elektro.info

Jak chronić się przed przepięciami w instalacjach?

Jak chronić się przed przepięciami w instalacjach?

Miedź przejmuje kontrolę nad samochodami elektrycznymi »

Miedź przejmuje kontrolę nad samochodami elektrycznymi »

news Konferencja „Zasilanie budynków oraz samochodów elektrycznych w energię elektryczną”

Konferencja „Zasilanie budynków oraz samochodów elektrycznych w energię elektryczną”

Zapraszamy Państwa na kolejną konferencję techniczno-szkoleniową organizowaną przez redakcję „elektro.info”, która została poświęcona dwóm problemom: zasilaniu budynków w energię elektryczną w warunkach...

Zapraszamy Państwa na kolejną konferencję techniczno-szkoleniową organizowaną przez redakcję „elektro.info”, która została poświęcona dwóm problemom: zasilaniu budynków w energię elektryczną w warunkach normalnych i w czasie pożaru oraz ładowaniu samochodów elektrycznych. Konferencja odbędzie się 1 kwietnia (to nie prima aprilis!) w Warszawie, Centrum Konferencyjne WEST GATE, Al. Jerozolimskie 92.

Wykorzystanie elektryczności w terapii medycznej

The use of electricity in medical therapy

Elektrostymulacja w drugiej połowie XX wieku


archiwum autora

W ostatnich latach trwa dyskusja o szkodliwości narażenia człowieka na pole elektromagnetyczne. Pole to, rzekomo szkodliwe, jest wykorzystywane z sukcesem tera­peutycznym w medycynie.

Zobacz także

Opłaty za pobór mocy biernej – czy są słuszne?

Opłaty za pobór mocy biernej – czy są słuszne?

Zjawiska związane z przepływami mocy biernej są charakterystyczne dla układów prądu przemiennego. Moc bierna nie jest zamieniana na pracę użyteczną. Ogólnie rzecz biorąc, moc bierna pojawia się, gdy prąd...

Zjawiska związane z przepływami mocy biernej są charakterystyczne dla układów prądu przemiennego. Moc bierna nie jest zamieniana na pracę użyteczną. Ogólnie rzecz biorąc, moc bierna pojawia się, gdy prąd lub napięcie przyjmują większe wartości, niż jest to potrzebne do przetransferowania porcji energii. Moc bierna utożsamiana jest też z oscylacjami między źródłem a odbiornikiem energii.

Porażenia prądem elektrycznym o wysokiej częstotliwości

Porażenia prądem elektrycznym o wysokiej częstotliwości

Rozwój urządzeń elektronicznych i telekomunikacyjnych w ostatnich latach spowodował powszechność stosowania napięć o częstotliwości większej od przemysłowej. Skutki urazu elektrycznego u człowieka powodowane...

Rozwój urządzeń elektronicznych i telekomunikacyjnych w ostatnich latach spowodował powszechność stosowania napięć o częstotliwości większej od przemysłowej. Skutki urazu elektrycznego u człowieka powodowane prądem rażeniowym o wysokiej częstotliwości różnią się od skutków, które wywołuje prąd przemienny 50 Hz.

Nowelizacja zasad i wymagań stawianych ochronie przeciwporażeniowej (część 1.)

Nowelizacja zasad i wymagań stawianych ochronie przeciwporażeniowej (część 1.)

W 2003 roku wprowadzono do katalogu Polskich Norm normę uznaniową PN-EN 61140:2003 (U) pt. „Ochrona przed porażeniem prądem elektrycznym – Wspólne aspekty instalacji i urządzeń”. Jej wersja polska [2]...

W 2003 roku wprowadzono do katalogu Polskich Norm normę uznaniową PN-EN 61140:2003 (U) pt. „Ochrona przed porażeniem prądem elektrycznym – Wspólne aspekty instalacji i urządzeń”. Jej wersja polska [2] ukazała się w 2005 roku. Jest to norma niezwykle ważna i niestety mało znana. Zapisano w niej, że „jej celem jest podanie podstawowych zasad i wymagań, które są wspólne dla instalacji, sieci i urządzeń elektrycznych lub niezbędne dla ich koordynacji”. Wymagania normy dotyczą głównie ochrony przeciwporażeniowej...

Wykorzystanie elektryczności do celów terapeutycznych było stosowane już w starożytnej Grecji i Rzymie. Zabiegi elektrycznej stymulacji ciała człowieka wykonywano wkładając nogi pacjenta do wanny, w której znajdowały się ryby wytwarzające prąd elektryczny.

W XVIII wieku, kiedy poznawane były zjawiska elektryczne, terapie prądem elektrycznym stały się modne w całej Europie. Oprócz praktykujących lekarzy uzdrawiające terapie elektryczne oferowali różni szarlatani, podobnie jak obecnie.

W 1743 roku Johann Gottlob Krüger, profesor uniwersytetu w Halle, rozpoczął stosowanie terapii elektrycznej w stymulacji mięśni i innych narządów człowieka. Prowadził wykłady z medycyny oraz fizyki i elektryczności.

W tym samym czasie Christian Gottlieb Kratzenstein na uniwersytecie w Kopenhadze leczył prądem elektrycznym bóle głowy i inne dolegliwości. Zalecał stosowanie niewielkich butelek lejdejskich, których pojemność zwiększał w kolejnych dniach terapii.

W Regensburgu lekarz Johann Gottlieb Schäffer zajmował się elektryzacją mięśni i nerwów. Stosował elektryczność do leczenia sparaliżowanych członków. Popularyzował pogląd, że elektryczna terapia przyspiesza tętno u człowieka.

