elektro.info

Uziemienie w urządzeniach elektronicznych

Dlaczego uziemienie jest takie istotne?

Pętla utworzona między przewodem sygnałowym a masami
R. Zacirka

Pętla utworzona między przewodem sygnałowym a masami


R. Zacirka

Dlaczego właściwe uziemienie urządzeń jest istotne? Powszechność stosowania bardzo wrażliwych urządzeń elektronicznych w coraz bardziej strategicznych miejscach powoduje konieczność zapewnienia im odpowiednich warunków środowiskowych.
Urządzenie nie może bowiem powodować zakłóceń w pracy innych urządzeń i powinno być zdolne do poprawnej pracy w określonym środowisku elektromagnetycznym. Nie może też emitować zaburzeń pola elektromagnetycznego zakłócającego poprawną pracę innych urządzeń pracujących w tym środowisku, czyli powinno spełniać warunki kompatybilności elektromagnetycznej (EMC).
Jednym z istotnych czynników wpływających na te zjawiska jest właśnie sposób wykonania połączeń uziemień i mas.

Zobacz także

Porażenia prądem elektrycznym o wysokiej częstotliwości

Porażenia prądem elektrycznym o wysokiej częstotliwości Porażenia prądem elektrycznym o wysokiej częstotliwości

Rozwój urządzeń elektronicznych i telekomunikacyjnych w ostatnich latach spowodował powszechność stosowania napięć o częstotliwości większej od przemysłowej. Skutki urazu elektrycznego u człowieka powodowane...

Rozwój urządzeń elektronicznych i telekomunikacyjnych w ostatnich latach spowodował powszechność stosowania napięć o częstotliwości większej od przemysłowej. Skutki urazu elektrycznego u człowieka powodowane prądem rażeniowym o wysokiej częstotliwości różnią się od skutków, które wywołuje prąd przemienny 50 Hz.

Nowelizacja zasad i wymagań stawianych ochronie przeciwporażeniowej (część 1.)

Nowelizacja zasad i wymagań stawianych ochronie przeciwporażeniowej (część 1.) Nowelizacja zasad i wymagań stawianych ochronie przeciwporażeniowej (część 1.)

W 2003 roku wprowadzono do katalogu Polskich Norm normę uznaniową PN-EN 61140:2003 (U) pt. „Ochrona przed porażeniem prądem elektrycznym – Wspólne aspekty instalacji i urządzeń”. Jej wersja polska [2]...

W 2003 roku wprowadzono do katalogu Polskich Norm normę uznaniową PN-EN 61140:2003 (U) pt. „Ochrona przed porażeniem prądem elektrycznym – Wspólne aspekty instalacji i urządzeń”. Jej wersja polska [2] ukazała się w 2005 roku. Jest to norma niezwykle ważna i niestety mało znana. Zapisano w niej, że „jej celem jest podanie podstawowych zasad i wymagań, które są wspólne dla instalacji, sieci i urządzeń elektrycznych lub niezbędne dla ich koordynacji”. Wymagania normy dotyczą głównie ochrony przeciwporażeniowej...

Nowelizacja zasad i wymagań stawianych ochronie przeciwporażeniowej (część 2.). Norma PN-HD 60364-4-41 (U)

Nowelizacja zasad i wymagań stawianych ochronie przeciwporażeniowej (część 2.). Norma PN-HD 60364-4-41 (U) Nowelizacja zasad i wymagań stawianych ochronie przeciwporażeniowej (część 2.). Norma PN-HD 60364-4-41 (U)

Pod koniec 2005 r. IEC przesłało do krajowych Komitetów Normalizacyjnych projekt dokumentu IEC 603 64-4-41, Ed.5 z prośbą o wyrażenie o nim opinii. Projekt normy został opracowany przy uwzględnieniu postanowień...

Pod koniec 2005 r. IEC przesłało do krajowych Komitetów Normalizacyjnych projekt dokumentu IEC 603 64-4-41, Ed.5 z prośbą o wyrażenie o nim opinii. Projekt normy został opracowany przy uwzględnieniu postanowień normy IEC 61140:2001 i równoważnej normy polskiej PN-EN 61140 [2]. Dokument ten został już zatwierdzony i w grudniu 2005 r. został ustanowiony jako norma IEC 60364-4-41:2005 [1].

Pojęcie masy jest charakterystyczne dla środowisk zajmujących się elektroniką i określa przewodzące części urządzeń elektronicznych, które można dotknąć, a które mogą znaleźć się pod napięciem w przypadku uszkodzenia – w ochronie przeciwporażeniowej są one nazywane przewodzącą częścią dostępną.

Dodatkowo, pojęciem masy lub masy funkcjonalnej określa się w elektronice elementy obwodu elektrycznego mające potencjał odniesienia dla układu elektronicznego, przyjmowany jako potencjał równy zero.

Aby urządzenia elektroniczne pracowały poprawnie, masy te powinny mieć stabilny potencjał, najlepiej równy potencjałowi ziemi, co powoduje konieczność ich uziemiania. Takie uziemienia są nazywane funkcjonalnymi, ponieważ do prawidłowej pracy tych urządzeń, czyli do spełnienia zadanych im funkcji, konieczne jest uziemienie.

Przewody ochronne, które są przyłączone do obudów urządzeń elektrycznych, także są połączone z uziemieniami. Istnieje zatem konieczność analizy wzajemnego wpływu i współdziałania systemów ochrony przeciwporażeniowej i elementów związanych z zapewnieniem kompatybilności elektromagnetycznej, czyli współdziałania przewodów i uziemień ochronnych oraz uziemień funkcjonalnych.

