elektro.info

Problemy bezpieczeństwa elektrycznego w kwestiach związanych z ustanawianiem służebności przesyłu

Electrical safety associated with establishment of transmission easement

Artykuł porusza najważniejsze kwestie związane z ustanawianiem służebności przesyłu na tych terenach, gdzie umiejscowiona jest infrastruktura elektroenergetyczna. Więcej: w tekście.
arch. redakcji

Artykuł porusza najważniejsze kwestie związane z ustanawianiem służebności przesyłu na tych terenach, gdzie umiejscowiona jest infrastruktura elektroenergetyczna. Więcej: w tekście.


arch. redakcji

Od kiedy w Kodeksie cywilnym [5] kategorię prawną nazywaną służebnością gruntową rozszerzono (art. 3051-4 ustawy [5]) o nowe pojęcie nazwane służebnością przesyłu, gwałtownie rośnie liczba spraw sądowych, w których właściciele nieruchomości, na których posadowiona jest infrastruktura elektroenergetyczna, wnioskują o ustanowienie takiej służebności, najczęściej za bardzo wysokim wynagrodzeniem. W wielu przypadkach właściciele nieruchomości wystosowują równolegle powództwa o wynagrodzenie z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości przez właściciela infrastruktury elektroenergetycznej, gdyż większość kwestii spornych w tym zakresie nie została jeszcze uregulowana.

Zobacz także

Zastosowanie wykładników Lapunowa do badania stabilności sieci elektroenergetycznej

Zastosowanie wykładników Lapunowa do badania stabilności sieci elektroenergetycznej Zastosowanie wykładników Lapunowa do badania stabilności sieci elektroenergetycznej

W analizowanym zagadnieniu istotne jest to, że w czasie normalnej pracy SEE wykładnik Lapunowa ma wartość ujemną, natomiast w punkcie utraty stabilności jego wartość przekracza zero. Oznacza to, że w miarę...

W analizowanym zagadnieniu istotne jest to, że w czasie normalnej pracy SEE wykładnik Lapunowa ma wartość ujemną, natomiast w punkcie utraty stabilności jego wartość przekracza zero. Oznacza to, że w miarę zbliżania się układu do punktu utraty stabilności wykładnik Lapunowa zbliża się do zera. Tę właściwość można wykorzystać do wczesnego wykrywania groźby utraty stabilności przez SEE. W artykule przedstawiono to na przykładzie prostego modelu generator-sieć sztywna.

Elektrooporowe badanie gruntu

Elektrooporowe badanie gruntu Elektrooporowe badanie gruntu

Autor omówił obszernie problematykę sposobu pomiarów w elektrooporowym badaniu gruntów dających projektantowi możliwość oceny konieczności dalszych badań geofizycznych gruntu. Przedstawiona przez niego...

Autor omówił obszernie problematykę sposobu pomiarów w elektrooporowym badaniu gruntów dających projektantowi możliwość oceny konieczności dalszych badań geofizycznych gruntu. Przedstawiona przez niego zasada wykonania pomiaru podparta została wzorami matematycznymi ukazującymi właściwości elektrooporowe gruntów i rysunkami poglądowymi.

Podstawowe wiadomości o napowietrznej sieci dystrybucyjnej energetyki zawodowej

Podstawowe wiadomości o napowietrznej sieci dystrybucyjnej energetyki zawodowej Podstawowe wiadomości o napowietrznej sieci dystrybucyjnej energetyki zawodowej

Cel artykułu stanowi przybliżenie funkcjonariuszom Straży Pożarnej, a zwłaszcza dowódcom akcji ratowniczo-gaśniczych, cech charakterystycznych napowietrznych linii wysokiego, średniego i niskiego napięcia....

Cel artykułu stanowi przybliżenie funkcjonariuszom Straży Pożarnej, a zwłaszcza dowódcom akcji ratowniczo-gaśniczych, cech charakterystycznych napowietrznych linii wysokiego, średniego i niskiego napięcia. W artykule nie przedstawiono wszystkich rozwiązań technicznych w zakresie budownictwa sieciowego, które są stosowane w sieci dystrybucyjnej na terenie naszego kraju, tylko podstawowe.

Celem ustanowienia służebności przesyłu jest m.in. stworzenie możliwości uregulowania kwestii sankcjonujących zapewnienie dostępu do infrastruktury elektroenergetycznej, przede wszystkim w celu prowadzenia jej eksploatacji.

Zapisy zawarte w art. 285. § 1 ustawy [5] w brzmieniu: Nieruchomość można obciążyć na rzecz właściciela innej nieruchomości (nieruchomości władnącej) prawem, którego treść polega na tym, że właściciel nieruchomości obciążonej zostaje ograniczony w możności dokonywania w stosunku do niej określonych działań, bądź też na tym, że właścicielowi nieruchomości obciążonej nie wolno wykonywać określonych uprawnień (…) są jednak na tyle nieprecyzyjne, że rodzą poważne konflikty w ustaleniu zakresu służebności przesyłu.

Wątpliwości rodzi nie tylko kwestia dostępu do elementów infrastruktury elektroenergetycznej w celu prowadzenia czynności eksploatacyjnych, w tym usuwania awarii, lecz także zagadnienia związane z ograniczeniami w zagospodarowaniu nieruchomości na skutek obecności wspomnianej infrastruktury.

Tych poważnych problemów nie rozwiązuje podpisana niedawno przez Prezydenta RP ustawa z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych [7], gdyż dotyczy ona wyłącznie projektowanej infrastruktury elektroenergetycznej, pozostawiając spory dotyczące ustanowienia służebności przesyłu dla infrastruktury istniejącej, do rozstrzygnięcia przez sądy powszechne.

W artykule przedstawiono najważniejsze problemy związane z ustanawianiem służebności przesyłu na terenach, na których umiejscowiona jest infrastruktura elektroenergetyczna. Poruszone kwestie dotyczą zarówno sygnalizowanych we wnioskach właścicieli nieruchomości problemów zapewnienia bezpieczeństwa w otoczeniu infrastruktury elektroenergetycznej w okresie jej eksploatacji, jak i ograniczeń w zagospodarowaniu nieruchomości, na której znajdują się elementy infrastruktury elektroenergetycznej.

Zakres służebności przesyłu

Rozbieżności stron, tj. właściciela nieruchomości oraz właściciela infrastruktury elektroenergetycznej w interpretacji art. 285. § 1 ustawy [5] dotyczą przede wszystkim stopnia ingerencji w prawo własności terenu, na którym umiejscowione są urządzenia elektroenergetyczne, przy czym bez znaczenia jest, która ze stron wnioskuje o ustanowienie służebności przesyłu.

W przypadku, gdy wnioskodawcą jest właściciel nieruchomości, z oczywistych względów usiłuje on wykazać, że ograniczenie prawa własności dotyczy terenu o jak największej powierzchni.

W sytuacji, gdy wnioskodawcą jest właściciel infrastruktury, określenie zakresu służebności nie ma zazwyczaj większego znaczenia, gdyż wniosek tego rodzaju dotyczy najczęściej nieodpłatnego ustanowienia służebności przesyłu przez zasiedzenie.

Wspomniane wyżej ograniczenia w wykonywaniu prawa własności obejmują:

  1. ograniczenia w zagospodarowaniu terenu na skutek obecności na nieruchomości infrastruktury elektroenergetycznej (np. słupów i przewodów linii napowietrznej, stacji transformatorowej, linii kablowej),
  2. ograniczenia możliwości zabudowy na skutek konieczności zapewnienia dostępu do elementów infrastruktury oraz dotrzymania wymagań w zakresie bezpieczeństwa elektrycznego, tj. zapewnienia dostatecznych odstępów elektroizolacyjnych pomiędzy przewodami linii a hipotetycznie planowanym do wybudowania budynkiem,
  3. ograniczenia będące skutkiem oddziaływania pola elektromagnetycznego (oddziaływanie na zdrowie ludzi),
  4. ograniczenia występujące w następstwie konieczności zapewnienia całodobowego dostępu do infrastruktury elektroenergetycznej, w celu prowadzenia jej eksploatacji, w tym usuwania awarii,
  5. ograniczenie możliwości wykonywania prac budowlanych oraz składowania materiałów budowlanych ze względu na bliskość przewodów linii napowietrznych.
  6. ograniczenia w wykonywaniu niektórych (wysokich) nasadzeń

Kwestie poruszone w punktach b) i c) zostały obszernie scharakteryzowane w referacie zaprezentowanym na konferencji ELSAF-2013 [4], natomiast pozostałe zagadnienia zostaną opisane w dalszej części niniejszego artykułu.