Po zbudowaniu w 1766 roku maszyny elektrostatycznej przez Anglika Jesse Ramsdena generatory elektrostatyczne stosowali różni wędrowni znachorzy do uzdrawiania rozmaitych schorzeń. Elektroterapię maszyną elektrostatyczną stosowano również przy leczeniu impotencji.

W 1786 roku Luigi Galvani, profesor anatomii na uniwersytecie w Bolonii, zaobserwował, że butelka lejdejska razi prądem podobnie jak ryby elektryczne. Galvani zauważył powstawanie skurczu mięśni żabiej kończyny po jej dotknięciu końcówkami drutów wykonanych z różnych metali.

W 1796 roku Alessandro Volta, profesor fizyki na uniwersytecie w Pawii, wyjaśnił zjawisko jako wynik pobudzenia mięśnia przez prąd elektryczny, powstały na skutek różnicy potencjałów między dwoma różnymi metalami zanurzonymi w elektrolicie wypełniającym tkankę mięśniową.

Po wynalezieniu w 1800 roku przez Alessandra Volta ogniwa galwanicznego modne stały się kąpiele elektryczne.

Siostrzeniec Galvaniego, Giovanni Aldini, stosując ogniwo galwaniczne Volty rozpoczął w 1804 roku zabiegi medyczne w wannie z wodą, w której pomiędzy dwiema elektrodami płynął prąd stały o natężeniu do 100 mA. Zaleceniem do tych kąpieli była terapia reumatyzmu, gośćca i bólów wszelkiego rodzaju.

Pierwszy kliniczny oddział leczenia galwanoterapią założył w Anglii Golding Bird w 1849 roku. Bird opracował wykaz schorzeń kwalifikujących się do elektroterapii.

W Berlinie Robert Remak w 1851 roku rozpoczął kliniczną galwanoterapię w leczeniu schorzeń mięśniowych i neurologicznych.

b wykorzystanie elektrycznosci w terapi fot2

Elektryzacja pacjenta maszyną elektrostatyczną w początkach XIX wieku: rys. arch. autora

W Niemczech z końcem XIX wieku do leczenia reumatyzmu i innych chorób nerwów rozpowszechniła się metoda dr. Schnee. Opracował on specjalny fotel do zabiegów elektryzacyjnych, który miał dwie pary naczyń elektrolitycznych dla rąk i nóg. Zabiegi terapii elektrycznej na takich fotelach były w początkach XX wieku bardzo modne i powszechnie wykonywane w klinikach.

W 1884 roku William Henry Stone po doświadczeniach z wpływem elektryczności na układ nerwowy i mięśniowy rozpoczął elektroterapię w leczeniu paraliżu o podłożu neurologicznym oraz różnych nerwobólach. Zauważył podczas badań, że rezystancja ciała człowieka chorego ma mniejszą wartość niż ciała zdrowego.

Stymulacja prądem elektrycznym okazała się najskuteczniejszą metodą w fizykoterapii. Pod wpływem prądu mięśnie rozluźniają się lub kurczą, stymulacja nerwów wywołuje znieczulenie lub pobudza ruchy, a stymulacja wszystkich tych tkanek ma pozytywny wpływ na krążenie krwi. Terapia dotyczy nerwów – czuciowych, ruchowych lub receptorów czucia – ponieważ prąd docierający do komórek mięśni płynie wzdłuż włókien nerwowych. Stosowano generatory o napięciu do 100 V i częstotliwości mniejszej niż 1 kHz, generatory prądu stałego o napięciu 300–500 V wytwarzające impulsy mikrosekundowe oraz generatory o częstotliwości w zakresie 2400–2500 Hz.

Od połowy lat siedemdziesiątych XX wieku rozpoczęto terapie z wykorzystaniem stymulacji prądem w procesie tworzenia się tkanki kostnej. Lekarze przepuszczali prąd bezpośrednio przez miejsce złamania, stosując elektrody w kształcie szpilki. Tkanka kostna ma własności piezoelektryczne i pod wpływem czynników mechanicznych w kości powstają prądy elektryczne, choć ich natężenie nie przekracza kilku mikroamperów. Drażnienie tkanki kostnej prądem elektrycznym pobudza procesy kościotwórcze.

Elektrostymulacja serca

W 1842 roku Carlo Matteucci, profesor fizyki na uniwersytecie w Pizie, stwierdził, że prąd elektryczny towarzyszy każdemu uderzeniu serca żaby.

Francuski fizjolog Etienne-Jules Marey w 1861 roku, badając ciało człowieka galwanometrem, zarejestrował czynność serca.

W 1901 roku Willem Einthoven, używając drobnej kwarcowej struny pokrytej srebrem, skonstruował specjalny galwanometr do wykonywania elektrokardiogramu. W 1906 roku Einthoven opublikował pierwszą instrukcję diagnozy prawidłowych i nieprawidłowych przebiegów w zapisie elektrokardiograficznym na galwanometrze strunowym. W 1924 roku Einthoven otrzymał Nagrodę Nobla za wynalezienie elektrokardiografii.

Dużym osiągnięciem było wykorzystanie prądu elektrycznego w leczeniu fibrylacji komór serca.

Pierwsze próby z defibrylatorem elektrycznym przeprowadził na psach w 1947 roku Claude Beck w klinice University Hospital w Cleveland. Skurcz serca wymuszony był impulsem elektrycznym o napięciu do 1500 V przyłożonym bezpośrednio na mięsień sercowy. Defibrylację na ludziach wykonywał Beck, rażąc pacjentów impulsem elektrycznym o napięciu 1000 V w czasie do pół sekundy. Defibrylacja Becka wymagała otwarcia klatki piersiowej i przykładania łyżkowych elektrod bezpośrednio do serca.