Wśród elektryków i elektroników panuje opinia o niezależności lub wręcz rozdzielności obydwu systemów, co powoduje znaczne kłopoty w realizacji funkcji, jakie muszą spełniać obydwa systemy, zwłaszcza że znaczna liczba urządzeń elektrycznych musi wykorzystywać obydwa systemy uziemień. Okazuje się, że nie jest tak źle, gdyż prawie zawsze obie funkcje można realizować w zbieżny sposób.

Uziemienie funkcjonalne

Według słownika terminologii elektrycznej [4] uziemienie funkcjonalne to uziemienie jednego lub wielu punktów sieci, instalacji lub urządzenia dla celów innych niż bezpieczeństwo. W przypadku urządzeń elektronicznych uziemianie ma na celu ochronę urządzeń przed uszkodzeniem na skutek przepięć lub zapewnienie im poprawnej pracy przez obniżenie poziomu zakłóceń.

Uziemienie funkcjonalne musi spełniać odpowiednie wymagania przedstawione w normie [5]. Według niej obwód uziemienia funkcjonalnego musi być odseparowany od innych części urządzenia będących pod niebezpiecznym napięciem przez izolację podwójną lub wzmocnioną, lub przez zastosowanie uziemionego ochronnie ekranu lub innej uziemionej ochronnie części, odseparowanej od części pod niebezpiecznym napięciem przez co najmniej izolację podstawową. Dopuszcza się podłączenia obwodu uziemienia funkcjonalnego do zacisku uziemienia ochronnego lub do przewodu połączenia ochronnego.

W celu odróżnienia zacisku przeznaczonego tylko do podłączenia uziemienia funkcjonalnego od uziemienia ochronnego, nie wolno stosować do ich oznaczania symbolu przeznaczonego dla uziemienia ochronnego (rys. 1b). Nie wolno również stosować oznaczenia przedstawionego na rysunku 1a. Oznakowanie symbolem przedstawionym na rysunku 1a dopuszczone jest tylko na elemencie lub podzespole, na przykład na łączówce. Dopuszcza się natomiast zastosowanie symboli przedstawionych na rysunku 1c lub rysunku 1d.

Występują również ograniczenia w dopuszczeniu do stosowania przewodów o kombinacji kolorów żółtego i zielonego. Nie dopuszcza się do stosowania przewodów o tej kombinacji kolorów wewnątrz urządzeń, z wyjątkiem elementów mających wielorakie zastosowanie, na przykład przewody wielożyłowe lub filtry EMC. Natomiast, jeżeli urządzenie wyposażone jest w przewody zasilające, gdzie przewód mający żółto-zieloną izolację jest wykorzystywany tylko do zapewnienia połączenia uziemienia funkcjonalnego, urządzenie nie może być oznakowane symbolem urządzenia wykonanego w II klasie ochronności nawet wówczas, gdy w rzeczywistości spełnia warunki takiego urządzenia.

Aby uzyskać wymagany poziom bezpieczeństwa przed porażeniem prądem elektrycznym w obwodach automatyki budynkowej, w których nośnikami informacji są skrętki lub przewody koncentryczne, do zasilania tych obwodów należy stosować napięcie bezpieczne SELV lub PELV. Jeżeli ze względów funkcjonalnych, wynikających przede wszystkim z potrzeby ograniczania skoków potencjałów względem ziemi, konieczne jest połączenie obwodów SELV z ziemią, to powinno być ono wykonane w taki sposób, aby nie pogarszać właściwości ochronnych obwodów SELV. Obwody te należy zatem łączyć z ziemią poprzez impedancję o takiej wartości, aby prąd płynący przez nią nie przekraczał 0,5 mA przy prądzie przemiennym i 2 mA przy prądzie stałym [6].

Źródła zakłóceń

Cechą charakterystyczną układów elektronicznych jest praca przy bardzo małych poziomach energii, czego powodem jest znaczna podatność na zakłócenia pochodzące z zewnątrz. Źródłem tych zakłóceń mogą być różne czynniki, zarówno naturalne, jak i wywołane przez inne urządzenia elektryczne.

Źródłami naturalnymi mogą być prądy piorunowe płynące podczas wyładowań atmosferycznych, lub prądy rozładowania ładunków elektrostatycznych. Znacznie częściej zakłócenia wywołują źródła sztucznie wytworzone przez człowieka. Ich pochodzenie często jest trudne do ustalenia lub niemożliwe do usunięcia. Jednym z nich mogą być fale radiowe o szerokim zakresie częstotliwości, będące praktycznie wszechobecne, a pochodzące z nadajników radiowo-telewizyjnych i telekomunikacyjnych.

Poziom energii, jaki niosą ze sobą, zależy między innymi od odległości od stacji nadawczej, ponieważ blisko stacji może ona osiągać znaczne wartości. W przypadku łączności radiowej trzeba zdawać sobie sprawę, że nadajnikiem jest każdy radiotelefon, a biorąc pod uwagę liczbę telefonów komórkowych można przyjąć, że nadajniki są wszędzie.

Poza celowymi źródłami fal elektromagnetycznych istnieją również źródła pasożytnicze. Takimi są na przykład urządzenia cyfrowe, zwłaszcza wykorzystujące mikroprocesory taktowane generatorami o dużych częstotliwościach.

Poziom energii zakłócającej jest zależny w znacznym stopniu od pola powierzchni pętli, jaki tworzą przewody i inne elementy przewodzące instalacji (rys. 2.). Na wielkość pola pętli mamy w pewnym zakresie wpływ poprzez odpowiednie prowadzenie przewodów lub tworzenie dodatkowych połączeń. Przykład zmiany powierzchni pętli przedstawiono na rysunku 3. Prądy indukujące się w pętli między masami, dzięki dodatkowemu połączeniu ekwipotencjalizującemu nie wpływają na wartość różnicy potencjałów między masami obu urządzeń.

