elektro.info

Polska norma PN-EN 50110 Eksploatacja urządzeń elektrycznych a projektowane zmiany przepisów państwowych

Współczesna eksploatacja sieci elektroenergetycznej bezwyłączeniowymi technikami utrzymania, z wyróżnieniem techniki prac pod napięciem [1]

Współczesna eksploatacja sieci elektroenergetycznej bezwyłączeniowymi technikami utrzymania, z wyróżnieniem techniki prac pod napięciem [1]

W artykule skonfrontowano krajową praktykę eksploatacji urządzeń elektrycznych z postanowieniami Rozporządzenia Ministra Gospodarki z 17 września 1999 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy urządzeniach i instalacjach energetycznych w świetle zapisów normy PN-EN 50110. Polska norma PN-EN 50110-1:2005 Eksploatacja urządzeń elektrycznych wydana metodą uznaniową, w języku angielskim, ma swój odpowiednik we wcześniejszym wydaniu z 2001 roku w języku polskim.

Zobacz także

Sposoby ograniczania pola magnetycznego 50 Hz we wnętrzowych stacjach transformatorowych SN/nn

Sposoby ograniczania pola magnetycznego 50 Hz we wnętrzowych stacjach transformatorowych SN/nn Sposoby ograniczania pola magnetycznego 50 Hz we wnętrzowych stacjach transformatorowych SN/nn

W artykule przedstawiono i omówiono wpływ wnętrzowych stacji transformatorowych, będących źródłem pola magnetycznego, na ludzi przebywających w ich pobliżu. Zawarto przykładowe wartości natężeń pola magnetycznego...

W artykule przedstawiono i omówiono wpływ wnętrzowych stacji transformatorowych, będących źródłem pola magnetycznego, na ludzi przebywających w ich pobliżu. Zawarto przykładowe wartości natężeń pola magnetycznego zidentyfikowane pomiarowo w różnych pomieszczeniach zlokalizowanych nad lub obok rozdzielni SN/nn. Głównym celem artykułu jest zaprezentowanie metod ograniczania natężenia pola magnetycznego poprzez stosowanie ekranów magnetycznych lub odpowiedniej konfiguracji szyn w rozdzielniach niskiego...

Prąd włączenia transformatorów toroidalnych pod napięcie w stanie jałowym

Prąd włączenia transformatorów toroidalnych pod napięcie w stanie jałowym Prąd włączenia transformatorów toroidalnych pod napięcie w stanie jałowym

Coraz powszechniejsze stosowanie transformatorów toroidalnych oraz znaczne zwiększenie ich mocy także w urządzeniach elektronicznych, np. w zasilaczach wzmacniaczy akustycznych, spowodowało, że prąd włączenia...

Coraz powszechniejsze stosowanie transformatorów toroidalnych oraz znaczne zwiększenie ich mocy także w urządzeniach elektronicznych, np. w zasilaczach wzmacniaczy akustycznych, spowodowało, że prąd włączenia takich transformatorów pod napięcie stał się problemem.

Transformatory rozdzielcze w energetyce

Transformatory rozdzielcze w energetyce Transformatory rozdzielcze w energetyce

Transformatory to statyczne maszyny elektryczne służące do przetwarzania energii elektrycznej. Stosuje się je do podwyższania lub obniżania napięcia w sieciach elektroenergetycznych. Znajdują one również...

Transformatory to statyczne maszyny elektryczne służące do przetwarzania energii elektrycznej. Stosuje się je do podwyższania lub obniżania napięcia w sieciach elektroenergetycznych. Znajdują one również zastosowanie w zasilaczach UPS, napędach przekształtnikowych i wielu innych urządzeniach. Jedną z wad transformatorów są ich straty własne, które w skali całej sieci dystrybucyjnej i przesyłowej są dość znaczne. Współczesne technologie umożliwiają budowę transformatorów o minimalnych stratach oraz...

Dziś umocowanie tej normy w praktyce eksploatacyjnej może być szersze, z uwagi na normę PN-EN 50110-2:2010, która jako polski załącznik krajowy daje oparcie w naszych rozwiązaniach ustawowych. Poddano dalszym rozważaniom sens utrzymywania pojęcia prac w warunkach szczególnego zagrożenia dla zdrowia i życia ludzkiego oraz konieczność weryfikacji bezpiecznych odległości, eliminując aktualne wymiarowanie stref, które pozostaje na niektórych poziomach napięcia w sprzeczności z polskimi normami.

Proponowane zmiany nałożyły się na inicjatywy polskich towarzystw gospodarczych w 2009 roku, które dokonały szczegółowego przeglądu wymienionego rozporządzenia, proponując jego gruntowne przeredagowanie. Krytyczne uwagi dotyczą zarówno obsługi instalacji cieplnych, gazowych, jak i elektrycznych. Najbardziej radykalne zmiany zaproponowano do obsługi instancji elektrycznych, im właśnie poświęcimy w artykule najwięcej miejsca.

Zespół roboczy analizujący organizację prac elektrycznych wyszedł z założenia dominującej roli prac przy wyłączonych urządzeniach kształtujących przez blisko 60 lat wspomniane rozporządzenie. Pojawienie się coraz większej liczby dokumentów normalizujących technikę prac pod napięciem, w tym PN-EN 50110, pozwoli na lepsze ukształtowanie zapisów pod kątem coraz powszechniejszego zastosowania w praktyce tej techniki. Zatem należy wyrównać proporcje i wagę zapisów jednolicie sankcjonujących zastosowanie techniki prac pod napięciem, w pobliżu napięcia i po wyłączeniu napięcia [1 - 7]. Zmiana niektórych przepisów wymaga jednak szerszego uzasadnienia [8 - 10, 13 - 18].

egzamin kwalifikacyjny 2015

Egzamin kwalifikacyjny grupa 1 - Wydanie VIII uaktualnione. Stan prawny - 31 marca 2015 r. >>


SPRAWDŹ ZAWARTOŚĆ >>

Waga międzynarodowa norm w kształtowaniu dobrych krajowych przepisów

Normy przedstawiają w krajach UE najwyższej rangi uznane reguły techniczne, choć stosowanie ich jest w zasadzie dobrowolne. Liberalizują handel, pobudzają rozwój rynku, chronią obywateli – zarówno producentów, jak i konsumentów, a przede wszystkim wzmacniają konkurencyjność, normują jednolitość podejścia do usług. Od 1 stycznia 2004 r. Polska uzyskała pełne członkostwo w europejskich organizacjach normalizacyjnych CEN i CENELEC. Ramy nowego modelu tej działalności, zbliżonego do modelu przyjętego w krajach członkowskich CEN i CENELEC, określa Ustawa o normalizacji z dnia 12 września 2002 r. (DzU nr 169, poz. 1386, z późniejszymi zmianami).

Instytucją odpowiedzialną za działalność normalizacyjną jest Polski Komitet Normalizacyjny – państwowa jednostka organizacyjna o charakterze kolegialnym, w której skład wchodzą przedstawiciele jednostek administracyjnych, organizacji naukowych, technicznych, gospodarczych i społecznych (również konsumenckich) oraz przedstawiciele Komitetów Technicznych. Aktualnie w Polsce działa 271 Komitetów (KT), odpowiadających swoim zakresem działaniom Komitetom Technicznym CEN. Polskie Normy opracowują specjaliści z zakresu nauki i techniki oraz reprezentanci użytkowników i konsumentów skupieni i delegowani przez instytucje i przedsiębiorstwa, które są członkami PKN na podstawie stosownych umów.

W zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy działa w Polsce 55 Komitetów Technicznych. Rolę wiodącą odgrywa Centralny Instytut Ochrony Pracy, w którym działa 5 Komitetów Technicznych: 21, 157, 158, 159 i 276. Komitet Techniczny nr 72 PKN ds. elektroenergetycznego sprzętu ochronnego i do prac pod napięciem, działający od 1994 roku, grupuje przedstawicieli uczelni, operatorów sieciowych, producentów sprzętu, firm usługowych, związanych zarówno z energetyką zawodową, jak i przemysłową.

