W normie PN-EN 1838:2013-11 E „Zastosowania oświetlenia. Oświetlenie awaryjne" wprowadzono znaki bezpieczeństwa jako element oświetlenia drogi ewakuacyjnej [6]
Fot. Freepik
Budynki zakładów przemysłowych, hoteli oraz obiekty użyteczności publicznej muszą być wyposażone w urządzenia przeciwpożarowe, którym należy zapewnić konserwację i naprawy w sposób gwarantujący ich sprawne i niezawodne funkcjonowanie. Niejednokrotnie zanik oświetlenia podstawowego nie jest spowodowany zwykłą awarią zasilania czy wyłączeniem u dostawcy energii elektrycznej, a dodatkowymi czynnikami, np. pożarem czy atakiem terrorystycznym. Zastosowanie odpowiedniej technologii oświetlenia awaryjnego, w tym ewakuacyjnego oraz zapasowego, może przyczynić się do znacznych oszczędności i znacząco wpłynąć na redukcję kosztów utrzymania takiego oświetlenia.
Oświetlenie sztuczne pozwala na przeniesienie czynności wykonywanych przy świetle dziennym na czas, kiedy ono nie występuje, do stref i pomieszczeń, do których światło dzienne nie dociera. A co się dzieje,...
Oświetlenie sztuczne pozwala na przeniesienie czynności wykonywanych przy świetle dziennym na czas, kiedy ono nie występuje, do stref i pomieszczeń, do których światło dzienne nie dociera. A co się dzieje, gdy to światło gaśnie?
W dużym kompleksie biurowym wyzwaniem nie jest wyłącznie dobór i rozmieszczenie opraw oświetlenia awaryjnego. Równie ważne jest to, jak cały system będzie kontrolowany i obsługiwany przez kolejne lata.
W dużym kompleksie biurowym wyzwaniem nie jest wyłącznie dobór i rozmieszczenie opraw oświetlenia awaryjnego. Równie ważne jest to, jak cały system będzie kontrolowany i obsługiwany przez kolejne lata.
Rosnące wymagania dotyczące efektywności energetycznej, bezpieczeństwa pracy oraz niezawodności instalacji sprawiają, że oświetlenie przemysłowe staje się jednym z kluczowych elementów nowoczesnych zakładów...
Rosnące wymagania dotyczące efektywności energetycznej, bezpieczeństwa pracy oraz niezawodności instalacji sprawiają, że oświetlenie przemysłowe staje się jednym z kluczowych elementów nowoczesnych zakładów produkcyjnych i centrów logistycznych. Szczególnego znaczenia nabierają dziś również rozwiązania przeznaczone do stref zagrożonych wybuchem. O wyzwaniach związanych z doborem oświetlenia przemysłowego, specyfice wymagań w strefach zagrożonych wybuchem oraz planach rozwoju firmy w Polsce rozmawiamy...
Budynki i obiekty budowlane, w tym przemysłowe, zgodnie z Ustawą o ochronie przeciwpożarowej (DzU z 2009 nr 178 poz. 1380 z późniejszymi zmianami – Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 15 października 2009 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o ochronie przeciwpożarowej), muszą być wyposażone w urządzenia przeciwpożarowe, którym należy zapewnić konserwację i naprawy w sposób gwarantujący ich sprawne i niezawodne funkcjonowanie.
Urządzenia przeciwpożarowe
W Rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. [2] zdefiniowano pojęcie urządzenia przeciwpożarowego. Zostały sprecyzowane elementy, które wchodzą w skład tego urządzenia, między innymi instalacje oświetlenia ewakuacyjnego (§ 2 ust. 1 pkt 9). W związku z tym, instalacje oświetlenia ewakuacyjnego, tak jak wszystkie urządzenia przeciwpożarowe, powinny być poddawane przeglądom technicznym i czynnościom konserwacyjnym nie rzadziej niż raz w roku oraz spełniać wymagania polskich norm (§ 3 ust. 2. i 3. [2]). Ponadto, w § 3 ust. 1 jest zapis, z którego wynika konieczność uzgadniania projektów urządzeń przeciwpożarowych z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń pożarowych, a warunkiem dopuszczenia tych instalacji do użytkowania jest przeprowadzenie odpowiednich prób i badań potwierdzających prawidłowość ich działania.
W rozporządzeniu tym podano szczegółowy wykaz dróg, pomieszczeń, miejsc, urządzeń i drzwi (przeciwpożarowych), (§ 4 ust. 2, pkt 4 [2]), które należy oznakować znakami zgodnymi z polskimi normami.
Wymagania prawne
Rozporządzenia i przywołane w nich polskie normy są wytycznymi dla projektantów określającymi wymagania, jakie musi spełniać oświetlenie awaryjne w budynkach w zależności od jego przeznaczenia i miejsca zainstalowania.
Na podstawie Kodeksu pracy wydane zostało Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (tekst jednolity DzU z 2003 r. nr 169, poz. 1650; z 2007 r. nr 49, poz. 330; z 2008 r. nr 108, poz. 690 z późn. zmianami), który w dziale III – Pomieszczenia pracy, rozdział 2 – Oświetlenie, w § 28 wymaga, aby w pomieszczeniach i miejscach pracy, w których w razie awarii oświetlenia może wystąpić zagrożenia życia i zdrowia pracowników, stosowne było oświetlenie awaryjne spełniające wymagania określone w odrębnych przepisach i Polskich Normach.
Ogólne wymagania stawiane instalacjom oświetlenia awaryjnego precyzuje Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity DzU z 2015 r., poz. 1422). Zgodnie z § 181 ust 1 [1] budynek, w którym zanik napięcia w elektroenergetycznej sieci zasilającej może spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi oraz poważne zagrożenie środowiska, a także znaczne straty materialne, należy zasilać co najmniej z dwóch niezależnych, samoczynnie załączających się źródeł energii elektrycznej. Dodatkowo należy wyposażać je w samoczynnie załączające się oświetlenie awaryjne (zapasowe lub ewakuacyjne).
Zgodnie z § 181 ust. 2 [1] awaryjne oświetlenie zapasowe należy stosować w pomieszczeniach, w których po zaniku oświetlenia podstawowego istnieje konieczność kontynuowania czynności w niezmieniony sposób lub ich bezpiecznego zakończenia, przy czym czas działania tego oświetlenia powinien być dostosowany do uwarunkowań wynikających z wykonywanych czynności oraz warunków występujących w pomieszczeniu.
