elektro.info

Zaawansowane wyszukiwanie

Oddziaływanie linii i stacji elektroenergetycznych na środowisko - czy pola elektromagnetyczne niskiej częstotliwości mogą wywoływać choroby lub przyspieszać ich rozwój?

Impact of power lines and power stations on the environment Vol 2. Can low frequency electromagnetic fields cause illness or accelerate their development?

Artykuł przedstawia wyniki najnowszych badań in vivo i in vitro oraz badań epidemiologicznych, określających przypuszczalny związek działania pól elektromagnetycznych niskiej częstotliwości ELF (Extra Low Frequency) z wieloma chorobami cywilizacyjnymi. Fot. J. Sawicki

Artykuł przedstawia wyniki najnowszych badań in vivo i in vitro oraz badań epidemiologicznych, określających przypuszczalny związek działania pól elektromagnetycznych niskiej częstotliwości ELF (Extra Low Frequency) z wieloma chorobami cywilizacyjnymi. Fot. J. Sawicki

W artykule „Wpływ pól elektromagnetycznych niskiej częstotliwości na organizmy żywe [8] omówiono kwestie oddziaływania pól elektromagnetycznych na środowisko, w tym zdrowie ludzi, na podstawie monografii pt. „Environmental Health Criteria” – wydanej w czerwcu 2007 roku przez Światową Organizację Zdrowia (WHO), raportu, który powstał w ramach projektu SAGE, oraz raportu opublikowanego na stronach internetowych (bioinitiative.org), znanego w literaturze najczęściej pod nazwą BioInitiative Report.

Zobacz także

dr inż. Aleksander Lisowiec, mgr inż. Jerzy Chudorliński Konwertery jako narzędzie stabilizacji sieci elektroenergetycznej

Konwertery jako narzędzie stabilizacji sieci elektroenergetycznej Konwertery jako narzędzie stabilizacji sieci elektroenergetycznej

W artykule opisano rolę konwerterów stabilizujących sieć elektroenergetyczną, tzw. GFM (ang. Grid ForMing Converters), w transformacji energetycznej polegającej na przejściu od sieci z dominującym udziałem...

W artykule opisano rolę konwerterów stabilizujących sieć elektroenergetyczną, tzw. GFM (ang. Grid ForMing Converters), w transformacji energetycznej polegającej na przejściu od sieci z dominującym udziałem generatorów napędzanych paliwami kopalnymi do sieci z wyłącznym lub dominującym udziałem źródeł odnawialnych. Przedstawiono podstawowe cechy konwerterów GFM oraz różnice między konwerterami GFM a konwerterami GFL (ang. Grid FoLlowing Converters) – te ostatnie były powszechnie i nadal są stosowane...

dr hab. inż. Sławomir Bielecki, Dominik Krasnodębski Usługi elastyczności w sieciach dystrybucyjnych – wdrożenie w Polsce

Usługi elastyczności w sieciach dystrybucyjnych – wdrożenie w Polsce Usługi elastyczności w sieciach dystrybucyjnych – wdrożenie w Polsce

Usługi elastyczności to działania podejmowane przez użytkowników systemu (wytwórców, odbiorców, magazynów energii) lub agregatorów, świadczone na rzecz OSD, w celu zapewnienia bezpieczeństwa i zwiększenia...

Usługi elastyczności to działania podejmowane przez użytkowników systemu (wytwórców, odbiorców, magazynów energii) lub agregatorów, świadczone na rzecz OSD, w celu zapewnienia bezpieczeństwa i zwiększenia efektywności rozwoju systemu dystrybucyjnego, w tym w szczególności do zarządzania ograniczeniami sieciowymi. Zakres ten nie obejmuje koordynowanej sieci 110 kV. Rynek usług elastyczności ma więc charakter lokalny i dotyczy sieci dystrybucyjnych. Definicja usług elastyczności znajduje się w Prawie...

mgr inż. Zbigniew Kończak Rzeczywistość organizacyjna i prawna usuwania awarii napowietrznych linii elektroenergetycznych WN i NN

Rzeczywistość organizacyjna i prawna usuwania awarii napowietrznych linii elektroenergetycznych WN i NN Rzeczywistość organizacyjna i prawna usuwania awarii napowietrznych linii elektroenergetycznych WN i NN

Jedną z najczęstszych przyczyn awarii napowietrznych linii elektroenergetycznych (NLE) WN (110 kV) jest przewracanie się drzew porastających w pobliżu [1]. Masa opadającego drzewa, rozpędzona oddziaływaniem...

Jedną z najczęstszych przyczyn awarii napowietrznych linii elektroenergetycznych (NLE) WN (110 kV) jest przewracanie się drzew porastających w pobliżu [1]. Masa opadającego drzewa, rozpędzona oddziaływaniem wiatru i przyspieszeniem ziemskim, napiera dynamicznie na przewody. Takie dodatkowe obciążenie prowadzi do przekroczenia nośności konstrukcji podtrzymujących przewody.

W artykule:

• Przegląd ważniejszych wydawnictw zwartych wydanych w ostatnich latach na świecie, które zwróciły uwagę na kwestie zagrożeń bezpieczeństwa zdrowia ludzkiego od oddziaływań pól elektromagnetycznych niskiej częstotliwości ELF (Extra Low Frequency)
• Rodzaje publikacji naukowych i jakość ich wiarygodności
• Obecność tematyki bezpieczeństwa dla zdrowia w programach konferencji, sympozjów i szkół naukowych

Streszczenie

Niniejszy artykuł jest drugim z zaplanowanej serii artykułów dotyczących oddziaływania linii i stacji elektroenergetycznych na środowisko. Prezentuje on dalszy ciąg rozważań poświęconych problematyce oddziaływania na zdrowie ludzi pól elektromagnetycznych niskiej częstotliwości 50/60 Hz (ELF), wytwarzanych między innymi przez instalacje elektroenergetyczne. W artykule przedstawiono wyniki najnowszych badań in vivo i in vitro, a także badań epidemiologicznych, określających przypuszczalny związek pomiędzy narażeniem na działanie pola elektromagnetycznego niskiej częstotliwości ELF (Extra Low Frequency) a chorobami nowotworowymi, zaburzeniami układu nerwowego oraz innymi efektami biologicznymi, które scharakteryzowano w raportach, artykułach popularnonaukowych oraz w wydawnictwach konferencyjnych.