W kulturze europejskiej w razie wątpliwości co do jakości produktu lub usługi kwestie sporne rozstrzyga się przyjmując za podstawę przede wszystkim wymagania norm. Polskie Normy stają się również obligatoryjne w przypadku przywołania ich w innych obowiązujących aktach prawnych. Dzięki nowej ustawie o normalizacji, krajowy system normalizacji stał się w pełni kompatybilny z zasadami obowiązującymi w normalizacji europejskiej.

Doświadczenia wielu krajów zawarte w przywoływanej normie PN-EN 50110-1:2005 Eksploatacja urządzeń elektrycznych oraz PN-EN 50110-2:2010 Eksploatacja urządzeń elektrycznych (załączniki krajowe), podająca po raz pierwszy krajowe akty prawne – pięć staw, stanowi silną przesłankę do wykorzystania idei tam ukształtowanych do poprawy zapisów krajowych rozporządzeń wykonawczych.

Wyeliminowanie prac przy eksploatacji instalacji elektrycznych w warunkach szczególnego zagrożenia dla zdrowia i życia

Rozporządzenie Ministra Gospodarki z 17 września 1999 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy urządzeniach i instalacjach energetycznych (DzU nr 80, poz. 912) § 15 ppkt 6 - 14 zalicza 9 rodzajów prac elektrycznych jako prace w warunkach szczególnego zagrożenia dla zdrowia i życia ludzkiego. Prace te wymieniane w akcie prawnym tej rangi powinny z niego zostać usunięte. Pojawiły się w nim w wyniku wieloletnich doświadczeń związanych z wypadkowością i wskazują prace, do których wykonania potrzebnych jest co najmniej dwóch pracowników. Postęp technologiczny, zbyt szeroki zakres prac wymienianych w tym akcie, to tylko niektóre przyczyny postulowanej jego weryfikacji.

Główne powody należy upatrywać w rozpowszechnianiu techniki prac pod napięciem, w której wypadkowość jest znikoma, oraz we wzroście doświadczenia pracodawców w określaniu ryzyka zawodowego i doboru adekwatnych do poziomu zagrożeń środków je likwidujących lub ograniczających. Zatem ciężar wzięcia odpowiedzialności przez pracodawców powinien iść w parze z samodzielnością wyznaczania odpowiednich składów zespołów wykonawczych. Zresztą gdyby pozostać przy tezie znacznego rozszerzania, rozwoju techniki prac pod napięciem i w pobliżu napięcia to zespoły wyznaczane do tych prac z reguły są (minimum) dwuosobowe. Raczej w świadomości pracowników należy poszukiwać źródeł bezpiecznych zachowań. Z punktu widzenia dzisiejszej wiedzy dezawuuje się „szczególne zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego” i dwuznaczne jest z punktu etycznego wymienianie tych prac za antidotum w postaci tylko zwiększonego składu brygad.

Komentarz do zapisów § 15 rozporządzenia MG

Do prac wykonywanych przy urządzeniach i instalacjach energetycznych w warunkach szczególnego zagrożenia dla zdrowia i życia ludzkiego za wymienionym rozporządzeniem należy zaliczyć w szczególności prace:

1 - 5) i 15 - 21) niezwiązane z elektrycznością, oraz:

6) konserwacyjne, modernizacyjne i remontowe przy urządzeniach elektroenergetycznych znajdujących się pod napięciem (interpretacja tego zapisu dotyczyła prac, które raczej należało zakwalifikować do prac w pobliżu napięcia; w chwili obecnej dostępne są technologie, które obejmują prace konserwacyjne, modernizacyjne i remontowe na urządzeniach pod napięciem),

7) wykonywane w pobliżu nieosłoniętych urządzeń elektroenergetycznych lub ich części, znajdujących się pod napięciem (interpretacja tego zapisu dotyczy aktualnie rozumianych prac w pobliżu napięcia),

8) przy wyłączonych spod napięcia, lecz nieuziemionych urządzeniach elektroenergetycznych lub uziemionych w taki sposób, że żadne z uziemień – uziemiaczy nie jest widoczne z miejsca pracy (prace na urządzeniach wyłączonych rządzą się regułami związanymi ze sprawdzeniem braku napięcia i uziemieniem wyłączonego obwodu i komentowany zapis dotyczy jednego z przypadków dopuszczającego ich nieuziemienia; w technice prac pod napięciem stosuje się mimo wyłączenia reguły, jakby urządzenie znajdowało się pod napięciem; jest to uważane za rozwiązanie bezpieczniejsze),

9) przy opuszczaniu i zawieszaniu przewodów na wyłączonych spod napięcia elektroenergetycznych liniach napowietrznych w przęsłach krzyżujących drogi kolejowe, wodne i kołowe (skrzyżowania można w zależności od poziomu ryzyka wykonywać technikami, których bezpieczeństwo jest sprawdzone, a technologia pozwala na kontrolę wielkości zwisu w przęsłach skrzyżowaniowych),

10) związane z identyfikacją i przecinaniem kabli elektroenergetycznych (technicznie istnieje wiele sposobów bezbłędnej identyfikacji kabli, jednak z uwagi na bezpieczeństwo najczęściej stosuje się przecinanie kabli specjalnymi głowicami tnącymi znajdującymi się w bezpiecznej odległości od montera),

11) przy spawaniu, lutowaniu, wymianie stojaków oraz pojedynczych ogniw i całej baterii w akumulatorach (dotyczy starszych typów baterii akumulatorów; aktualnie stosuje się najczęściej akumulatory tzw. bezobsługowe),

12) przy wyłączonym spod napięcia torze dwutorowej elektroenergetycznej linii napowietrznej o napięciu 1 kV i powyżej, jeżeli drugi tor linii pozostaje pod napięciem (prace tego typu budziły obawy z uwagi na występujące zjawiska indukcji elektromagnetycznej; dziś zjawisko opanowane, z określeniem środków ochronnych bazujących na lekkich przenośnych uziemiaczach, do odprowadzenia ładunku gromadzącego się na przewodach toru wyłączonego; podawane są także zasady pracy w takich warunkach),

13) przy wyłączonych spod napięcia lub znajdujących się w budowie elektroenergetycznych liniach napowietrznych, które krzyżują się w strefie ograniczonej uziemieniami ochronnymi z liniami znajdującymi się pod napięciem lub mogącymi znaleźć się pod napięciem i przewodami trakcji elektrycznej (prace tego typu przygotowywane są na bazie identyfikacji zagrożeń i oceny ryzyka dla każdego przypadku indywidualnie),

14) przy wykonywaniu prób i pomiarów, z wyłączeniem prac wykonywanych stale przez upoważnionych pracowników w ustalonych miejscach (prace pomiarowe i próby napięciowe oraz inne prace kontrolno-pomiarowe stosuje się w zależności od aparatury według ich instrukcji; większość pomiarów nie wymaga wyłączeń urządzeń).

Ta krótka charakterystyka prac wykazuje daleko idące zmiany w stosowanych technologiach i organizacji pracy. Wyeliminowanie tak szczegółowych zapisów poparły także (w swoim zakresie) zespoły robocze reprezentujące elektrownie. Warto w tym miejscu przypomnieć zakres stosowania technik bezwyłączeniowych w eksploatacji instalacji elektrycznych.

Analizowany akt prawny zezwala na zastosowanie bezwyłączeniowych technik utrzymania sieci, instalacji  i urządzeń elektrycznych, elektroenergetycznych różnych poziomów napięć.Prace przy urządzeniach i instalacjach elektroenergetycznych, w zależności od zastosowanych metod i środków zapewniających bezpieczeństwo pracy, mogą być wykonywane [20]:

  • przy całkowicie wyłączonym napięciu,
  • w pobliżu napięcia,
  • pod napięciem.

Jednak już sama hierarchia prac wskazuje na przewagę prac przy całkowicie wyłączonym napięciu. Zespół roboczy elektryczny zaproponował odwrócenie tego zestawienia rozpoczynając je od prac pod napięciem. Przytoczone zapisy prawne sprzyjają rozwojowi bezwyłączeniowych technik utrzymania, które przez swą naturę umożliwiają ich realizację prawie w dowolnym czasie.