Należy w tym miejscu podkreślić, że orzecznictwo w kwestiach ustanawiania służebności przesyłu nie jest jednolite, co oznacza, że nie wszystkie wymienione wyżej ograniczenia są przez sądy rozpatrywane w aspekcie możliwości ustanowienia służebności przesyłu.

W większości przypadków przedsiębiorstwa będące właścicielem infrastruktury elektroenergetycznej, przede wszystkim linii napowietrznych niskiego (nn), średniego (SN) i wysokiego napięcia (WN) stoją na stanowisku, by służebnością przesyłu obejmować wyłącznie obszar faktycznie zajęty przez linię, który najczęściej określany jest, co najmniej dyskusyjnie, jako pas o szerokości wyznaczonej przez rzut poziomy skrajnych przewodów linii.

Zupełnie inne stanowisko prezentują właściciele nieruchomości, którzy we wnioskach o ustanowienie służebności przesyłu wskazują na znacznie szerszy obszar konieczny do objęcia tym prawem. Najczęściej wnioskują o poszerzenie tego pasa o różnie definiowaną „strefę ochronną”, która uwzględnia ograniczenia i istotne utrudnienia w korzystaniu z nieruchomości spowodowane obecnością na niej elementów infrastruktury elektroenergetycznej.

Ograniczenia w zagospodarowaniu terenu spowodowane obecnością linii napowietrznych

Ograniczenia wynikające z obecności na nieruchomości infrastruktury elektroenergetycznej

Nie ulega wątpliwości, że na skutek obecności na nieruchomości konstrukcji wsporczych linii napowietrznej całkowicie wyłączony z użytkowania jest teren zajęty pod wspomniane konstrukcje.

Wyznaczenie powierzchni terenu zajętego pod elementy infrastruktury elektroenergetycznej (konstrukcje wsporcze linii napowietrznych) nie jest jednak zagadnieniem łatwym. Za niewystarczające uznać należy przyjęcie w tym przypadku pola powierzchni obrysu słupa kratowego (linie 110 kV), czy konstrukcji wsporczych złożonych z żerdzi betonowych lub drewnianych (linie SN i nn), gdyż wykonywanie prac ziemnych w ich bezpośredniej bliskości mogłoby spowodować zachwianie stabilności słupów. Jest to szczególnie istotne w przypadku żerdzi żelbetowych linii średniego i niskiego napięcia, które nie posiadają specjalnych fundamentów i najczęściej przy ich posadowieniu używa się belek ustojowych pogrążonych w gruncie na różnych głębokościach.

Żadne przepisy prawa czy też normy techniczne nie precyzują sposobu obliczania powierzchni terenu pod konstrukcjami wsporczymi linii, który należy uznać za wyłączony z użytkowania.

W literaturze spotkać można różne metody obliczania powierzchni wyłączonej z eksploatacji pod elementami infrastruktury elektroenergetycznej. Jako przykład niech posłuży opracowanie pt. „Metodyka wyliczenia odszkodowań i wynagrodzeń generowanych przez infrastrukturę przesyłową” [1] stanowiące część publikacji poświęconej ustanawianiu służebności przesyłu, w którym podano algorytmy umożliwiające obliczenie tej powierzchni dla różnego typu konstrukcji wsporczych.

Na nieco inną metodykę obliczania powierzchni zajętej pod konstrukcje wsporcze wskazuje np. zarządzenie Dyrektora Generalnego EnergiaPro Koncern Energetyczny S.A., Oddział we Wrocławiu. W dokumencie tym sugeruje się, by przy obliczaniu powierzchni pod słupem wyłączonej z użytkowania do obrysu rzutu poziomego konstrukcji wsporczej dodawać z każdej strony po 0,5 m i w ten sposób obliczać wspomnianą powierzchnię.

Każdy ze wspomnianych sposobów ma jednak charakter arbitralny i uwzględniając fakt, że w tym względzie nie istnieją żadne przepisy prawa, akceptacja wyników obliczeń wykonanych przez biegłego sądowego według konkretnego algorytmu pozostaje do decyzji sądu.

Ograniczenia wynikające z konieczności zapewnienia właściwej eksploatacji linii napowietrznych

Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do zapisów art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane [6], obowiązkiem właściciela obiektu budowlanego (linii napowietrznych, stacji transformatorowych) jest przeprowadzanie corocznych kontroli tych obiektów. Żadne obowiązujące przepisy prawa nie ustalają jednak ani zakresu, ani częstotliwości zabiegów eksploatacyjnych infrastruktury elektroenergetycznej. Właściciele infrastruktury elektroenergetycznej posługują się w tym względzie indywidualnie opracowywanymi instrukcjami eksploatacji (np. Instrukcja ruchu i eksploatacji sieci dystrybucyjnej.

EnergiaPro S.A. 2008 r. czy Instrukcja ruchu i eksploatacji sieci przesyłowej PSE-Operator S.A. 2010 r.), które w przypadku linii elektroenergetycznych nakazują przeprowadzanie:

  • oględzin, których celem jest ustalenie aktualnego stanu technicznego poszczególnych elementów linii wpływających m.in. na bezpieczeństwo ludzi przebywających w otoczeniu elementów infrastruktury; oględziny te obejmują przede wszystkim konstrukcje wsporcze, izolatory, przewody i inne elementy linii (tabliczki informacyjne i ostrzegawcze), a także sprawdzenie prawidłowej odległości przewodów linii od ziemi, zarośli, krzaków i krzewów oraz drzew i innych obiektów znajdujących się w pobliżu linii; zgodnie ze opracowanymi przez operatorów sieci przesyłowej i dystrybucyjnej instrukcjami eksploatacji oględziny takie przeprowadza się w przypadku linii napowietrznych wysokiego napięcia (400, 220 i 110 kV) nie rzadziej niż raz na rok, a w przypadku linii napowietrznych średniego i niskiego napięcia nie rzadziej niż raz na 5 lat;
  • przeglądów obejmujących przede wszystkim pomiary skuteczności ochrony przeciwporażeniowej polegające na badaniu rezystancji uziemienia słupów oraz napięć dotykowych spodziewanych, jakie mogą pojawić się na konstrukcjach wsporczych (słupach), w przypadku wystąpienia zwarcia; w ramach przeglądów linii wykonywana jest także konserwacja zacisków uziemiających; zabiegi tego rodzaju wykonywane są nie rzadziej niż raz na 5 lat;
  • wycinki gałęzi pod linią i obok niej, której celem jest utrzymanie dostatecznych odstępów pomiędzy przewodami pod napięciem a gałęziami drzew rosnących nieopodal linii, które zapobiegają występowaniu zagrożenia porażeniowego oraz pożarowego; zabiegi takie wykonywane są zazwyczaj, co 2–3 lata.

Ponadto, na polecenie służb ruchowych, przeprowadzany jest obchód awaryjny linii, najczęściej zmierzający do ustalenia miejsca i rodzaju uszkodzenia elementów linii (w przeważającej części zlokalizowania uszkodzonych izolatorów). W tym przypadku trudno jest mówić o częstotliwości tego rodzaju obchodów, jakkolwiek na podstawie analizy wyników awaryjności linii napowietrznych o różnym poziomie napięcia można przyjąć, że obchody takie odbywają się nie częściej niż raz na rok.