Abstract

This article is the second of a planned series of articles on the impact of power lines and power stations on the environment. It presents a further series of reflections on the human health issues of low frequency 50/60 Hz (ELF) electromagnetic fields generated inter alia electroenergetic installation. The article presents the results of the latest in vivo and in vitro studies, as well as epidemiological studies, specifying the hypothetical relationship between ELF (Extra Low Frequency) and cancer diseases, neurological disorders and other biological effects, which was characterized in reports, popular science articles and in conference publications. 

Do innych znaczących wydawnictw zwartych specjalizujących się w tej tematyce można zaliczyć:

  • Monografię pt. „Further legal considerations in relation to EMFs, powerlines and a precautionary approach, following the SAGE report Publisher April 2007” [13] („Dalsze rozważania w odniesieniu do pól elektromagnetycznych, linii napowietrznych i działań ostrożnościowych w następstwie informacji zawartych w Raporcie SAGE Group”), która ukazała się w lipcu 2007 roku z inicjatywy organizacji Powerwatch, tj. organizacji typu non-profit odgrywającej ważną rolę w debacie prowadzonej od lat w Wielkiej Brytanii, dotyczącej między innymi wpływu na środowisko pól elektromagnetycznych i promieniowania elektromagnetycznego,
  • Raport pt. „Cross-Party Inquiry into Childhood Leukemia and Extremely Low Frequency Electric and Magnetic Fields” [18] („Dochodzenie podjęte przez wszystkie podmioty zainteresowane kwestią związku pomiędzy zachorowalnością dzieci na białaczki a przebywaniem w polach magnetycznych bardzo niskiej częstotliwości), prezentujący najważniejsze wnioski z pięcu dyskusyjnych spotkań roboczych specjalistów z analizowanej dziedziny, które odbyły się w latach 2006–2007;
  • Raport pt. „Possible effects of electromagnetic fields (MF) on human heath” [14], stanowiący edycję raportu pt. „Preliminary opinion on possible effects of electromagnetic fields (EMF) on human health”, opublikowany w marcu 2007 r., przygotowany przez Scientific Committee on Emerging and Newly Identified Health Risks (SCENIHR).

W roku 2009 r. ukazał się ponad 80-stronicowy raport pt. „Health effects of exposure to EMF”, przygotowany przez komitet naukowy SCENIHR pt. [15]. Uwzględnia on uwagi i wnioski zebrane w toku ponad półtorarocznej dyskusji nad tezami zawartymi w opracowaniu z roku 2007.

W styczniu 2015 r. opublikowano kolejny, prawie 300-stronicowy raport pt. „Potential health effects of exposure to electromagnetic fields (EMF)” [16], opracowany przez komitet naukowy SCENIHR.

Najnowsze opracowanie z roku 2015 [16] poświęcone jest kwestiom oddziaływania pól elektromagnetycznych z różnych zakresów częstotliwości z przedziału 0–300 GHz.

W części raportu poświęconej oddziaływaniu pól elektromagnetycznych niskiej częstotliwości (ELF)  na organizmy żywe zestawiono wyniki najnowszych badań epidemiologicznych, badań na zwierzętach (in vivo) oraz na strukturach komórkowych i tkankowych (in vitro), określających związek narażenia na pola ELF z chorobami nowotworowymi, zaburzeniami układu nerwowego i zaburzeniami nuerobehawioralnymi. W raporcie przedstawiono ponadto inne efekty ekspozycji na pola niskiej częstotliwości, w tym wpływ pola ELF na płód oraz zdrowie dzieci, które były narażone na nie w życiu płodowym.

Raport SCENIHR z roku 2015 nie wnosi znaczących nowych faktów w stosunku do opracowania z roku 2009. Stwierdza się bowiem, że wyniki nowych badań epidemiologicznych oraz eksperymentów na zwierzętach, poświęconych ustaleniu związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy ekspozycją na pola ELF a zachorowalnością na niektóre postacie nowotworów (np. białaczka), nie zmieniają poprzedniej oceny, w której stwierdzono, że pola magnetyczne niskiej częstotliwości (ELF) są możliwym czynnikiem rakotwórczym i mogą przyczynić się do wzrostu zachorowań na białaczki u dzieci.

Metaanaliza badań opublikowanych w latach 2000–2009 potwierdza średnio dwukrotnie większe ryzyko wystąpienia białaczki u dzieci narażonych na pola magnetyczne o wartościach średnich powyżej 0,3–0,4 mT. W badaniach przeprowadzonych po roku 2009 zauważono niewielki postęp w wyjaśnieniu wiarygodnego mechanizmu związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy polem magnetycznym a zachorowalnością dzieci na białaczkę.

Z przedstawionych w raporcie [15] badań na zwierzętach nie wynika, że pola magnetyczne niskiej częstotliwości mogą powodować nowotwory lub przyspieszać wzrost wszczepionych komórek nowotworowych. Jedynie pojedyncze badania przeprowadzone na szczurach wykazały przyspieszony rozwój chemicznie indukowanego raka sutka podczas ekspozycji na pola magnetyczne ELF, a inne ujawniły występowanie zmian cytogenetycznych w komórkach szpiku kostnego u szczurów narażonych na długotrwałą ekspozycję na pola magnetyczne o indukcji 1 mT.

Żadne badania na zwierzętach nie potwierdziły jednak wpływu pola magnetycznego na rozwój białaczki i nie wsparły wniosków z badań epidemiologicznych. Spowodowane jest to przede wszystkim brakiem szczurzych modeli białaczki limfoblastycznej.

Badania z roku 2009 [17] i 2011 [19] potwierdziły istnienie ulepszonych modeli białaczki u myszy. Prace nad nimi powinny stać się głównym ich celem.

Analiza nowych badań na zwierzętach, zrelacjonowanych w raporcie SCENIHR z 2015 r., nie dostarczyła wystarczających dowodów na to, że pola elektromagnetyczne ELF przyczyniają się do zwiększonego ryzyka białaczki u dzieci przebywających w sąsiedztwie źródeł pól.

W raporcie [16] stwierdza się, że niektóre badania in vitro wskazują, iż pole magnetyczne niskiej częstotliwości o indukcji większej od 100 mT w połączeniu z czynnikami rakotwórczymi może wywołać zarówno genotoksyczne, jak i inne efekty biologiczne. Badania te nie dostarczają jednak wiarygodnego wytłumaczenia mechanizmów skutków obserwowanych w badaniach epidemiologicznych.