Podczas ustalania trasy kabli w budynku dla poszczególnych obwodów, należy zwrócić uwagę na wzajemne ułożenie tras kabli energetycznych i sygnałowych. Od tego ułożenia zależy odporność systemu na zagrożenia wywołane wyładowaniami atmosferycznymi. Zagrożenie to jest wynikiem indukowania się siły elektromotorycznej w obwodach zamkniętych wywołanej zmiennym polem magnetycznym powstającym podczas wyładowania piorunowego, jak to pokazano na rysunku 4. [7].

Powstające napięcie może osiągać wartości powodujące uszkodzenia wrażliwych elementów elektronicznych w urządzeniach, lub może prowadzić nawet do uszkodzenia izolacji pomiędzy obwodami SELV/PELV i siecią energetyczną, co może zwiększyć zagrożenie porażeniowe.

Wielkość indukowanego napięcia w istotny sposób zależy od pola powierzchni wytworzonej przez elementy instalacji, a to z kolei zależy od sposobu doboru tras kabli. Na rysunku 5. przedstawiono przykłady tworzenia się pętli indukcyjnych składających się tylko z obwodów elektrycznych oraz z obwodów elektrycznych i instalacji nieelektrycznych.

Przepięcia powstające podczas wyładowań atmosferycznych można ograniczyć tak prowadząc instalację, aby pole powierzchni pętli indukcyjnej było jak najmniejsze. Można to osiągnąć prowadząc instalacje jak najbliżej siebie. Jest to stosunkowo łatwe przy instalacjach składających się wyłącznie z obwodów elektrycznych, znacznie trudniejsze – w przypadku instalacji nieelektrycznych.

Innym rodzajem zakłóceń są zakłócenia powstające na skutek bezpośredniego sprzężenia pomiędzy źródłem zakłóceń a obiektem zakłócanym przez pojemności lub indukcyjności pasożytnicze. Aby takie zakłócenia powstały, oba elementy, tzn. źródło i obiekt zakłócany, muszą być względem siebie odpowiednio zlokalizowane. Również przepływ prądów roboczych i uszkodzeniowych może być powodem powstawania zakłóceń. Główną przyczyną są spadki napięć powstające na przewodach zasilających, a zwłaszcza na przewodzie ochronnym.

Na rysunku 6. pokazano źródło powstawania różnicy potencjałów między dwoma urządzeniami na skutek przepływu prądu przez przewód uziemiający lub ochronny. Wartość tej różnicy zależy od impedancji przewodu uziemiającego na odcinku między współpracującymi urządzeniami, czyli między innymi od długości przewodu oraz prądu przepływającego przez ten przewód.

Układy uziemień funkcjonalnych

W celu umożliwienia poprawnej pracy urządzeniom elektronicznym konieczne jest zapewnienie im ekwipotencjalności. W tym celu należy starać się, aby wszystkie urządzenia miały potencjał ziemi. Można to osiągnąć poprzez połączenie urządzeń z uziemieniem. Możemy to zrealizować na kilka sposobów [1].

Najbardziej oczywisty wydaje się sposób, w którym każde urządzenie połączone jest niezależnie, własnym przewodem uziemiającym z uziomem. Każde urządzenie ma potencjał ziemi i nie ma na to wpływu stan pozostałych urządzeń. Taki układ nazywamy promieniowym (rys. 7.). Niewątpliwą wadą takiego rozwiązania jest wysoki koszt instalacji, zwłaszcza przy większych odległościach urządzeń od uziomu. Ponadto, poprawna praca możliwa jest w sytuacji, gdy urządzenia nie są ze sobą sprzężone innymi obwodami, czyli są autonomiczne.

Wraz z rozwojem technik informatycznych i sterujących, coraz więcej urządzeń elektrycznych i elektronicznych jest połączonych pomiędzy sobą, w celu wymiany informacji. Stwarza to dodatkowe problemy z zagwarantowaniem ich prawidłowej pracy, ze względu na trudności z zachowaniem jednakowego potencjału na całym obszarze.

Powstają tak zwane pętle mas, które są powierzchnią zawartą między przewodem roboczym, czyli kablem pomiarowym, sterującym lub przewodem zasilającym a najbliższą masą. Nie można zatem uniknąć powstawania pętli mas, możemy tylko wpływać na ich parametry. Istotnym parametrem jest powierzchnia pętli.

Na rysunku 8. przedstawiono układ promieniowy i powstające różnice potencjałów pomiędzy współpracującymi ze sobą urządzeniami elektronicznymi przy przepływie prądu uszkodzeniowego przez jeden z przewodów uziemiających. Ze względu na znaczne robocze prądy doziemne, jakie mogą występować w instalacjach z odbiornikami elektronicznymi [2], różnica potencjałów może wystąpić również w normalnych warunkach pracy.

Innym sposobem jest połączenie urządzeń wspólnym przewodem ochronnym, co przedstawiono na rysunku 9. Bez wątpienia jest to sposób najtańszy. Problemem mogą być spadki napięć przy przepływie prądu przez przewód ochronny, przedstawione na rysunku 6. Dodatkowe kłopoty mogą sprawiać urządzenia zakłócające, jeżeli będą podłączone do tego samego przewodu ochronnego, co urządzenia zakłócane.

