Organizacja prac pod napięciem w Polsce

Na Śląsku powstały pierwsze ośrodki szkoleniowe w Dzierżnie k. Pyskowic i Bielsku-Białej i w roku 1976 po pierwszych szkoleniach brygady z Gliwic wzbudzały lokalne sensacje (wręcz zbiegowiska). Do rozwijania techniki szybko dołączyły kolejne zakłady energetyczne z Opola i w ramach rozszerzania wpływów z Łodzi (ZE Łódź-Teren), obejmującej znaczne przedsiębiorstwa przemysłu lekkiego. Zawód elektryka zyskał w opinii społecznej i przysparzał korzyści gospodarce.

Technika PPN w energetyce zawodowej

Prace pod napięciem (PPN) w Polsce zaczęto rozwijać w regularny sposób od 1975 roku wraz z pojawieniem się pierwszych przepisów. Wcześniejsze prace w latach 30. do wybuchu II wojny światowej były sporadyczne. Po wojnie odnotowywano dalsze zainteresowanie tą techniką zwłaszcza z utrzymaniem zasilania zakładów produkcyjnych i walką z zabrudzeniami izolacji. Ta ostatnia problematyka owocowała utworzeniem stacji monitorowania zanieczyszczeń izolatorów w Zabrzu i usuwania ich dzięki ciśnieniowym metodom oczyszczania strumieniem wody. Pojawienie się nowych materiałów izolacyjnych w latach 60. i 70. było kolejnym impulsem do poszerzania zastosowań techniki PPN. ZE Gliwice w latach 1975 – 1984 posiadał brygady PPN na niskim napięciu w każdym swoim rejonie (było ich kilkanaście) i był dumą ZEOPd (Zakładów Energetycznych Okręgu Południowego) w Katowicach. Na terenie zaplecza warsztatowego ZE Gliwice wyprodukowano pierwsze krajowe narzędzia, a zakładowy Ośrodek szkoleniowy w Dzierżnie dostosowano do wymagań techniki PPN, łącznie z centrum telewizji przemysłowej wspomagającej procesy szkoleniowe. Jednocześnie wybudowano od podstaw nowy poligon przy energetycznym Ośrodku Wdrażania Postępu Technicznego w Energetyce (wybudowany na wzór francuskich ośrodków) w Bielsku-Białej (obecny ZIAD).

Zmiany w polskiej gospodarce w latach 80. zaowocowały jej transformacją na początku lat 90. wraz z przemianami ustrojowymi. Rolę Zakładu Bezpieczeństwa Pracy Instytutu Energetyki z Gliwic (lidera początków techniki PPN od 1973 roku) zaczęły przejmować grupy inżynierów bezpośrednio reagujący na potrzeby swoich przedsiębiorstw. Pod koniec lat 90. po utworzeniu PTPiREE dostrzeżono potrzebę ujednolicania przepisów i tworzenia podobnych technologii. Powstał przy PTPiREE działający do dziś zespół inżynierski tworzący i jednoczący elektryków spółek dystrybucyjnych (utworzonych na bazie zakładów energetycznych) w opracowaniu wybranych tematów wspólnych dla sieciowej energetyki z zachowaniem inicjatyw poszczególnych koncernów (utworzonych z pogrupowania 33 zakładów ostatecznie w 4 koncerny i specyficzny stołeczny zakład – obecnie Innogy). Inną drogę obrał Operator Sieci Przesyłowej, który po założeniu PSE S.A. w 1990 roku przejął majątek sieciowy 220 i 400 kV z zakładów energetycznych (do 1994 roku), jednocześnie powierzając im prowadzenie eksploatacji tej sieci. Z biegiem lat sytuacja ta zmieniała się wraz z rozwojem outsourcingu i dziś podlega regulacjom przetargowym.

Przez kilka lat po 1975 roku nad rozwojem techniki czuwał Komitet PPN działający w strukturach władz energetyki, na czele którego stał wysoki przedstawiciel centralnych organów. Umocnienie w latach 70. struktur Stowarzyszenia Elektryków Polskich spowodowało utworzenie Polskiego Komitetu Ochrony przed Zagrożeniami Elektrycznymi i nieco później stowarzyszeniowego Komitetu PPN. Z uwagi na pracę tych samych specjalistów w obu komitetach połączono je w Polski Komitet Bezpieczeństwa w Elektryce i ten stan trwa do dziś. PKBwE SEP grupuje oprócz przedstawicieli energetyki zawodowej, energetyków przemysłowych, producentów sprzętu, ośrodków szkoleniowych, instytucji projektowych i naukowych wspierając rozwój bezpiecznych metod pracy przy urządzeniach elektrycznych od 0,4 do 750 kV AC.