Oględziny linii napowietrznej

Celem przeprowadzania oględzin linii napowietrznych jest ustalenie aktualnego stanu technicznego jej poszczególnych elementów, w tym przede wszystkim konstrukcji wsporczych, izolatorów, przewodów oraz innych elementów linii. Trzeba zwrócić uwagę, że dokonanie takiej czynności może w niektórych przypadkach odbywać się bez ingerencji w nieruchomość, przez którą przebiega linia napowietrzna, szczególnie wtedy, gdy znajduje się ona blisko drogi publicznej i do oględzin możliwe jest wykorzystanie sprzętu optycznego (lornetki).

W przypadku, gdy odległość linii od drogi publicznej jest zbyt duża, by oględziny przeprowadzić przy użyciu sprzętu optycznego, niezbędne jest zapewnienie dostępu do nieruchomości, przez którą przebiega linii napowietrzna i w konsekwencji na obszarze koniecznym do przejścia ekipy przeprowadzającej oględziny ustanowienie służebności przesyłu może okazać się konieczne. Do przeprowadzenia tego rodzaju zabiegów wystarczający jest pas terenu o szerokości 1 m wyznaczony od najbliższej drogi publicznej i prowadzący wzdłuż linii poddawanej oględzinom.

Jak wskazują statystyki wypadków porażeń elektrycznych, szczególne znaczenie mają oględziny stanu przewodów eksploatowanych przede wszystkim na liniach niskiego napięcia, z których większość pracuje co najmniej kilkadziesiąt lat.

W wielu przypadkach zły stan techniczny tych przewodów powoduje, że w czasie coraz częściej występujących złych warunków pogodowych (huraganowe wiatry), ulegają one zarwaniu i ze względu na funkcjonujący na tego rodzaju liniach system ochrony przeciwporażeniowej o niewielkiej skuteczności stwarzają poważne zagrożenie porażeniowe.

Przeglądy linii i inne zabiegi konserwacyjno-remontowe

Przeglądy linii napowietrznych wykonywane w ramach czynności eksploatacyjnych obejmują przede wszystkim pomiary skuteczności ochrony przeciwporażeniowej, polegające na badaniu rezystancji uziemień poszczególnych konstrukcji wsporczych oraz napięć dotykowych spodziewanych, jakie mogą pojawić się na nich, w przypadku wystąpienia zwarcia. Zabiegi tego rodzaju wymagają podejścia pracownika z urządzeniem pomiarowym w pobliże każdej konstrukcji wsporczej, przy czym do wykonania tej czynności nie jest konieczny dojazd do słupów samochodem specjalistycznym.

Również i w tym przypadku do przeprowadzenia tych czynności wystarczający jest pas terenu o szerokości 1 m wyznaczony od najbliższej drogi publicznej. Najczęściej jest to ten sam pas terenu, który służy do przeprowadzenia oględzin linii, jeśli nie są one przeprowadzane bez wejścia na nieruchomość (przy użyciu sprzętu optycznego), na której znajduje się badana infrastruktura elektroenergetyczna. Po dojściu pracownika przeprowadzającego przegląd do każdej konstrukcji wsporczej, do wykonania przy niej wszystkich badań eksploatacyjnych, wystarczająca jest powierzchnia terenu całkowicie wyłączona z użytkowania, wyznaczona zgodnie z metodyką opisaną we wcześniejszych fragmentach tekstu.

Naprawa lub wymiana przewodów linii

Znacznie rzadszym przypadkiem awarii linii, szczególnie wtedy, gdy przebiega ona przez tereny niezadrzewione, jest urwanie przewodu. Naprawa zerwanego przewodu linii polega na założeniu na końce przerwanych odcinków przewodów specjalnej złączki, którą następnie zaciska się za pomocą odpowiednich urządzeń.

Nieco inaczej przebiega wymiana przewodów linii, którą przeprowadza się najczęściej w całej sekcji (pomiędzy dwoma słupami mocnymi).

Chociaż znane są i dość powszechnie wykorzystywane na liniach najwyższych napięć technologie umożliwiające wymianę przewodu roboczego linii przy wykorzystaniu metod lotniczych (śmigłowce, drony), to najczęściej jednak wymiana taka związana jest z przejściem ekipy monterskiej wzdłuż przewodów linii rozciągniętych pomiędzy słupami. Polega ona na przeciągnięciu linki wstępnej pomiędzy słupami, a następnie – po zamocowaniu do niej właściwego przewodu – przeciągnięciu go, przy użyciu wciągarki i hamownika, pomiędzy słupami tworzącymi sekcję linii i przeprowadzeniu w końcowej fazie właściwego naciągu przewodów.

Zabiegi takie wymagają wjazdu pod linię napowietrzną m.in. samochodu specjalistycznego (np. z wysięgnikiem koszowym) i za wystarczający pas terenu niezbędny do przeprowadzenia tego rodzaju czynności uznać należy obszar ograniczony rzutem skrajnych przewodów linii. I chociaż zabiegi takie wykonywane są wyjątkowo rzadko, to w celu zapewnienia możliwości ich przeprowadzenia konieczne wydaje się ustanowienie służebności przesyłu na wskazanym obszarze.

Należy zwrócić uwagę, że opisany wyżej sposób naprawy lub wymiany przewodów linii wymaga najczęściej dostępu (prawa do terenu) właściciela infrastruktury co najmniej do jednej z działek przylegających do nieruchomości, przez którą przebiega linia napowietrzna, w której przewiduje się naprawę lub wymianę przewodów. W przypadku, gdy warunek ten nie jest spełniony, konieczne jest zapewnienie drogi dojazdowej pod linię z najbliższej drogi publicznej. Również na terenie tej niezbędnej drogi dojazdowej o szerokości co najmniej 3,5 m należy rozważyć ustanowienie służebności przesyłu.

Usuwanie poważnych awarii linii napowietrznych

Wejście na nieruchomość, przez którą przebiega linia napowietrzna, może okazać się niezbędne w przypadku, gdy konieczne jest usunięcie poważniejszej awarii linii napowietrznej. Nie ulega wątpliwości, że zdarzające się dość rzadko awarie słupów linii napowietrznych (np. uszkodzenie izbicy czy złamanie poprzecznika, a także nadmierne pochylenie się żerdzi konstrukcji wsporczej) wymagają zapewnienia dojazdu samochodami specjalistycznymi do uszkodzonej konstrukcji wsporczej.

Do przeprowadzenia tego rodzaju czynności wystarczająca jest „droga dojazdowa” o szerokości 3,5 m wyznaczona od najbliższej drogi publicznej i prowadząca do uszkodzonych słupów. Trzeba jednak podkreślić, że wspomniana „droga dojazdowa” zawiera się w całości wewnątrz pasa terenu niezbędnego do naprawy lub wymiany przewodów linii.

Warto przy tym zwrócić uwagę, że zagadnienie ustanawiania służebności przesyłu na terenach, które służyć mają do likwidacji awarii linii napowietrznych, jest dość dyskusyjne i ujmowane niejednoznacznie w orzecznictwie.

W tej kwestii dość często reprezentowany jest pogląd, że czynności związane z usuwaniem awarii linii obejmują przede wszystkim zdarzenia nadzwyczajne, wynikające z działania siły wyższej lub odwrócenia grożącego niebezpieczeństwa.

W takich sytuacjach uczestnik postępowania może realizować swoje uprawnienia wynikające z zapisów zawartych w art. 142 § 1 Kodeksu cywilnego [5] w brzmieniu: Właściciel nie może się sprzeciwić użyciu, a nawet uszkodzeniu lub zniszczeniu rzeczy przez inną osobę, jeżeli to jest konieczne do odwrócenia niebezpieczeństwa grożącego bezpośrednio dobrom osobistym tej osoby lub osoby trzeciej. Może jednak żądać naprawienia wynikłej stąd szkody.