Najnowsze badania nie potwierdziły przede wszystkim występowania relacji przyczynowo-skutkowych między ekspozycją w polu niskiej częstotliwości (ELF) a zgłaszanymi symptomami.

Część badań epidemiologicznych przywołanych w raporcie z 2009 r. sugeruje także możliwy wzrost zachorowalności na chorobę Alzheimera w wyniku długotrwałej ekspozycji w polu magnetycznym o częstotliwości 50/60 Hz. Autorzy raportu dostrzegają jednak potrzebę prowadzenia dalszych badań epidemiologicznych i laboratoryjnych tego zjawiska. Od czasu opublikowania poprzedniej opinii ukazało się tylko kilka nowych badań, które jednak nie potwierdzają poprzedniego wniosku, że narażenie na pole magnetyczne ELF zwiększa ryzyko wystąpienia choroby Alzheimera.

Z raportu [16] wynika, że istnieją wyniki badań przeprowadzonych na zwierzętach, które potwierdzają wpływ pola magnetycznego o wartościach z przedziału 0,1–1,0 mT na układ nerwowy zwierząt doświadczalnych.

Dostępne są również wyniki badań neurofizjologicznych u ludzi poddawanych ekspozycji na pole magnetyczne. Różniące się jednak rezultaty badań EEG i stosunkowa mała liczba badanych ochotników są powodem tego, że nie można wyciągnąć żadnych istotnych wniosków dotyczących wpływu pola magnetycznego ELF na układ nerwowy człowieka.

Badania przywoływane w tym raporcie sugerują, że długoterminowe narażenie gryzoni na pole magnetyczne o częstotliwości 50 Hz może mieć wpływ na ich pamięć, wywoływać niepokój oraz stany lękowe. Najnowsze badania są zgodne z wcześniejszymi wynikami, w których stwierdzono, że ekspozycja na pola magnetyczne ELF nie ma wpływu na aktywność czy ruchliwość badanych zwierząt.

Niektóre badania sugerują natomiast, że pola magnetyczne mogą wpływać pozytywnie na proces leczenia chorób neurodegeneracyjnych, chociaż takie wnioski wymagają potwierdzenia i prowadzenia dalszych analiz.

Literatura

  1. Barth A, Ponocny I, Ponocny-Seliger E, Vana N, Winker R. Effects of extremely low-frequency magnetic field exposure on cognitive functions: results of a meta-analysis. Bioelectromagnetics, 2010 April 31(3).
  2. Chen C, Ma X, Zhong M, Yu Z. Extremely low-frequency electromagnetic fields exposure and female breast cancer risk: a meta-analysis based on 24,338 cases and 60,628 controls. Breast Cancer Research and Treatment, 2010 September 123(2).
  3. Draper G, Vincent T, Kroll M E, Swanson J.: Childhood cancer in relation to distance from high voltage power lines in England and Wales: a case-control study. British Medical Journal (bmj.com), 2005 June 3.
  4. Henrykowska G, Jankowski W, Pacholski K, Lewicka M, Smigielski J, Dziedziczak-Buczyńska M, Buczyński A: The effect of 50 Hz magnetic field of different shape on oxygen metabolism in blood platelets: in vitro studies. International Journal Occupational Medicine Environmental Health, 2009 22(3).
  5. Hirata A, Yamazaki K, Hamada S, Kamimura Y, Tarao H, Wake K, Suzuki Y, Hayashi N, Fujiwara O.: Intercomparison of induced fields in Japanese male model for ELF magnetic field exposures: effect of different computational methods and codes. Radiation Protection Dosimetry, 2010 March 138(3).
  6. Hug K, Grize L, Seidler A, Kaatsch P, Schüz J: Parental occupational exposure to extremely low frequency magnetic fields and childhood cancer: a German case-control study. American Journal of Epidemiology, 2010 January 1, 171(1).
  7. Ikehara T, Nishisako H, et al,: Effects of exposure to a time-varying 1.5 T magnetic field on the neurotransmitter-activated increase in intracellular Ca(2+) in relation to actin fiber and mitochondrial functions in bovine adrenal chromaffin cells. Biochimica et Biophysica Acta, 2010 September 9.
  8. Jaworski M., Szuba M.: Wpływ pól elektromagnetycznych niskiej częstotliwości na organizmy żywe. ElektroInfo, 2017 nr 5.
  9. Kheifets L, Ahlbom A, Crespi CM, Draper G et al: Pooled analysis of recent studies on magnetic fields and childhood leukaemia. British Journal of Cancer,  2010 September 28,103(7).
  10. Kołodziejczyk L, Kuźna-Grygiel W, Gonet B, Podraza W: Extremely low frequency magnetic field and the hatching rate of Fasciola hepatica eggs, the fecundity and survival of liver fluke-infected snail, Lymnaea truncatula. Folia Biologica (Kraków), 2010 nr 58(3-4).
  11. Kroll ME, Swanson J, Vincent TJ, Draper GJ: Childhood cancer and magnetic fields from high-voltage power lines in England and Wales: a case-control study. British Journal of Cancer, 2010 September 28, 103(7)
  12. Li XW, Lu DQ, Jiang H, Sun WJ: A preliminary study on role of acid sphingomyelinase in receptor clustering induced by 50-Hz magnetic fields. Chinese Journal of Industrial Hygiene and Occupational Diseases, 2009 September 27(9).
  13. Powerwatch Documents: Further legal considerations in relation to EMFs, powerlines and a precautionary approach, following the SAGE report Publisher, 2007 April.
  14. SCENIHR Raport: Possible effects of electromagnetic fields (MF) on human heath, 2007 March
  15. SCENIHR Raport: Health effects of exposure to EMF, 2009.
  16. SCENIHR Raport: Potential health effects of exposure to electromagnetic fields (EMF), 2015 January.
  17. Schindler JW, Van Buren D, at al. TEL-AML1 corrupts hematopoietic stem cells to persist in the bone marrow and initiate leukemia. Cell Stem Cell, 2009, 5.
  18. Stoate H, Connarty M., Gibson I, Gidley S. Hurd N.: Cross-Party Inquiry into Childhood Leukemia and Extremely Low Frequency Electric and Magnetic Fields. Report 2007July.
  19. Van der Weyden L, Giotopoulos G, at al.  Modeling the evolution of ETV6-RUNX1-induced B-cell precursor acute lymphoblastic leukemia in mice. Blood, 2011, 118.
  20. Zhang X, Liu X, Pan L, Lee I: Magnetic fields at extremely low-frequency (50 Hz, 0,8 mT) can induce the uptake of intracellular calcium levels in osteoblasts. Biochemical and Biophysical Research Communications, 2010 June 4396(3).