Bezwyłączeniową technikę utrzymania (rys. 1.) w sposób naturalny wspiera technika prac w pobliżu napięcia i pozostawiając na czas prac urządzenia czynne należy brać pod uwagę nową dziedzinę uwzględniającą prace w silnym polu elektromagnetycznym, generowanym przez urządzenia wysokonapięciowe [1]. W technice prac pod napięciem bezpośrednio do napraw sieci stosuje się kilka metod pracy: „w kontakcie”, „z odległości”, „na potencjale”, „kombinowaną”, „z potencjału nieustalonego”.

Oprócz techniki prac pod napięciem drugim ważnym obszarem zastosowań są tymczasowe techniki przesyłowe. Składają się na nie różne typy bocznikowania i użycie przenośnych generatorów. Boczniki są stosowane zarówno do aparatury stacyjnej nawet 400 kV, umożliwiając ich przeglądy, naprawy, jak i linii napowietrznych przesyłowych, ułatwiając np. wymianę mostków. Na niższych poziomach napięcia stosuje się przenośne linie kablowe podpinane i odpinane w trakcie pracy (czasami z wykorzystaniem bardzo krótkich przerw). Coraz szerzej stosowane są tymczasowe linie, których słupy nie wiąże się z gruntem fundamentem stałym. Rozwiązania tego typu znalazły szerokie zastosowanie przy usuwaniu stanów awaryjnych oraz przy przebudowie odcinków linii.

Problematyka dynamicznie na świecierozwijającej się robotyzacji jest zagadnieniem nowym, które warto aktywnie obserwować [19]. Zastosowanie technik lotniczych stosowanych przez lata w energetyce jako cenne uzupełnienie technik budowlanych, od 1994 roku jest sukcesywnie rozwijane w zakresie regularnych inspekcji, zwłaszcza sieci przesyłowej, jej diagnostyki, w celach projektowych, a także wspomagania procesów eksploatacji (ostatnio zastosowanie w małych bezzałogowych śmigłowcach).

Zastosowanie metod prac pod napięciem w sieciach o różnych poziomach napięć zebrano w [1] i w [7], natomiast w tabeli 1. zestawiono prace w warunkach szczególnego zagrożenia zastępowane nowoczesnymi technikami utrzymania.

Prace elektryczne w warunkach wskazywanych jako szczególnego zagrożenia dla zdrowia i życia ludzkiego mogą być wykonywane różnymi technikami utrzymania urządzeń, dlatego dobór środków ochronnych i organizacji pracy najlepiej pozostawić pracodawcom.

Zasady konkurencyjności charakterystyczne dla handlu energią elektryczną nie dotyczą zazwyczaj operatów sieci. Jednakże na całym świecie zwiększa się znaczenie wydajności elementów związanych z siecią. Rozmaite kraje prezentują różne podejście do problemu zwiększania wydajności. W niektórych krajach zasady konkurencyjności dotyczą jedynie wybranych aspektów operacji sieciowych, ale w większości przypadków podnoszenie wydajności jest ściśle powiązane z przepisami, które mogą być oparte na wydajności ilościowej lub na bodźcach ekonomicznych.

Istotne znaczenie ma fakt, iż przepisy są źródłem bodźców ekonomicznych, które umożliwiają operatorom sieci osiągnięcie odpowiedniego poziomu jakości. W związku z tym przepisy te nie powinny pomijać znaczenia jakości usług oferowanych klientom. Dlatego też aspekty strategiczne są istotne nie tylko bezpośrednio dla firm sieciowych, ale również dla regulacji, które muszą zostać ustalone w przyszłości przez ustawodawców.

Mniejsza wypadkowość nowoczesnych technik eksploatacji instalacji energetycznych vs tradycyjne nastawienie do zagrożeń dla zdrowiai życia ludzkiego

Drugi aspekt wymieniania prac elektrycznych szczególnie zagrażających zdrowiu i życiu ludzkiemu związany jest z wypadkowością. Przez wiele lat wypadkowość w energetyce badały b. Zakłady Bezpieczeństwa Pracy Instytutu Energetyki oraz Politechnika Wrocławska. Wówczas można było przynajmniej „coś” się dowiedzieć o przyczynach wypadków, nawet na poziomie technologicznym. Dziś właściwie dysponujemy tylko statystykami GUS. Opublikowane w 2009 r. przez GUS Departament Warunków Pracy i Życia „Monitoring rynku pracy – Wypadkowość w roku 2008” opracowanie zawiera informacje o wypadkach przy pracy osób pracujących w całej gospodarce narodowej [11, 12]. Dla potrzeb artykułu wykonano wyciąg ze statystyki wypadków dla działu: „wytwarzanie i zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz, wodę”. Ten dział i podział ogólnej zbiorowości jednostek organizacyjnych tworzących gospodarkę narodową (podmiotów społecznogospodarczych) jest prowadzony według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) wprowadzonej Rozporządzeniem rady Ministrów z dnia 20 stycznia 2004 r. (DzU nr 33, poz. 289, z późniejszymi zmianami).

Dane o wypadkach przy pracy uzyskiwane są ze statystycznej karty wypadku przy pracy i obejmują wszystkie wypadki przy pracy, jak również wypadki traktowane na równi z wypadkami przy pracy, niezależnie od tego, czy wykazana została niezdolność do pracy (z powodu np. hospitalizacji poszkodowanego czy odmowy przyjęcia zwolnienia lekarskiego). Dane o wypadkach przy pracy charakteryzują osoby, które uległy wypadkom indywidualnym i zbiorowym.

Za wypadek przy pracy uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą:

  • podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika zwykłych czynności lub poleceń przełożonych oraz czynności na rzecz pracodawcy, nawet bez polecenia,
  • w czasie pozostawania pracownika w dyspozycji pracodawcy w drodze między siedzibą pracodawcy a miejscem wykonywania obowiązku wynikającego ze stosunku pracy.

Za wypadek przy pracy uważa się również nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w okresie ubezpieczenia wypadkowego podczas różnych form aktywności (wyróżnia się 10 przypadków). Za ciężki wypadek przy pracy uważa się wypadek, w wyniku którego nastąpiło ciężkie uszkodzenie ciała, a mianowicie: utrata wzroku, słuchu, mowy, zdolności płodzenia lub inne uszkodzenie ciała albo rozstrój zdrowia, naruszające podstawowe funkcje organizmu, a także choroba nieuleczalna lub zagrażająca życiu, trwała choroba psychiczna, trwała, całkowita lub znaczna niezdolność do pracy w zawodzie albo trwałe poważne zeszpecenie lub zniekształcenie ciała.

Za śmiertelny wypadek przy pracy uważa się wypadek, w wyniku którego nastąpiła śmierć osoby poszkodowanej na miejscu wypadku lub w okresie 6 miesięcy od chwili wypadku. Przyczyny wypadku są to wszelkie braki i nieprawidłowości, które bezpośrednio lub pośrednio przyczyniły się do powstania wypadku, związane z czynnikami materialnymi (technicznymi), z ogólną organizacją pracy w zakładzie lub organizacją stanowiska pracy oraz związane z pracownikiem.

Zestawienia wypadków za statystyką GUS dokonano głównie dla działu: „wytwarzanie i zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz, wodę”, co nie w pełnej mierze oddaje zjawiska związane z samą energią elektryczną, ale zakładając podobnie kształtujące się statystyki tego działu w ostatnich latach można przyjąć proporcjonalny udział innych czynników, co pozwala wyciągnąć wnioski obarczone niewielkim błędem. Natomiast wypadki pochodzenia elektrycznego zostały w tej statystyce nieco lepiej odwzorowane. Dane związane z wypadkami [11, 12] zestawiono w tabeli 2.

Statystykę poszkodowanych w wypadkach przy pracy i liczbę dni niezdolności do pracy spowodowaną tymi wypadkami według skutków wypadków przedstawiono w tabeli 3. Mimo obniżenia liczby wypadków w stosunku do roku 2007, w 2006 roku było ich 2102, a wypadków śmiertelnych i ciężkich było odpowiednio 12 i 16, zatem w 2007 roku nastąpiło znaczne pogorszenie, ale w 2008 roku względna poprawa. Rząd 2 tysięcy wypadków rocznie należy uznać za zbyt wysoki [16].