Na rysunku 10. przedstawiono kolejną metodę przyłączenia urządzenia, w możliwie wielu punktach, do najbliższej uziemionej sieci mas. Z punktu widzenia ochrony przed zakłóceniami jest to sposób bardzo dobry. Niestety, również on ma swoje wady. Po pierwsze, jest niezgodny z obowiązującymi przepisami dotyczącymi ochrony przeciwporażeniowej, po drugie, nie ma możliwości zapewnienia integralności i ciągłości systemu masy uziemionej. Nie jest również możliwe jednoznaczne określenie obciążalności prądowej takiego zastępczego przewodu ochronnego.

Dobrym rozwiązaniem jest wykorzystanie zarówno połączeń wielokrotnych ze znajdującymi się najbliżej masami uziemiającymi, jak i połączenia do wspólnego przewodu ochronnego (rys. 11.).

Niekiedy do zasilania obwodów informatycznych stosuje się zasilacze UPS wyposażone w transformatory separujące [3]. W przypadku stosowania do zasilania urządzeń wrażliwych na zakłócenia transformatorów separacyjnych, należy umieszczać je jak najbliżej miejsca odbioru energii, na przykład nawet wewnątrz sali informatycznej. Przewód neutralny powinien być przyłączony do uziemienia tylko w punkcie neutralnym transformatora.

Uziemienie to powinno być wspólne dla sieci zasilającej i ochrony przed zakłóceniami. Przewody służące do przesyłu energii elektrycznej powinno się łączyć promieniowo, począwszy od tablicy rozdzielczej niskiego napięcia, natomiast przewody ochronne powinny tworzyć sieć zamkniętą wspólnie z uziemieniem funkcjonalnym i innymi masami.

Podsumowanie

Podstawową zasadą, jakiej należy się trzymać podczas wykonywania uziemień funkcjonalnych, jest zasada ekwipotencjalizacji. Jest ona korzystna zarówno ze względu na działanie chroniące przed zakłóceniami, jak i pod względem ochrony przeciwporażeniowej. Należy zatem dążyć do jak największej liczby połączeń wyrównawczych pomiędzy wszelkimi uziemieniami zarówno funkcjonalnymi, jak i ochronnymi oraz przewodami ochronnymi.

Należy unikać połączeń, które mogą prowadzić do powstania dużych powierzchni pętli w układzie przewodów uziemiających oraz ochronnych. Do takich sytuacji można doprowadzić stosując promieniowe połączenia poszczególnych mas ze wspólnym uziemieniem. Takie sposoby niestety czasami są stosowane.

Literatura

  1. A. Charoy, Zakłócenia w urządzeniach elektronicznych, WNT, Warszawa 2000.
  2. R. Zacirka, Bezpieczeństwo eksploatacji urządzeń techniki informatycznej, „Bezpieczeństwo elektryczne”, XI Międzynarodowa Konferencja Naukowo-Techniczna, Instytut Energoelektryki Politechniki Wrocławskiej, Wrocław 1997.
  3. R. Zacirka, Ochrona przeciwporażeniowa w instalacjach zasilanych z agregatów prądotwórczych lub z UPS-ów z przekształtnikami częstotliwości, „Bezpieczeństwo elektryczne”, XIV Konferencja Naukowo-Techniczna, Instytut Energoelektryki Politechniki Wrocławskiej, Wrocław 2003.
  4. PN-IEC 60050-195:2001 Międzynarodowy słownik terminologiczny elektryki. Uziemienia i ochrona przeciwporażeniowa.
  5. PN-EN 60950-1:2004 Urządzenia techniki informatycznej. Bezpieczeństwo. Część 1: Wymagania podstawowe.
  6. PN-EN 61140:2005 Ochrona przed porażeniem prądem elektrycznym. Wspólne aspekty instalacji i urządzeń.
  7. PN-IEC 61312-1:2003 Ochrona przed piorunowym impulsem elektromagnetycznym. Część 1: Zasady ogólne.

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!

Galeria zdjęć

Tytuł
przejdź do galerii

Powiązane

Termowizja - zasady ogólne, środowisko pomiarowe, budowa kamer, przykłady zastosowania

Termowizja - zasady ogólne, środowisko pomiarowe, budowa kamer, przykłady zastosowania Termowizja - zasady ogólne, środowisko pomiarowe, budowa kamer, przykłady zastosowania

Celem artykułu jest przybliżenie Czytelnikom tematyki związanej z promieniowaniem podczerwonym, budową kamer i wykonywaniem pomiarów termowizyjnych.

Celem artykułu jest przybliżenie Czytelnikom tematyki związanej z promieniowaniem podczerwonym, budową kamer i wykonywaniem pomiarów termowizyjnych.

Projekt koncepcyjny sterowania wentylacją budynku biurowego

Projekt koncepcyjny sterowania wentylacją budynku biurowego Projekt koncepcyjny sterowania wentylacją budynku biurowego

Budynek jest zasilany bezpośrednio ze stacji transformatorowej linią kablową YAKXS 4×120 o długości 300 m. Na budynku zainstalowane jest złącze kablowe oraz przeciwpożarowy wyłącznik prądu. Ze złącza kablowego...

Budynek jest zasilany bezpośrednio ze stacji transformatorowej linią kablową YAKXS 4×120 o długości 300 m. Na budynku zainstalowane jest złącze kablowe oraz przeciwpożarowy wyłącznik prądu. Ze złącza kablowego energia elektryczna jest doprowadzona do rozdzielnicy głównej budynku (RGB) kablem YKXSżo 5×70. Rozdzielnica jest zainstalowana w wydzielonym pomieszczeniu budynku.

Ochrona przeciwpożarowa kabli i przewodów (część 1.)

Ochrona przeciwpożarowa kabli i przewodów (część 1.) Ochrona przeciwpożarowa kabli i przewodów (część 1.)