Wraz z rozwojem gospodarki rynkowej nie zanikł społeczny charakter spółek dystrybucyjnych, na który wpływ ma działalność Urzędu Regulacji Energetyki wyznaczająca kryteria prowadzenia ruchu sieci w sposób jak najmniej uciążliwy dla odbiorców, m.in. minimalizując liczbę przerw w zasilaniu i czasy wyłączeń dostaw energii. Wymaga to nieustającej poprawy współczynników SAIDI i SAIFI – charakteryzującej bezwyłączeniową pracę sieci – a jest możliwe dzięki ciągłemu doskonaleniu techniki PPN.

W dniach 20–21 września 2018 roku pod hasłem „Nowe Technologie Prac Pod Napięciem” odbyła się kolejna IV KONFERENCJA PRAC POD NAPIĘCIEM ENEA Operator Sp. z o.o., która zgromadziła przedstawicieli wszystkich wielkich koncernów OSD i OSP i na podstawie prezentowanych tam materiałów przedstawiony zostanie w miarę aktualny stan techniki PPN w spółkach energetyki zawodowej.

Tauron Dystrybucja S.A.

Nowe kierunki rozwoju PPN na napowietrznych liniach SN TAURON Dystrybucja przedstawiono w [1]. Rozwój prac pod napięciem w TAURON Dystrybucja S.A. i energetyce opolskiej kształtował się w następujący sposób:

• w latach po 1975 roku i po 1984 r. – wdrożenie i wykonywania prac w na liniach napowietrznych niskiego napięcia odbywało się na bazie „Tymczasowej Instrukcji Technologicznej – wykonanie prac pod napięciem” oraz „Kart technologicznych” opracowanych przez Instytut Energetyki Zakładu Bezpieczeństwa Pracy w Gliwicach.
• wdrożenie i wykonywania prac na napowietrznych liniach 15 i 20 kV ma znaczące daty w późniejszym ich rozwoju:
  • 1995 r. – powołanie przy PTPiREE Poznań zespołu ds. wyboru i wdrożenia technologii PPN na liniach napowietrznych SN,
  • 1996 r. – nawiązanie współpracy pomiędzy PTPiREE Poznań oraz ESBI International,
  • 1997 r. – szkolenie pierwszej grupy instruktorów przez specjalistów z Irlandii oraz elektromonterów z ZE w Olsztynie (obecnie Energa Operator S.A.),
  • 1997 r. – pierwsze regularne prace na liniach napowietrznych SN w Polsce metodą rękawic elektroizolacyjnych z użyciem podnośnika do PPN,
  • 2004 r. – zakup pierwszego podnośnika i wprowadzenie technologii PPN na liniach SN w TAURON Dystrybucja S.A. Oddział w Krakowie,
  • 2004 r. – dostosowanie laboratorium do okresowych badań sprzętu i podnośnika; udział w opracowaniu instrukcji PTPiREE – Poznań; wprowadzenie instrukcji Oddziałowej opartej na Instrukcji PTPiREE; etap wdrożenia i wykonywanie pierwszych prac pod napięciem w Oddziale Kraków;
  • 2007 r. – wdrożenia i wykonywanie prac pod napięciem w Oddziale Będzin,
  • 2014 r. – wdrożenie jednolitej instrukcji dla całego TAURON Dystrybucja S.A. (we wszystkich oddziałach).2014/2015 r. – sukcesywny zakup sprzętu, narzędzi podnośników oraz wdrożenie technologii w pozostałych Oddziałach TAURON Dystrybucja S.A.