Niewłaściwa organizacja pracy, na którą ma wpływ zarówno niewłaściwe, samowolne lub nieprawidłowe zachowanie pracownika, stanowi 74% przyczyn wypadków. Zaledwie ok. 10% stanowią niewłaściwe rozwiązania techniczne, którym tak wiele wagi przypisuje się w omawianym rozporządzeniu. Statystyki wypadkowości nie potwierdzają wyjątkowości prac elektrycznych w kontekście technologii wymienianych w § 15 wymienionego Rozporządzenia Ministra Gospodarki.

Warto wskazać, że § 18 rozporządzenia kładzie nacisk na obowiązek pracodawców dotyczący zapoznania ich z ryzykiem zawodowym i zagrożeniami dla zdrowia i życia pracowników. Wydaje się to wskazanie za absolutnie wystarczające, by poprawić organizację pracy. Zdecydowanie mniejszą wypadkowość nowoczesnych technik utrzymania urządzeń i sieci potwierdzają statystyki międzynarodowe, zwłaszcza publikowane zestawienia wypadkowości przy pracach pod napięciem UNIPEDE. Zatem tradycyjne nastawienie do zagrożeń dla zdrowia i życia ludzkiego podyktowane dotychczasową praktyką przedsiębiorców powinno ulec radykalnej zmianie.

Kształtowanie odległości dla potrzeb prac eksploatacyjnych przy urządzeniach 0,4 - 800 kV

Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 17 września 1999 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy urządzeniach i instalacjach energetycznych określa strefy prac zwymiarowane odległościami wokół nieosłoniętych urządzeń i instalacji elektroenergetycznych lub ich części znajdujących się pod napięciem (tab. 3.).

W latach 1996 - 2005 znane w Polsce normy elektryczne związane z wyznaczaniem odległości ulegały sporym zmianom. Ostatecznie ukształtowane normy PN-EN 50110-1 i przywołanie w niej PN-EN 61472 umożliwiają bardziej niż kiedykolwiek precyzyjne wyznaczenie odległości dla potrzeb realizacji prac eksploatacyjnych. Jednak wyznaczane na podstawie tych norm odległości są w pewnych przypadkach większe niż podane w wymienionym rozporządzeniu (tab. 4.).

Przypomnijmy, że kształtowanie odległości na przestrzeni lat powojennych zmieniało się w tym czasie trzy razy, obejmując okresy: 1953 - 1970, 1970 - 1999 i po 1999 roku. Dokładniejsze analizy kształtowania przepisów podano w [14] i [17].

Sprawa konieczności wyznaczania odległości od urządzeń elektrycznych nie budzi wątpliwości. Jednak sformułowanie odległości w celu wymiarowania stref prac pod napięciem, w tym strefy zagrożenia i ochronnej, są ciągle przedmiotem analiz różnych grup Autorów, z różnych krajów, prezentowanych na forach IEC, CENELEC oraz cyklicznych międzynarodowych konferencjach ICOLIM, ESMO i CIGRE. Analizy i praktyka wielu specjalistów spowodowały i powodują kolejne próby znormalizowania wymagań, uwzględniające z jednej strony różnorodność urządzeń, sieci i systemów elektroenergetycznych, z drugiej strony jest podyktowana koniecznością ujednolicania kryteriów, w celu ułatwienia transferu usług, technologii i sprzętu stosowanego do prac elektrycznych.

W ich wyniku zaproponowano umieszczenie tabeli wynikającej z PN-EN 50110 z niezbędnymi obliczeniami poprzez interpolację i ekstrapolację odległości dla poziomów napięć 400 i 750 kV według tabeli 5.

Sourcing, outsourcing, nowa rola poleceniodawców, wyeliminowanie dopuszczającego

Outsourcing to wykorzystywanie zasobów zewnętrznych, zlecanie wyspecjalizowanym, profesjonalnym podmiotom zewnętrznym procesów niezbędnych dla funkcjonowania własnego przedsiębiorstwa, które zostaną tam zrealizowane efektywniej niż byłoby to możliwe we własnym zakresie. Outsourcing jest częścią szerszego zagadnienia – strategii przedsiębiorstwa w obszarze sourcingu. Wielu operatorów sieciowych już w swojej strategii zarządzania sięga po tego typu rozwiązania i to dotyczące usług nie tylko prostych, choć budzi to także kontrowersje, ale również specjalistycznych, typu prace pod napięciem. Można już mówić o pewnej tradycji zlecania podłączania przyłączy do linii niskiego napięcia, usługowego czyszczenia stacji SN/nn pod napięciem, czy nawet wymiany izolatorów na liniach przesyłowych.

Powyższe prace są zlecane różnego typu firmom, o różnym doświadczeniu, które z reguły nie są właścicielem instalacji elektrycznych. Powstaje wówczas konieczność wystawiania poleceń na wykonanie pracy przez poleceniodawcę – przedstawiciela właściciela lub prowadzącego eksploatację. Reguluje to § 65.1. „Wydawanie poleceń i dopuszczenie pracowników do wykonywania pracy należy do obowiązków prowadzącego eksploatacje urządzeń i instalacji energetycznych”. Inne przypadki są możliwe pod warunkiem zawarcia stosownych umów na piśmie.

Dodatkowy problem to funkcja dopuszczającego, ukształtowana przed wielu laty w celu zapobiegania zagrożeniom wypadkowym. Ta osoba niejako pośrednicząca między poleceniodawcą a kierującym zespołem i koordynującym, miała za zadanie udowadniać brak zagrożeń w miejscu pracy. Powszechnie praktykowane prace pod napięciem na instalacjach elektrycznych niskiego napięcia, a także upowszechnianie metodyki identyfikacji zagrożeń i oceny ryzyka na miejscu pracy pozwalają w dotychczasowym ujęciu na wyeliminowanie dopuszczającego. Jednak w ramach prowadzonych dyskusji i praktyki przedsiębiorców umożliwiającej każdego typu prace, postanowiono zaproponować niejako w miejsce dopuszczającego osobę przygotowującą miejsce pracy. Takiej osobie łatwiej przypisać zakres obowiązków niezależnie od tego, do jakiej pracy przygotowuje miejsce pracy. Jednocześnie zwiększa się nieznacznie odpowiedzialność kierującego zespołem.

Zmiany spowodowane rozwinięciem usług zlecanych różnym, często konkurującym podmiotom prawa handlowego, zmieniają rolę poleceniodawcy. Historycznie poleceniodawca znał większość urządzeń i instalacji, bo od lat niewiele się zmieniało; wręcz pokoleniowa znajomość własnych i obcych specjalistów, firmy świadczące usługi miały przeważnie bogate tradycje, znajomość instrukcji prawie biegłą, sprzęt, wyposażenie oraz technologie były sprawdzone i przez wiele lat niezmieniane, jedynie łączność z organami ruchowymi była utrudniona, bo przeważnie żądano wyłączeń.

Gospodarka rynkowa zmienia oblicze tak ukształtowanych funkcji. Dziś poleceniodawca musi wiedzieć o każdej zmianie własnościowej i akceptować różny stan przejmowanych czy kupowanych urządzeń. Przeważnie co przetarg są inni wykonawcy, a zmieniające się regulacje prawne i łatwość wprowadzania zmian do dokumentacji powodują konieczność śledzenia każdej zmiany. Technologie są coraz bardziej innowacyjne, a sprzęt do ich realizacji wymaga różnego rodzaju sprawdzeń (elektrycznych, mechanicznych) – powoduje to przesunięcie ciężaru odpowiedzialności za ich stan na konkurujące firmy. Organy ruchowe realizują własne priorytety, zatem uzyskiwanie wyłączeń przy obecnej infrastrukturze sieciowej jest jeszcze bardziej utrudnione w przypadku koniecznych wyłączeń.

To tylko kilka z dylematów poprawy aktów prawnych w kraju na bazie normy europejskiej, mające za cel ujednolicanie podejścia do eksploatacji urządzeń elektrycznych w UE - 27. Zapewne i przedstawione tutaj projektowane rozwiązania podlegają dyskusji. Jednak chcąc nie chcąc krajowe rozporządzenia powinny otwierać drogę do bezpieczniejszej pracy i stwarzać jednolite podstawy konkurowania o usługi eksploatacyjne.