Bezpieczeństwo pożarowe jest jednym z podstawowych wymagań stawianych obiektom budowlanym przez przepisy techniczno-prawne, w tym Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 roku w sprawie...

Bezpieczeństwo pożarowe jest jednym z podstawowych wymagań stawianych obiektom budowlanym przez przepisy techniczno-prawne, w tym Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DzU nr 75/2002, poz. 690, z późniejszymi zmianami), szczególnie zaliczanych do kategorii zagrożenia ludzi (ZLI - ZLV).

Sieci i urządzenia średniego napięcia. Polskie Normy w branży elektrycznej

Sieci i urządzenia średniego napięcia. Polskie Normy w branży elektrycznej Sieci i urządzenia średniego napięcia. Polskie Normy w branży elektrycznej

Zestawienie norm zawiera wybrane Polskie Normy dotyczące wymienionego zakresu tematycznego, które zostały ustanowione lub przyjęte na podstawie odpowiednich uchwał Polskiego Komitetu Normalizacyjnego....

Zestawienie norm zawiera wybrane Polskie Normy dotyczące wymienionego zakresu tematycznego, które zostały ustanowione lub przyjęte na podstawie odpowiednich uchwał Polskiego Komitetu Normalizacyjnego. Zakres Polskich Norm dotyczących sieci i urządzeń średniego napięcia jest ujęty w następujących katalogowych grupach i podgrupach klasyfikacji ICS: 29.060.10, 29.060.20, 29.120.50, 29.170, 29.130.99, 29.160, 29.180, 29.240, 29.280.

Metody diagnostyki urządzeń energetycznych w elektrowniach – badania nieniszczące (część 2.)

Metody diagnostyki urządzeń energetycznych w elektrowniach – badania nieniszczące (część 2.) Metody diagnostyki urządzeń energetycznych w elektrowniach – badania nieniszczące (część 2.)

W drugiej części artykułu kontynuujemy omawianie zagadnień związanych z diagnostyką urządzeń energetycznych w elektrowniach za pomocą badań nieniszczących. W pierwszej części skupiliśmy się na metodach...

W drugiej części artykułu kontynuujemy omawianie zagadnień związanych z diagnostyką urządzeń energetycznych w elektrowniach za pomocą badań nieniszczących. W pierwszej części skupiliśmy się na metodach wykrywania powierzchniowych nieciągłości materiałów [12]. Tym razem zostanie przedstawiony opis dwóch, spośród sześciu głównych, metod badań nieniszczących, stosowanych w defektoskopowych badaniach diagnostycznych urządzeń w elektrowniach i w elektrociepłowniach. Zaprezentowane w artykule metody badań...

Źródła zasilania awaryjnego i gwarantowanego w układach zasilania obiektów budowlanych (część 2.)

Źródła zasilania awaryjnego i gwarantowanego w układach zasilania obiektów budowlanych (część 2.) Źródła zasilania awaryjnego i gwarantowanego w układach zasilania obiektów budowlanych (część 2.)

Zespół prądotwórczy stanowi źródło zasilania awaryjnego (ZP), które nie może dostarczać energii do sieci elektroenergetycznej. Powoduje to konieczność projektowania układów uniemożliwiających podanie napięcia...

Zespół prądotwórczy stanowi źródło zasilania awaryjnego (ZP), które nie może dostarczać energii do sieci elektroenergetycznej. Powoduje to konieczność projektowania układów uniemożliwiających podanie napięcia do sieci elektroenergetycznej z generatora pracującego zespołu prądotwórczego (w uzasadnionych przypadkach, po uzyskaniu zgody od zarządcy lub właściciela sieci, dopuszcza się w godzinach szczytu obciążeń równoległe zasilanie odbiorników z sieci oraz generatora zespołu prądotwórczego. Nie dopuszcza...

Użytkowanie energii elektrycznej na placu budowy (część 2.)

Użytkowanie energii elektrycznej na placu budowy (część 2.) Użytkowanie energii elektrycznej na placu budowy (część 2.)

Plac budowy może być zasilany z sieci energetyki zawodowej lub z zespołu prądotwórczego. W pewnych przypadkach, gdy plac budowy znajduje się na terenie większego zakładu produkcyjnego, energia elektryczna...

Plac budowy może być zasilany z sieci energetyki zawodowej lub z zespołu prądotwórczego. W pewnych przypadkach, gdy plac budowy znajduje się na terenie większego zakładu produkcyjnego, energia elektryczna może być dostarczana z sieci wewnątrzzakładowej. Zespoły prądotwórcze stosowane są najczęściej w pierwszym etapie budowy, do czasu zbudowania sieciowych urządzeń zasilających lub w robotach liniowych, gdy front robót ciągle się przesuwa. Gdy brak innych możliwości zasilania, zespół prądotwórczy...

Gejzery i ich wykorzystanie w elektroenergetyce

Gejzery i ich wykorzystanie w elektroenergetyce Gejzery i ich wykorzystanie w elektroenergetyce

Gejzery to źródła wyrzucające w powietrze gorącą wodę i parę. Występują w obszarach wulkanicznych czerpiąc energię cieplną z rozgrzanych skał magmowych pod powierzchnią ziemi. Otwór erupcyjny gejzeru na...

Gejzery to źródła wyrzucające w powietrze gorącą wodę i parę. Występują w obszarach wulkanicznych czerpiąc energię cieplną z rozgrzanych skał magmowych pod powierzchnią ziemi. Otwór erupcyjny gejzeru na powierzchni ziemi jest ujściem wąskiego przewodu skalnego połączonego z bocznymi krętymi kanałami i podziemnymi kawernami. Gromadzą się w nich wody gruntowe, które są ogrzewane ciepłem otaczających skał do temperatury wrzenia.