Obszar niezbędny do dokonania wycinki drzew

Innym rodzajem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu sąsiadującego z linią napowietrzną, powodującym konieczność pozostawienia określonego obszaru pod linią i w jej sąsiedztwie, niezbędnego do prawidłowego jej funkcjonowania jest kwestia obecności zadrzewień i zakrzewień nadmiernie zbliżających się do przewodów pod napięciem.

W sporach sądowych o ustanowienie służebności przesyłu właściciele nieruchomości wskazują, że brak możliwości wykonywania nasadzeń w sąsiedztwie linii napowietrznych stanowi poważne ograniczenie prawa własności i wnioskują o ustanowienie służebności przesyłu w pasie terenu o szerokości co najmniej kilkunastu metrów wzdłuż całego przebiegu linii napowietrznej przez nieruchomość. Twierdzą przy tym, że nawet jeśli aktualnie na nieruchomości, przez którą przebiega linia napowietrzna i której są właścicielami, nie występują wysokie zadrzewienia czy zakrzewienia, to nie można wykluczyć pojawienia się takich zadrzewień i zakrzewień w przyszłości.

Sytuacja taka spowoduje, że konieczne stanie się okresowe przycinanie gałęzi drzew i wysokich krzewów, co wymagać będzie dostępu do nieruchomości. Celem tego zabiegu będzie utrzymanie dostatecznych odstępów elektroizolacyjnych pomiędzy przewodami pod napięciem a gałęziami drzew i wysokich krzewów, które będą wyrastać pod linią lub nieopodal linii.

Kwestia oszacowania powierzchni terenu niezbędnego do przeprowadzenia tego rodzaju zabiegów nie jest zagadnieniem łatwym. W związku z tym, że sytuacja taka dotyczy zazwyczaj linii eksploatowanych od wielu lat, do jej oceny można posłużyć się ustaleniami stosowanej przez dziesięciolecia normy [2], która określa najmniejszą dopuszczalną odległość przewodu nieuziemionego linii napowietrznej (przewodu fazowego linii) od każdego punktu korony drzewa. Odległość ta dla linii o napięciu wyższym niż 1 kV, przy bezwietrznej pogodzie i zwisie normalnym przewodów linii, powinna wynosić co najmniej:

2,5 + U/150 + s

gdzie:

U – napięcie znamionowe linii, w kilowoltach,

s – wielkość przyrostu pięcioletniego, właściwego dla gatunku i siedliska drzewa, w metrach.

Zgodnie z zapisami zawartymi w p. 23.2 wspomnianej normy, odległość tę należy powiększyć co najmniej o 1 m w uzasadnionych okolicznościach, np. w przypadku zbliżenia przewodów do drzew owocowych lub ozdobnych, podlegających przycinaniu czy strzyżeniu.

Należy zwrócić uwagę, że ustalenia zawarte w normie [2] dotyczą czynności projektowania (nowej) linii, która przebiegać ma nad istniejącymi drzewami lub w ich pobliżu. Jeśli zatem projektuje się linię, która przebiegać ma nad obszarem zadrzewień lub w bezpośrednim sąsiedztwie takiego obszaru, to po zidentyfikowaniu gatunków drzew i ich siedlisk znajdujących się na projektowanej trasie linii z zależności (1) wylicza się najmniejszą dopuszczalną odległość wierzchołka oraz korony drzewa od przewodu linii.

Analizując zależność (1), nie sposób nie zwrócić uwagi, że najmniejsza dopuszczalna odległość przewodów pod napięciem od każdego punktu korony drzewa nie może być mniejsza niż lmin = 2,5 + U/150. W przypadku sporów sądowych najczęściej dotyczących linii wysokiego napięcia (110 kV) i średniego napięcia (20 kV) odległość ta wynosi: lmin110 kV = 3,23 m (w przypadku linii o napięciu 110 kV) i lmin20 kV = 2,63 m (w przypadku linii 20 kV).

Jeśli zatem na nieruchomości wolnej od zadrzewień i zakrzewień pojawią się one w przyszłości, to w celu zapewnienia właściwego korzystania ze znajdujących się tam urządzeń (linii napowietrznych) konieczne będzie dokonywanie okresowych ich przycinek. Muszą być one wykonane w taki sposób, by w każdym miejscu zbliżenia zadrzewień (koron drzew lub krzewów) do nieuziemionych przewodów linii utrzymana była odległość co najmniej: lmin110 kV = 3,23 m w przypadku przewodów linii wysokiego napięcia (110 kV) i lmin20 kV = 2,63 m w przypadku przewodów linii średniego napięcia (20 kV).

Jeśli w przykładowych oszacowaniach szerokości pasa terenu (D), który powinien pozostać wolny od wysokich zadrzewień i zakrzewień uwzględnić np. odcinek dwutorowej linii 110 kV wykonanej na słupach przelotowych serii Dc1 i odcinek linii średniego napięcia 20 kV wykonany na żerdziach żelbetowych serii ŻN lub BSW w układzie płaskim przewodów, to szerokość ta wynosi:

  • D110kV = 17,86 m (lub 19,86 m w przypadku drzew owocowych lub ozdobnych podlegających przycinaniu lub strzyżeniu),
  • D20kV = 8,86 m (lub 10,86 m w przypadku drzew owocowych lub ozdobnych podlegających przycinaniu lub strzyżeniu).

Przykładowe wyniki wskazują, że nawet przy odcinkach linii o niewielkiej długości przebiegających przez nieruchomość, powierzchnia terenu, która powinna pozostać wolna od zadrzewień i zakrzewień, jest dość znaczna.

Mając świadomość potencjalnych korzyści finansowych pełnomocnicy właścicieli nieruchomości w takich sytuacjach wnioskują o ustanowienie służebności przesyłu na jeszcze szerszym obszarze, odpowiadającym – zgodnie z ustaleniami zawartymi w p. 23.2 normy [2] – szerokości tzw. wycinki podstawowej. Dla przykładowych wskazanych wyżej linii napowietrznych szerokość wycinki podstawowej jest większa niż D110kV i D20kV i zależy od wielkości przyrostu pięcioletniego, właściwego dla gatunku i siedliska drzewa.

Wydaje się, że tego rodzaju interpretacja jest zupełnie nieuprawniona.

W przypadku linii istniejących, przebiegających przez obszary niezadrzewione, szerokość wycinki podstawowej nie powinna być przyjmowana jako granice obszaru, na którym należy rozważyć ustanowienie służebności przesyłu. Nie można bowiem wykluczyć sytuacji, że po wykonaniu przez właściciela nieruchomości nasadzeń w bliskiej odległości od linii przebiegającej przez jego nieruchomość i po okresie, po którym nasadzenia te (drzewa, krzewy) osiągną taką wysokość, że zbliżą się nadmiernie do przewodów linii, linia zostanie skablowana lub zlikwidowana.

Trzeba także zwrócić uwagę, że czynności związane z przycinaniem gałęzi drzew i krzewów, które nadmiernie zbliżają się do przewodów linii, są czynnościami prowadzonymi w celu zapewnienia bezpieczeństwa porażeniowego oraz pożarowego, a zatem w celu odwrócenia grożącego niebezpieczeństwa. Wydaje się, że w takich sytuacjach uczestnik postępowania może realizować swoje uprawnienia wynikające z zapisów zawartych w art. 142 Kodeksu cywilnego i w tym celu nie jest konieczne ustanawianie służebności przesyłu.

Inne potencjalne ograniczenia w użytkowaniu nieruchomości

W wielu sprawach sądowych o ustanowienie służebności przesyłu toczących się przed sądami powszechnymi właściciele nieruchomości wskazują także na inne – ich zdaniem istotne – potencjalne ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości związane z obecnością na nich linii napowietrznych. Przywołują w tym miejscu przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych [3], w którym wprowadza się pojęcie „strefy niebezpiecznej”, definiowane jako miejsce na terenie budowy, w którym występują zagrożenia dla zdrowia lub życia ludzi.