Podsumowanie

Przyjęcie do praktyki eksploatacyjnej zapisów i wskazówek zawartych w normie PN-EN 50110, mimo dobrowolności stosowania norm, można wykorzystać do kształtowania Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 17 września 1999 r. w sprawie prac w warunkach szczególnego zagrożenia dla zdrowia i życia ludzkiego w kierunku unowocześnienia polskich przepisów. Niezwykle ważnym zagadnieniem jest umożliwienie kształtowania bezpiecznych odległości bazujące na normach PN-EN 50110-1 i -2 oraz PN-EN 61 472 lub własnych badaniach laboratoryjnych.

Wyeliminowanie § 15 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 17 września 1999 r. w sprawie prac w warunkach szczególnego zagrożenia dla zdrowia i życia ludzkiego otwiera nowy rozdział konkurencyjnego dostępu do różnych technologii, z koniecznością brania jednak za nie odpowiedzialności. Doświadczenia z rozwoju bezwyłączeniowych technik eksploatacji urządzeń i sieci dają szansę poprawy z jednej strony niezawodności dostaw energii elektrycznej, z drugiej strony, sprzyjają poprawie bezpieczeństwa pracy personelu i otoczenia.

Literatura

  1. B. Dudek, M. Daszczyszak, Ocena ryzyka zawodowego przy eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych pod napięciem, ICOLIM 2008, „Energetyka” nr 5, 2008.
  2. Wykłady Akademii Energetyki nt. prac pod napięciem - sesja 7; „Energetyka” z lat 2005-2007 (20 wykładów).
  3. Materiały z krajowych konferencji „Bezpieczeństwo pracy w energetyce” Bielsko-Biała 1994, 1998, 2000, 2002, 2004, 2008, 2009.
  4. Materiały z europejskich konferencji – ICOLIM: Kesthely 1992, Miluza 1994, Wenecja 1996, Lizbona 1998, Madryt 2000, Berlin 2002, Bukareszt 2004, Praga 2006, Toruń 2008.
  5. Materiały z amerykańskich konferencji – ESMO: Las Vegas 1993 (szósta konferencja), Columbus 1995, Orlando 1998, Montreal 2000, Albuquerque 2006.
  6. Materiały z krajowych konferencji PPN, Bielsko-Biała 1988, 1993, 1995, 1997, 2001; Poznań 1998, Toruń 2002, Kraków 2004, Gdańsk 2007.
  7. Materiały sympozjalne z 45-lecia, 50-lecia i 55-lecia służby BHP, Bielsko-Biała 1998, 2003 (elektroniczne), 2008, 2009.
  8. R. Studenski, Ryzyko zawodowe w spółkach dystrybucyjnych energii elektrycznej, PTPiREE, Poznań 2001.
  9. B. Dudek, Bezpieczeństwo wykonywania prac w energetyce – referat generalny, IV Konferencja Szkoleniowo-Techniczna, Nałęczów, grudzień 2007.
  10. B. Dudek, Dobra organizacja prac jako czynnik zapewniający bezpieczeństwo, Katowickie Dni Elektryki, „Śląskie Wiadomości Elektryczne” nr 3, 2009.
  11. GUS: Wypadki przy pracy w 2008 r., wyd. GUS, Warszawa, marzec 2009.
  12. GUS: Wypadki przy pracy w 2007 r., wyd. GUS, Warszawa, październik 2008.
  13. R. Studenski, Kiedy ryzyka nie można akceptować? „Ryzyko nieakceptowane”, 1. Ogólnopolska Konferencja miesięcznika „Atest”, Łopuszna, 16-17.10.2008.
  14. B. Dudek, Kształtowanie odległości dla potrzeb prac eksploatacyjnych przy urządzeniach 0,4-800 kV, „INPE” nr 116/2009.
  15. B. Dudek, Prace w warunkach szczególnego zagrożenia, „INPE” nr 116/2009.
  16. B. Dudek, Porażająca wypadkowość, „Atest” nr 9/2009.
  17. B. Dudek, Z dystansem do odległości od urządzeń elektroenergetycznych, „Atest”, nr 8/2009.
  18. B. Dudek, Czy można nie wyłączać? „Nowa Energia” nr 3/2009.
  19. P. Witakowski, Teleinformatyzacja i automatyzacja prac na placu budowy, PIAP Warszawa 2009, s. 101-114.
  20. Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 17 września 1999 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy urządzeniach i instalacjach energetycznych (DzU nr 80, poz. 912).

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!

Galeria zdjęć

Tytuł
przejdź do galerii

Komentarze

Najnowsze produkty i technologie

HOCHIKI i NSC nowe systemy detekcji pożaru w ofercie MIWI URMET

HOCHIKI i NSC nowe systemy detekcji pożaru w ofercie MIWI URMET HOCHIKI i NSC nowe systemy detekcji pożaru w ofercie MIWI URMET

Firma MIWI URMET Sp. z o.o. jest wyłącznym dystrybutorem w Polsce systemów sygnalizacji pożarowej firm Hochiki oraz NSC. Hochiki Corporation to firma założona w 1918r. w Japonii. Jest jednym ze światowych...

Firma MIWI URMET Sp. z o.o. jest wyłącznym dystrybutorem w Polsce systemów sygnalizacji pożarowej firm Hochiki oraz NSC. Hochiki Corporation to firma założona w 1918r. w Japonii. Jest jednym ze światowych liderów w produkcji systemów sygnalizacji pożaru i oświetlenia awaryjnego. Podczas ponad 100 lat działalności firma wprowadziła na światowy rynek szereg innowacyjnych rozwiązań i nowoczesnych technologii, dzięki czemu produkty Hochiki stały się wyznacznikiem wysokiej funkcjonalności oraz najwyższej...

MeternetPRO – system zdalnego odczytu, rejestracji danych oraz sterowania i powiadamiania

MeternetPRO – system zdalnego odczytu, rejestracji danych oraz sterowania i powiadamiania MeternetPRO – system zdalnego odczytu, rejestracji danych oraz sterowania i powiadamiania

Wiele ostatnio mówi się o poprawie efektywności energetycznej oraz energii odnawialnej w kontekście redukcji gazów cieplarnianych i rosnących kosztów energii. W silnie konkurencyjnym otoczeniu przedsiębiorstwa...

Wiele ostatnio mówi się o poprawie efektywności energetycznej oraz energii odnawialnej w kontekście redukcji gazów cieplarnianych i rosnących kosztów energii. W silnie konkurencyjnym otoczeniu przedsiębiorstwa wykazują dużą determinację do zmian prowadzących do optymalizacji kosztów, co zapewnić ma im zachowanie przewagi konkurencyjnej, wynikającej np. z przyjętej strategii przewagi kosztowej.

Nowe rozdzielnice Practibox S - wysoka jakość i nagrodzony design w przystępnej cenie

Nowe rozdzielnice Practibox S - wysoka jakość i nagrodzony design w przystępnej cenie Nowe rozdzielnice Practibox S - wysoka jakość i nagrodzony design w przystępnej cenie

W portfolio produktowym firmy Legrand pojawiła się nowa gama rozdzielnic izolacyjnych o nazwie Practibox S. Oferta dedykowana jest przede wszystkim dla budownictwa mieszkaniowego (prywatnego jak i deweloperskiego),...

W portfolio produktowym firmy Legrand pojawiła się nowa gama rozdzielnic izolacyjnych o nazwie Practibox S. Oferta dedykowana jest przede wszystkim dla budownictwa mieszkaniowego (prywatnego jak i deweloperskiego), hoteli i obiektów biurowych. Rozdzielnice otrzymały prestiżową nagrodę IF DESIGN AWARD 2019 w kategorii produkt, za elegancki i lekki wygląd oraz dbałość o środowisko naturalne podczas procesu produkcji.

Taśmy TZe synonimem trwałości

Taśmy TZe synonimem trwałości Taśmy TZe synonimem trwałości

Mimo warstwowej budowy są niezwykle cienkie. Grubość 160 mikrometrów nie przeszkadza im jednak w osiągnięciu zaskakująco dobrych parametrów wytrzymałościowych. Taśmy TZe są odporne na ścieranie, zarysowania,...