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!

Aby przeczytać pełną wersję artykułu należy wykupić prenumeratę i zalogować się.

Komentarze

Najnowsze produkty i technologie

Redakcja Elektro.info.pl Firma eMKa zaprasza na szkolenia zawodowe

Firma eMKa zaprasza na szkolenia zawodowe Firma eMKa zaprasza na szkolenia zawodowe

Firma eMKa Szkolenia to dostawca usług edukacyjnych z 19-letnim doświadczeniem. Specjalizujemy się w podnoszeniu kwalifikacji zawodowych osób dorosłych i współpracujemy w sektorze B2B (fabryki, korporacje,...

Firma eMKa Szkolenia to dostawca usług edukacyjnych z 19-letnim doświadczeniem. Specjalizujemy się w podnoszeniu kwalifikacji zawodowych osób dorosłych i współpracujemy w sektorze B2B (fabryki, korporacje, sieci wielkopowierzchniowe etc. ), jednak zaopiekujemy się każdym klientem – nawet tym najmniejszym.

INNPRO Robert Błędowski Sp. z o.o. Ciepło ucieka przez okno, a rachunek rośnie. Jak ograniczyć straty w wynajmowanym apartamencie?

Ciepło ucieka przez okno, a rachunek rośnie. Jak ograniczyć straty w wynajmowanym apartamencie? Ciepło ucieka przez okno, a rachunek rośnie. Jak ograniczyć straty w wynajmowanym apartamencie?

Zimowy dzień, temperatura spada poniżej zera, a Ty wchodzisz do apartamentu tuż po wyjeździe gości – w sypialni otwarte na oścież okno i rozgrzany grzejnik. Konsekwencje pojawią się później, gdy zostaniesz...

Zimowy dzień, temperatura spada poniżej zera, a Ty wchodzisz do apartamentu tuż po wyjeździe gości – w sypialni otwarte na oścież okno i rozgrzany grzejnik. Konsekwencje pojawią się później, gdy zostaniesz obciążony rachunkiem za prąd. Możesz oczywiście przypominać o wyłączaniu ogrzewania na czas wietrzenia, dopisać kolejną zasadę do regulaminu czy umieścić wskazówkę przy oknie. Nie każda osoba podczas kilkudniowego pobytu będzie jednak pamiętać o wszystkich zaleceniach gospodarza. A co, gdyby ogrzewanie...

Relpol S.A. Relpol na Energetab 2026

Relpol na Energetab 2026 Relpol na Energetab 2026

Zapraszamy do hali A, na stoisko nr 10, gdzie będzie można po raz pierwszy poznać najnowsze propozycje Relpol przygotowane z myślą o nowoczesnych instalacjach elektrycznych.

Zapraszamy do hali A, na stoisko nr 10, gdzie będzie można po raz pierwszy poznać najnowsze propozycje Relpol przygotowane z myślą o nowoczesnych instalacjach elektrycznych.

Impakt S.A. ARMAC rozwija ofertę zasilania awaryjnego. Nowe UPS-y 6 i 10 kVA na targach ENERGETAB

ARMAC rozwija ofertę zasilania awaryjnego. Nowe UPS-y 6 i 10 kVA na targach ENERGETAB ARMAC rozwija ofertę zasilania awaryjnego. Nowe UPS-y 6 i 10 kVA na targach ENERGETAB

ARMAC to polska marka specjalizująca się w rozwiązaniach służących ochronie i stabilizacji zasilania urządzeń elektrycznych, a jej oferta obejmuje zasilacze awaryjne UPS, akumulatory, moduły bateryjne...

ARMAC to polska marka specjalizująca się w rozwiązaniach służących ochronie i stabilizacji zasilania urządzeń elektrycznych, a jej oferta obejmuje zasilacze awaryjne UPS, akumulatory, moduły bateryjne oraz urządzenia ochrony przeciwprzepięciowej przeznaczone zarówno dla użytkowników domowych, jak i odbiorców biznesowych. Marka koncentruje się na tworzeniu kompatybilnych rozwiązań, z których można budować systemy ochrony energetycznej dostosowane do konkretnych zastosowań.

ZnakDirect sp. z o.o. Znak Direct – znaczniki kablowe i inne oznakowania projektowane online

Znak Direct – znaczniki kablowe i inne oznakowania projektowane online Znak Direct – znaczniki kablowe i inne oznakowania projektowane online

Czytelne i trwałe oznakowanie urządzeń, przewodów, kabli, szaf sterowniczych oraz elementów instalacji ma duże znaczenie dla bezpieczeństwa pracy, sprawnego montażu i późniejszej obsługi technicznej. Firma...

Czytelne i trwałe oznakowanie urządzeń, przewodów, kabli, szaf sterowniczych oraz elementów instalacji ma duże znaczenie dla bezpieczeństwa pracy, sprawnego montażu i późniejszej obsługi technicznej. Firma Znak Direct oferuje szeroki wybór tabliczek, oznaczników, naklejek i znaków przeznaczonych dla przemysłu, elektroinstalatorów, automatyków, producentów maszyn oraz wykonawców instalacji technicznych.

APATOR SA Energia pod pełną kontrolą

Energia pod pełną kontrolą Energia pod pełną kontrolą

Farma fotowoltaiczna jest dziś często punktem wyjścia do inwestycji w odnawialne źródła energii. Po uruchomieniu szybko okazuje się jednak, że sama produkcja energii nie przesądza jeszcze o efektywności...

Farma fotowoltaiczna jest dziś często punktem wyjścia do inwestycji w odnawialne źródła energii. Po uruchomieniu szybko okazuje się jednak, że sama produkcja energii nie przesądza jeszcze o efektywności przedsięwzięcia. Źródło musi bezpiecznie współpracować z siecią, reagować na warunki w punkcie przyłączenia, uwzględniać profil odbioru i możliwości magazynowania energii. Coraz większe znaczenie ma więc nie tylko moc zainstalowana, lecz także zdolność do zarządzania całym układem.