Awaryjne oświetlenie ewakuacyjne powinno działać przez co najmniej 1 godzinę od zaniku oświetlenia podstawowego (§ 181 ust. 5). Nie jest ono wymagane w pomieszczeniach, w których awaryjne oświetlenie zapasowe zapewnia oświetlenie przez co najmniej 1 godzinę od zaniku oświetlenia podstawowego (§ 181 ust. 4). Natomiast w pomieszczeniu, które jest użytkowane przy wyłączonym oświetleniu podstawowym, należy stosować oświetlenie dodatkowe, zasilane napięciem nieprzekraczającym napięcia dotykowego dopuszczalnego długotrwale, służące uwidocznieniu przeszkód wynikających z układu budynku, dróg komunikacji ogólnej lub sposobu jego użytkowania, a także podświetlane znaki wskazujące kierunki ewakuacji (§ 181 ust. 6).
Zgodnie z § 181 ust. 7 oświetlenie awaryjne należy wykonywać zgodnie z polskimi normami dotyczącymi wymagań w tym zakresie tj. PN‑EN 1838:2005 Zastosowania oświetlenia. Oświetlenie awaryjne, PN-EN 50172:2005 Systemy awaryjnego oświetlenia ewakuacyjnego, PN‑IEC 60364-5-56:1999 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych. Dobór i montaż wyposażenia elektrycznego. Instalacje bezpieczeństwa.
Stosowanie norm
Pozostaje jednak pytanie, czy stosować normy przywołane w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury [1], czy też stosować normy zaktualizowane w przypadku różnic w treści?
Zgodnie z zapisem Ustawy o normalizacji z dnia 12 września 2002 r. (art. 5 ust. 3) [3], stosowanie polskich norm jest dobrowolne. W wielu przypadkach wymagania norm są obligatoryjne. Ma to miejsce wtedy, gdy polskie normy są powołane w przepisach prawnych, np. w rozporządzeniach. Jest to zgodne z artykułem 5 ust. 4 ustawy o normalizacji [3], ale pod warunkiem, że powoływane polskie normy są opublikowane w języku polskim [4].
W świetle zapisów zawartych w przytoczonych rozporządzeniach oświetlenie awaryjne należy wykonywać zgodnie z polskimi normami dotyczącymi wymagań w tym zakresie. W związku z tym wymagania zawarte w podstawowej normie dotyczącej oświetlenia awaryjnego PN-EN 1838:2005 są obligatoryjne.
Norma ta jest tłumaczeniem normy EN 1838 z 1999 r. Zawarte są w niej wymagania, które określają wartości minimalne, jakie muszą spełniać systemy oświetlenia awaryjnego.
Zgodnie z zaleceniami unijnymi, prezes PKN zatwierdził 25 listopada 2013 r. jako normę polską znowelizowaną wersję normy europejskiej PN-EN 1838 z 15 czerwca 2013 r.
Polska, podobnie jak inne kraje członkowskie, miała na to czas do końca stycznia 2014 r. Jednak jest to tzw. norma okładkowa – przetłumaczono tylko jej tytuł, a cała treść jest w języku angielskim [4]. W związku z tym faktem, zgodnie z ustawą o normalizacji [3], obecnie nie może być ona normą obligatoryjną.
Norma PN-EN 1838:2005
Przedstawia wymagania w odniesieniu do systemów oświetlenia awaryjnego instalowanych w miejscach lub obiektach, gdzie takie systemy są wymagane. Dotyczy to w szczególności miejsc publicznych i miejsc pracy.
Rys. 1. Podział oświetlenia awaryjnego zgodnie z PN-EN 1838:2005 [5], która nadal obowiązuje zgodnie z rozporządzeniem [1]
Celem oświetlenia ewakuacyjnego jest umożliwienie bezpiecznego wyjścia z miejsc pobytu podczas zaniku normalnego zasilania. Zgodnie z normą PN-EN 1838 rozróżnia się rodzaje oświetlenia oraz strefy nim objęte przedstawione na rysunku 1.
Oświetlenie ewakuacyjne ma za zadanie oświetlanie wszystkich znaków przy wyjściach awaryjnych oraz wzdłuż drogi ewakuacji, aby jednoznacznie wskazywały drogę do bezpiecznego miejsca. W tym celu stosowane są oświetlone znaki kierunkowe. Zgodnie z PN-EN 60598-2-22 powinny być umieszczane przy każdych drzwiach przeznaczonych do wyjścia ewakuacyjnego, w odległości 2 m od schodów i każdej zmiany poziomu w taki sposób, aby każdy stopień był oświetlony. Oświetlenie ewakuacyjne powinno być też stosowane przy: każdej zmianie kierunku, każdym skrzyżowaniu korytarzy, na zewnątrz i w odległości 2 m od każdego wyjścia końcowego, a także w odległości 2 m od każdego punktu pierwszej pomocy oraz każdego urządzenia przeciwpożarowego i przycisku alarmowego. Jednak w przypadku, gdy punkt pierwszej pomocy lub urządzenie przeciwpożarowe i przycisk alarmowy nie znajdują się w środkowej linii drogi ewakuacyjnej, lub strefy otwartej, to powinny być oświetlone w taki sposób, aby natężenie oświetlenia na podłodze w odległości 2 m od nich wynosiło co najmniej 5 lx [5].
Oświetlenie drogi ewakuacyjnej powinno zapewnić bezpieczne wyjście z miejsc przebywania osób przez stworzenie warunków widzenia umożliwiających identyfikację i użycie dróg ewakuacyjnych oraz łatwe zlokalizowanie i użycie sprzętu pożarowego i bezpieczeństwa. W tym celu dla dróg o szerokości 2 m średnie natężenie oświetlenia na podłodze wzdłuż środkowej linii drogi ewakuacyjnej powinno wynosić co najmniej 1 lx. Natomiast na centralnym pasie drogi obejmującym przynajmniej połowę szerokości drogi, natężenie oświetlenia powinno wynosić co najmniej 0,5 lx. Szerokie drogi ewakuacyjne zgodnie z PN-EN 1838 mogą być traktowane jako kilka dróg o szerokości 2 m lub mogą mieć oświetlenie stosowane jak w strefach otwartych [5].
Stosunek maksymalnego natężenia oświetlenia do minimalnego natężenia oświetlenia wzdłuż centralnej linii drogi ewakuacyjnej nie powinien być większy niż 40:1. Olśnienie powinno być utrzymywane na niskim poziomie dzięki ograniczeniu światłości opraw w obrębie pola widzenia. W przypadku poziomych dróg ewakuacyjnych wartości światłości wewnątrz strefy wyznaczonej kątami od 60° do 90° mierzonymi od pionu nie powinny przekraczać wartości podanych w tabeli 1.