Źródła zasilania awaryjnego i gwarantowanego w układach zasilania obiektów budowlanych (część 1.)

Źródła zasilania awaryjnego i gwarantowanego w układach zasilania obiektów budowlanych (część 1.) Źródła zasilania awaryjnego i gwarantowanego w układach zasilania obiektów budowlanych (część 1.)

Przystępując do opracowania projektu układu zasilania obiektu budowlanego projektant musi przeprowadzić szczegółową analizę w zakresie wymagań pewności zasilania przez poszczególne odbiorniki planowane...

Przystępując do opracowania projektu układu zasilania obiektu budowlanego projektant musi przeprowadzić szczegółową analizę w zakresie wymagań pewności zasilania przez poszczególne odbiorniki planowane do zainstalowania w projektowanym obiekcie budowlanym.

Analiza techniczno-ekonomiczna dla różnych konfiguracji UPS-ów w małych sieciach komputerowych LAN

Analiza techniczno-ekonomiczna dla różnych konfiguracji UPS-ów w małych sieciach komputerowych LAN Analiza techniczno-ekonomiczna dla różnych konfiguracji UPS-ów w małych sieciach komputerowych LAN

Wybierając konfigurację UPS-a na potrzeby małej sieci LAN wykorzystywanej np. w małej firmie warto rozważyć jako kryteria wyboru zarówno aspekty techniczne, jak i ekonomiczne. Najdroższy i najbezpieczniejszy...

Wybierając konfigurację UPS-a na potrzeby małej sieci LAN wykorzystywanej np. w małej firmie warto rozważyć jako kryteria wyboru zarówno aspekty techniczne, jak i ekonomiczne. Najdroższy i najbezpieczniejszy wariant konfiguracji niekoniecznie musi być najbardziej niezawodny. Mając do wyboru konfigurację centralną, rozproszoną lub mieszaną zasilaczy UPS, należy pamiętać, że każda z nich ma swoje zalety, ale również wady.

Wybrane metody diagnostyki linii kablowych SN

Wybrane metody diagnostyki linii kablowych SN Wybrane metody diagnostyki linii kablowych SN

Do niedawna diagnozowanie stanu linii kablowej opierało się głównie na próbie napięciem wyprostowanym wraz z pomiarem rezystancji izolacji. Doświadczenie pokazało, że takie podejście w diagnostyce jest...

Do niedawna diagnozowanie stanu linii kablowej opierało się głównie na próbie napięciem wyprostowanym wraz z pomiarem rezystancji izolacji. Doświadczenie pokazało, że takie podejście w diagnostyce jest mało przydatne, ponieważ powstawało wiele awarii tuż po pozytywnych wynikach badań. Idealnym rozwiązaniem diagnostycznym linii kablowej byłoby nie tylko określenie stanu izolacji i zakwalifikowanie bądź nie do eksploatacji, ale także wskazanie miejsca potencjalnego uszkodzenia w izolacji.

Kable i przewody. Polskie Normy w branży elektrycznej

Kable i przewody. Polskie Normy w branży elektrycznej Kable i przewody. Polskie Normy w branży elektrycznej

Zestawienie zawiera Polskie Normy dotyczące kabli i przewodów, które zostały ustanowione lub przyjęte na podstawie odpowiednich uchwał Polskiego Komitetu Normalizacyjnego. Zakres Polskich Norm dotyczących...

Zestawienie zawiera Polskie Normy dotyczące kabli i przewodów, które zostały ustanowione lub przyjęte na podstawie odpowiednich uchwał Polskiego Komitetu Normalizacyjnego. Zakres Polskich Norm dotyczących tego tematu jest ujęty w grupach i podgrupach klasyfikacji ICS: kable, przewody, sprzęt elektroinstalacyjny.

Uproszczony projekt zasilania oświetlenia bilbordów

Uproszczony projekt zasilania oświetlenia bilbordów Uproszczony projekt zasilania oświetlenia bilbordów

Zasilanie projektowanej instalacji należy realizować z istniejącego złącza kablowego garaży samochodowych zlokalizowanych przy ul. Słowackiego. Bezpośredni układ pomiarowy należy instalować w wolnym polu...

Zasilanie projektowanej instalacji należy realizować z istniejącego złącza kablowego garaży samochodowych zlokalizowanych przy ul. Słowackiego. Bezpośredni układ pomiarowy należy instalować w wolnym polu szafki złączowo-licznikowej, zainstalowanej w linii ogrodzenia, z której zasilane są garaże.

Zasilanie elektryczne urządzeń energetyki funkcjonujących w czasie pożaru

Zasilanie elektryczne urządzeń energetyki funkcjonujących w czasie pożaru Zasilanie elektryczne urządzeń energetyki funkcjonujących w czasie pożaru

Rozbudowa systemu elektroenergetycznego, jaka ma obecnie miejsce, jest związana z wprowadzaniem coraz nowocześniejszych technologii wytwarzania i przesyłu energii elektrycznej. Podyktowane jest to potrzebami...

Rozbudowa systemu elektroenergetycznego, jaka ma obecnie miejsce, jest związana z wprowadzaniem coraz nowocześniejszych technologii wytwarzania i przesyłu energii elektrycznej. Podyktowane jest to potrzebami rynku energetycznego, wymagającego dużej dyspozycyjności i niezawodności zasilania elektrycznego. Rozwiązania wprowadzane w obiektach energetyki muszą być niezawodne, a przy tym bardzo bezpieczne.

Pomiary instalacji elektrycznych

Pomiary instalacji elektrycznych Pomiary instalacji elektrycznych

Instalacja elektryczna w budynku oraz innych obiektach budowlanych pełni funkcję krytyczną, od jej stanu technicznego zależy bowiem funkcjonowanie wielu urządzeń. Dlatego konieczne jest przeprowadzanie...