Zgodnie z zapisami zawartymi w § 55 ust. 1 wspomnianego rozporządzenia, nie jest dopuszczalne sytuowanie stanowisk pracy, składowisk wyrobów i materiałów lub maszyn i urządzeń budowlanych bezpośrednio pod napowietrznymi liniami elektroenergetycznymi, lub w odległości liczonej w poziomie od skrajnych przewodów, mniejszej niż:

  • 3 m – dla linii o napięciu znamionowym nieprzekraczającym 1 kV,
  • 5 m – dla linii o napięciu znamionowym powyżej 1 kV, lecz nieprzekraczającym 15 kV,
  • 10 m – dla linii o napięciu znamionowym powyżej 15 kV, lecz nieprzekraczającym 30 kV,
  • 15 m – dla linii o napięciu znamionowym powyżej 30 kV, lecz nieprzekraczającym 110 kV,
  • 30 m – dla- linii o napięciu znamionowym powyżej 110 kV.

Jeśli przyjąć, że na obszarze „strefy niebezpiecznej” należy ustanowić służebność przesyłu, to w przypadku najczęściej występujących linii napowietrznych o napięciu 110 i 20 kV szerokość obszaru objętego tą kategorią nie będzie mniejsza niż:

  • 65–70 m – w przypadku linii o napięciu 110 kV,
  • 22–24 m – w przypadku linii o napięciu 20 kV.

Z poglądem prezentowanym w tej kwestii przez właścicieli nieruchomości trudno się zgodzić. Trzeba bowiem zauważyć, że przepisy wspomnianego rozporządzenia nie ustalają jakichkolwiek pasów służebności przesyłu, lecz wskazują na konieczność dotrzymania minimalnych odległości od przewodów linii w celu zabezpieczenia pracowników przed potencjalnym wypadkiem porażenia elektrycznego podczas wykonywania pracy w pobliżu czynnej linii napowietrznej.

Należy podkreślić, że rozporządzenie [3], to akt prawny wydany na podstawie ustawy z dnia z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy [8]. Określa on ogólnie obowiązujące przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładach pracy lub przy wykonywaniu prac przy urządzeniach elektroenergetycznych, które prowadzone są przez pracowników zatrudnionych przy eksploatacji urządzeń i instalacji energetycznych, a zatem z pewnością nie obejmują właścicieli nieruchomości.

Wnioski

Analiza rodzajów i zakresu zabiegów eksploatacyjnych prowadzonych na liniach napowietrznych wskazuje, że obszar terenu, który w pełni zabezpiecza możliwość ich przeprowadzenia, jest ograniczony rzutem poziomym skrajnych przewodów i na tym obszarze, rozciągającym się wzdłuż przebiegu przez nieruchomość linii napowietrznej, należy rozważyć ustanowienie służebności przesyłu.

Literatura

  1. D. Konieczny, C. Kowalczyk, Metodyka wyliczania odszkodowań i wynagrodzeń przy ustalaniu służebności przesyłu, Instytut Infrastruktury Liniowej, Siedlce, 26 lipca 2011 r.
  2. PN-E-05100 Elektroenergetyczne linie napowietrzne. Projektowanie i budowa. Linie prądu przemiennego z przewodami roboczymi gołymi.
  3. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych, DzU z 2003 r., nr 47, poz. 401.
  4. M. Szuba, Oddziaływanie pól elektromagnetycznych w kwestiach związanych z ustanawianiem służebności przesyłu, XIX Konferencja Naukowo-Techniczna Bezpieczeństwo Elektryczne i IX Szkoła Ochrony Przeciwporażeniowej ELSAF 2013, Szklarska Poręba, 25–27 września 2013, Materiały konferencyjne, s. 173–178.
  5. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny. Tekst jednolity DzU z 2014 r., poz. 121, z późn. zm.6.
  6. Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Tekst jednolity DzU z 2010 r., nr 243, poz. 1623, z późn. zm.
  7. Ustawa z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych, DzU z 2015 r., poz. 1265.
  8. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. Tekst jednolity DzU z 2014 r., poz. 1502, z późn. zm.

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!

Komentarze

Najnowsze produkty i technologie

Instalacja fotowoltaiczna, czyli gwarantowany sposób na oszczędności. Jaką wybrać?

Instalacja fotowoltaiczna, czyli gwarantowany sposób na oszczędności. Jaką wybrać? Instalacja fotowoltaiczna, czyli gwarantowany sposób na oszczędności. Jaką wybrać?

„To się nie opłaca”, „To jest za drogie”, „W Polsce mamy za mało słonecznych dni” – wciąż można się spotkać z takimi i podobnymi opiniami wśród osób, które podważają sens inwestycji w domową instalację...

„To się nie opłaca”, „To jest za drogie”, „W Polsce mamy za mało słonecznych dni” – wciąż można się spotkać z takimi i podobnymi opiniami wśród osób, które podważają sens inwestycji w domową instalację fotowoltaiczną. Tymczasem, jak wynika z badania przeprowadzonego przez Oferteo.pl, aż 96 procent użytkowników fotowoltaiki jest z tego bardzo zadowolonych (a 37 proc. już rozważa rozbudowę).

Dobór ograniczników przepięć do aplikacji PV w praktyce

Dobór ograniczników przepięć do aplikacji PV w praktyce Dobór ograniczników przepięć do aplikacji PV w praktyce

Ograniczniki przepięć (SPD – popularny skrót z języka angielskiego) chronią instalację elektryczną przed przepięciami łączeniowymi (pochodzącymi od silników, falowników, styczników) i pochodzącymi od wyładowań...

Ograniczniki przepięć (SPD – popularny skrót z języka angielskiego) chronią instalację elektryczną przed przepięciami łączeniowymi (pochodzącymi od silników, falowników, styczników) i pochodzącymi od wyładowań atmosferycznych (bezpośrednich i pośrednich, np. w bliskie drzewa czy linię przesyłową).

Inteligentne rozwiązania dla domu – Legrand Netatmo

Inteligentne rozwiązania dla domu – Legrand Netatmo Inteligentne rozwiązania dla domu – Legrand Netatmo

Przy współpracy z NETATMO Legrand wprowadził na rynek nowoczesny system automatyki domowej, który może zmienić oblicze branży. To pełna kontrola nad domem, łatwy montaż, bezprzewodowa łączność, zdalne...

Przy współpracy z NETATMO Legrand wprowadził na rynek nowoczesny system automatyki domowej, który może zmienić oblicze branży. To pełna kontrola nad domem, łatwy montaż, bezprzewodowa łączność, zdalne sterowanie, a także elegancja i prestiż, które razem tworzą kompletne rozwiązania dla najbardziej wymagających klientów. To również korzyści dla instalatorów i dystrybutorów, którzy mogą poszerzyć swoją ofertę produktów i usług.

Jak kupić dobry telewizor?

Jak kupić dobry telewizor? Jak kupić dobry telewizor?

Rynek telewizorów pęka w szwach. Możemy wybierać spośród dziesiątek producentów oraz setek modeli. Który telewizor będzie optymalny dla naszych potrzeb? Czy musimy koniecznie kupować ogromy ekran w najwyższej...

Rynek telewizorów pęka w szwach. Możemy wybierać spośród dziesiątek producentów oraz setek modeli. Który telewizor będzie optymalny dla naszych potrzeb? Czy musimy koniecznie kupować ogromy ekran w najwyższej możliwej rozdzielczości?

Spotkania z klientami w trudnym czasie pandemii wciąż możliwe

Spotkania z klientami w trudnym czasie pandemii wciąż możliwe Spotkania z klientami w trudnym czasie pandemii wciąż możliwe

Mimo niesprzyjających warunków spowodowanych obostrzeniami związanymi z pandemią, stoisko Elektrometal Energetyka SA cieszyło się ogromnym zainteresowaniem podczas 33. Międzynarodowych Energetycznych Targów...