Tab. 1. Maksymalne wartości światłości zapobiegające olśnieniu [5]
Norma PN-EN 1838 wymaga, aby barwy bezpieczeństwa były prawidłowo rozpoznawane, a wartość wskaźnika oddawania barw Ra dla źródeł światła powinna wynosić 40. Oprawa powinna zapewnić natężenie oświetlenia wynoszące 0,5 lx w ciągu 5 s, a pełen poziom natężenia w ciągu 1 minuty. Minimalny czas pracy oprawy powinien wynosić 1 h.
Oświetlenie strefy otwartej (zapobiegającej panice) służy zmniejszeniu prawdopodobieństwa paniki i umożliwieniu bezpiecznego ruchu osób w kierunku dróg ewakuacyjnych przez zapewnienie warunków widzenia umożliwiających dotarcie do miejsca, z którego droga ewakuacyjna może być rozpoznana. Norma PN-EN 1838 zaleca oświetlenie strefy otwartej światłem o natężeniu co najmniej 0,5 lx na poziomie podłogi, na niezabudowanym polu czynnym, z wyłączeniem wyodrębnionego pasa obwodowego o szerokości 0,5 m. Pozostałe parametry, tj. wskaźnik oddawania barw, czas pracy opraw i szybkość osiągania właściwego natężenia światła, są takie same jak dla oświetlenia dróg ewakuacyjnych [5].
Zadaniem oświetlenia strefy wysokiego ryzyka jest zwiększenie bezpieczeństwa osób biorących udział w potencjalnie niebezpiecznym procesie lub znajdujących się w niebezpiecznej sytuacji. Ma to na celu umożliwienie właściwego zakończenia działań w sposób bezpieczny dla osób przebywających w tej strefie. Z tego względu norma zaleca, aby minimalne natężenie oświetlenia wynosiło co najmniej 10% eksploatacyjnego natężenia oświetlenia dla danych czynności i nie powinno być mniejsze niż 15 lx. Należy w ten sposób wyeliminować efekt stroboskopowy. Równomierność natężenia oświetlenia powinna wynosić co najmniej 0,1 [5].
Maksymalne wartości światłości zapobiegające olśnieniu dla strefy wyznaczonej kątami od 60° do 90° mierzonymi od pionu nie powinny przekraczać wartości podanych wtabeli 1. Minimalny czas działania oświetlenia powinien być wyznaczony okresem występowania niebezpieczeństwa dla ludzi. Z tego też względu w strefie wysokiego ryzyka pełne natężenie oświetlenia powinno być zapewnione w zależności od zastosowania w sposób ciągły lub w ciągu 0,5 s. Wskaźnik oddawania barw Ra dla źródeł światła powinien wynosić co najmniej 40 [5].
Oświetlenie zapasowe może być stosowane jako oświetlenie awaryjne tylko w przypadku spełnienia wymagań normy PN-EN 1838. Jeżeli oświetlenie zapasowe zapewnia natężenie oświetlenia na poziomie mniejszym niż minimalny wymagany poziom natężenia oświetlenia podstawowego, to należy je użyć jedynie do przerwania czynności lub ich zakończenia [5].
Norma PN-EN 1838 dopuszcza stosowanie nowych technik wykorzystywanych przy oświetlaniu dróg ewakuacyjnych. Dodatkowe zastosowanie tych technik wraz z konwencjonalnymi awaryjnymi oprawami oświetleniowymi może wzmacniać skuteczność oświetlenia w czasie awarii.
Norma PN-EN 1838:2013-11 E
W normie PN-EN 1838:2013 E dodano znaki bezpieczeństwa w gałęzi oświetlenia ewakuacyjnego, przypisując je do oświetlenia drogi ewakuacyjnej (rysunek 2.).
Projekt oświetlenia ewakuacyjnego powinien być wykonany w odniesieniu do najgorszych warunków oświetleniowych (np. minimalnego strumienia świetlnego, maksymalnego olśnienia) z pominięciem odbić wielokrotnych od ścian i wyposażenia wnętrza.
Zapis ten oznacza, że w projekcie należy uwzględnić tylko bezpośredni strumień świetlny emitowany przez oprawy, wprowadzając do niego zerowe współczynniki odbicia ścian [4, 6].
Rys. 2. W normie PN-EN 1838:2013-11 E Zastosowania oświetlenia. Oświetlenie awaryjne wprowadzono znaki bezpieczeństwa jako element oświetlenia drogi ewakuacyjnej [6]; rys. archiwum autora
Podany jest także wymóg dotyczący poprawy widoczności w czasie ewakuacji poprzez takie rozmieszczenie opraw oświetlenia ewakuacyjnego, aby oświetlona była cała przestrzeń danego pomieszczenia, a nie tylko jego podłoga. Spełnienie tego wymogu zapewnia zamontowanie opraw i fosforescencyjnych znaków ewakuacyjnych na wysokości 2 m nad podłogą.
Znaki ewakuacyjne powinny być zamontowane maksymalnie powyżej 20° ponad poziomą linią wzroku w warunkach maksymalnej odległości widzenia danego znaku.
Znaki te powinny być oświetlane przez oprawy w celu zapewnienia ich świecenia po zaniku oświetlenia podstawowego, co istotnie wpływa na poprawę ich widoczności.
Pojęcie miejsca ewakuacji (place of safety) zostało po raz pierwszy wprowadzone w normie PN-EN 1838:2013 E punkt 3.12.
Zdefiniowano je jako miejsce, w którym uciekający ludzie mogą się zebrać i nie grozi im w tym miejscu ryzyko wystąpienia jakiegokolwiek niebezpieczeństwa [4].
W znowelizowanej normie PN-EN 1838:2013E natężenie oświetlenia o minimalnej wartości 5 lx musi być zawsze zapewnione w płaszczyźnie pionowej (w odróżnieniu od normy PN-EN 1838:2005P, która mówiła tylko o oświetleniu podłogi w odległości 2 m) przy punktach pierwszej pomocy oraz urządzeń przeciwpożarowych i przycisków alarmowych, które nie znajdują się na drodze ewakuacyjnej i w strefie otwartej [4, 6].
W normie PN-EN 1838: 2013E dodano jeszcze uwagę dotyczącą sposobu oświetlania każdej zmiany kierunku i każdego skrzyżowania korytarzy, który ma zapewnić oświetlenie we wszystkich koniecznych kierunkach. Uzupełniono także wykaz miejsc, w których należy umieszczać oprawy oświetlenia ewakuacyjnego o dwa punkty dotyczące przebywających w obiekcie osób niepełnosprawnych. Są to miejsca w pobliżu [4]:
sprzętu przeznaczonego do ewakuacji osób niepełnosprawnych (w odległości 2 m w poziomie),
miejsca ewakuacji przewidzianego dla osób niepełnosprawnych i przycisku alarmowego (w odległości 2 m).