Zakład Elektroniczny „POLLIN” Wojciech Polak Ciągłość zasilania w rozdzielnicy – jak uniknąć kosztownych błędów

Ciągłość zasilania w rozdzielnicy – jak uniknąć kosztownych błędów Ciągłość zasilania w rozdzielnicy – jak uniknąć kosztownych błędów

Awaria zasilania nie zawsze oznacza całkowity brak napięcia – często problem jest znacznie bardziej złożony. Dowiedz się, czym różnią się urządzenia AZF, SZR, WN, WP i KSB oraz kiedy ich zastosowanie naprawdę...

Awaria zasilania nie zawsze oznacza całkowity brak napięcia – często problem jest znacznie bardziej złożony. Dowiedz się, czym różnią się urządzenia AZF, SZR, WN, WP i KSB oraz kiedy ich zastosowanie naprawdę ma sens. W artykule pokazujemy, jak właściwy dobór aparatury skraca czas diagnostyki, ogranicza przestoje i zwiększa niezawodność rozdzielnicy. To praktyczny przewodnik dla projektantów, instalatorów i wszystkich odpowiedzialnych za ciągłość zasilania.

Ei Electronics Sp. z o. o. Certyfikat CNBOP-PIB dla instalatorów czujników. Trwają zapisy na kolejne edycje szkoleń

Certyfikat CNBOP-PIB dla instalatorów czujników. Trwają zapisy na kolejne edycje szkoleń Certyfikat CNBOP-PIB dla instalatorów czujników. Trwają zapisy na kolejne edycje szkoleń

Po trzech z dziewięciu zaplanowanych na 2026 rok edycji ogólnopolskiego programu certyfikowanych szkoleń dla instalatorów autonomicznych czujników dymu, tlenku węgla, gazu i ciepła, organizatorzy udostępniają...

Po trzech z dziewięciu zaplanowanych na 2026 rok edycji ogólnopolskiego programu certyfikowanych szkoleń dla instalatorów autonomicznych czujników dymu, tlenku węgla, gazu i ciepła, organizatorzy udostępniają kolejne terminy. Do końca roku odbędzie się jeszcze sześć edycji. Każda zakończy się walidacją przeprowadzoną przez CNBOP-PIB, a uczestnicy, którzy pomyślnie przejdą egzamin, otrzymają certyfikat potwierdzający zdobyte kwalifikacje.

mgr inż. Marcin Szkudniewski, mgr inż. Adam Szczepanik, SONEL S.A. Ciągły monitoring jakości energii elektrycznej ze stacjonarnym analizatorem Sonel PQM-750

Ciągły monitoring jakości energii elektrycznej ze stacjonarnym analizatorem Sonel PQM-750 Ciągły monitoring jakości energii elektrycznej ze stacjonarnym analizatorem Sonel PQM-750

Analizator PQM-750 to odpowiedź firmy Sonel na rosnące wymagania rynku energetycznego. Stworzony z myślą o precyzyjnym, ciągłym monitoringu parametrów sieci, wyróżnia się kompaktową budową, modułową konstrukcją...

Analizator PQM-750 to odpowiedź firmy Sonel na rosnące wymagania rynku energetycznego. Stworzony z myślą o precyzyjnym, ciągłym monitoringu parametrów sieci, wyróżnia się kompaktową budową, modułową konstrukcją oraz zaawansowaną funkcjonalnością.

TREVOS POLAND Sp. z o.o. Oświetlenie przemysłowe pod presją bezpieczeństwa

Oświetlenie przemysłowe pod presją bezpieczeństwa Oświetlenie przemysłowe pod presją bezpieczeństwa

Rosnące wymagania dotyczące efektywności energetycznej, bezpieczeństwa pracy oraz niezawodności instalacji sprawiają, że oświetlenie przemysłowe staje się jednym z kluczowych elementów nowoczesnych zakładów...

Rosnące wymagania dotyczące efektywności energetycznej, bezpieczeństwa pracy oraz niezawodności instalacji sprawiają, że oświetlenie przemysłowe staje się jednym z kluczowych elementów nowoczesnych zakładów produkcyjnych i centrów logistycznych. Szczególnego znaczenia nabierają dziś również rozwiązania przeznaczone do stref zagrożonych wybuchem. O wyzwaniach związanych z doborem oświetlenia przemysłowego, specyfice wymagań w strefach zagrożonych wybuchem oraz planach rozwoju firmy w Polsce rozmawiamy...

Skład Techniczny Sp. z o.o. Jaką temperaturą grzać termokurczki z klejem, by klej uszczelnił połączenie

Jaką temperaturą grzać termokurczki z klejem, by klej uszczelnił połączenie Jaką temperaturą grzać termokurczki z klejem, by klej uszczelnił połączenie

Prawidłowa temperatura podczas obkurczania termokurczek z klejem ma bezpośredni wpływ na szczelność połączenia. Zbyt słabe podgrzanie nie pozwoli klejowi wypełnić wszystkich szczelin, natomiast nieprawidłowa...

Prawidłowa temperatura podczas obkurczania termokurczek z klejem ma bezpośredni wpływ na szczelność połączenia. Zbyt słabe podgrzanie nie pozwoli klejowi wypełnić wszystkich szczelin, natomiast nieprawidłowa technika może pogorszyć efekt końcowy. Sprawdź, jakie wartości temperatury są wymagane i na co zwrócić uwagę podczas całego procesu.

Finder Polska Sp. z o.o. news Finder Polska zaprasza na targi ENERGETAB 2026!

Finder Polska zaprasza na targi ENERGETAB 2026! Finder Polska zaprasza na targi ENERGETAB 2026!

Podczas tegorocznej edycji targów ENERGETAB firma Finder Polska zaprezentuje najnowsze rozwiązania z zakresu automatyki i zarządzania energią. Na stoisku A55 zaprezentowane zostaną m.in. premierowe zastosowania...