 W 1952 roku lekarz Paul Zoll z Harvard Medical School opracował metodę defibrylacji bez otwierania klatki piersiowej. Stosowany defibrylator był urządzeniem dużym i stacjonarnym, a stosowano go tylko w szpitalach.

Bernard Lown z Harvard School of Public Health i Karl William Edmark z University of Washington w 1960 roku wykonali przenośny defibrylator zasilany z akumulatorów. Urządzenie ważące 16 kg gromadziło w kondensatorach energię potrzebną do impulsu defibrylującego serce.

Do lat siedemdziesiątych defibrylatory obsługiwał lekarz ręcznie. Rytm serca musiał interpretować, odczytując jego przebieg z małego oscyloskopu. Po stwierdzeniu migotania komór lekarz przykładał łyżki w okolice serca i we właściwej fazie pracy serca uruchamiał impuls elektryczny. W latach osiemdziesiątych rozwój techniki mikroprocesorowej spowodował zastosowanie układów scalonych, co zmniejszyło ciężar defibrylatora do 2 kg. Rozbudowano również defibrylatory o układ automatyki interpretujący rytm serca chorego z podaniem impulsu elektrycznego po stwierdzeniu migotania komór.

Konstrukcję znacznie mniejszych i inteligentniejszych defibrylatorów opracował Michael Mirowski z Sinai Hospital w Baltimore.

Pierwszy zewnętrzny rozrusznik serca zbudował John Hopps w 1950 roku.

W 1962 roku D. Nathan i S. Center wszczepili pacjentowi indywidualny stymulator synchroniczny, w którym impuls pobudzający był wywołany elektrycznym potencjałem kontrolowanego przedsionka serca.

W 1980 roku po pozytywnych wynikach doświadczalnych z indywidualnym defibrylatorem na psach w John Hopkins Hospital rozpoczęto próby wszczepienia defibrylatora do klatki piersiowej człowieka. Pierwsze defibrylatory tego typu ważyły około 340 g. Ze względu na rozmiary defibrylatora umieszczano go w kieszonce skórnej w jamie brzusznej razem z przewodami i elektrodami biegnącymi do serca.

Ponieważ elektrody musiały być naszyte bezpośrednio na komorę, niezbędny był zabieg na otwartym sercu. Urządzenie ciągle monitorowało jego rytm i w razie wykrycia migotania komór układ dostarczał energię stymulującą. W nowych wykonaniach tytanowa puszka pokrywająca urządzenie służy zarazem jako jedna z elektrod, podczas gdy drugą jest przewód elektryczny przebiegający wewnątrz dużej żyły aż do samego serca. W ten sposób unika się operacji na otwartym sercu.

Elektrostymulacja w psychiatrii

W 1855 roku Guillaume Duchenne, stosując w terapii elektrostymulację, opracował na podstawie doświadczeń podstawy diagnostyki chorób nerwowych.

Psychiatra Eduard Hitzig w zakładzie dla obłąkanych w Berlinie przeprowadził w 1870 roku cykl eksperymentów dla zbadania funkcji mózgu. Drażniąc słabym prądem elektrycznym korę mózgową, określił na jej powierzchni miejsca, które powodują realizację wybranych grup mięśni. Wyniki tych badań stanowią bardzo duży krok w historii badań nad mózgiem. W 1875 roku Richard Caton przy użyciu galwanometru zarejestrował prądy zmierzone na powierzchni kory mózgowej zwierząt. Wykazał zależność pomiędzy wykonywanymi czynnościami a zmianą potencjału elektrycznego w odpowiednich obszarach kory mózgowej.

W 1929 roku niemiecki neurolog Hans Berger uzyskał zapis bioelektrycznej czynności mózgu. Badania wykonywał przy użyciu galwanometru strunowego Einthowena-Edelmena. W 1932 roku H. Berger oraz J. ­Toennis skonstruowali pierwszy elektroencefalograf rejestrujący sygnały bioelektryczne odbierane z powierzchni głowy.

W psychiatrii, gdy leczenie zachowawcze preparatami farmakologicznymi nie przynosiło skutku, stosowano inne metody, jak gorące i zimne kąpiele, wirowanie oraz terapię prądem elektrycznym.

W 1935 roku węgierski lekarz L. Meduza wprowadził do leczenia schorzeń psychiatrycznych terapię wstrząsową, w której drgawki powodował przez wstrzyknięcie kardiazolu.

W 1938 roku włoscy lekarze Ugo Cerletti i Lucio Bini wprowadzili w miejsce kardiazolu prąd elektryczny, który wywoływał podobne drgawki. Terapię nazwano terapią elektrowstrząsową. Wcześniej Ugo Cerletti, będący dyrektorem Neuropsychiatrycznej Kliniki Uniwersyteckiej w Rzymie, wykonał wiele doświadczeń na zwierzętach w rzeźni miejskiej w Rzymie. Przykładał elektrody do skroni prosiąt i raził je prądem o napięciu 80 V. Rażone prądem prosięta robiły początkowo wrażenie pogrążonych we śnie, a po kilku minutach podnosiły się i wracały do stada. W 1938 roku Ugo Cerletti przeprowadził u chorego z objawami schizofrenii pierwszy zabieg elektrowstrząsowy napięciem 100 V w czasie 1,5 s. Pacjent po 80 s drgawek wzbudził się, a uzyskana poprawa była zadowalająca.

Terapia elektrowstrząsowa polega na aplikowaniu impulsów prądu elektrycznego na głowę pacjenta za pomocą dwóch elektrod przykładanych do skroni. Między elektrodami przepływa prąd elektryczny w czasie od 0,2 do 0,5 s o napięciu 30–130 V i natężeniu 200–900 mA. Skutkiem przepływu prądu jest wywołanie napadu padaczkowego w obrębie sieci neuronalnej ośrodkowego układu nerwowego (drgawki mięśni są eliminowane przez podanie środków zwiotczających), co skutkuje ostatecznie uzyskaniem efektu klinicznego – zmniejszeniem nasilenia objawów depresji.