Ponadto należy zapewnić dwukierunkowy system komunikacji w tym miejscu oraz przycisk alarmu w toalecie dla osób niepełnosprawnych.
Podsumowanie
Artykuł jest tylko przybliżeniem problematyki oświetlenia awaryjnego. Dostępne rozwiązania oświetlenia awaryjnego podlegają rozwojowi wynikającemu z dostępu do nowych technologii sprzętu oświetleniowego, zmian przepisów w zakresie bezpieczeństwa pożarowego budynków czy zwiększonych wymagań stawianych projektom budowlanym. Znajduje to odzwierciedlenie również w aktualizacjach przepisów normalizacyjnych dotyczących oświetlenia awaryjnego [4].
Literatura
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity DzU z 2015 r., poz. 1422).
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. (DzU z 2010 nr 109, poz. 719).
Ustawa o normalizacji z dnia 12 września 2002 r. (DzU z 2002 r., nr 169, poz. 1386, z późniejszymi zmianami).
A. Pawlak, Zasady eksploatacji systemów oświetlenia awaryjnego, „Przegląd Elektrotechniczny”, nr 7/2015, doi:10.15199/48.2015.07.20
K. Kuczyński, Wymagania normalizacyjne dla oświetlenia awaryjnego – zagadnienia wybrane (cz. 1.), „elektro.info”, 10/2010.
D. Kamiński, Norma PN-EN 1838:2013-11 – Nowe podejście do oświetlenia awaryjnego, „elektro.info”, 4/2014.
Rys. 1. Podział oświetlenia awaryjnego zgodnie z PN-EN 1838:2005 [5], która nadal obowiązuje zgodnie z rozporządzeniem [1]
Rys. 2. W normie PN-EN 1838:2013-11 E Zastosowania oświetlenia. Oświetlenie awaryjne wprowadzono znaki bezpieczeństwa jako element oświetlenia drogi ewakuacyjnej [6]
Tab. 1. Maksymalne wartości światłości zapobiegające olśnieniu [5]
Unik
Unik, 29.09.2017r., 11:51:37
niestety nie wszyscy przestrzegają tych norm - dużo zaniedbań w tym temacie
Adrian
Adrian, 20.10.2017r., 10:06:48
To prawda, niestety często zdarzają się niedoróbki, ale myślę, że wszystko zmierza w jak najlepszym kierunku. Mamy coraz większą świadomość i poczucie potrzeby zadbania o bezpieczeństwo swoje i swoich pracowników
Największe pożary, które powstały w energetyce, nie tylko w Polsce, głównie dotyczyły takich urządzeń jak transformatory olejowe, turbogeneratory, urządzenia elektryczne w rozdzielniach otwartych i wnętrzowych,...
Największe pożary, które powstały w energetyce, nie tylko w Polsce, głównie dotyczyły takich urządzeń jak transformatory olejowe, turbogeneratory, urządzenia elektryczne w rozdzielniach otwartych i wnętrzowych, tunelach i kanałach kablowych itp.
Oświetlenie awaryjne jest przeznaczone do użytkowania podczas awarii oświetlenia podstawowego. Zastosowanie odpowiedniej technologii oświetlenia ewakuacyjnego oraz zapasowego może przyczynić się do znacznych...
Oświetlenie awaryjne jest przeznaczone do użytkowania podczas awarii oświetlenia podstawowego. Zastosowanie odpowiedniej technologii oświetlenia ewakuacyjnego oraz zapasowego może przyczynić się do znacznych oszczędności i znacząco wpłynąć na redukcję kosztów utrzymania takiego oświetlenia w zakładach przemysłowych, urzędach czy hotelach. Zarówno w budynkach, jak i tunelach oświetlenie awaryjne jest często projektowane niezgodnie z przepisami i obowiązującymi normami, a niejednokrotnie pomijane przez...
Rozdzielnica elektryczna to zespół zgrupowanych urządzeń elektroenergetycznych wraz z szynami zbiorczymi, połączeniami elektrycznymi, elementami izolacyjnymi i osłonami. Służy ona do rozdziału energii...
Rozdzielnica elektryczna to zespół zgrupowanych urządzeń elektroenergetycznych wraz z szynami zbiorczymi, połączeniami elektrycznymi, elementami izolacyjnymi i osłonami. Służy ona do rozdziału energii elektrycznej i łączenia oraz zabezpieczania linii lub obwodów. W zależności od ich przeznaczenia, parametrów znamionowych oraz właściwości technicznych wynikających z budowy, rozdzielnice są urządzeniami bardzo zróżnicowanymi.
W Polskim Komitecie Normalizacyjnym trwają pracę nad tłumaczeniem Normy Europejskiej EN 1838 z 2013 roku [1]. Norma Europejska EN 1838 została przyjęta przez CEN 15 czerwca 2013 roku i zastąpiła poprzednio...
W Polskim Komitecie Normalizacyjnym trwają pracę nad tłumaczeniem Normy Europejskiej EN 1838 z 2013 roku [1]. Norma Europejska EN 1838 została przyjęta przez CEN 15 czerwca 2013 roku i zastąpiła poprzednio obowiązująca normę EN 1838:1999. Do zbioru polskich norm EN 1838:2013 została przyjęta w listopadzie 2013 roku metodą okładkową w wersji angielskiej, jako PN-EN 1838:2013-11 E. Norma ta wycofała i zastąpiła normę PN-EN 1838:2005, przetłumaczoną na język polski, która przez długi czas funkcjonowała...
Zestawienie norm zawiera wybrane Polskie Normy dotyczące systemów gwarantowanego zasilania, które zostały ogłoszone przez Polski Komitet Normalizacyjny oraz przygotowane na podstawie informacji normalizacyjnych...
Zestawienie norm zawiera wybrane Polskie Normy dotyczące systemów gwarantowanego zasilania, które zostały ogłoszone przez Polski Komitet Normalizacyjny oraz przygotowane na podstawie informacji normalizacyjnych zamieszczonych w wersji elektronicznej miesięcznika „Wiadomości PKN – Normalizacja”.
W artykule przedstawiono analizę zagadnień kompatybilności elektromagnetycznej na przykładzie sieci telewizji kablowej. Główny nacisk położono na przedstawienie zagadnień dotyczących zakłóceń promieniowanych...