Zakres technologiczny najlepiej odda wykaz kart technologicznych PPN w sieciach 15 i 20 kV:

• 1 – przygotowanie do prac pod napięciem w sieciach SN metodą „rękawic elektroizolacyjnych”, 
• 2 – wymiana izolatora stojącego lub wsporczego, 
• 3 – wymiana izolatora odciągowego,  
• 4 – podłączenie odgałęzienia (bez naciągu) na słupie rozgałęźnym, 
• 5 – podłączenie mostków na słupach odgałęźnych i odporowych, 
• 6 – odłączenie mostków na słupach odgałęźnych i odporowych, 
• 7 – odłączenie transformatora, 
• 8 – podłączenie transformatora, 
• 9 – demontaż/montaż transformatora, 
• 10 – demontaż odłącznika zamontowanego nad przewodami linii, 
• 11 – wymiana odłącznika zamontowanego pod przewodami linii, 
• 12 – przegląd linii SN, 
• 13 – naprawa/wymiana mostka, 
• 14 – montaż osłon ochronnych dla ptaków na izolatorach liniowych, 
• 15 – montaż osłon ochronnych dla ptaków na transformatorze.

Prawie 100-osobowa grupa personelu organizująca i wykonująca te prace na SN wykonała w roku 2015 – 4232 prace, a w pierwszej połowie 2016 prawie 2215 prac. Natomiast na urządzeniach niskiego napięcia liczba prac w 2015 roku sięgnęła 104 514 prac.

ENEA Operator Sp. z o.o.

Jedyny koncern od wielu lat regularnie i konsekwentnie rozwijający technikę PPN, posiadający na swojej stronie internetowej zakładkę poświęconą tej technice. Organizator konkursów i specjalistycznych konferencji wraz z pokazami PPN [2].

W roku 2017 na sieci niskiego napięcia wykonano 65 048 prac pod napięciem, dostarczono do odbiorców 1771 [MWh] energii elektrycznej. W roku 2018 (6 miesięcy) na sieci niskiego napięcia wykonano 30 645 prac pod napięciem, dostarczono do odbiorców 961 [MWh] energii. Stosunek PPN nn do wszystkich prac na sieci nn (PPN + wył.): 2016 – 86,62%, 2017 – 89,48%. Natomiast na liniach napowietrznych SN w roku 2017 wykonano 598 prac pod napięciem, dostarczono do odbiorców 338 [MWh] energii elektrycznej. W roku 2018 (6 miesięcy) na liniach napowietrznych SN wykonano 589 prac pod napięciem i dostarczono do odbiorców 413 [MWh] energii elektrycznej. Jest to efekt pracy prawie 200-osobowej kadry wykonawczej.

Do zaawansowanej realizacji PPN w ENEA Operator wprowadzono kilka procedur:

• prac pod napięciem przy urządzeniach elektroenergetycznych,
• prac pod napięciem w sieciach napowietrznych 15 i 20 kV,
• zestawiania danych o sieci dystrybucyjnej ENEA Operator Sp. z o.o. z udziałem prac wykonywanych w technologiach pod napięciem,
• prowadzenia ewidencji wykonanych prac w technologii PPN oraz obliczania dostarczonej energii elektrycznej do odbiorców w trakcie wykonywania prac pod napięciem.

ENERGA-OPERATOR S.A.

Co nowego w ENERGA-OPERATOR S.A.? – było tematem prezentacji przedstawicieli tej firmy [3]. Realizując polecenie prezesa zarządu w sprawie powołania projektu operacyjnego pn. „Wdrożenie nowych technologii w zakresie prac pod napięciem w sieciach napowietrznych SN” wykonano prace umożliwiające zastosowanie kolejnych technologii:

• montaż grzebieni przeciw ptakom,
• chirurgia drzew w pobliżu linii,
• obsługa mostków rozłączalnych,
• rozmostkowanie/zmostkowanie linii w przęśle,
• wymiana konstrukcji wsporczej słupa przelotowego,
• wymiana słupa przelotowego,
• naprawa przewodu w przęśle.
• W sumie dysponuje się 22 technologiami. 

Poprawiono wiele dokumentów obowiązujących w spółce, a mianowicie:

• instrukcję PPN w sieciach napowietrznych 15 i 20 kV (wyd. VI),
• podręcznik szkoleniowy do nauki wykonywania PPN w sieciach napowietrznych 15 i 20 kV,
• wytyczne badania sprzętu i narzędzi do PPN w sieciach napowietrznych 15 i 20 kV,
• programy szkoleniowe PPN w sieciach napowietrznych 15 i 20 kV dla:
  • instruktorów,
  • elektromonterów,
  • pracowników dozoru.