Objawem niepowołanym w terapii elektrowstrząsowej są zaburzenia pamięci. Od połowy ubiegłego wieku terapia elektrowstrząsami była stosowana w większości schorzeń psychiatrycznych.

Elektroterapie prądami o wysokiej częstotliwości

Przenikanie przez organizm człowieka prądów szybkozmiennych zostało wykorzystane dla celów leczniczych. Przy prądach stałych i prądach zmiennych małej częstotliwości wydzielanie ciepła w organizmie jest związane z przepływem prądu, który wywołuje duże zmiany elektrochemiczne. Ponieważ prądy szybkozmienne nie powodują takich zmian, można je stosować do nagrzewania narządów zewnętrznych i wewnętrznych ciała. Ta metoda leczenia nosi nazwę diatermii.

Wykorzystanie prądów elektrycznych wysokiej częstotliwości w celach leczniczych wprowadził Zeynek w 1908 roku. Wykonywał terapie cieplne w organizmie prądami elektrycznymi o częstotliwości od 10 do 50 MHz. Stanowiło to początek terapii diatermicznej.

Obecnie w terapii stosuje się diatermię krótkofalową o częstotliwości 2,45–27,12 MHz, wykorzystywaną w rehabilitacji, oraz diatermię chirurgiczną, o częstotliwości 0,5–1,75 MHz, służącą do cięcia i koagulacji tkanek.

Pole magnetyczne w terapii medycznej

Stosowanie magnetytu w leczeniu różnych dolegliwości znane było już w starożytności.

Hipokrates z ok. 460 r. p.n.e. stosował magnetyt w bezpłodności u kobiet.

Mniszka, św. Hildegarda z Bingen zalecała stosowanie magnetytu w różnych chorobach i dolegliwościach.

W 1775 roku lekarz Franz Mesmer wydał w Wiedniu książkę „Sendschreiben an einen auswärtigen Arzt über die Magnetkur”, w której przedstawił terapeutyczne działanie magnesu na człowieka. Środowisko naukowe wiedeńskich lekarzy magnetoterapię oceniło negatywnie, uważając ją za pseudonaukę. Mimo braku naukowych przesłanek nadal stosowano magnesy w terapii rozmaitych schorzeń.

Magnesy noszone na ciele są źródłem pola jednostajnego, lecz ruchy ciała powodują zmianę jego właściwości, upodabniając je do wytwarzanych pól impulsowych.

Każda tkanka organizmu jest napełniona krwią, której głównym składnikiem jest hemoglobina, zawierająca atomy żelaza. Pole magnetyczne wywiera wpływ na wszystkie tkanki, powodując uporządkowanie ich momentów magnetycznych. Terapia magnetyczna zaliczana jest jednak do grupy terapii alternatywnych i nie jest akceptowana przez konwencjonalną medycynę.

Zastosowanie w terapeutyce stymulacji zmiennym polem magnetycznym nastąpiło po wynalezieniu w 1825 roku przez Williama Sturgeona elektromagnesu. Każda przestrzenna lub czasowa zmiana pola magnetycznego powoduje powstanie pola elektrycznego, następstwem którego jest przepływ prądu elektrycznego w materiałach o dobrej przewodności elektrycznej.

Kliniczne zastosowanie zmiennych pól magnetycznych znalazło zastosowanie w leczeniu chorób narządu ruchu i schorzeń układu kostnego.

Stosowanie magnetoterapii wykazało znaczne skrócenie czasu wzrostu kostnego po złamaniach. Pozytywne efekty magnetoterapii stwierdzono w chorobie zwyrodnieniowej stawów oraz w stanach zapalnych stawów. Szybkość powstawania efektu terapeutycznego jest zależna od wyjściowego stanu miejscowego uszkodzonej kości oraz czasu trwania terapii. U chorych z osteoporozą zaobserwowano korzystny hamujący wpływ zmiennego pola magnetycznego na procesy demineralizacji kości.

Działając na organizm żywy, zmienne pole magnetyczne powoduje zmianę potencjału elektrycznego błon komórkowych, co wpływa na ich przepuszczalność. Konsekwencją tego jest dostarczenie większej ilości tlenu biorącego udział w procesie przemiany materii i procesie regeneracji tkanek.

Pod wpływem pola magnetycznego obserwuje się pobudzanie reaktywności ustroju immunologicznego. Pole magnetyczne powoduje także miejscowe działanie przeciwzapalne, analgetyczne i wazodylatacyjne. Zauważono, że pole magnetyczne o indukcji 0,5 T wpływa na wzrost liczby leukocytów, ale też na zmniejszenie się ilości hemoglobiny. Wykazano, że w polu magnetycznym enzymy zwiększają swoją aktywność.

Pole magnetyczne znalazło zastosowanie w leczeniu chorób skóry i tkanek miękkich. Wśród chorób układu pokarmowego stwierdzono wpływ pól magnetycznych w leczeniu chorób jelita oraz pozytywny efekt w leczeniu przewlekłego zapalenia trzustki i choroby wrzodowej. W leczeniu chorób układu nerwowego pozytywne efekty obserwuje się w leczeniu stanów po udarach mózgowych, jak również w stwardnieniu rozsianym.

Dużym osiągnięciem było odkrycie hamowania syntezy DNA w komórkach nowotworowych umieszczonych w polu magnetycznym o niewielkiej indukcji 8 mT. Stwierdzono, że komórki nowotworowe transplantowane giną w polach o indukcji od 0,25 T do 0,45 T.