W artykule przedstawiono analizę zagadnień kompatybilności elektromagnetycznej na przykładzie sieci telewizji kablowej. Główny nacisk położono na przedstawienie zagadnień dotyczących zakłóceń promieniowanych z sieci.
W artykule opisano kryteria projektowania oświetlenia miejsc pracy na zewnątrz, podano też przykłady wymagań oświetleniowych oraz procedurę weryfikacji projektu oświetlenia. Ujęto również zalecenia wynikające...
W artykule opisano kryteria projektowania oświetlenia miejsc pracy na zewnątrz, podano też przykłady wymagań oświetleniowych oraz procedurę weryfikacji projektu oświetlenia. Ujęto również zalecenia wynikające z dobrej praktyki oświetlania. Dodatkowo podano parametry oświetlenia miejsc pracy na zewnątrz z uwzględnieniem czynników bezpieczeństwa i ochrony. Na końcu umieszczono słownik z kluczowymi pojęciami. Podstawowym źródłem opracowania jest EN 12464-2:2007 Lighting of work places. Part 2: Outdoor...
Punkty świetlne na placu budowy powinny być rozmieszczone w sposób zapewniający odczytanie tablic i znaków ostrzegawczych oraz znaków sygnalizacji ruchu na terenie budowy. Słupy z oprawami oświetleniowymi...
Punkty świetlne na placu budowy powinny być rozmieszczone w sposób zapewniający odczytanie tablic i znaków ostrzegawczych oraz znaków sygnalizacji ruchu na terenie budowy. Słupy z oprawami oświetleniowymi należy rozmieszczać wzdłuż krawędzi. Drogi i na skrzyżowaniach – na łukach drogi oświetlonej jednostronnie słupy należy sytuować po zewnętrznej stronie łuku. Oświetlenie elektryczne sttosowane przy pracach prowadzonych wewnątrz zbiorników i w innych zamkniętych przestrzeniach powinno pracować przy...
Oświetlenie stosowane poza wnętrzami budynków obejmuje ogromny obszar zastosowań. Od oświetlenia terenów osiedlowych, poprzez oświetlenie drogowe i oświetlenie terenów przemysłowych do oświetlenia obiektów...
Oświetlenie stosowane poza wnętrzami budynków obejmuje ogromny obszar zastosowań. Od oświetlenia terenów osiedlowych, poprzez oświetlenie drogowe i oświetlenie terenów przemysłowych do oświetlenia obiektów sportowych, lotnisk, portów i innych wielkich przestrzeni. Osprzęt stosowany na otwartej przestrzeni narażony jest na zmienne warunki atmosferyczne: opady, wiatr i temperaturę. Musi więc mieć budowę dostosowaną do pracy w takich warunkach. Dotyczy to zarówno samych opraw oświetleniowych, jak i...
Zgodnie z normą PN-EN 12464-1:2004, obowiązującą od 2004 roku, ocena oświetlenia we wnętrzach polega na sprawdzeniu zgodności parametrów oświetlenia istniejącej instalacji oświetleniowej z wymaganiami...
Zgodnie z normą PN-EN 12464-1:2004, obowiązującą od 2004 roku, ocena oświetlenia we wnętrzach polega na sprawdzeniu zgodności parametrów oświetlenia istniejącej instalacji oświetleniowej z wymaganiami określonymi w normie oraz dokumentacji projektowej (wykonanej zgodnie z tą normą). W części 1. cyklu artykułów o podanym wyżej tytule [4] przedstawiono wymagania oświetleniowe, w części 2. [5] – zasady weryfikacji dokumentacji projektowej, której konieczność wprowadziła nowa norma PN-EN 12464-1:2004....
Od 1 stycznia 2009 r. wszedł w życie obowiązek sporządzania świadectwa charakterystyki energetycznej nieruchomości (tzw. certyfikatu energetycznego lub paszportu energetycznego), który wynika z przepisów...
Od 1 stycznia 2009 r. wszedł w życie obowiązek sporządzania świadectwa charakterystyki energetycznej nieruchomości (tzw. certyfikatu energetycznego lub paszportu energetycznego), który wynika z przepisów Dyrektywy 2002/91/WE Parlamentu Europejskiego z dnia 16 grudnia 2002 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków. Obowiązek posiadania certyfikatu dotyczy wszystkich obiektów budowlanych oddawanych do użytkowania oraz obiektów budowlanych, które właściciel chce sprzedać lub wynająć.
Przez długi czas w Polsce była stosowana norma PN-84/E-02033 Oświetlenie wnętrz światłem elektrycznym [3]. W zakresie oceny oświetlenia wnętrz wymagała ona wykonania szeregu pomiarów, z których, jak pokazała...
Przez długi czas w Polsce była stosowana norma PN-84/E-02033 Oświetlenie wnętrz światłem elektrycznym [3]. W zakresie oceny oświetlenia wnętrz wymagała ona wykonania szeregu pomiarów, z których, jak pokazała praktyka, był realizowany w zasadzie pomiar natężenia oświetlenia. Nowa norma PN-EN 12464-1:2004 [1] usankcjonowała tę sytuację, wskazując natężenie oświetlenia jako wielkość oświetleniową konieczną do weryfikacji, ale weryfikacja ta powinna przebiegać w inny sposób, niż to było dotychczas. Związane...
W Polsce w ostatnich latach dynamicznie rozwija się ruch lotniczy. Oprócz cywilnego lotnictwa transportowego i lotnictwa wojskowego wzrasta liczba małych samolotów i helikopterów użytkowanych przez policję,...
W Polsce w ostatnich latach dynamicznie rozwija się ruch lotniczy. Oprócz cywilnego lotnictwa transportowego i lotnictwa wojskowego wzrasta liczba małych samolotów i helikopterów użytkowanych przez policję, straż graniczną, pogotowie, a także osoby prywatne. Jednocześnie rośnie liczba wysokich obiektów budowlanych i linii elektroenergetycznych. Wiele z nich stanowi tzw. przeszkody lotnicze.
Nowe podejście w projektowaniu i weryfikacji oświetlenia opracowano na podstawie pracy zespołowej członków Polskiego Komitetu Oświetleniowego SEP, będącego przedstawicielem Polski w Międzynarodowej Komisji...
Nowe podejście w projektowaniu i weryfikacji oświetlenia opracowano na podstawie pracy zespołowej członków Polskiego Komitetu Oświetleniowego SEP, będącego przedstawicielem Polski w Międzynarodowej Komisji Oświetleniowej (CIE), wydanej w postaci komentarza dotyczącego polskiej normy PN-EN 12464-1:2004 Światło i oświetlenie. Oświetlenie miejsc pracy. Część 1: Miejsca pracy we wnętrzach. Komentarz ten, po prawie dwuletniej pracy zespołu, ukazał się w wersji końcowej w październiku 2007 roku.