Trwa ciągłe doskonalenie techniki PPN, choć Autorzy upatrują więcej korzyści ze wspólnej działalności spółek dystrybucyjnych w tym zakresie, do której zachęcają od kilku lat.

PGE Dystrybucja S.A.

W PGE Dystrybucja niewątpliwie w technice PPN dominuje doświadczenie elektryków łódzkich i lubelskich, niestety pozostali jeszcze mają przed sobą wiele do zrobienia zwłaszcza w sieci SN. Nową technologię PPN zastosowania serwisowej linii kablowej SN zainteresował uczestników konferencji doświadczony przedstawiciel PGE Dystrybucja [4]. SSLK to zestaw składający się z:

• elastycznej linii kablowej, w dodatkowej osłonie mechanicznej, pozwalającej na jej wielokrotne rozwijanie i zwijanie,
• wyposażenia dodatkowego w postaci specjalistycznego osprzętu (mostki, złączki-mufki), o obciążalności prądowej do 200 A umożliwiającego podłączanie SSLK w liniach napowietrznych i stacjach wnętrzowych w sieciach kablowych.

Obwody elektryczne średnich napięć i funkcjonująca w nich m.in. aparatura wymagają okresowych przeglądów, napraw lub wymian. Aby do tych prac nie wyłączać całych obwodów, rozwinięto tymczasowe techniki zasilania, w których istotną rolę odgrywa bocznikowanie obwodów SN, w tym wykonywane w technologii prac pod napięciem. Szczególnymi odmianami tej technologii są: przyłączanie boczników pod napięciem oraz tymczasowe zasilanie fragmentów sieci.

Przy bocznikowaniu pod napięciem prostych fragmentów obwodu, w celu naprawy lub wymiany jego elementu, rozpływ prądu pomiędzy gałęzią bocznikowaną (główną) a bocznikującą zależy od wartości impedancji tych gałęzi i jest do nich odwrotnie proporcjonalny (wynika to z pierwszego prawa Kirchhoffa). Wówczas przez gałąź bocznikującą przepływa tylko część natężenia prądu obwodu, pozostała przepływa nadal gałęzią zbocznikowaną [7].

Pomimo znacznej wartości natężenia prądu w gałęzi zbocznikowanej (19% do 43%) można przystąpić do rozłączania obwodu (rozkręcania połączenia śrubowego), gdyż podczas rozłączania obwodu zwiększa się wartość jego impedancji, co powoduje zmianę relacji prądów pomiędzy gałęzią bocznikującą (impedancja o stałej wartości), a gałęzią zbocznikowaną o wzrastającej impedancji. Następuje udoskonalenie opisanego sposobu montażu i eksploatacji kablowych linii serwisowych wraz z zebraniem doświadczenia z zawodowej praktyki.

PSE S.A.

Prace pod napięciem w sieci przesyłowej PSE S.A. przedstawiono w referacie [5]. Początki prac pod napięciem w sieci przesyłowej po powołaniu spółki PSE S.A. sięgają 1994 roku. Wcześniej, w latach 1984 – 1994 prace na sieci przesyłowej realizowało dziesięć brygad do obsługi linii napowietrznych 220, 400 i 750 kV zlokalizowanych w b. zakładach energetycznych. Dokumenty zezwalające na pracę były opracowane na bazie kontraktów z Węgrami i Niemcami przez Zakład Bezpieczeństwa Pracy Instytutu Energetyki w Warszawie i Gliwicach. W latach 1994 – 2006 najaktywniejszą brygadą do PPN była ekipa z b. ZE Toruń, realizująca wymianę izolacji w praktycznie wszystkich rodzajach łańcuchów linii 220 i 400 kV.