Do najlepiej udokumentowanych aktualnie biologicznych efektów działania zmiennych pól magnetycznych stosowanych w celach terapeutycznych należą:

  • intensyfikacja procesu utylizacji tlenu oraz oddychania tkankowego,
  • działanie wazodylatacyjne i angiogenetyczne (polepszenie ukrwienia),
  • nasilenie procesów regeneracji tkanek miękkich,
  • przyspieszenie procesu tworzenia zrostu kostnego,
  • działania przeciwzapalne i przeciwobrzękowe,
  • wpływ na układ immunologiczny.

Stosowanie pola magnetycznego w terapii medycznej jest praktykowane od wielu lat. Terapia polega na poddawaniu pacjenta działaniu pól magnetycznych stałych, jak i zmiennych o różnych częstotliwościach, weryfikując sukces terapeutyczny lub jego brak. Stwierdzono tym sposobem przydatność do celów terapeutycznych pól magnetycznych o częstotliwości przekraczającej 60 Hz i indukcji 1–15 mT.

Literatura

  1. G. Biegelmeier, Neue Erkenntnisse der Elektropathologie, Elektrotechnik und Informationstechnik 1989 H.1.
  2. G. Biegelmeier, J. Graiss, A. Mörx, D. Kieback, Neues Wissen über die Wirkungen des elektrischen Stroms auf Menschen und Nutztiere, „VEO Journal” nr 11/1995.
  3. S. Gierlotka, Elektropatologia porażeń prądem elektrycznym, Wydawnictwo Śląsk, Katowice 2006.
  4. S. Gierlotka, Historia elektrotechniki, Wydawnictwo Naukowe Śląsk, Katowice 2012.
  5. S. Gierlotka, Ryby elektryczne, „Wiadomości Elektrotechniczne” nr 11/2012.
  6. J. Kahn, Elektroterapia, PZWL, Warszawa 2002.
  7. A. Sieroń, G. Cieślara, Pole magnetyczne i światło w medycynie i fizjoterapii, Alfamedica, 2013.
  8. T. Zyss, A. Krawczyk, Wykorzystanie pól magnetycznych w medycynie, „Przegląd Elektrotechniczny” nr 12/2003.

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!

Galeria zdjęć

Tytuł
przejdź do galerii

Powiązane

Zastosowanie II klasy ochronności w urządzeniach domowych powszechnego użytku

Zastosowanie II klasy ochronności w urządzeniach domowych powszechnego użytku

Autorzy scharakteryzowali zasady budowy urządzeń domowych powszechnego użytku, ponadto zwrócili uwagę na zagrożenia, jakie mogą występować przede wszystkim podczas uszkodzeń urządzeń, uszkodzeń instalacji...

Autorzy scharakteryzowali zasady budowy urządzeń domowych powszechnego użytku, ponadto zwrócili uwagę na zagrożenia, jakie mogą występować przede wszystkim podczas uszkodzeń urządzeń, uszkodzeń instalacji lub z powodu niewłaściwej eksploatacji urządzenia oraz wskazali obszary zastosowania modernizacji urządzeń I klasy ochronności, ­która umożliwiłaby minimalizację tych zagrożeń.

Wyłączniki różnicowoprądowe do obwodów z przekształtnikami energoelektronicznymi

Wyłączniki różnicowoprądowe do obwodów z przekształtnikami energoelektronicznymi

Artykuł zawiera wiedzę dotyczącą klasyfikacji wyłączników różnicowoprądowych z punktu widzenia ich przydatności do wykrywania określonego przebiegu prądu różnicowego. Autor przedstawił wyniki badań działania...

Artykuł zawiera wiedzę dotyczącą klasyfikacji wyłączników różnicowoprądowych z punktu widzenia ich przydatności do wykrywania określonego przebiegu prądu różnicowego. Autor przedstawił wyniki badań działania wyłączników różnicowoprądowych przy odkształconych prądach różnicowych oraz opisał dwa nowe typy wyłączników różnicowoprądowych, które niedawno pojawiły się w normach.

Testy ochrony przeciwporażeniowej i ocena bezpieczeństwa elektrycznego urządzeń techniki wojskowej

Testy ochrony przeciwporażeniowej i ocena bezpieczeństwa elektrycznego urządzeń techniki wojskowej

Artykuł zawiera charakterystykę warunków pracy urządzeń techniki militarnej, które mają wpływ na wartości narażeń oddziałujących na bezpieczeństwo elektryczne oraz ocenę wyników badań. Autor przedstawia...

Artykuł zawiera charakterystykę warunków pracy urządzeń techniki militarnej, które mają wpływ na wartości narażeń oddziałujących na bezpieczeństwo elektryczne oraz ocenę wyników badań. Autor przedstawia metody badań mechanicznych i klimatycznych, zestawienia badań podstawowych parametrów określających bezpieczeństwo elektryczne oraz środki techniczne stosowane w przeszłości i obecnie w instalacjach i urządzeniach Sił Zbrojnych RP, a także metody oceny bezpieczeństwa elektrycznego urządzeń z uwzględnieniem...

Prowadzenie akcji gaśniczych w pobliżu infrastruktury elektroenergetycznej

Prowadzenie akcji gaśniczych w pobliżu infrastruktury elektroenergetycznej

W publikacji autor zawarł wiedzę o lęku przed porażeniem prądem elektrycznym oraz prowadzeniu akcji gaśniczej w pobliżu linii elektroenergetycznych.

W publikacji autor zawarł wiedzę o lęku przed porażeniem prądem elektrycznym oraz prowadzeniu akcji gaśniczej w pobliżu linii elektroenergetycznych.