Oświetlenie awaryjne jest przeznaczone do użytkowania podczas awarii oświetlenia podstawowego. Zarówno w budynkach, jak i tunelach komunikacyjnych oświetlenie awaryjne jest często projektowane niezgodnie...
Oświetlenie awaryjne jest przeznaczone do użytkowania podczas awarii oświetlenia podstawowego. Zarówno w budynkach, jak i tunelach komunikacyjnych oświetlenie awaryjne jest często projektowane niezgodnie z przepisami i obowiązującymi normami, a niejednokrotnie pomijane przez inwestorów w celu redukcji kosztów. Oświetlenie awaryjne jest zaliczone do urządzeń przeciwpożarowych wspomagających ewakuację z budynku objętego pożarem, przez co wymaga ono wysokiej sprawności oraz niezawodności działania.
Oświetlenie ewakuacyjne należy do urządzeń przeciwpożarowych zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 roku (DzU z 2010 r., nr 109, poz. 719).
Oświetlenie ewakuacyjne należy do urządzeń przeciwpożarowych zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 roku (DzU z 2010 r., nr 109, poz. 719).
Zapewnienie w maksymalnie możliwym stopniu współdziałania oświetlenia elektrycznego z oświetleniem dziennym jest jednym z najefektywniejszych sposobów optymalizacji zużycia energii na cele oświetleniowe....
Zapewnienie w maksymalnie możliwym stopniu współdziałania oświetlenia elektrycznego z oświetleniem dziennym jest jednym z najefektywniejszych sposobów optymalizacji zużycia energii na cele oświetleniowe. Oświetlenie dzienne, zwane także naturalnym, stosowane do oświetlenia wnętrz zapewnia najlepsze warunki pracy i wypoczynku. Źródłem oświetlenia dziennego jest promieniowanie słoneczne. Jest to światło, do którego przyzwyczajone są organizmy ludzkie, w tym nasze oczy.
Bezpieczeństwo, szybkość i brak zakłóceń w ruchu drogowym w znacznym stopniu zależą od warunków postrzegania na drodze. Mają na to wpływ odpowiednie cechy oświetlenia drogowego. Są one związane z wyodrębnionymi...
Bezpieczeństwo, szybkość i brak zakłóceń w ruchu drogowym w znacznym stopniu zależą od warunków postrzegania na drodze. Mają na to wpływ odpowiednie cechy oświetlenia drogowego. Są one związane z wyodrębnionymi czynnikami, takimi jak [1]: poziom i równomierność luminancji na nawierzchni, oświetlenie poboczy, ograniczenie olśnienia oraz prowadzenie wzrokowe. Ograniczenie olśnienia polega na zmniejszeniu odczucia dyskomfortu lub zdolności wykonywania pracy wzrokowej, w wyniku nadmiernego poziomu luminancji...
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 kwietnia 2010 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wykazu wyrobów służących zapewnieniu bezpieczeństwa publicznego lub ochronie zdrowia...
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 kwietnia 2010 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wykazu wyrobów służących zapewnieniu bezpieczeństwa publicznego lub ochronie zdrowia i życia oraz mienia, a także zasad wydawania dopuszczenia tych wyrobów do użytkowania (DzU z 2010 r., nr 85, poz. 553) wprowadziło szereg wymagań dotyczących oświetlenia awaryjnego oraz znaków ewakuacyjnych.
W artykule przedstawiono najpopularniejsze instalacje magistralne używane do sterowania oświetleniem: LCN, LON, DALI, DMX512, KNX oraz systemy producenckie. Podano przykłady ilustrujące możliwości takich...
W artykule przedstawiono najpopularniejsze instalacje magistralne używane do sterowania oświetleniem: LCN, LON, DALI, DMX512, KNX oraz systemy producenckie. Podano przykłady ilustrujące możliwości takich instalacji: różne warianty sterowania oświetleniem w korytarzu, regulacje stałonatężeniową w pomieszczeniu biurowym w dwóch wariantach oraz złożoną instalację oświetleniową w Terminalu 5 lotniska Heathrow. Omówiono oszczędności w zużyciu energii elektrycznej możliwe do osiągnięcia przy zastosowaniu...
Obserwując oświetlenie uliczne możemy spotkać się zarówno z rozwiązaniami technicznymi bardzo przestarzałymi, opartymi na wysokoprężnych lampach rtęciowych, jak i nowoczesnymi oprawami oświetleniowymi...
Obserwując oświetlenie uliczne możemy spotkać się zarówno z rozwiązaniami technicznymi bardzo przestarzałymi, opartymi na wysokoprężnych lampach rtęciowych, jak i nowoczesnymi oprawami oświetleniowymi o wysokiej sprawności wyposażonymi w nowoczesne źródła światła. System konserwacji opraw oświetleniowych często jednak pozostawia wiele do życzenia.
W kontekście niedawnych odkryć w naukach biologicznych światło nie tylko umożliwia percepcję świata, ale wywołuje także biologiczne efekty niewizualne. Odpowiedzialny jest za nie nowo odkryty system fotoreceptoryczny...
W kontekście niedawnych odkryć w naukach biologicznych światło nie tylko umożliwia percepcję świata, ale wywołuje także biologiczne efekty niewizualne. Odpowiedzialny jest za nie nowo odkryty system fotoreceptoryczny u ssaków (także u człowieka) [15, 16]. System ten tworzą komórki zwojowe siatkówki oka, posiadające liczne wypustki dendrytyczne oraz ich połączenia neuronalne z jądrami skrzyżowania (zegar biologiczny u ssaków), a także ich bezpośrednie i pośrednie połączenia neuronalne z okolicami...
Oświetlenie awaryjne (ewakuacyjne) należy do urządzeń przeciwpożarowych zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. (DzU z 2010 r., nr 109, poz. 719)....
Oświetlenie awaryjne (ewakuacyjne) należy do urządzeń przeciwpożarowych zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. (DzU z 2010 r., nr 109, poz. 719). Rozporządzenia i przywołane w nich polskie normy są wytycznymi dla projektantów określającymi właściwe oświetlenie awaryjne w budynkach w zależności od jego przeznaczenia i miejsca zainstalowania.
Oświetlenie awaryjne jest przeznaczone do użytkowania podczas awarii oświetlenia podstawowego. Zarówno w budynkach, jak i tunelach komunikacyjnych oświetlenie awaryjne jest często projektowane niezgodnie...