Mimo niesprzyjających warunków spowodowanych obostrzeniami związanymi z pandemią, stoisko Elektrometal Energetyka SA cieszyło się ogromnym zainteresowaniem podczas 33. Międzynarodowych Energetycznych Targów Bielskich w dniach 15-17 września 2020. Po raz pierwszy gościliśmy Państwa na dużym, przestronnym stoisku w hali A, gdzie w miłej i bezpiecznej atmosferze mogliśmy przeżyć wspólnie tę wyjątkową edycję targów, chwaląc się przy okazji nowymi certyfikatami ISO od szwajcarskiej firmy SGS SA.

Kontrola i optymalizacja spalania – czego potrzebujesz do profesjonalnych pomiarów?

Kontrola i optymalizacja spalania – czego potrzebujesz do profesjonalnych pomiarów? Kontrola i optymalizacja spalania – czego potrzebujesz do profesjonalnych pomiarów?

Wszędzie tam, gdzie niezbędne jest dokonanie precyzyjnych pomiarów lub monitorowanie emisji, instalatorzy wykorzystują analizatory spalin. Regularna konserwacja oraz serwisowanie kotłów i palników pozwalają...

Wszędzie tam, gdzie niezbędne jest dokonanie precyzyjnych pomiarów lub monitorowanie emisji, instalatorzy wykorzystują analizatory spalin. Regularna konserwacja oraz serwisowanie kotłów i palników pozwalają na utrzymanie instalacji spalania w dobrym stanie, zachowując jej wysoką wydajność, żywotność i bezpieczeństwo użytkowania. Sprzęt do tego przeznaczony oferuje marka MRU, której wyłącznym polskim importerem i dostawcą usług serwisowych jest Merazet – dystrybutor aparatury kontrolno-pomiarowej...

SZARM – prezentacja z uczuciem

SZARM – prezentacja z uczuciem SZARM – prezentacja z uczuciem

Podobno dobra prezentacja powinna odwoływać się do uczuć, a nie do liczb. Trzeba tylko uprzednio ustalić, do jakich uczuć będziemy się odwoływali. Wybór jest szeroki: rezygnacja i depresja z powodu braku...

Podobno dobra prezentacja powinna odwoływać się do uczuć, a nie do liczb. Trzeba tylko uprzednio ustalić, do jakich uczuć będziemy się odwoływali. Wybór jest szeroki: rezygnacja i depresja z powodu braku zamówień, niska samoocena i zazdrość wywoływane agresywną reklamą innych firm, wściekły atak na działania lub przedstawicieli konkurencji, chłodne porównanie parametrów prezentowanego produktu i wyrobów konkurencji, porównywanie z rozbawieniem i poczuciem wyższości, euforia wywołana ostatnim sukcesem...

Jak połączyć I/O z systemami IT lub chmurą informatyczną?

Jak połączyć I/O z systemami IT lub chmurą informatyczną? Jak połączyć I/O z systemami IT lub chmurą informatyczną?

Integracja sieci OT z systemami IT w krajowym przemyśle jest coraz większa, dlatego coraz większe wymagania stawia się urządzeniom ze świata OT, takim jak sterowniki PLC czy wyspy I/O. Są one wyposażane...

Integracja sieci OT z systemami IT w krajowym przemyśle jest coraz większa, dlatego coraz większe wymagania stawia się urządzeniom ze świata OT, takim jak sterowniki PLC czy wyspy I/O. Są one wyposażane w nowe funkcje i protokoły, aby zapewnić lepsze połączenie z systemami nadrzędnymi. Jednak czasami wbudowana funkcjonalność może nie wystarczać lub zwyczajnie ograniczać projektanta/integratora.

Stacje ładowania AC i DC

Stacje ładowania AC i DC Stacje ładowania AC i DC

W roku 2018 wprowadzono Ustawę o elektromobilności i paliwach alternatywnych (DzU 2018 poz.317 z późn. zm.)[1], która ma za zadanie wesprzeć rozwój infrastruktury do ładowania pojazdów elektrycznych. Ustawa...

W roku 2018 wprowadzono Ustawę o elektromobilności i paliwach alternatywnych (DzU 2018 poz.317 z późn. zm.)[1], która ma za zadanie wesprzeć rozwój infrastruktury do ładowania pojazdów elektrycznych. Ustawa wprowadza mechanizmy wspierające rozwój zeroemisyjnego transportu oraz całej infrastruktury. Jednak oprócz wsparcia, ustawa oraz rozporządzenie Ministra Energii (DzU 2019, poz.1316)[2] w sprawie wymagań technicznych dla stacji i punktów ładowania, stanowiących element infrastruktury ładowania...

Bezpieczniki firmy SIBA do zabezpieczeń systemów fotowoltaicznych

Bezpieczniki firmy SIBA do zabezpieczeń systemów fotowoltaicznych Bezpieczniki firmy SIBA do zabezpieczeń systemów fotowoltaicznych

Napięcie pojedynczego ogniwa fotowoltaicznego jest niewielkie i wynosi od 0,3 V do 1,2 V. Aby zwiększyć uzyskiwane napięcie, ogniwa fotowoltaiczne łączy się szeregowo w panelach fotowoltaicznych, stanowiących...

Napięcie pojedynczego ogniwa fotowoltaicznego jest niewielkie i wynosi od 0,3 V do 1,2 V. Aby zwiększyć uzyskiwane napięcie, ogniwa fotowoltaiczne łączy się szeregowo w panelach fotowoltaicznych, stanowiących najmniejsze zintegrowane jednostki systemu. W celu dalszego zwiększenia napięcia, panele fotowoltaiczne łączy się szeregowo w łańcuchy, a w celu zwiększenia prądu, łańcuchy łączy się równolegle w zespoły.

Fotowoltaika – Twój krok w proekologiczną przyszłość

Fotowoltaika – Twój krok w proekologiczną przyszłość Fotowoltaika – Twój krok w proekologiczną przyszłość

Polska przeżywa właśnie fotowoltaiczny boom – moc zainstalowana elektrowni słonecznych przekroczyła już 2 GW. Jak skorzystać z tego trendu i zarabiać na słońcu?

Polska przeżywa właśnie fotowoltaiczny boom – moc zainstalowana elektrowni słonecznych przekroczyła już 2 GW. Jak skorzystać z tego trendu i zarabiać na słońcu?

Jaką rezystancję akumulatora w rzeczywistości mierzy tester METRACELL BT PRO?

Jaką rezystancję akumulatora w rzeczywistości mierzy tester METRACELL BT PRO? Jaką rezystancję akumulatora w rzeczywistości mierzy tester METRACELL BT PRO?

Testowanie akumulatorów polega przede wszystkim na poszukiwaniu symptomów wskazujących na ich przyspieszone starzenie się, w celu określenia stopnia ich zużycia, a tym samym sprawności. Jednak taka kontrola...

Testowanie akumulatorów polega przede wszystkim na poszukiwaniu symptomów wskazujących na ich przyspieszone starzenie się, w celu określenia stopnia ich zużycia, a tym samym sprawności. Jednak taka kontrola nie jest tak łatwa, jak się wydaje. Doskonałą analogią będzie w tym przypadku nasze ciało. Badając wydolność organizmu, nie ma większego sensu szukanie wyłącznie zakrzepów w tętnicach (podobnie jak korozji w ogniwach akumulatora). Wskazane jest także sprawdzenie, czy zawartość tlenu we krwi jest...

WARSZTATY ONLINE: Zautomatyzowana identyfikacja kabli i komponentów

WARSZTATY ONLINE: Zautomatyzowana identyfikacja kabli i komponentów WARSZTATY ONLINE: Zautomatyzowana identyfikacja kabli i komponentów

Obróbka, etykietowanie oraz znakowanie przewodów dzięki integracji urządzeń Brady i Schleuniger. Zarejestruj się już teraz! Zapraszamy serdecznie!

Obróbka, etykietowanie oraz znakowanie przewodów dzięki integracji urządzeń Brady i Schleuniger. Zarejestruj się już teraz! Zapraszamy serdecznie!

Inteligentne auto – czym jest usługa Smart Car firmy T-Mobile?

Inteligentne auto – czym jest usługa Smart Car firmy T-Mobile? Inteligentne auto – czym jest usługa Smart Car firmy T-Mobile?

