wywołane przejściowymi wyładowaniami...

Powszechna obecność wrażliwych urządzeń elektronicznych we współczesnych instalacjach niskiego napięcia modyfikuje wymagania w zakresie ich ochrony. Podczas gdy zagrożenia wywołane przejściowymi wyładowaniami atmosferycznymi są powszechnie uwzględniane w procesach projektowych, poważny problem eksploatacyjny stanowią długotrwałe wzrosty napięcia o częstotliwości sieciowej. Tradycyjne ograniczniki chroniące przed przepięciami atmosferycznymi i łączeniowymi (SPD) okazują się wobec nich nieskuteczne....

Nexans Power Accessories Poland Sp. z o.o. Nexans Power Accessories pokaże swoje rozwiązania na targach ENERGETAB 2026

Nexans Power Accessories pokaże swoje rozwiązania na targach ENERGETAB 2026 Nexans Power Accessories pokaże swoje rozwiązania na targach ENERGETAB 2026

Nexans Power Accessories Poland Sp. z o.o. jest cenionym dostawcą prefabrykowanych akcesoriów i osprzętu kablowego niskiego, średniego i wysokiego napięcia. Swoje najlepsze rozwiązania firma zaprezentuje...

Nexans Power Accessories Poland Sp. z o.o. jest cenionym dostawcą prefabrykowanych akcesoriów i osprzętu kablowego niskiego, średniego i wysokiego napięcia. Swoje najlepsze rozwiązania firma zaprezentuje na stoisku G 9 podczas targów ENERGETAB 2026.

HYBRYD Sp.z o.o. Na czym polega przegląd oświetlenia awaryjnego i co musi być sprawdzone?

Na czym polega przegląd oświetlenia awaryjnego i co musi być sprawdzone? Na czym polega przegląd oświetlenia awaryjnego i co musi być sprawdzone?

Sprawne oświetlenie awaryjne ma zapewnić bezpieczną ewakuację w przypadku zaniku zasilania. Aby system działał prawidłowo w sytuacji zagrożenia, konieczne jest jego regularne sprawdzanie. Taki przegląd...

Sprawne oświetlenie awaryjne ma zapewnić bezpieczną ewakuację w przypadku zaniku zasilania. Aby system działał prawidłowo w sytuacji zagrożenia, konieczne jest jego regularne sprawdzanie. Taki przegląd obejmuje ocenę stanu technicznego instalacji, testy działania oraz weryfikację dokumentacji, dzięki czemu można wykryć usterki, zanim wpłyną na bezpieczeństwo użytkowników obiektu.

INNPRO Robert Błędowski Sp. z o.o. Ciepło ucieka przez okno, a rachunek rośnie. Jak ograniczyć straty w wynajmowanym apartamencie?

Ciepło ucieka przez okno, a rachunek rośnie. Jak ograniczyć straty w wynajmowanym apartamencie? Ciepło ucieka przez okno, a rachunek rośnie. Jak ograniczyć straty w wynajmowanym apartamencie?

Zimowy dzień, temperatura spada poniżej zera, a Ty wchodzisz do apartamentu tuż po wyjeździe gości – w sypialni otwarte na oścież okno i rozgrzany grzejnik. Konsekwencje pojawią się później, gdy zostaniesz...

Zimowy dzień, temperatura spada poniżej zera, a Ty wchodzisz do apartamentu tuż po wyjeździe gości – w sypialni otwarte na oścież okno i rozgrzany grzejnik. Konsekwencje pojawią się później, gdy zostaniesz obciążony rachunkiem za prąd. Możesz oczywiście przypominać o wyłączaniu ogrzewania na czas wietrzenia, dopisać kolejną zasadę do regulaminu czy umieścić wskazówkę przy oknie. Nie każda osoba podczas kilkudniowego pobytu będzie jednak pamiętać o wszystkich zaleceniach gospodarza. A co, gdyby ogrzewanie...

Relpol S.A. Relpol na Energetab 2026

Relpol na Energetab 2026 Relpol na Energetab 2026

Zapraszamy do hali A, na stoisko nr 10, gdzie będzie można po raz pierwszy poznać najnowsze propozycje Relpol przygotowane z myślą o nowoczesnych instalacjach elektrycznych.

Zapraszamy do hali A, na stoisko nr 10, gdzie będzie można po raz pierwszy poznać najnowsze propozycje Relpol przygotowane z myślą o nowoczesnych instalacjach elektrycznych.

Impakt S.A. ARMAC rozwija ofertę zasilania awaryjnego. Nowe UPS-y 6 i 10 kVA na targach ENERGETAB

ARMAC rozwija ofertę zasilania awaryjnego. Nowe UPS-y 6 i 10 kVA na targach ENERGETAB ARMAC rozwija ofertę zasilania awaryjnego. Nowe UPS-y 6 i 10 kVA na targach ENERGETAB

ARMAC to polska marka specjalizująca się w rozwiązaniach służących ochronie i stabilizacji zasilania urządzeń elektrycznych, a jej oferta obejmuje zasilacze awaryjne UPS, akumulatory, moduły bateryjne...

ARMAC to polska marka specjalizująca się w rozwiązaniach służących ochronie i stabilizacji zasilania urządzeń elektrycznych, a jej oferta obejmuje zasilacze awaryjne UPS, akumulatory, moduły bateryjne oraz urządzenia ochrony przeciwprzepięciowej przeznaczone zarówno dla użytkowników domowych, jak i odbiorców biznesowych. Marka koncentruje się na tworzeniu kompatybilnych rozwiązań, z których można budować systemy ochrony energetycznej dostosowane do konkretnych zastosowań.

ZnakDirect sp. z o.o. Znak Direct – znaczniki kablowe i inne oznakowania projektowane online

Znak Direct – znaczniki kablowe i inne oznakowania projektowane online Znak Direct – znaczniki kablowe i inne oznakowania projektowane online

Czytelne i trwałe oznakowanie urządzeń, przewodów, kabli, szaf sterowniczych oraz elementów instalacji ma duże znaczenie dla bezpieczeństwa pracy, sprawnego montażu i późniejszej obsługi technicznej. Firma...

Czytelne i trwałe oznakowanie urządzeń, przewodów, kabli, szaf sterowniczych oraz elementów instalacji ma duże znaczenie dla bezpieczeństwa pracy, sprawnego montażu i późniejszej obsługi technicznej. Firma Znak Direct oferuje szeroki wybór tabliczek, oznaczników, naklejek i znaków przeznaczonych dla przemysłu, elektroinstalatorów, automatyków, producentów maszyn oraz wykonawców instalacji technicznych.

Copyright © 2004-2019 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
Portal Budowlany - Elektro.Info.pl