Oświetlenie awaryjne jest przeznaczone do użytkowania podczas awarii oświetlenia podstawowego. Zarówno w budynkach, jak i tunelach komunikacyjnych oświetlenie awaryjne jest często projektowane niezgodnie z przepisami i obowiązującymi normami, a niejednokrotnie pomijane przez inwestorów w celu redukcji kosztów.
Domowy punkt ładowania przestaje pełnić funkcję zwykłego gniazda ściennego, stając się elementem sieci elektroenergetycznej w gospodarstwie domowym. Rosnąca liczba aut z napędem elektrycznym sprawia, że...
Domowy punkt ładowania przestaje pełnić funkcję zwykłego gniazda ściennego, stając się elementem sieci elektroenergetycznej w gospodarstwie domowym. Rosnąca liczba aut z napędem elektrycznym sprawia, że zarządzanie poborem mocy bezpośrednio wpływa na codzienne koszty eksploatacji pojazdu. Nowoczesne technologie pozwalają na synchronizację procesu uzupełniania baterii z wahaniami stawek giełdowych oraz bieżącą pracą mikroinstalacji OZE. Przesunięcie godzin zasilania na momenty największej nadpodaży...
Minimalistyczna nawierzchnia nie musi być monotonna. Jej siła wynika z ograniczonej liczby materiałów, konsekwentnej geometrii i czytelnego połączenia stref. Obecne kierunki projektowe stawiają na spokojną...
Minimalistyczna nawierzchnia nie musi być monotonna. Jej siła wynika z ograniczonej liczby materiałów, konsekwentnej geometrii i czytelnego połączenia stref. Obecne kierunki projektowe stawiają na spokojną bazę, dopasowanie do bryły domu oraz funkcję widoczną w każdym detalu.
Firma eMKa Szkolenia to dostawca usług edukacyjnych z 19-letnim doświadczeniem. Specjalizujemy się w podnoszeniu kwalifikacji zawodowych osób dorosłych i współpracujemy w sektorze B2B (fabryki, korporacje,...
Firma eMKa Szkolenia to dostawca usług edukacyjnych z 19-letnim doświadczeniem. Specjalizujemy się w podnoszeniu kwalifikacji zawodowych osób dorosłych i współpracujemy w sektorze B2B (fabryki, korporacje, sieci wielkopowierzchniowe etc. ), jednak zaopiekujemy się każdym klientem – nawet tym najmniejszym.
Jakość energii elektrycznej w sieciach niskiego napięcia określają norma PN-EN 50160 oraz Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z 22 marca 2023 r. [1, 2]. Według rozporządzenia, 95% 10-minutowych...
Jakość energii elektrycznej w sieciach niskiego napięcia określają norma PN-EN 50160 oraz Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z 22 marca 2023 r. [1, 2]. Według rozporządzenia, 95% 10-minutowych średnich wartości skutecznych napięcia musi mieścić się w przedziale ±10% napięcia znamionowego, natomiast norma PN-EN 50160 jest bardziej restrykcyjna – wymaga poziomu zgodności 99% oraz utrzymania całości pomiarów w przedziale ±15%.
Firma EVER wprowadza na rynek nową serię zasilaczy UZS-1F i UZS-3F, przeznaczoną do współpracy z napędami bram wykorzystywanych w systemach kontroli rozprzestrzeniania dymu i ciepła. Rodzina obejmuje rozwiązania...
Firma EVER wprowadza na rynek nową serię zasilaczy UZS-1F i UZS-3F, przeznaczoną do współpracy z napędami bram wykorzystywanych w systemach kontroli rozprzestrzeniania dymu i ciepła. Rodzina obejmuje rozwiązania do napędów jednofazowych ~230 V i trójfazowych ~400 V, a wersje sekwencyjne pozwalają na współpracę z maksymalnie trzema napędami.
W dużym kompleksie biurowym wyzwaniem nie jest wyłącznie dobór i rozmieszczenie opraw oświetlenia awaryjnego. Równie ważne jest to, jak cały system będzie kontrolowany i obsługiwany przez kolejne lata.
W dużym kompleksie biurowym wyzwaniem nie jest wyłącznie dobór i rozmieszczenie opraw oświetlenia awaryjnego. Równie ważne jest to, jak cały system będzie kontrolowany i obsługiwany przez kolejne lata.
Wyłącznik nadprądowy MCB należy do najbardziej rozpowszechnionych aparatów ochronnych w instalacjach niskiego napięcia. Jego zadanie wydaje się proste: bezpiecznie przewodzić prąd roboczy, a w razie przeciążenia...
Wyłącznik nadprądowy MCB należy do najbardziej rozpowszechnionych aparatów ochronnych w instalacjach niskiego napięcia. Jego zadanie wydaje się proste: bezpiecznie przewodzić prąd roboczy, a w razie przeciążenia lub zwarcia samoczynnie odłączyć obwód. W praktyce wewnątrz niewielkiej obudowy musi jednak współdziałać kilka zjawisk fizycznych: przepływ prądu, wydzielanie ciepła, odkształcenie bimetalu, praca mechanizmu zapadkowego, ruch styków i proces gaszenia łuku. Ochrona przeciążeniowa nie jest...
Polska energetyka znajduje się w punkcie zwrotnym. Dynamiczny przyrost mocy z odnawialnych źródeł energii (OZE) wymusza ewolucję systemu z modelu pasywnego w kierunku inteligentnego i elastycznego smart...
Polska energetyka znajduje się w punkcie zwrotnym. Dynamiczny przyrost mocy z odnawialnych źródeł energii (OZE) wymusza ewolucję systemu z modelu pasywnego w kierunku inteligentnego i elastycznego smart grid. Dodatkowo wysokie koszty energii oraz rosnąca zmienność cen na rynku powodują, że przedsiębiorstwa coraz częściej poszukują rozwiązań zapewniających stabilność i przewidywalność działania. W tej układance magazynowanie energii staje się warunkiem koniecznym dla zachowania bezpieczeństwa energetycznego...
Uszkodzenie izolacji kabli nn i SN w gęsto uzbrojonym terenie oznacza ryzyko kosztownych, nietrafionych wykopów. Odpowiedzią na to wyzwanie jest Ramka A LKR-2500 od Sonel. Dzięki cyfrowemu wsparciu operatora...