Początki celowo zorganizowanych prac pod napięciem w PSE S.A. sięgają 2006 roku. W tym okresie rozpoczęto prace związane z opracowaniem modelu organizacyjnego prac pod napięciem w polskiej elektroenergetycznej sieci przesyłowej. W tym samym roku opracowano regulamin PPN i przymierzono się do stworzenia katalogu PPN. Dokument ten zawiera podstawowe informacje o dopuszczonych do stosowania w sieci PSE S.A. technologiach. W maju 2014 roku została zaktualizowana „Instrukcja prowadzenia prac bez wyłączania napięcia w obiektach sieciowych PSE S.A.”. Dokument ten określa zasady organizacji i prowadzenia prac bez wyłączania napięcia w sieci przesyłowej PSE S.A. i przeznaczony jest dla pracowników sprawujących kierownictwo i dozór nad eksploatacją urządzeń elektroenergetycznych oraz dla osób organizujących i wykonujących prace bez wyłączania napięcia w sieci przesyłowej PSE S.A.W chwili obecnej są cztery firmy, które świadczą usługi w zakresie PPN na obiektach sieciowych PSE S.A. Są one w posiadaniu 82 technologii do realizacji prac pod napięciem na obiektach sieciowych PSE S.A. Firma 1 posiada 16 technologii, firma 2 – 47 technologii, firma 3 – 5 technologii, firma 4 – 14 technologii. Przykładowe prace tych firm, to:

• oględziny odgórne słupów linii 220 kV i 400 kV (jedno- i dwutorowych),
• montaż tablic informacyjnych na liniach 220 kV i 400 kV (jedno- i dwutorowych),
• naprawa przewodu odgromowego przy zawiesiu odgromowym lub wymiana mostka przewodu odgromowego na liniach 220 kV i 400 kV (jedno i dwutorowych),
• naprawa przewodu roboczego na liniach 220 kV i 400 kV poprzez zamontowanie oplotu naprawczego lub złączki naprawczej (linie jednotorowe lub dolne fazy linii dwutorowych),
• zabezpieczenie antykorozyjne konstrukcji stalowej słupa serii Z52 i Z33 – prace monterskie i malarskie,
• prace związane z wymianą izolatorów,
• wymianę i montaż przewodów odgromowych oraz OPGW (patrz [11]),
• malowanie konstrukcji pod aparatami i izolatorami wsporczymi w polu rozdzielni 220 kV,
• prace z wózka na przewodach roboczych (wiązki dwuprzewodowe) linii 400kV przy zastosowaniu krzesełka monterskiego do wprowadzenia montera na potencjał.

Prace bez wyłączania napięcia mogą realizować wyłącznie Wykonawcy, którzy podpisali z PSE S.A. umowę na wykonanie tych prac. Wykonawca powinien prowadzić prace bez wyłączania napięcia w sieci przesyłowej na podstawie „Instrukcji prowadzenia prac bez wyłączania napięcia w obiektach sieciowych PSE S.A.” i zaakceptowanej do stosowania przez PSE S.A. technologii pracy.

Warunkiem akceptacji przez PSE S.A. stosowania w sieci przesyłowej danej technologii pracy bezwyłączeniowymi technikami utrzymania jest posiadanie przez wykonawcę ważnej karty technologicznej dla przedmiotowej pracy, zawierającej:

• wykaz narzędzi dopuszczonych do stosowania w przedmiotowej technologii,
• wykaz sprzętu i materiałów, jakie mają być użyte ze wskazaniem ich cech,
• minimalną liczbę pracowników niezbędnych do wykonania wskazanej technologii,
• kolejność czynności (etapy pracy) do przygotowania, przebiegu i zakończenia pracy,
• ewentualne szkice, rysunki i schematy realizowanej technologii;
• konstrukcja technologii w sposób zapewniający zachowanie minimalnych odległości zbliżenia;
• przystosowanie technologii do rozwiązań technicznych zastosowanych w sieci przesyłowej PSE S.A. (dotyczy to głównie kompatybilności sprzętu i narzędzi wymaganych daną technologią z elementami sieci, na których ma być wykonywana praca).

Do najczęściej stosowanych prac w technologii PPN na liniach NN, podczas realizacji zadań inwestycyjnych i remontowych zalicza się:

• wymianę izolacji,
• wymianę przewodów odgromowych na odgromowe skojarzone ze światłowodami,
• malowanie konstrukcji wsporczych linii 400 kV.

Praktyka dla potrzeb OSP jest ciągle rozwijającą się dziedziną o wielu aspektach zwłaszcza w relacjach outsourcingu.

Podsumowanie

Zastosowane 45 lat temu systemowe podejście do techniki utrzymania bezprzerwowej i bezwyłączeniowej elektroenergetycznych urządzeń i sieci zaowocowało zdecydowanym obniżeniem wypadkowości, a dziś jest inspirującą działalnością elektryków [6],[7],[8]. Dzielą się swoim doświadczeniem na forum krajowym na konferencjach organizowanych od 1988 roku oraz na forum europejskim od 1992 roku (najbliższa także 13.ta w 2020 roku w Turynie we Włoszech) [9],[10],[12].