Instalacje elektryczne niskoprądowe w przestrzeniach zagrożonych wybuchem

Instalacje elektryczne niskoprądowe w przestrzeniach zagrożonych wybuchem

Artykuł przedstawia podstawowe wymagania, które powinny spełniać instalacje niskoprądowe zasilające urządzenia elektryczne (kable i przewody, trasy kablowe i zespoły kablowe) pracujące w przestrzeniach...

Artykuł przedstawia podstawowe wymagania, które powinny spełniać instalacje niskoprądowe zasilające urządzenia elektryczne (kable i przewody, trasy kablowe i zespoły kablowe) pracujące w przestrzeniach zagrożonych wybuchem oraz zasady prawidłowego ich montażu. Obiekty zagrożone wybuchem muszą spełniać wymienione wymagania, do których odwołują Dyrektywa ATEX i krajowe dokumenty prawne, a także normy (m.in. PN 60079-14:2009E).

Pomiary elektryczne w układach niskiego napięcia (część 2.)

Pomiary elektryczne w układach niskiego napięcia (część 2.)

Jednym z elementów mających na celu obniżanie ryzyka porażenia prądem elektrycznym są wykonywane pomiary elektryczne w układach niskiego napięcia zasilających instalacje klimatyzacji i wentylacji mechanicznej....

Jednym z elementów mających na celu obniżanie ryzyka porażenia prądem elektrycznym są wykonywane pomiary elektryczne w układach niskiego napięcia zasilających instalacje klimatyzacji i wentylacji mechanicznej. Sprawdza się w nich jest na ile skuteczna jest ochrona przeciwporażeniowa. Miernictwo w tym zakresie obejmuje pomiary okresowe. Mierzona jest m.in. impedancja pętli zwarcia. W artykule przedstawiono również, jakie minimalne informacje powinien zawierać protokół z prob i pomiarów elektrycznych.

Instalacje elektryczne w warunkach zwiększonego zagrożenia porażeniem prądem elektrycznym (część 2)

Instalacje elektryczne w warunkach zwiększonego zagrożenia porażeniem prądem elektrycznym (część 2)

Instalacje elektryczne w warunkach zwiększonego zagrożenia porażeniem prądem elektrycznym (część 2)

Instalacje elektryczne w warunkach zwiększonego zagrożenia porażeniem prądem elektrycznym (część 2)

Dobór mocy zespołu prądotwórczego (część 2)

Dobór mocy zespołu prądotwórczego (część 2)

W drugiej części artykułu publikowanego w nr. 9/2013 skupimy się na zasadach projektowania ochrony przeciwporażeniowej oraz jej ocenie w istniejących układach zasilania awaryjnego.

W drugiej części artykułu publikowanego w nr. 9/2013 skupimy się na zasadach projektowania ochrony przeciwporażeniowej oraz jej ocenie w istniejących układach zasilania awaryjnego.

System przeciwpożarowy wykorzystujący wyłączniki różnicowoprądowe

System przeciwpożarowy wykorzystujący wyłączniki różnicowoprądowe

Jedną z metod wykrywania pożaru jest stosowanie czujników dymu lub ognia. Odcięcie dopływu energii elektrycznej po wykryciu zagrożenia przez czujnik wymaga zastosowania specjalnego systemu, przeznaczonego...

Jedną z metod wykrywania pożaru jest stosowanie czujników dymu lub ognia. Odcięcie dopływu energii elektrycznej po wykryciu zagrożenia przez czujnik wymaga zastosowania specjalnego systemu, przeznaczonego do tego celu. Oprócz samych czujników, w skład takiego systemu musi wchodzić centralka sterująca znajdującym się w rozdzielnicy wyłącznikiem z cewką wybijakową lub zanikową, a także medium służące do komunikacji pomiędzy elementami systemu. Komunikacja ta realizowana jest za pomocą dedykowanego...

Problemy dobezpieczania wyłączników różnicowoprądowych

Problemy dobezpieczania wyłączników różnicowoprądowych

Wyłączniki różnicowoprądowe z wbudowanym zabezpieczeniem nadprądowym (RCBO – ang. residual current operated circuit-breakers with integral overcurrent protection) mają zdolność wyłączania porównywalną...

Wyłączniki różnicowoprądowe z wbudowanym zabezpieczeniem nadprądowym (RCBO – ang. residual current operated circuit-breakers with integral overcurrent protection) mają zdolność wyłączania porównywalną z wyłącznikami nadprądowymi. Producent podaje informację o prądzie znamionowym zwarciowym umownym, np. 6 kA lub 10 kA, do którego nie jest wymagane dobezpieczenie [3, 5, 7]. Wyłączniki różnicowoprądowe bez wbudowanego zabezpieczenia nadprądowego (RCCB – ang. residual current operated circuit-breakers...

Dobór mocy zespołu prądotwórczego (część 1)

Dobór mocy zespołu prądotwórczego (część 1)

Wielokrotnie zachodzi konieczność projektowania układów zasilania o zwiększonej pewności dostaw energii elektrycznej. Nie zawsze druga linia elektroenergetyczna doprowadzona do obiektu budowlanego spełnia...

Wielokrotnie zachodzi konieczność projektowania układów zasilania o zwiększonej pewności dostaw energii elektrycznej. Nie zawsze druga linia elektroenergetyczna doprowadzona do obiektu budowlanego spełnia oczekiwania odbiorcy. Często zachodzi potrzeba instalowania źródła zasilania awaryjnego, którym jest zespół prądotwórczy oraz zasilacza UPS. Obydwa te źródła wymagają odmiennego podejścia przy doborze ich mocy oraz innego sposobu projektowania i oceny ochrony przeciwporażeniowej w stosunku do systemu...