Podczas tegorocznej edycji targów ENERGETAB firma Finder Polska zaprezentuje najnowsze rozwiązania z zakresu automatyki i zarządzania energią. Na stoisku A55 zaprezentowane zostaną m.in. premierowe zastosowania przekaźnika programowalnego OPTA, w tym demonstracja układu zaprogramowanego w języku MicroPython, pokazującego wszechstronność i nieograniczone możliwości przekaźnika OPTA w nowoczesnych aplikacjach przemysłowych.

ELEKTROMETAL SA news Nowa moc oświetlenia przemysłowego i Ex – ELEKTROMETAL S.A. na ENERGETAB 2026

Nowa moc oświetlenia przemysłowego i Ex – ELEKTROMETAL S.A. na ENERGETAB 2026 Nowa moc oświetlenia przemysłowego i Ex – ELEKTROMETAL S.A. na ENERGETAB 2026

Ponad 75 lat innowacji, polski kapitał i własne zaplecze badawcze – ELEKTROMETAL S.A.

Ponad 75 lat innowacji, polski kapitał i własne zaplecze badawcze – ELEKTROMETAL S.A.

Livoltek Poland Przemysłowe magazyny energii w praktyce: jak obniżyć koszty energii i zwiększyć autonomię instalacji PV w segmencie C&I

Przemysłowe magazyny energii w praktyce: jak obniżyć koszty energii i zwiększyć autonomię instalacji PV w segmencie C&I Przemysłowe magazyny energii w praktyce: jak obniżyć koszty energii i zwiększyć autonomię instalacji PV w segmencie C&I

„Rosnące koszty energii, niestabilność sieci i coraz bardziej restrykcyjne warunki przyłączeniowe sprawiają, że magazynowanie energii przestaje być opcją – staje się elementem architektury każdej poważnej...

„Rosnące koszty energii, niestabilność sieci i coraz bardziej restrykcyjne warunki przyłączeniowe sprawiają, że magazynowanie energii przestaje być opcją – staje się elementem architektury każdej poważnej instalacji fotowoltaicznej w segmencie przemysłowym i komercyjnym. Inwestorzy, przedsiębiorstwa i właściciele farm PV stoją dziś przed pytaniem: czy wdrożyć przemysłowy magazyn energii oraz który system wybrać, żeby projekt był rentowny od pierwszego dnia eksploatacji” – Sebastian Fibrand, Country...

PSI Polska Sp. z o.o. news PSI pokaże swoje najlepsze rozwiązania na targach ENERGETAB 2026

PSI pokaże swoje najlepsze rozwiązania na targach ENERGETAB 2026 PSI pokaże swoje najlepsze rozwiązania na targach ENERGETAB 2026

PSI jest międzynarodową firmą obecną na rynku od ponad 57 lat, która na podstawie własnego oprogramowania zapewnia kompleksowe rozwiązania dla wielu branż: produkcji, logistyki czy przemysłu chemicznego....

PSI jest międzynarodową firmą obecną na rynku od ponad 57 lat, która na podstawie własnego oprogramowania zapewnia kompleksowe rozwiązania dla wielu branż: produkcji, logistyki czy przemysłu chemicznego. Rozwiązania PSI wykorzystywane są na całym świecie do optymalizacji przepływu energii i materiałów, przeznaczonych dla przedsiębiorstw użyteczności publicznej i przemysłu. Zapraszamy do spotkań podczas targów ENERGETAB!

dr inż. Andrzej Książkiewicz - Astat Sp. z o.o. Energoelektroniczne kompensatory mocy biernej ASTec SVG dużej mocy

Energoelektroniczne kompensatory mocy biernej ASTec SVG dużej mocy Energoelektroniczne kompensatory mocy biernej ASTec SVG dużej mocy

Rosnące wymagania dotyczące jakości energii elektrycznej oraz dynamiczna zmienność obciążeń w zakładach przemysłowych czynią kompensację mocy biernej kluczową z perspektywy technicznej i ekonomicznej....

Rosnące wymagania dotyczące jakości energii elektrycznej oraz dynamiczna zmienność obciążeń w zakładach przemysłowych czynią kompensację mocy biernej kluczową z perspektywy technicznej i ekonomicznej. W obliczu wzrastających kosztów energii biernej oraz konieczności spełnienia rygorystycznych norm, coraz większą rolę odgrywają nowoczesne rozwiązania, takie jak statyczne generatory mocy biernej (SVG) o prądzie znamionowym 150 A i 200 A. Dzięki zaawansowanym parametrom, możliwościom rozbudowy i dynamicznej...

dr inż. Andrzej Książkiewicz - Astat Sp. z o.o. Stabilizacja napięcia w układach zasilania obiektów krytycznych – rozwiązania MSR i MST

Stabilizacja napięcia w układach zasilania obiektów krytycznych – rozwiązania MSR i MST Stabilizacja napięcia w układach zasilania obiektów krytycznych – rozwiązania MSR i MST

Wahania napięcia w sieciach elektrycznych to powszechny problem, który może prowadzić do awarii urządzeń czy przerw w produkcji. Według normy PN-EN 50160, dopuszczalne odchylenia napięcia to ±10%, jednak...

Wahania napięcia w sieciach elektrycznych to powszechny problem, który może prowadzić do awarii urządzeń czy przerw w produkcji. Według normy PN-EN 50160, dopuszczalne odchylenia napięcia to ±10%, jednak wiele urządzeń przemysłowych wymaga znacznie wyższej stabilności.

APATOR SA Licznik na szynę TH35 (DIN) – REMIZ 3

Licznik na szynę TH35 (DIN) – REMIZ 3 Licznik na szynę TH35 (DIN) – REMIZ 3

W dobie rosnących kosztów energii i zaostrzających się norm efektywności energetycznej, precyzyjna analityka staje się fundamentem nowoczesnego zarządzania infrastrukturą. REMIZ 3 to licznik energii elektrycznej,...

W dobie rosnących kosztów energii i zaostrzających się norm efektywności energetycznej, precyzyjna analityka staje się fundamentem nowoczesnego zarządzania infrastrukturą. REMIZ 3 to licznik energii elektrycznej, który łączy kompaktową budowę na szynie DIN z funkcjonalnością zaawansowanych jednostek pomiarowych ze zdalnym odczytem.

Grupa Pracuj S.A. Assessment center – czym jest i dlaczego coraz częściej pojawia się w rekrutacji specjalistów?

Assessment center – czym jest i dlaczego coraz częściej pojawia się w rekrutacji specjalistów? Assessment center – czym jest i dlaczego coraz częściej pojawia się w rekrutacji specjalistów?