Mimo warstwowej budowy są niezwykle cienkie. Grubość 160 mikrometrów nie przeszkadza im jednak w osiągnięciu zaskakująco dobrych parametrów wytrzymałościowych. Taśmy TZe są odporne na ścieranie, zarysowania, promieniowania UV i ekstremalne temperatury.

Drukarki etykiet dla elektryków i elektroinstalatorów Brother

Drukarki etykiet dla elektryków i elektroinstalatorów Brother Drukarki etykiet dla elektryków i elektroinstalatorów Brother

Najnowsze przemysłowe drukarki etykiet stworzone zostały z myślą o profesjonalistach, dla których ważna jest jakość, niezawodność oraz trwałość tworzonych oznaczeń. P‑touch E100VP, P-touch E300VP i P-touch...

Najnowsze przemysłowe drukarki etykiet stworzone zostały z myślą o profesjonalistach, dla których ważna jest jakość, niezawodność oraz trwałość tworzonych oznaczeń. P‑touch E100VP, P-touch E300VP i P-touch E550WVP to przenośne i szybkie urządzenia, które oferują specjalne funkcje do druku najpopularniejszych typów etykiet. Urządzenia pozwalają na szybkie i bezproblemowe drukowanie oznaczeń kabli, przewodów, gniazdek elektrycznych, przełączników oraz paneli krosowniczych.

Produkcja energii ze słońca - jak to działa?

Produkcja energii ze słońca - jak to działa? Produkcja energii ze słońca - jak to działa?

Prawdopodobnie już nie raz miałeś okazję dostrzec panele fotowoltaiczne umieszczone na dachach gospodarstw domowych. Czy zastanawiałeś się, jak faktycznie działają w celu generowania energii elektrycznej?...

Prawdopodobnie już nie raz miałeś okazję dostrzec panele fotowoltaiczne umieszczone na dachach gospodarstw domowych. Czy zastanawiałeś się, jak faktycznie działają w celu generowania energii elektrycznej? Produkcja energii ze słońca to proces złożony, do którego zrozumienia niezbędna jest znajomość zasad fizyki. Dzisiaj postaramy się w prosty sposób wytłumaczyć, jak właściwie działa instalacja fotowoltaiczna, a także odpowiedzieć na pytanie, czy warto rozważyć inwestycję w fotowoltaikę.

Yesly - komfort sterowania w obiektach budowlanych

Yesly - komfort sterowania w obiektach budowlanych Yesly - komfort sterowania w obiektach budowlanych

W obecnych czasach od automatyki budynkowej nie da się uciec. Chcąc nie chcąc znajdzie się ona w naszych domach. Finder, wychodząc naprzeciw oczekiwaniom ludzi budujących nowe domy czy też modernizujących...

W obecnych czasach od automatyki budynkowej nie da się uciec. Chcąc nie chcąc znajdzie się ona w naszych domach. Finder, wychodząc naprzeciw oczekiwaniom ludzi budujących nowe domy czy też modernizujących stare prezentuje system Yesly, czyli niewidzialne elementy wykonawcze, które zapewnią automatyzację pewnych urządzeń w naszych domach.

Pomiar napięcia w sieciach dystrybucyjnych. Poprawa funkcjonalności w węzłach rozdzielczych dzięki inteligentnym adapterom

Pomiar napięcia w sieciach dystrybucyjnych. Poprawa funkcjonalności w węzłach rozdzielczych dzięki inteligentnym adapterom Pomiar napięcia w sieciach dystrybucyjnych. Poprawa funkcjonalności w węzłach rozdzielczych dzięki inteligentnym adapterom

Sieci elektroenergetyczne stają się coraz bardziej złożone i skomplikowane ze względu na rosnącą w bardzo szybkim tempie liczbę przyłączeń zdecentralizowanych systemów produkcji energii elektrycznej. Coraz...

Sieci elektroenergetyczne stają się coraz bardziej złożone i skomplikowane ze względu na rosnącą w bardzo szybkim tempie liczbę przyłączeń zdecentralizowanych systemów produkcji energii elektrycznej. Coraz bardziej wyraziste cele w zakresie ochrony środowiska i prowadzą do dodatkowych i zmiennych obciążeń w nowoczesnych sieciach dystrybucyjnych.

Jak projektować schematy elektryczne i jakiego używać oprogramowania wspomagającego

Jak projektować schematy elektryczne i jakiego używać oprogramowania wspomagającego Jak projektować schematy elektryczne i jakiego używać oprogramowania wspomagającego

Niniejszy artykuł zawiera informacje o projektowaniu schematów elektrycznych i używaniu oprogramowania wspomagającego projektowanie w branży elektrycznej i automatyce.

Niniejszy artykuł zawiera informacje o projektowaniu schematów elektrycznych i używaniu oprogramowania wspomagającego projektowanie w branży elektrycznej i automatyce.

Nowość NIVELCO: przetwornik różnicy ciśnień NIPRESS DD-600

Nowość NIVELCO: przetwornik różnicy ciśnień NIPRESS DD-600 Nowość NIVELCO: przetwornik różnicy ciśnień NIPRESS DD-600

Rodzina przetworników różnicy ciśnień NIVELCO została wzbogacona o nową wersję – NIPRESS DD-600. Przetwornik dostępny jest od niedawna i zastępuje dotychczasowy model DD-100. Zawiera udoskonalone funkcje...

Rodzina przetworników różnicy ciśnień NIVELCO została wzbogacona o nową wersję – NIPRESS DD-600. Przetwornik dostępny jest od niedawna i zastępuje dotychczasowy model DD-100. Zawiera udoskonalone funkcje i cechy, przy czym konstrukcja zewnętrzna pozostaje niezmieniona.

Szynoprzewód IMPACT2 – lider w klasie odporności ogniowej

Szynoprzewód IMPACT2 – lider w klasie odporności ogniowej Szynoprzewód IMPACT2 – lider w klasie odporności ogniowej

Nowoczesne obiekty wymagają sprawdzonych i bezpiecznych rozwiązań do dystrybucji energii elektrycznej. Rozwiązania te muszą spełniać międzynarodowe normy i posiadać odpowiednie certyfikaty. Dobrze, jeśli...

Nowoczesne obiekty wymagają sprawdzonych i bezpiecznych rozwiązań do dystrybucji energii elektrycznej. Rozwiązania te muszą spełniać międzynarodowe normy i posiadać odpowiednie certyfikaty. Dobrze, jeśli umożliwiają rozbudowę systemu, bo koszty inwestycji to nie tylko koszt zakupu, ale również późniejsze wieloletnie koszty eksploatacji.

Ochrona przeciwporażeniowa stacji ładowania pojazdów

Ochrona przeciwporażeniowa stacji ładowania pojazdów Ochrona przeciwporażeniowa stacji ładowania pojazdów

Jak powszechnie wiadomo, ze względów bezpieczeństwa, każda instalacja elektryczna, z której korzystamy, powinna być wyposażona w wyłącznik różnicowoprądowy. Dzięki wykrywaniu minimalnych prądów upływu,...

Jak powszechnie wiadomo, ze względów bezpieczeństwa, każda instalacja elektryczna, z której korzystamy, powinna być wyposażona w wyłącznik różnicowoprądowy. Dzięki wykrywaniu minimalnych prądów upływu, powstałych na przykład wskutek drobnych uszkodzeń izolacji, urządzenie to odłącza niebezpieczne napięcie chroniąc użytkownika przed poważnymi konsekwencjami zdrowotnymi, a nawet śmiercią.

Oświetlenie do mieszkania - jakie wybrać?

Oświetlenie do mieszkania - jakie wybrać? Oświetlenie do mieszkania - jakie wybrać?

Oświetlenie mieszkania to bardzo ważna kwestia. Lampy zastępują bowiem światło dzienne i pozwalają na normalne funkcjonowanie w godzinach wieczornych oraz po zmroku. Lampy stanowią nie tylko praktyczny...

Oświetlenie mieszkania to bardzo ważna kwestia. Lampy zastępują bowiem światło dzienne i pozwalają na normalne funkcjonowanie w godzinach wieczornych oraz po zmroku. Lampy stanowią nie tylko praktyczny element w domu czy mieszkaniu, ale również estetyczny. Jak zatem dobrać lampy do pomieszczenia?