Instalacja elektryczna w budynku oraz innych obiektach budowlanych pełni funkcję krytyczną, od jej stanu technicznego zależy bowiem funkcjonowanie wielu urządzeń. Dlatego konieczne jest przeprowadzanie regularnych przeglądów oraz okresowych pomiarów instalacji w celu sprawdzenia, czy jej stan pozwala na utrzymanie poziomu i jakości zasilania budynku lub obiektu budowlanego. Drugim powodem przeprowadzania pomiarów eksploatacyjnych jest bezpieczeństwo. Niesprawnie działająca instalacja może być przyczyną...

Budowa linii kablowych WN

Budowa linii kablowych WN Budowa linii kablowych WN

Przyszłość budowy sieci WN w miastach należy do linii kablowych i GPZ-tów wnętrzowych. Jest to w zasadzie jedyne rozwiązanie, umożliwiające realizację tak istotnej inwestycji w obszarze zurbanizowanym....

Przyszłość budowy sieci WN w miastach należy do linii kablowych i GPZ-tów wnętrzowych. Jest to w zasadzie jedyne rozwiązanie, umożliwiające realizację tak istotnej inwestycji w obszarze zurbanizowanym. Jest ono kilkakrotnie droższe od napowietrznego, lecz pozwala na zrealizowanie inwestycji oraz jest znacznie bardziej bezpieczne w eksploatacji.

Nowe normy dotyczące ochrony odgromowej obiektów budowlanych

Nowe normy dotyczące ochrony odgromowej obiektów budowlanych Nowe normy dotyczące ochrony odgromowej obiektów budowlanych

Urządzenie piorunochronne powinno przejąć i odprowadzić do ziemi prąd wyładowania piorunowego w sposób bezpieczny dla ludzi oraz eliminujący możliwość uszkodzenia chronionego obiektu budowlanego oraz urządzeń...

Urządzenie piorunochronne powinno przejąć i odprowadzić do ziemi prąd wyładowania piorunowego w sposób bezpieczny dla ludzi oraz eliminujący możliwość uszkodzenia chronionego obiektu budowlanego oraz urządzeń w nim zainstalowanych. Obecnie wprowadzane są cztery nowe normy serii PN-EN 62305, określające zasady ochrony odgromowej obiektów budowlanych. W normach tych szczególną uwagę zwrócono na ochronę przed piorunowym impulsem elektromagnetycznym, którego oddziaływanie może spowodować uszkodzenie...

Ocena instalacji oświetleniowych

Ocena instalacji oświetleniowych Ocena instalacji oświetleniowych

Od 1 stycznia 2009 r. wszedł w życie obowiązek sporządzania świadectwa charakterystyki energetycznej nieruchomości (tzw. certyfikatu energetycznego lub paszportu energetycznego), który wynika z przepisów...

Od 1 stycznia 2009 r. wszedł w życie obowiązek sporządzania świadectwa charakterystyki energetycznej nieruchomości (tzw. certyfikatu energetycznego lub paszportu energetycznego), który wynika z przepisów Dyrektywy 2002/91/WE Parlamentu Europejskiego z dnia 16 grudnia 2002 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków. Obowiązek posiadania certyfikatu dotyczy wszystkich obiektów budowlanych oddawanych do użytkowania oraz obiektów budowlanych, które właściciel chce sprzedać lub wynająć.

Przegląd i kontrola instalacji elektrycznych i instalacji (urządzeń) piorunochronnych w budynku

Przegląd i kontrola instalacji elektrycznych i instalacji (urządzeń) piorunochronnych w budynku Przegląd i kontrola instalacji elektrycznych i instalacji (urządzeń) piorunochronnych w budynku

Obowiązek zapewnienia wymaganego stanu technicznego instalacji (urządzeń) piorunochronnych w budynku, zgodnie z wymaganiami Polskiej Normy PN/E-05003, PN-IEC 61024 oraz PN-IEC 61312, obciąża właściciela...

Obowiązek zapewnienia wymaganego stanu technicznego instalacji (urządzeń) piorunochronnych w budynku, zgodnie z wymaganiami Polskiej Normy PN/E-05003, PN-IEC 61024 oraz PN-IEC 61312, obciąża właściciela lub zarządcę budynku. Sprawdzanie okresowe obejmuje przeprowadzenie oględzin instalacji elektrycznej (bez jej demontażu lub z częściowym jej demontażem), a następnie powinno być uzupełnione właściwymi pomiarami i próbami, łącznie ze sprawdzeniem wymaganych czasów zadziałania urządzeń ochronnych różnicowoprądowych.

Filtr hybrydowy jako kompensator negatywnego oddziaływania nieliniowych odbiorników dużej mocy na sieć zasilającą

Filtr hybrydowy jako kompensator negatywnego oddziaływania nieliniowych odbiorników dużej mocy na sieć zasilającą Filtr hybrydowy jako kompensator negatywnego oddziaływania nieliniowych odbiorników dużej mocy na sieć zasilającą

Rosnąca liczba odbiorników nieliniowych stwarza coraz większe zagrożenia w sieciach i instalacjach elektrycznych (straty energii, awarie). Obniżenie poziomu zakłóceń wprowadzanych do sieci zasilającej...

Rosnąca liczba odbiorników nieliniowych stwarza coraz większe zagrożenia w sieciach i instalacjach elektrycznych (straty energii, awarie). Obniżenie poziomu zakłóceń wprowadzanych do sieci zasilającej można osiągnąć m.in. przez stosowanie filtrów aktywnych, a przy dużych mocach – filtrów hybrydowych. W artykule przedstawiono wyniki symulacji komputerowej, ilustrujące pracę filtra hybrydowego.