Przyczyny porażeń prądem elektrycznym

Przyczyny porażeń prądem elektrycznym

Praca w obecności urządzeń i instalacji elektroenergetycznych może być przyczyną niebezpiecznych dla człowieka skutków związanych z działaniem na niego prądu. W artykule przeanalizowano wypadki przy pracy...

Praca w obecności urządzeń i instalacji elektroenergetycznych może być przyczyną niebezpiecznych dla człowieka skutków związanych z działaniem na niego prądu. W artykule przeanalizowano wypadki przy pracy będące odchyleniem od stanu normalnego związane z elektrycznością (np. uszkodzenia wyposażenia prowadzące do kontaktu bezpośredniego lub pośredniego) w latach 2005–2012.

Wyłączniki nadmiarowo-prądowe

Wyłączniki nadmiarowo-prądowe

Klasa ograniczenia energii, jest parametrem dotyczącym wyłączników nadmiarowo-prądowych przeznaczonych do stosowania w instalacjach elektrycznych domowych i podobnych. Sposób jej oznaczania oraz badania...

Klasa ograniczenia energii, jest parametrem dotyczącym wyłączników nadmiarowo-prądowych przeznaczonych do stosowania w instalacjach elektrycznych domowych i podobnych. Sposób jej oznaczania oraz badania parametrów związanych z klasą ograniczenia energii (znamionowa zdolność wyłączania prądów zwarciowych), a także parametry, jakie musi spełniać wyłącznik nadmiarowo-prądowy, aby mógł być oznaczony klasą ograniczenia energii, określa norma PN-EN 60898-1.

Trasy kablowe i systemy mocowań funkcjonujące w czasie pożaru – wymagania podstawowe

Trasy kablowe i systemy mocowań funkcjonujące w czasie pożaru – wymagania podstawowe

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DzU 2002 nr 75 poz. 690 z późn. zm.) [5] §187 ust....

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DzU 2002 nr 75 poz. 690 z późn. zm.) [5] §187 ust. 3 stanowi, że: „Przewody i kable elektryczne oraz światłowodowe wraz z ich zamocowaniami, zwane zespołami kablowymi, stosowane w systemach zasilania i sterowania urządzeniami służącymi ochronie przeciwpożarowej, powinny zapewniać ciągłość dostawy energii elektrycznej lub przekazu sygnału przez czas...

Instalacje elektryczne w warunkach zwiększonego zagrożenia porażeniem prądem elektrycznym (część 1)

Instalacje elektryczne w warunkach zwiększonego zagrożenia porażeniem prądem elektrycznym (część 1)

W normie PN-IEC (HD) 60364 przyjęto zasadę, że ogólne postanowienia normy dotyczą normalnych warunków środowiskowych i rozwiązań instalacji elektrycznych, natomiast w warunkach środowiskowych stwarzających...

W normie PN-IEC (HD) 60364 przyjęto zasadę, że ogólne postanowienia normy dotyczą normalnych warunków środowiskowych i rozwiązań instalacji elektrycznych, natomiast w warunkach środowiskowych stwarzających zwiększone zagrożenie wprowadza się odpowiednie obostrzenia i stosuje specjalne rozwiązania instalacji elektrycznych.

Czy w instalacji elektrycznej funkcję rozłącznika może pełnić wyłącznik różnicowoprądowy?

Czy w instalacji elektrycznej funkcję rozłącznika może pełnić wyłącznik różnicowoprądowy?

Powszechność stosowania wyłączników różnicowoprądowych w instalacjach elektrycznych często powoduje przypisywanie im również funkcji rozłącznika. Takie podejście jest niewłaściwe. W artykule zostanie wyjaśniony...

Powszechność stosowania wyłączników różnicowoprądowych w instalacjach elektrycznych często powoduje przypisywanie im również funkcji rozłącznika. Takie podejście jest niewłaściwe. W artykule zostanie wyjaśniony problem budowy tych aparatów oraz ich przeznaczenia.

Wyłączniki różnicowoprądowe – zagadnienia wybrane

Wyłączniki różnicowoprądowe – zagadnienia wybrane

Wyłącznik różnicowoprądowy definiowany jest również jako łącznik zabezpieczeniowy przystosowany do pracy długotrwałej w stanie zamkniętym, przeznaczony do załączania, przewodzenia i wyłączania prądów w...

Wyłącznik różnicowoprądowy definiowany jest również jako łącznik zabezpieczeniowy przystosowany do pracy długotrwałej w stanie zamkniętym, przeznaczony do załączania, przewodzenia i wyłączania prądów w normalnych warunkach pracy i powodujący otwarcie zestyków, gdy prąd różnicowy osiągnie określoną wartość.

Ochrona odgromowa i przeciwprzepięciowa, ochrona przeciwporażeniowa

Ochrona odgromowa i przeciwprzepięciowa, ochrona przeciwporażeniowa

Zestawienie norm zawiera wybrane Polskie Normy dotyczące ochrony odgromowej i przeciwprzepięciowej oraz ochrony przeciwporażeniowej, które zostały ogłoszone przez Polski Komitet Normalizacyjny oraz na...

Zestawienie norm zawiera wybrane Polskie Normy dotyczące ochrony odgromowej i przeciwprzepięciowej oraz ochrony przeciwporażeniowej, które zostały ogłoszone przez Polski Komitet Normalizacyjny oraz na podstawie informacji normalizacyjnych zamieszczonych w wersji elektronicznej miesięcznika „Wiadomości PKN – Normalizacja”.

Badania i pomiary eksploatacyjne w strefach zagrożonych wybuchem

Badania i pomiary eksploatacyjne w strefach zagrożonych wybuchem

Oceny zagrożenia wybuchem w zakładzie dokonuje inwestor, projektant lub użytkownik decydujący o procesie technologicznym. Obejmuje ona wskazanie miejsc, pomieszczeń i przestrzeni zewnętrznych, w których...