Wentylator dachowy Vero-150, cicha praca okapów kuchennych

Wentylator dachowy Vero-150, cicha praca okapów kuchennych Wentylator dachowy Vero-150, cicha praca okapów kuchennych

Kuchnia to miejsce szczególne – to serce każdego domu. Wracając zmęczony zgiełkiem dnia codziennego pragniesz ciszy. Teraz już możesz przygotować posiłki, ugotować obiad bez zbędnego hałasu i przykrych...

Kuchnia to miejsce szczególne – to serce każdego domu. Wracając zmęczony zgiełkiem dnia codziennego pragniesz ciszy. Teraz już możesz przygotować posiłki, ugotować obiad bez zbędnego hałasu i przykrych zapachów wynikających ze źle pracującej wentylacji. Mamy rozwiązanie Twoich problemów, podaruj sobie i swoim bliskim ciszę. Wentylator dachowy Vero-150 to komfort, na który zasługujesz. Nasi projektanci stworzyli go dla Ciebie! Jesteśmy tam gdzie inspiracja.

Inteligentny system monitorowania baterii COVER PBAT

Inteligentny system monitorowania baterii COVER PBAT Inteligentny system monitorowania baterii COVER PBAT

Największym problemem związanym z eksploatacją baterii akumulatorów jest zagwarantowanie ich pełnej dostępności i niezawodności. Aby to osiągnąć, wymagane jest wykonywanie okresowych testów obciążeniowych...

Największym problemem związanym z eksploatacją baterii akumulatorów jest zagwarantowanie ich pełnej dostępności i niezawodności. Aby to osiągnąć, wymagane jest wykonywanie okresowych testów obciążeniowych takiego systemu oraz czasochłonna obsługa, związana z pomiarami poszczególnych elementów składowych. W przypadku systemu składającego się z dużej liczby akumulatorów, obsługa jest czasochłonna, kosztowna i jednocześnie może zakłócać normalną pracę systemu. Co więcej, nawet prawidłowo wykonywana...

Pozorna jakość akumulatorów

Pozorna jakość akumulatorów Pozorna jakość akumulatorów

Obecnym trendem w stosowanych zabezpieczeniach ochrony przeciwpożarowej realizujących spełnienie wymaganych celów ustawowych jest wykorzystanie zabezpieczeń czynnej ochrony przeciwpożarowej. Choć w teorii...

Obecnym trendem w stosowanych zabezpieczeniach ochrony przeciwpożarowej realizujących spełnienie wymaganych celów ustawowych jest wykorzystanie zabezpieczeń czynnej ochrony przeciwpożarowej. Choć w teorii środki czynnego przeciwdziałania skutkom pożarów są dość skutecznym rozwiązaniem, to w praktyce może już nie być tak optymistycznie. Wynika to często z tego, że większość z nich to systemy tworzące funkcjonalną całość, w których skład wchodzi wiele urządzeń dostarczanych przez różnych dostawców...

Ochrona przeciwpożarowa instalacji elektrycznej

Ochrona przeciwpożarowa instalacji elektrycznej Ochrona przeciwpożarowa instalacji elektrycznej

W Polsce co roku odnotowuje się około 40 000 pożarów obiektów mieszkalnych, hal produkcyjnych czy magazynów w których ginie około 5 000 osób a 70 000 osób zostaje rannych. Straty wynikające z pożarów w ciągu...

W Polsce co roku odnotowuje się około 40 000 pożarów obiektów mieszkalnych, hal produkcyjnych czy magazynów w których ginie około 5 000 osób a 70 000 osób zostaje rannych. Straty wynikające z pożarów w ciągu roku to ponad 1,6 miliarda złotych. Niestety ilość odnotowywanych pożarów z roku na rok rośnie, dlatego ochrona przeciwpożarowa w budynkach staje się kluczowym zagadnieniem.

Rozwiązania KNX Finder

Rozwiązania KNX Finder Rozwiązania KNX Finder

KNX jest międzynarodowym standardem umożliwiającym łączenie komponentów wielu producentów i stworzenie wysoko zintegrowanego systemu automatyki budynkowej. Oferta Finder w zakresie tych rozwiązań nieustannie...

KNX jest międzynarodowym standardem umożliwiającym łączenie komponentów wielu producentów i stworzenie wysoko zintegrowanego systemu automatyki budynkowej. Oferta Finder w zakresie tych rozwiązań nieustannie się powiększa i w związku z tym pragniemy zaprezentować nasze najnowsze produkty. Dzięki wieloletniemu doświadczeniu, jakie posiadamy w produkcji zasilaczy, czujników ruchu, ściemniaczy i przekaźników wykonawczych możemy zaoferować urządzenia o wysokiej niezawodności.

Co musisz wiedzieć o rachunku za prąd?

Co musisz wiedzieć o rachunku za prąd? Co musisz wiedzieć o rachunku za prąd?

Przyglądałeś się kiedyś szczegółowo rachunkowi za prąd? A może do tej pory zwracałeś uwagę wyłącznie na kwotę, jaką musisz zapłacić? Z pewnością warto dowiedzieć się, jakie opłaty się na niego składają....

Przyglądałeś się kiedyś szczegółowo rachunkowi za prąd? A może do tej pory zwracałeś uwagę wyłącznie na kwotę, jaką musisz zapłacić? Z pewnością warto dowiedzieć się, jakie opłaty się na niego składają. Podpowiadamy także, jakie rodzaje rozliczeń funkcjonują na rynku i co zrobić w sytuacji, gdy zapomnisz zapłacić za energię elektryczną!

Czy sterowniki PLC wyparły z instalacji przekaźniki?

Czy sterowniki PLC wyparły z instalacji przekaźniki? Czy sterowniki PLC wyparły z instalacji przekaźniki?

Do końca lat 60. ubiegłego wieku wszystkie układy sterowania były realizowane na przekaźnikach. Jednak w latach 70. pojawiły się nowe urządzenia zwane sterownikami PLC. Dzięki sterownikom można było mocno...

Do końca lat 60. ubiegłego wieku wszystkie układy sterowania były realizowane na przekaźnikach. Jednak w latach 70. pojawiły się nowe urządzenia zwane sterownikami PLC. Dzięki sterownikom można było mocno ograniczyć przestrzeń, jaką zajmowały szafy sterownicze. PLC, które zajmują dzisiaj zaledwie kilkadziesiąt milimetrów szerokości na szynach montażowych, zastąpiły ogromne szafy z przekaźnikami. Czy w takim razie przekaźniki straciły dzisiaj sens bycia? Czy przekaźniki są jeszcze potrzebne?

Obudowy hermetyczne w automatyce i przemyśle

Obudowy hermetyczne w automatyce i przemyśle Obudowy hermetyczne w automatyce i przemyśle

Odpowiednia obudowa jest niezbędnym elementem każdego urządzenia elektrycznego. Zewnętrzna osłona aparatury elektrycznej ma kluczowe znaczenie, bo to właśnie od niej zależy właściwa ochrona poszczególnych...

Odpowiednia obudowa jest niezbędnym elementem każdego urządzenia elektrycznego. Zewnętrzna osłona aparatury elektrycznej ma kluczowe znaczenie, bo to właśnie od niej zależy właściwa ochrona poszczególnych komponentów urządzenia. Obudowy powinny charakteryzować się dużą wytrzymałością mechaniczną oraz szczelnością, aby skutecznie zabezpieczyć urządzenia przed niepożądaną penetracją cząstek stałych wody, pyłów i substancji żrących. Szczególnie w automatyce i przemyśle istotne jest, by urządzenia chronione...

Elementy instalacji przemysłowej

Elementy instalacji przemysłowej Elementy instalacji przemysłowej

Elementy instalacji elektrycznej w domu zasadniczo różnią się od instalacji pracującej w fabrykach czy warsztatach. Specyfika zakładów przemysłowych wymaga zastosowania określonych elementów instalacji....

Elementy instalacji elektrycznej w domu zasadniczo różnią się od instalacji pracującej w fabrykach czy warsztatach. Specyfika zakładów przemysłowych wymaga zastosowania określonych elementów instalacji. Omówimy dzisiaj gniazda, wtyczki i przewody przemysłowe, porównując je do odpowiedników, które są stosowane w naszych domach.