Pominięto zastosowanie techniki PPN w przemyśle, choć doświadczenie elektryków kolejarzy jest bardzo bogate – w szczytowym okresie posiadali 57 pociągów napraw sieci trakcyjnej pod napięciem (3 kV DC). Pierwsze w kraju czyszczenie urządzeń pod napięciem zastosowano w Hucie Katowice. Na Śląsku rozpoczęto mycie izolacji pod napięciem, silikowanie aparatury stacyjnej (Łagisza), aby zapobiegać skutkom zabrudzeń.

Współcześnie systemowe podejście do bezpieczeństwa w energetyce ma wiele innych kierunków i celów. Uwzględnienie infrastruktur krytycznych, likwidacja wypadków śmiertelnych i ograniczenie wypadków ciężkich poparzeń łukiem elektrycznym, szerokie uwzględnianie miar ryzyka, przejście całkowicie na utrzymanie urządzeń elektrycznych pod napięciem, weryfikacja pracy komisji kwalifikacyjnych przyznających tzw. grupy elektryczne, unowocześnianie sprzętu, narzędzi i wyposażenia osobistego. Wszędzie w tych rozwiązaniach znajduje się miejsce na wykorzystanie lub realizację techniki PPN.

Systemowe podejście to integracja systemów zarządzania bezpieczeństwem pracy, środowiskiem, jakością, ryzykiem, wprowadzanie nowych narzędzi projektowych typu BIM, realizacja inwestycji z aktywnym prowadzeniem eksploatacji z upowszechnianiem dobrych praktyk.

Systemowe podejście do bezpieczeństwa w energetyce wymaga także zmiany w edukacji zawodowej. Energetyka staje się siłą nośną i jedną z najbardziej innowacyjnych i interdyscyplinarnych dziedzin gospodarek i życia społecznego. Zatem mamy jeszcze wiele do zrobienia.

Artykuł prezentowany w formie referatu na IX KDE.

Literatura

1. IV KONFERENCJA PRAC POD NAPIĘCIEM ENEA Operator w Gronowie „Nowe Technologie Prac Pod Napięciem” 20-21.09.2018 – prezentacje poniżej [1]-[6] [1] Miedzianka A., Zoworka L., Tauron Dystrybucja: Nowe kierunki rozwoju prac pod napięciem na napowietrznych liniach SN w TAURON Dystrybucja S.A. 
2. Geruzel G., Enea Operator: Rozwój prac pod napięciem w ENEA Operator Sp. z o.o. 
3. Sztukowski J., Roman M., Energa Operator: Co nowego w ENERGA -OPERATOR S.A. 
4. Płuciennik S., PGE Dystrybucja: Budowa i zastosowanie serwisowej linii kablowej SN 
5. Kochan G., Partatus M., PSE S.A.: Prace pod napięciem w sieci przesyłowej PSE S.A. 
6. Dudek B., PSE S.A.: Nowe technologie PPN - tworzenie przepisów i instrukcji dopuszczających ich stosowanie 
7. Dudek B., PKBwE SEP: Akademia Energetyki 2016-19, Energetyka (20 wykładów)
8. Lubicki W., Dudek B.: Eighty years of Polish experiences in technology of live-line working and impressions from all 10 ICOLIM conferences, 11th International Conference on Live Maintenance ICOLIM’ 2014, 21–23 May 2014 Budapest, Hungary oraz Energetika (Czechy) nr 10/2014 (str. 528-535); i Energetyka nr 8, 2014 (s.478-484)
9. Materiały konferencyjne z XII Konferencji „Prace pod napięciem w sieciach nn, SN i WN w Polsce i na świecie” Katowice/Chorzów, 2016 
10. CIGRE Raport 561 „Live Work – A Management Perspective, CIGRE decembre 2013 [11] Dudek B.: Technologie i bezpieczeństwo wymiany pod napięciem przewodów odgromowych na typu OPGW na liniach napowietrznych, ŚlWE nr 1, 2016 [12] Dudek B.: Nowoczesne utrzymanie sieci pod napięciem na europejskiej konferencji ICOLIM’2017 w Strasburgu ICOLIM 2017, ŚlWE nr 4, 2017