Szybka lokalizacja samochodu poprzez aplikację w telefonie, precyzyjne raporty dotyczące każdej podróży, powiadomienia o próbie kradzieży czy wysyłanie wiadomości o wykrytych usterkach. To wszystko brzmi...

Szybka lokalizacja samochodu poprzez aplikację w telefonie, precyzyjne raporty dotyczące każdej podróży, powiadomienia o próbie kradzieży czy wysyłanie wiadomości o wykrytych usterkach. To wszystko brzmi nierealnie i masz wrażenie, że bardziej pasuje do filmów science fiction niż do prawdziwego życia? Nic z tego - taką rzeczywistość kreuje właśnie marka T-Mobile, która wychodzi naprzeciw polskim kierowcom, oferując usługę Smart Car. Na czym polega i jakie są jej możliwości?

Ochrona przeciwpożarowa instalacji elektrycznej

Ochrona przeciwpożarowa instalacji elektrycznej Ochrona przeciwpożarowa instalacji elektrycznej

W Polsce co roku odnotowuje się około 40 000 pożarów obiektów mieszkalnych, hal produkcyjnych czy magazynów w których ginie około 5 000 osób a 70 000 osób zostaje rannych. Straty wynikające z pożarów w ciągu...

W Polsce co roku odnotowuje się około 40 000 pożarów obiektów mieszkalnych, hal produkcyjnych czy magazynów w których ginie około 5 000 osób a 70 000 osób zostaje rannych. Straty wynikające z pożarów w ciągu roku to ponad 1,6 miliarda złotych. Niestety ilość odnotowywanych pożarów z roku na rok rośnie, dlatego ochrona przeciwpożarowa w budynkach staje się kluczowym zagadnieniem.

Słyszysz fotowoltaika, myślisz FllexiPower Group

Słyszysz fotowoltaika, myślisz FllexiPower Group Słyszysz fotowoltaika, myślisz FllexiPower Group

Odnawialne źródła energii to ich chleb powszedni. Firma FlexiPower Group działa na rynku od 2007 roku i w tym czasie wykonała już ponad 25 tys. instalacji fotowoltaicznych, 45 tys. instalacji solarnych...

Odnawialne źródła energii to ich chleb powszedni. Firma FlexiPower Group działa na rynku od 2007 roku i w tym czasie wykonała już ponad 25 tys. instalacji fotowoltaicznych, 45 tys. instalacji solarnych i prawie 5 tys. montaży pomp ciepła. W branży stawia na nowoczesne technologie i stały rozwój.

Nowa marka w branży PV

Nowa marka w branży PV Nowa marka w branży PV

Wyposażenie wnętrz i fotowoltaika – na ten mariaż zdecydowała się firma RUCKZUCK, która stworzyła markę AS ENERGY i ambitnie wkracza w branżę PV. O szczegółach mówi Prezes Zarządu Anna Górecka.

Wyposażenie wnętrz i fotowoltaika – na ten mariaż zdecydowała się firma RUCKZUCK, która stworzyła markę AS ENERGY i ambitnie wkracza w branżę PV. O szczegółach mówi Prezes Zarządu Anna Górecka.

Motopompy – jaki sprzęt warto wybrać i na co zwrócić uwagę?

Motopompy – jaki sprzęt warto wybrać i na co zwrócić uwagę? Motopompy – jaki sprzęt warto wybrać i na co zwrócić uwagę?

Motopompy to urządzenia stanowiące zespół silnika spalinowego z pompą do przepompowywania, pompowania lub wypompowywania różnego rodzaju cieczy – od wody czystej, przez brudną, szlam, aż po środki chemiczne....

Motopompy to urządzenia stanowiące zespół silnika spalinowego z pompą do przepompowywania, pompowania lub wypompowywania różnego rodzaju cieczy – od wody czystej, przez brudną, szlam, aż po środki chemiczne. Sprawdź, jak prawidłowo wybrać motopompę.

Wybieramy najlepsze oczyszczacze powietrza Sharp

Wybieramy najlepsze oczyszczacze powietrza Sharp Wybieramy najlepsze oczyszczacze powietrza Sharp

Ilość oczyszczaczy powietrza na rynku stale rośnie, a wraz z nią pojawiają się nowi producenci oraz wymyślne funkcjonalności. Obecnie możemy kupić oczyszczacz odpowiednio dostosowany do potrzeb użytkownika...

Ilość oczyszczaczy powietrza na rynku stale rośnie, a wraz z nią pojawiają się nowi producenci oraz wymyślne funkcjonalności. Obecnie możemy kupić oczyszczacz odpowiednio dostosowany do potrzeb użytkownika np. zmagającego się z alergią na pyłki, kurz czy borykającego się ze skutkami ubocznymi suchego powietrza. Często zapominamy jednak, że najważniejszym elementem oczyszczaczy jest to, aby oczyszczać – nie tylko z alergenów, ale przede wszystkim zanieczyszczeń powietrza (PM2.5 i PM10). Renomą cieszą...

Dom bliźniak, czy warto zainwestować?

Dom bliźniak, czy warto zainwestować? Dom bliźniak, czy warto zainwestować?

Własny domek wybudowany według konkretnego projektu, który przypadł nam do gustu, to niewątpliwie powód do radości i często zrealizowanie życiowych planów. Dlatego warto przemyśleć wszystkie decyzje, które...

Własny domek wybudowany według konkretnego projektu, który przypadł nam do gustu, to niewątpliwie powód do radości i często zrealizowanie życiowych planów. Dlatego warto przemyśleć wszystkie decyzje, które wiążą się z budową domu. Często dobrym rozwiązaniem okazuje się zabudowa bliźniacza i kupno projektu domu bliźniaczego.

HOCHIKI i NSC nowe systemy detekcji pożaru w ofercie MIWI URMET

HOCHIKI i NSC nowe systemy detekcji pożaru w ofercie MIWI URMET HOCHIKI i NSC nowe systemy detekcji pożaru w ofercie MIWI URMET

Firma MIWI URMET Sp. z o.o. jest wyłącznym dystrybutorem w Polsce systemów sygnalizacji pożarowej firm Hochiki oraz NSC. Hochiki Corporation to firma założona w 1918r. w Japonii. Jest jednym ze światowych...

Firma MIWI URMET Sp. z o.o. jest wyłącznym dystrybutorem w Polsce systemów sygnalizacji pożarowej firm Hochiki oraz NSC. Hochiki Corporation to firma założona w 1918r. w Japonii. Jest jednym ze światowych liderów w produkcji systemów sygnalizacji pożaru i oświetlenia awaryjnego. Podczas ponad 100 lat działalności firma wprowadziła na światowy rynek szereg innowacyjnych rozwiązań i nowoczesnych technologii, dzięki czemu produkty Hochiki stały się wyznacznikiem wysokiej funkcjonalności oraz najwyższej...

MeternetPRO – system zdalnego odczytu, rejestracji danych oraz sterowania i powiadamiania

MeternetPRO – system zdalnego odczytu, rejestracji danych oraz sterowania i powiadamiania MeternetPRO – system zdalnego odczytu, rejestracji danych oraz sterowania i powiadamiania

Wiele ostatnio mówi się o poprawie efektywności energetycznej oraz energii odnawialnej w kontekście redukcji gazów cieplarnianych i rosnących kosztów energii. W silnie konkurencyjnym otoczeniu przedsiębiorstwa...

Wiele ostatnio mówi się o poprawie efektywności energetycznej oraz energii odnawialnej w kontekście redukcji gazów cieplarnianych i rosnących kosztów energii. W silnie konkurencyjnym otoczeniu przedsiębiorstwa wykazują dużą determinację do zmian prowadzących do optymalizacji kosztów, co zapewnić ma im zachowanie przewagi konkurencyjnej, wynikającej np. z przyjętej strategii przewagi kosztowej.