UPS-y kompensacyjne

UPS-y kompensacyjne UPS-y kompensacyjne

Urządzenia zasilania bezprzerwowego są niezbędnym elementem układów zasilania wrażliwych odbiorów, procesów technologicznych, zasilania centrów danych i układów automatyki. Środowisko techniczne, w jakim...

Urządzenia zasilania bezprzerwowego są niezbędnym elementem układów zasilania wrażliwych odbiorów, procesów technologicznych, zasilania centrów danych i układów automatyki. Środowisko techniczne, w jakim te urządzenia funkcjonują, opisują normy na urządzenia odbierające energię z sieci energetycznej oraz normy i wymagania na sieć zasilającą, w szczególności wymagania na jakość energii elektrycznej dostarczanej przez operatora systemu dystrybucji energii OSD.

Valena Allure – ikona designu

Valena Allure – ikona designu Valena Allure – ikona designu

Valena Allure to nowa seria osprzętu firmy Legrand, łącząca wysmakowaną awangardę i nowoczesność. Wyróżniający ją kształt ramek oraz paleta różnorodnych materiałów zachęcają do eksperymentowania. Valena...

Valena Allure to nowa seria osprzętu firmy Legrand, łącząca wysmakowaną awangardę i nowoczesność. Wyróżniający ją kształt ramek oraz paleta różnorodnych materiałów zachęcają do eksperymentowania. Valena Allure pomoże z łatwością przekształcić Twój dom w otoczenie pełne nowych wrażeń i stanowić będzie źródło kolejnych inspiracji.

Słowniczek najważniejszych pojęć z branży elektrycznej

Słowniczek najważniejszych pojęć z branży elektrycznej Słowniczek najważniejszych pojęć z branży elektrycznej

Znasz to uczucie, gdy wchodząc do sklepu stacjonarnego albo przeszukując największe internetowe sklepy elektryczne, czujesz się zagubionym i niepewnym? Wśród tysięcy produktów i oznaczeń nie wiesz jaki...

Znasz to uczucie, gdy wchodząc do sklepu stacjonarnego albo przeszukując największe internetowe sklepy elektryczne, czujesz się zagubionym i niepewnym? Wśród tysięcy produktów i oznaczeń nie wiesz jaki produkt spełni Twoje oczekiwania i co ważne – stanie się bezpiecznym i funkcjonalnym?

Rejestratory sieciowe NVR – czym różnią się od DVR, do czego są przeznaczone?

Rejestratory sieciowe NVR – czym różnią się od DVR, do czego są przeznaczone? Rejestratory sieciowe NVR – czym różnią się od DVR, do czego są przeznaczone?

W przeciwieństwie do rejestratorów DVR urządzenia NVR służą do obsługi kamer wykorzystujących protokół internetowy. Urządzenia te nie potrzebują dodatkowego okablowania do transferowania danych – pobierają...

W przeciwieństwie do rejestratorów DVR urządzenia NVR służą do obsługi kamer wykorzystujących protokół internetowy. Urządzenia te nie potrzebują dodatkowego okablowania do transferowania danych – pobierają je przez internet od skonfigurowanych ze sobą kamer IP. Co jeszcze warto wiedzieć o rejestratorach sieciowych NVR?

Nowoczesne zespoły zabezpieczeń WN typu e2TANGO-2000

Nowoczesne zespoły zabezpieczeń WN typu e2TANGO-2000 Nowoczesne zespoły zabezpieczeń WN typu e2TANGO-2000

Wdrożenie platformy zabezpieczeń typu e2TANGO dla średnich napięć zaowocowało pozytywnym odbiorem przez klientów oraz jednoczesne sugestie, aby rozszerzyć ofertę firmy o zabezpieczenia WN. Ideą...

Wdrożenie platformy zabezpieczeń typu e2TANGO dla średnich napięć zaowocowało pozytywnym odbiorem przez klientów oraz jednoczesne sugestie, aby rozszerzyć ofertę firmy o zabezpieczenia WN. Ideą podczas tworzenia platformy automatyki zabezpieczeniowej WN było zapewnienie odbiorców o całkowitej pewności działania strony sprzętowej oraz oprogramowania i algorytmów.

Odnawialne źródła energii, a krajowe bilanse energetyczne w roku 2017

Odnawialne źródła energii, a krajowe bilanse energetyczne w roku 2017 Odnawialne źródła energii, a krajowe bilanse energetyczne w roku 2017

Odnawialne źródła energii - jeśli chodzi o ich udział w Polskiej gospodarce, to odnotowuje się wzrost OZE z roku na rok. Niezaprzeczalnie nadal najwięcej energii w naszym kraju pochodzi ze źródeł konwencjonalnych,...

Odnawialne źródła energii - jeśli chodzi o ich udział w Polskiej gospodarce, to odnotowuje się wzrost OZE z roku na rok. Niezaprzeczalnie nadal najwięcej energii w naszym kraju pochodzi ze źródeł konwencjonalnych, z paliw kopalnych, takich jak węgiel kamienny, brunatny, gaz ziemny czy ropa naftowa. Ciągłe uzależnienie kraju od dostaw gazu i ropy, nie oddziałuje pozytywnie na stan gospodarki czy poczucie komfortu społeczeństwa z zakresu energetyki, a w tym podwyżek cen za energię elektryczną. Nie...

Czy wykwalifikowani elektrycy muszą aż tyle robić ręcznie?

Czy wykwalifikowani elektrycy muszą aż tyle robić ręcznie? Czy wykwalifikowani elektrycy muszą aż tyle robić ręcznie?

Rosnąca ilość zleceń, coraz bardziej złożone projekty oraz niewystarczająca ilość specjalistów daje się we znaki również w branży produkcji aparatury sterowniczej. Firmy Rittal i Eplan zauważyły to wyzwanie...

Rosnąca ilość zleceń, coraz bardziej złożone projekty oraz niewystarczająca ilość specjalistów daje się we znaki również w branży produkcji aparatury sterowniczej. Firmy Rittal i Eplan zauważyły to wyzwanie i zapoczątkowały wspólny projekt – zintegrowany łańcuch wartości, czyli systemowe podejście do optymalizacji i industrializacji procesów prefabrykacji szaf sterowniczych i rozdzielnic.

Inteligentne rozwiązania dla domu – Legrand Netatmo

Inteligentne rozwiązania dla domu – Legrand Netatmo Inteligentne rozwiązania dla domu – Legrand Netatmo

Przy współpracy z NETATMO Legrand wprowadził na rynek nowoczesny system automatyki domowej, który może zmienić oblicze branży. To pełna kontrola nad domem, łatwy montaż, bezprzewodowa łączność, zdalne...

Przy współpracy z NETATMO Legrand wprowadził na rynek nowoczesny system automatyki domowej, który może zmienić oblicze branży. To pełna kontrola nad domem, łatwy montaż, bezprzewodowa łączność, zdalne sterowanie, a także elegancja i prestiż, które razem tworzą kompletne rozwiązania dla najbardziej wymagających klientów. To również korzyści dla instalatorów i dystrybutorów, którzy mogą poszerzyć swoją ofertę produktów i usług.

Copyright © 2004-2019 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
Portal Budowlany - Elektro.info.pl

Ta witryna wykorzystuje pliki cookies do przechowywania informacji na Twoim komputerze. Pliki cookies stosujemy w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. W każdym momencie możesz dokonać zmiany ustawień przeglądarki dotyczących cookies. Nim Państwo zaczną korzystać z naszego serwisu prosimy o zapoznanie się z naszą polityką prywatności oraz Informacją o Cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce Prywatności oraz Informacji o Cookies. Administratorem Państwa danych osobowych jest Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.K., nr KRS: 0000537655, z siedzibą w 04-112 Warszawa, ul. Karczewska 18, tel. +48 22 810-21-24, właściciel strony www.elektro.info.pl. Twoje Dane Osobowe będą chronione zgodnie z wytycznymi polityki prywatności www.elektro.info.pl oraz zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r i z Ustawą o ochronie danych osobowych Dz.U. 2018 poz. 1000 z dnia 10 maja 2018r.