W branżach technicznych, w których od kandydatów oczekuje się nie tylko wiedzy, lecz także samodzielności, odpowiedzialności, umiejętności pracy pod presją oraz dobrej organizacji, tradycyjna rozmowa kwalifikacyjna...

W branżach technicznych, w których od kandydatów oczekuje się nie tylko wiedzy, lecz także samodzielności, odpowiedzialności, umiejętności pracy pod presją oraz dobrej organizacji, tradycyjna rozmowa kwalifikacyjna nie zawsze wystarcza. CV pokazuje doświadczenie, rozmowa pozwala poznać motywację, ale dopiero praktyczne zadania pokazują, jak kandydat naprawdę działa w sytuacjach zbliżonych do codziennych wyzwań zawodowych. Właśnie dlatego coraz większą popularność zyskuje assessment center – metoda...

INNPRO Robert Błędowski Sp. z o.o. Miej oko na swój dom – poznaj smart kamery Sonoff

Miej oko na swój dom – poznaj smart kamery Sonoff Miej oko na swój dom – poznaj smart kamery Sonoff

Co dzieje się w domu, kiedy jesteś w pracy, na wakacjach lub na spotkaniu? Czy wszystko jest w porządku z dzieckiem, które zostało pod opieką dziadków? Czy pies spokojnie odpoczywa, a kurier rzeczywiście...

Co dzieje się w domu, kiedy jesteś w pracy, na wakacjach lub na spotkaniu? Czy wszystko jest w porządku z dzieckiem, które zostało pod opieką dziadków? Czy pies spokojnie odpoczywa, a kurier rzeczywiście zostawił paczkę pod drzwiami? Nowoczesne kamery WiFi pozwalają sprawdzić to w każdej chwili – bez skomplikowanej instalacji i wysokich kosztów. Poznaj smart kamery Sonoff i wybierz model najlepiej dopasowany do swoich potrzeb!

Ei Electronics Sp. z o. o. 2027: koniec z licznikami bez zdalnego odczytu. Dyrektywa EED redefiniuje podejście do zarządzania budynkami

2027: koniec z licznikami bez zdalnego odczytu. Dyrektywa EED redefiniuje podejście do zarządzania budynkami 2027: koniec z licznikami bez zdalnego odczytu. Dyrektywa EED redefiniuje podejście do zarządzania budynkami

Dyrektywa o efektywności energetycznej (EED) nakłada na państwa członkowskie UE obowiązek wyposażenia wszystkich liczników ciepła, chłodzenia i ciepłej wody użytkowej w funkcję zdalnego odczytu. Zostało...

Dyrektywa o efektywności energetycznej (EED) nakłada na państwa członkowskie UE obowiązek wyposażenia wszystkich liczników ciepła, chłodzenia i ciepłej wody użytkowej w funkcję zdalnego odczytu. Zostało już tylko 6 miesięcy na wymianę lub modernizację urządzeń, które nie spełniają tych wymagań. W Polsce oznacza to wymianę milionów liczników, a za niedopełnienie obowiązku grożą kary do 10 000 zł – i nie jest to wyjątek w skali europejskiej: na koniec 2024 r. w krajach UE (wraz z Norwegią, Szwajcarią...

Grupa Pracuj S.A. Stres w branży technicznej – proste sposoby na zachowanie koncentracji

Stres w branży technicznej – proste sposoby na zachowanie koncentracji Stres w branży technicznej – proste sposoby na zachowanie koncentracji

Praca w branży technicznej często wiąże się z dużą odpowiedzialnością. Projektowanie instalacji, prowadzenie prac wykonawczych, eksploatacja urządzeń, nadzór nad obiektem, usuwanie awarii czy podejmowanie...

Praca w branży technicznej często wiąże się z dużą odpowiedzialnością. Projektowanie instalacji, prowadzenie prac wykonawczych, eksploatacja urządzeń, nadzór nad obiektem, usuwanie awarii czy podejmowanie decyzji pod presją czasu wymagają nie tylko wiedzy i doświadczenia, ale również odporności psychicznej.

GreenYellow Polska BESS – bateryjne systemy magazynowania energii w praktyce biznesowej

BESS – bateryjne systemy magazynowania energii w praktyce biznesowej BESS – bateryjne systemy magazynowania energii w praktyce biznesowej

Bateryjne systemy magazynowania energii BESS (Battery Energy Storage System) to technologia, która zmienia sposób zarządzania energią elektryczną w obiektach komercyjnych i przemysłowych. Magazyny energii...

Bateryjne systemy magazynowania energii BESS (Battery Energy Storage System) to technologia, która zmienia sposób zarządzania energią elektryczną w obiektach komercyjnych i przemysłowych. Magazyny energii pozwalają gromadzić nadwyżki energii z odnawialnych źródeł i wykorzystywać je w momentach zwiększonego zapotrzebowania – bez strat, bez przestojów, bez uzależnienia od sieci elektroenergetycznej. W Polsce działa ponad 200 dużych instalacji BESS o łącznej mocy przekraczającej 1,2 GW. Do 2030 roku...

INNPRO Robert Błędowski Sp. z o.o. Seria Sonoff Fusion – idealne rozwiązanie do europejskich mieszkań

Seria Sonoff Fusion – idealne rozwiązanie do europejskich mieszkań Seria Sonoff Fusion – idealne rozwiązanie do europejskich mieszkań

Smart home ma ułatwiać życie – a mimo to wciąż może kojarzyć się z remontem, problematycznym montażem i chaosem.

Smart home ma ułatwiać życie – a mimo to wciąż może kojarzyć się z remontem, problematycznym montażem i chaosem.

Branżowe Centrum Umiejętności w Dziedzinie Energetyki w Nisku Innowacyjna infrastruktura, unikalny poligon szkoleniowy oraz bezpłatne szkolenia dla uczniów, dorosłych i nauczycieli zawodu

Innowacyjna infrastruktura, unikalny poligon szkoleniowy oraz bezpłatne szkolenia dla uczniów, dorosłych i nauczycieli zawodu Innowacyjna infrastruktura, unikalny poligon szkoleniowy oraz bezpłatne szkolenia dla uczniów, dorosłych i nauczycieli zawodu

Dynamiczny rozwój sektora elektroenergetycznego oraz transformacja energetyczna stawiają przed rynkiem pracy bezprecedensowe wymagania. Tradycyjny system oświaty, choć daje solidne podstawy, często napotyka...