Nowe rozdzielnice Practibox S - wysoka jakość i nagrodzony design w przystępnej cenie

Nowe rozdzielnice Practibox S - wysoka jakość i nagrodzony design w przystępnej cenie Nowe rozdzielnice Practibox S - wysoka jakość i nagrodzony design w przystępnej cenie

W portfolio produktowym firmy Legrand pojawiła się nowa gama rozdzielnic izolacyjnych o nazwie Practibox S. Oferta dedykowana jest przede wszystkim dla budownictwa mieszkaniowego (prywatnego jak i deweloperskiego),...

W portfolio produktowym firmy Legrand pojawiła się nowa gama rozdzielnic izolacyjnych o nazwie Practibox S. Oferta dedykowana jest przede wszystkim dla budownictwa mieszkaniowego (prywatnego jak i deweloperskiego), hoteli i obiektów biurowych. Rozdzielnice otrzymały prestiżową nagrodę IF DESIGN AWARD 2019 w kategorii produkt, za elegancki i lekki wygląd oraz dbałość o środowisko naturalne podczas procesu produkcji.

Taśmy TZe synonimem trwałości

Taśmy TZe synonimem trwałości Taśmy TZe synonimem trwałości

Mimo warstwowej budowy są niezwykle cienkie. Grubość 160 mikrometrów nie przeszkadza im jednak w osiągnięciu zaskakująco dobrych parametrów wytrzymałościowych. Taśmy TZe są odporne na ścieranie, zarysowania,...

Mimo warstwowej budowy są niezwykle cienkie. Grubość 160 mikrometrów nie przeszkadza im jednak w osiągnięciu zaskakująco dobrych parametrów wytrzymałościowych. Taśmy TZe są odporne na ścieranie, zarysowania, promieniowania UV i ekstremalne temperatury.

Drukarki etykiet dla elektryków i elektroinstalatorów Brother

Drukarki etykiet dla elektryków i elektroinstalatorów Brother Drukarki etykiet dla elektryków i elektroinstalatorów Brother

Najnowsze przemysłowe drukarki etykiet stworzone zostały z myślą o profesjonalistach, dla których ważna jest jakość, niezawodność oraz trwałość tworzonych oznaczeń. P‑touch E100VP, P-touch E300VP i P-touch...

Najnowsze przemysłowe drukarki etykiet stworzone zostały z myślą o profesjonalistach, dla których ważna jest jakość, niezawodność oraz trwałość tworzonych oznaczeń. P‑touch E100VP, P-touch E300VP i P-touch E550WVP to przenośne i szybkie urządzenia, które oferują specjalne funkcje do druku najpopularniejszych typów etykiet. Urządzenia pozwalają na szybkie i bezproblemowe drukowanie oznaczeń kabli, przewodów, gniazdek elektrycznych, przełączników oraz paneli krosowniczych.

Produkcja energii ze słońca - jak to działa?

Produkcja energii ze słońca - jak to działa? Produkcja energii ze słońca - jak to działa?

Prawdopodobnie już nie raz miałeś okazję dostrzec panele fotowoltaiczne umieszczone na dachach gospodarstw domowych. Czy zastanawiałeś się, jak faktycznie działają w celu generowania energii elektrycznej?...

Prawdopodobnie już nie raz miałeś okazję dostrzec panele fotowoltaiczne umieszczone na dachach gospodarstw domowych. Czy zastanawiałeś się, jak faktycznie działają w celu generowania energii elektrycznej? Produkcja energii ze słońca to proces złożony, do którego zrozumienia niezbędna jest znajomość zasad fizyki. Dzisiaj postaramy się w prosty sposób wytłumaczyć, jak właściwie działa instalacja fotowoltaiczna, a także odpowiedzieć na pytanie, czy warto rozważyć inwestycję w fotowoltaikę.

Yesly - komfort sterowania w obiektach budowlanych

Yesly - komfort sterowania w obiektach budowlanych Yesly - komfort sterowania w obiektach budowlanych

W obecnych czasach od automatyki budynkowej nie da się uciec. Chcąc nie chcąc znajdzie się ona w naszych domach. Finder, wychodząc naprzeciw oczekiwaniom ludzi budujących nowe domy czy też modernizujących...

W obecnych czasach od automatyki budynkowej nie da się uciec. Chcąc nie chcąc znajdzie się ona w naszych domach. Finder, wychodząc naprzeciw oczekiwaniom ludzi budujących nowe domy czy też modernizujących stare prezentuje system Yesly, czyli niewidzialne elementy wykonawcze, które zapewnią automatyzację pewnych urządzeń w naszych domach.

Pomiar napięcia w sieciach dystrybucyjnych. Poprawa funkcjonalności w węzłach rozdzielczych dzięki inteligentnym adapterom

Pomiar napięcia w sieciach dystrybucyjnych. Poprawa funkcjonalności w węzłach rozdzielczych dzięki inteligentnym adapterom Pomiar napięcia w sieciach dystrybucyjnych. Poprawa funkcjonalności w węzłach rozdzielczych dzięki inteligentnym adapterom

Sieci elektroenergetyczne stają się coraz bardziej złożone i skomplikowane ze względu na rosnącą w bardzo szybkim tempie liczbę przyłączeń zdecentralizowanych systemów produkcji energii elektrycznej. Coraz...

Sieci elektroenergetyczne stają się coraz bardziej złożone i skomplikowane ze względu na rosnącą w bardzo szybkim tempie liczbę przyłączeń zdecentralizowanych systemów produkcji energii elektrycznej. Coraz bardziej wyraziste cele w zakresie ochrony środowiska i prowadzą do dodatkowych i zmiennych obciążeń w nowoczesnych sieciach dystrybucyjnych.

Jak projektować schematy elektryczne i jakiego używać oprogramowania wspomagającego

Jak projektować schematy elektryczne i jakiego używać oprogramowania wspomagającego Jak projektować schematy elektryczne i jakiego używać oprogramowania wspomagającego

Niniejszy artykuł zawiera informacje o projektowaniu schematów elektrycznych i używaniu oprogramowania wspomagającego projektowanie w branży elektrycznej i automatyce.

Niniejszy artykuł zawiera informacje o projektowaniu schematów elektrycznych i używaniu oprogramowania wspomagającego projektowanie w branży elektrycznej i automatyce.

Nowość NIVELCO: przetwornik różnicy ciśnień NIPRESS DD-600

Nowość NIVELCO: przetwornik różnicy ciśnień NIPRESS DD-600 Nowość NIVELCO: przetwornik różnicy ciśnień NIPRESS DD-600

Rodzina przetworników różnicy ciśnień NIVELCO została wzbogacona o nową wersję – NIPRESS DD-600. Przetwornik dostępny jest od niedawna i zastępuje dotychczasowy model DD-100. Zawiera udoskonalone funkcje...

Rodzina przetworników różnicy ciśnień NIVELCO została wzbogacona o nową wersję – NIPRESS DD-600. Przetwornik dostępny jest od niedawna i zastępuje dotychczasowy model DD-100. Zawiera udoskonalone funkcje i cechy, przy czym konstrukcja zewnętrzna pozostaje niezmieniona.

Copyright © 2004-2019 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
Portal Budowlany - Elektro.Info.pl

Ta witryna wykorzystuje pliki cookies do przechowywania informacji na Twoim komputerze. Pliki cookies stosujemy w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. W każdym momencie możesz dokonać zmiany ustawień przeglądarki dotyczących cookies. Nim Państwo zaczną korzystać z naszego serwisu prosimy o zapoznanie się z naszą polityką prywatności oraz Informacją o Cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce Prywatności oraz Informacji o Cookies. Administratorem Państwa danych osobowych jest Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.K., nr KRS: 0000537655, z siedzibą w 04-112 Warszawa, ul. Karczewska 18, tel. +48 22 810-21-24, właściciel strony www.elektro.info.pl. Twoje Dane Osobowe będą chronione zgodnie z wytycznymi polityki prywatności www.elektro.info.pl oraz zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r i z Ustawą o ochronie danych osobowych Dz.U. 2018 poz. 1000 z dnia 10 maja 2018r.