Negatywne oddziaływanie magnesów na liczniki energii elektrycznej (część 1.)

Negatywne oddziaływanie magnesów na liczniki energii elektrycznej (część 1.) Negatywne oddziaływanie magnesów na liczniki energii elektrycznej (część 1.)

Od kilku lat obserwuje się w wielu krajach niepokojące zjawiska oddziaływania magnesu na liczniki energii elektrycznej i takich mediów jak gaz lub woda. Wynika to z faktu wzrostu dostępności do magnesów...

Od kilku lat obserwuje się w wielu krajach niepokojące zjawiska oddziaływania magnesu na liczniki energii elektrycznej i takich mediów jak gaz lub woda. Wynika to z faktu wzrostu dostępności do magnesów neodymowych, charakteryzujących się niezwykle dużymi gęstościami energii, a obecnie – także stosunkowo niską ceną. Działania takie uznawane są za całkowicie niedopuszczalne, gdyż niezwykle duże natężenie pola magnetycznego w najbliższym otoczeniu takiego magnesu może wywoływać zakłócenia pracy urządzeń...

Uproszczony projekt rozdzielnicy potrzeb własnych pomieszczenia zespołu spalinowo-elektrycznego

Uproszczony projekt rozdzielnicy potrzeb własnych pomieszczenia zespołu spalinowo-elektrycznego Uproszczony projekt rozdzielnicy potrzeb własnych pomieszczenia zespołu spalinowo-elektrycznego

W budynku zostało wydzielone pomieszczenie do instalacji Zespołu Spalinowo-Elektrycznego (ZSE), oddalone od Rozdzielnicy Zasilania Awaryjnego (RZA) o 260 m, liczone wzdłuż linii kablowej zasilania awaryjnego....

W budynku zostało wydzielone pomieszczenie do instalacji Zespołu Spalinowo-Elektrycznego (ZSE), oddalone od Rozdzielnicy Zasilania Awaryjnego (RZA) o 260 m, liczone wzdłuż linii kablowej zasilania awaryjnego. Pomieszczenie ZSE zostało wykonane zgodnie z projektem konstrukcyjnym i projektem instalacji sanitarnych, który obejmuje czerpnie powietrza, wyrzutnię oraz wentylację. Projekt konstrukcyjny oraz projekt sanitarny stanowią osobne opracowania. Z uwagi na wydzielenie pomieszczenia adaptowanego...

Wpływ sterowania ogrzewaniem w instalacji KNX na energooszczędność budynku

Wpływ sterowania ogrzewaniem w instalacji KNX na energooszczędność budynku Wpływ sterowania ogrzewaniem w instalacji KNX na energooszczędność budynku

Rosnące w ostatnim czasie ceny energii elektrycznej, gazu, oleju opałowego i węgla powodują wzrost kosztów eksploatacji mieszkań i budynków, stanowiący znaczne obciążenie budżetów domowych, a niejednokrotnie...

Rosnące w ostatnim czasie ceny energii elektrycznej, gazu, oleju opałowego i węgla powodują wzrost kosztów eksploatacji mieszkań i budynków, stanowiący znaczne obciążenie budżetów domowych, a niejednokrotnie nawet przekraczający możliwości finansowe ich użytkowników. W Polsce problem ten jest szczególnie dotkliwy, ponieważ znaczna część budynków mieszkalnych jest nieocieplana, ponadto nawet nowo budowane budynki najczęściej spełniają jedynie minimalne wymagania w zakresie energooszczędności [1].

Pomiary oświetleniowe we wnętrzach

Pomiary oświetleniowe we wnętrzach Pomiary oświetleniowe we wnętrzach

Zgodnie z normą PN-EN 12464-1:2004, obowiązującą od 2004 roku, ocena oświetlenia we wnętrzach polega na sprawdzeniu zgodności parametrów oświetlenia istniejącej instalacji oświetleniowej z wymaganiami...

Zgodnie z normą PN-EN 12464-1:2004, obowiązującą od 2004 roku, ocena oświetlenia we wnętrzach polega na sprawdzeniu zgodności parametrów oświetlenia istniejącej instalacji oświetleniowej z wymaganiami określonymi w normie oraz dokumentacji projektowej (wykonanej zgodnie z tą normą). W części 1. cyklu artykułów o podanym wyżej tytule [4] przedstawiono wymagania oświetleniowe, w części 2. [5] – zasady weryfikacji dokumentacji projektowej, której konieczność wprowadziła nowa norma PN-EN 12464-1:2004....

Komentarze

Copyright © 2004-2019 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
Portal Budowlany - Elektro.info.pl

Ta witryna wykorzystuje pliki cookies do przechowywania informacji na Twoim komputerze. Pliki cookies stosujemy w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. W każdym momencie możesz dokonać zmiany ustawień przeglądarki dotyczących cookies. Nim Państwo zaczną korzystać z naszego serwisu prosimy o zapoznanie się z naszą polityką prywatności oraz Informacją o Cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce Prywatności oraz Informacji o Cookies. Administratorem Państwa danych osobowych jest Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.K., nr KRS: 0000537655, z siedzibą w 04-112 Warszawa, ul. Karczewska 18, tel. +48 22 810-21-24, właściciel strony www.elektro.info.pl. Twoje Dane Osobowe będą chronione zgodnie z wytycznymi polityki prywatności www.elektro.info.pl oraz zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r i z Ustawą o ochronie danych osobowych Dz.U. 2018 poz. 1000 z dnia 10 maja 2018r.