Dynamiczny rozwój sektora elektroenergetycznego oraz transformacja energetyczna stawiają przed rynkiem pracy bezprecedensowe wymagania. Tradycyjny system oświaty, choć daje solidne podstawy, często napotyka barierę w postaci szybkiego tempa zmian technologicznych. Odpowiedzią na tę lukę jest ogólnopolska sieć Branżowych Centrów Umiejętności (BCU). Wśród placówek wiodących prym w dziedzinie elektroenergetyki szczególne miejsce zajmuje Branżowe Centrum Umiejętności w Dziedzinie Energetyki w Nisku (woj....

Adam Włastowski Product Manager, NOARK Electric Sp. z o.o. Niezawodne wyłączniki nadprądowe (MCB) marki NOARK Electric

Niezawodne wyłączniki nadprądowe (MCB) marki NOARK Electric Niezawodne wyłączniki nadprądowe (MCB) marki NOARK Electric

Wyłączniki nadprądowe zabezpieczają instalację przed skutkami przeciążeń i zwarć. Ich działanie opiera się na dwóch mechanizmach: członie termicznym (reagującym na przeciążenie) oraz elektromagnetycznym...

Wyłączniki nadprądowe zabezpieczają instalację przed skutkami przeciążeń i zwarć. Ich działanie opiera się na dwóch mechanizmach: członie termicznym (reagującym na przeciążenie) oraz elektromagnetycznym (reagującym na zwarcie). Skupimy się tutaj na seriach urządzeń zwarciowej zdolności łączeniowej 6 kA oraz 10 kA.

ERGOM ERGOM – jakość gwarantowana

ERGOM – jakość gwarantowana ERGOM – jakość gwarantowana

Branża elektroenergetyczna w Polsce – począwszy od wytwarzania, przez przesył i dystrybucję, po użytkowników końcowych – podlega obecnie dynamicznym zmianom, których motorem napędowym jest transformacja...

Branża elektroenergetyczna w Polsce – począwszy od wytwarzania, przez przesył i dystrybucję, po użytkowników końcowych – podlega obecnie dynamicznym zmianom, których motorem napędowym jest transformacja energetyczna. Zmiany te wymuszają na producentach osprzętu łączeniowego rozwiązania zapewniające gwarantowane i niezawodne połączenia poszczególnych elementów w tym systemie. ERGOM jako producent końcówek i łączników kablowych dostarcza rozwiązania, które spełniają powyższe kryteria.

ZABEZPIECZENIA POZNAŃ sp. z o.o. Dlaczego kamery IP tracą obraz po uruchomieniu – najczęstsze błędy konfiguracyjne na etapie rozruchu

Dlaczego kamery IP tracą obraz po uruchomieniu – najczęstsze błędy konfiguracyjne na etapie rozruchu Dlaczego kamery IP tracą obraz po uruchomieniu – najczęstsze błędy konfiguracyjne na etapie rozruchu

System zmontowany, kable zaciśnięte, rejestrator włączony – a na ekranie czarny obraz z części kamer. Scenariusz znany wielu instalatorom, szczególnie przy kompletacji systemu z podzespołów różnych producentów....

System zmontowany, kable zaciśnięte, rejestrator włączony – a na ekranie czarny obraz z części kamer. Scenariusz znany wielu instalatorom, szczególnie przy kompletacji systemu z podzespołów różnych producentów. Zanim zaczniesz szukać uszkodzeń sprzętowych, przejdź przez pięć punktów, które odpowiadają za większość problemów na pierwszym rozruchu.

Energynat Te stoiska warto odwiedzić podczas targów Battery Forum 2026! Sprawdź!

Te stoiska warto odwiedzić podczas targów Battery Forum 2026! Sprawdź! Te stoiska warto odwiedzić podczas targów Battery Forum 2026! Sprawdź!

Od 19 do 21 maja trwają targi Battery Forum 2026. Tysiące instalatorów, przedstawicieli biznesu, rynku energii oraz samorządów spotykają się w Nadarzynie pod Warszawą, by rozmawiać o magazynach energii,...

Od 19 do 21 maja trwają targi Battery Forum 2026. Tysiące instalatorów, przedstawicieli biznesu, rynku energii oraz samorządów spotykają się w Nadarzynie pod Warszawą, by rozmawiać o magazynach energii, nowoczesnych technologiach i rozwiązaniach przyspieszających transformację energetyczną. To trzy dni pełne praktycznej wiedzy, premier technologicznych i dyskusji o wyzwaniach, z którymi mierzy się dziś branża OZE i energetyka. Które stoiska warto odwiedzić w tych dniach? Sprawdźcie!

Win Source Firma WIN SOURCE zaprezentowała się na Warsaw Industry Automatica 2026 i przedstawiła możliwości wsparcia łańcucha dostaw komponentów dla automatyki przemysłowej

Firma WIN SOURCE zaprezentowała się na Warsaw Industry Automatica 2026 i przedstawiła możliwości wsparcia łańcucha dostaw komponentów dla automatyki przemysłowej Firma WIN SOURCE zaprezentowała się na Warsaw Industry Automatica 2026 i przedstawiła możliwości wsparcia łańcucha dostaw komponentów dla automatyki przemysłowej

14 maja 2026 r. Firma WIN SOURCE, globalny lider w dystrybucji komponentów elektronicznych, poinformowała, że z powodzeniem wzięła udział w targach Warsaw Industry Automatica 2026. Wydarzenie odbyło się...

14 maja 2026 r. Firma WIN SOURCE, globalny lider w dystrybucji komponentów elektronicznych, poinformowała, że z powodzeniem wzięła udział w targach Warsaw Industry Automatica 2026. Wydarzenie odbyło się w dniach 12–14 maja 2026 r. w Ptak Warsaw Expo w Polsce. Podczas targów WIN SOURCE prowadziła pogłębione rozmowy z klientami oraz specjalistami branżowymi z obszarów produkcji urządzeń, elektrotechniki, integracji systemów oraz zakupów na potrzeby utrzymania ruchu, prezentując swoje możliwości usługowe...

Copyright © 2004-2019 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
Portal Budowlany - Elektro.Info.pl