Oceny zagrożenia wybuchem w zakładzie dokonuje inwestor, projektant lub użytkownik decydujący o procesie technologicznym. Obejmuje ona wskazanie miejsc, pomieszczeń i przestrzeni zewnętrznych, w których mogą tworzyć się mieszaniny wybuchowe, oraz wskazanie źródeł ewentualnego zainicjowania wybuchu.

Obliczanie prądów zwarciowych w sieciach oraz instalacjach elektrycznych niskiego napięcia

Obliczanie prądów zwarciowych w sieciach oraz instalacjach elektrycznych niskiego napięcia

Zwarcie – to nieprzewidziane, w danych warunkach eksploatacyjnych, połączenie bezpośrednie lub przez stosunkowo małą impedancję, punktów systemu elektroenergetycznego o różnych potencjałach bądź jednego...

Zwarcie – to nieprzewidziane, w danych warunkach eksploatacyjnych, połączenie bezpośrednie lub przez stosunkowo małą impedancję, punktów systemu elektroenergetycznego o różnych potencjałach bądź jednego lub większej liczby takich punktów z ziemią.

Instalacje elektryczne w pomieszczeniach wyposażonych w wannę lub prysznic

Instalacje elektryczne w pomieszczeniach wyposażonych w wannę lub prysznic

Pomieszczenia wyposażone w wannę lub prysznic (łazienki) zaliczane są do pomieszczeń specjalnych, szczególnie niebezpiecznych dla człowieka z punktu widzenia bezpieczeństwa elektrycznego. Zwiększone zagrożenie...

Pomieszczenia wyposażone w wannę lub prysznic (łazienki) zaliczane są do pomieszczeń specjalnych, szczególnie niebezpiecznych dla człowieka z punktu widzenia bezpieczeństwa elektrycznego. Zwiększone zagrożenie porażeniowe wynika z obecności w zasięgu ręki licznych części przewodzących dostępnych (np. pralki) i obcych (np. przewodzącego osprzętu instalacji wodociągowej, grzewczej, gazowej) oraz zwilżenia lub zanurzenia w wodzie ciała człowieka. Dlatego też arkusz 701 [1] normy PN-IEC 60364 poświęcono...

Badania impedancji ciała człowieka

Badania impedancji ciała człowieka

Większość badań impedancji ciała człowieka przeprowadzonych w różnych okresach i przez różnych badaczy była wykonywana na pomiarowej drodze rażeniowej: ręka–ręka lub ręka–nogi. Uwzględniając zagrożenie...

Większość badań impedancji ciała człowieka przeprowadzonych w różnych okresach i przez różnych badaczy była wykonywana na pomiarowej drodze rażeniowej: ręka–ręka lub ręka–nogi. Uwzględniając zagrożenie dla życia i zdrowia badanych, zwłaszcza w trudnych warunkach środowiskowych, należało opracować takie warunki badań, aby pomiary nie stwarzały ryzyka zagrożenia.

Instalacje elektryczne na terenach budów

Instalacje elektryczne na terenach budów

Rozpoczęcie budowy jest liczone od chwili doprowadzenia na teren budowy energii elektrycznej. Warunki środowiskowe użytkowania urządzeń na terenie budów są dość trudne. Praca prowadzona jest na wolnym...

Rozpoczęcie budowy jest liczone od chwili doprowadzenia na teren budowy energii elektrycznej. Warunki środowiskowe użytkowania urządzeń na terenie budów są dość trudne. Praca prowadzona jest na wolnym powietrzu, w różnych warunkach pogodowych, przy opadach deszczu, w upale oraz w niskiej temperaturze.

Śmiertelne porażenia prądem w Polsce w latach 2005–2009

Śmiertelne porażenia prądem w Polsce w latach 2005–2009

W artykule przedstawiono, opracowaną na podstawie danych Głównego Urzędu Statystycznego, analizę śmiertelnych wypadków porażeń prądem elektrycznym w Polsce w latach 2005–2009. Określono rozkład procentowy...

W artykule przedstawiono, opracowaną na podstawie danych Głównego Urzędu Statystycznego, analizę śmiertelnych wypadków porażeń prądem elektrycznym w Polsce w latach 2005–2009. Określono rozkład procentowy śmiertelności w wypadkach porażeń elektrycznych mężczyzn i kobiet, ludności zamieszkałej w miastach i na wsi oraz w grupach wieku ludności. Obliczono i opisano wskaźnik śmiertelności W (liczba wypadków w roku przypadająca na 1 mln ludności) w poszczególnych grupach ludności.

Komentarze

Copyright © 2004-2019 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
Portal Budowlany - Elektro.info.pl

Ta witryna wykorzystuje pliki cookies do przechowywania informacji na Twoim komputerze. Pliki cookies stosujemy w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. W każdym momencie możesz dokonać zmiany ustawień przeglądarki dotyczących cookies. Nim Państwo zaczną korzystać z naszego serwisu prosimy o zapoznanie się z naszą polityką prywatności oraz Informacją o Cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce Prywatności oraz Informacji o Cookies. Administratorem Państwa danych osobowych jest Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.K., nr KRS: 0000537655, z siedzibą w 04-112 Warszawa, ul. Karczewska 18, tel. +48 22 810-21-24, właściciel strony www.elektro.info.pl. Twoje Dane Osobowe będą chronione zgodnie z wytycznymi polityki prywatności www.elektro.info.pl oraz zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r i z Ustawą o ochronie danych osobowych Dz.U. 2018 poz. 1000 z dnia 10 maja 2018r.