Uszkodzenie izolacji kabli nn i SN w gęsto uzbrojonym terenie oznacza ryzyko kosztownych, nietrafionych wykopów. Odpowiedzią na to wyzwanie jest Ramka A LKR-2500 od Sonel. Dzięki cyfrowemu wsparciu operatora narzędzie to pozwala na precyzyjne wyznaczanie miejsc uszkodzeń i rewolucjonizuje współczesną diagnostykę kablową.
Drukarka fiskalna online rejestruje sprzedaż i automatycznie przesyła dane do Centralnego Repozytorium Kas, dzięki czemu przedsiębiorca ma mniej formalności niż przy starszych urządzeniach. W artykule...
Drukarka fiskalna online rejestruje sprzedaż i automatycznie przesyła dane do Centralnego Repozytorium Kas, dzięki czemu przedsiębiorca ma mniej formalności niż przy starszych urządzeniach. W artykule wyjaśniamy, czym jest drukarka fiskalna online i czym różni się od starszych modeli oraz od kasy fiskalnej, kto musi ewidencjonować sprzedaż, jak urządzenie łączy się z CRK i systemem POS, jak skorzystać z ulgi na zakup oraz jakie obowiązki wiążą się z jego używaniem.
Definicja komputera do nauki zmienia się wraz z rozwojem technologii. Obecnie wykorzystywane przez uczniów i nauczycieli sprzęty różnią się możliwościami od tego, co wystarczało jeszcze kilka lat temu....
Definicja komputera do nauki zmienia się wraz z rozwojem technologii. Obecnie wykorzystywane przez uczniów i nauczycieli sprzęty różnią się możliwościami od tego, co wystarczało jeszcze kilka lat temu. Wynika to przede wszystkim z faktu, że oprócz uruchamiania edytora tekstu, przeglądarki internetowej czy spotkań online, komputery wykorzystywane są do AI, multimediów i gier.
Instalację elektryczną w domu prefabrykowanym najlepiej zaplanować przed produkcją elementów. Na tym etapie można uzgodnić położenie gniazd, oświetlenia i urządzeń z konstrukcją ścian oraz pozostałymi...
Instalację elektryczną w domu prefabrykowanym najlepiej zaplanować przed produkcją elementów. Na tym etapie można uzgodnić położenie gniazd, oświetlenia i urządzeń z konstrukcją ścian oraz pozostałymi instalacjami. Projekt obejmuje także zapotrzebowanie na energię, ochronę użytkowników i sposób prowadzenia przewodów. Wczesne ustalenia pomagają uniknąć przeróbek gotowych przegród i przygotować dom do późniejszej rozbudowy.
Falownik z aktywną charakterystyką Q(U) nadal zostawia na fakturze pozycję za energię bierną. Reguluje napięcie w miejscu przyłączenia, a nie bilans, który operator rozlicza na liczniku. W obiekcie NN...
Falownik z aktywną charakterystyką Q(U) nadal zostawia na fakturze pozycję za energię bierną. Reguluje napięcie w miejscu przyłączenia, a nie bilans, który operator rozlicza na liczniku. W obiekcie NN z instalacją fotowoltaiczną te dwa zadania rozjeżdżają się w południe i po zmroku.
Dziesiątki, a nawet setki kilometrów kabli w tunelu, na stacji metra, w centrum handlowym czy szpitalu są częścią infrastruktury, która ma umożliwić ludziom bezpieczną ewakuację w razie pożaru. Test porównawczy...
Dziesiątki, a nawet setki kilometrów kabli w tunelu, na stacji metra, w centrum handlowym czy szpitalu są częścią infrastruktury, która ma umożliwić ludziom bezpieczną ewakuację w razie pożaru. Test porównawczy Prysmiana pokazuje, jak różne rodzaje kabli wpływają na szybkość, z jaką dym z palącego się kabla ogranicza widoczność, przysłaniając znaki ewakuacyjne.
„Pożar domu jednorodzinnego. Zapalił się magazyn energii”. Takie nagłówki pojawiają się w mediach coraz częściej i za każdym razem wywołują to samo pytanie: czy baterie litowe w domu są bezpieczne?
Odpowiedź...
„Pożar domu jednorodzinnego. Zapalił się magazyn energii”. Takie nagłówki pojawiają się w mediach coraz częściej i za każdym razem wywołują to samo pytanie: czy baterie litowe w domu są bezpieczne?
Odpowiedź jest mniej sensacyjna niż nagłówek. Nowoczesny magazyn energii ma kilka warstw zabezpieczeń, które reagują, zanim zrobi się groźnie. Gdy dochodzi do pożaru, przyczyną nierzadko okazuje się nie sama bateria, lecz sposób, w jaki została podłączona. Czasem wystarczy jeden przewód mniej.
Podczas targów ENERGETAB 2026 firma Finder Polska zaprezentowała swoje najnowsze rozwiązania z zakresu automatyki i zarządzania energią, m.in. programowalny przekaźnik OPTA oraz jego premierowe zastosowania....
Podczas targów ENERGETAB 2026 firma Finder Polska zaprezentowała swoje najnowsze rozwiązania z zakresu automatyki i zarządzania energią, m.in. programowalny przekaźnik OPTA oraz jego premierowe zastosowania. Targi były też okazją do świętowania – w tym roku Finder Polska obchodzi 10-lecie działalności!
Cewki SMD trafiają dziś niemal na każdą płytkę drukowaną – pracują w przetwornicach DC/DC, filtrach przeciwzakłóceniowych i obwodach sygnałowych. Mimo to projektanci nierzadko dobierają je „na oko”, kierując...
Cewki SMD trafiają dziś niemal na każdą płytkę drukowaną – pracują w przetwornicach DC/DC, filtrach przeciwzakłóceniowych i obwodach sygnałowych. Mimo to projektanci nierzadko dobierają je „na oko”, kierując się samą indukcyjnością. Tymczasem o poprawnej pracy układu decyduje kilka parametrów naraz, a pominięcie któregokolwiek z nich potrafi zepsuć dopracowany projekt.
Rosnący udział odnawialnych źródeł energii w systemie elektroenergetycznym sprawia, że coraz większego znaczenia nabiera nie tylko sama produkcja energii, ale również jej bezpieczne, przewidywalne i zgodne...
Rosnący udział odnawialnych źródeł energii w systemie elektroenergetycznym sprawia, że coraz większego znaczenia nabiera nie tylko sama produkcja energii, ale również jej bezpieczne, przewidywalne i zgodne z wymaganiami operatorów zarządzanie. Farmy fotowoltaiczne, turbiny wiatrowe, instalacje biogazowe czy układy przemysłowe typu „zero eksport” wymagają dziś rozwiązań, które pozwalają kontrolować parametry pracy źródeł, ograniczać moc oddawaną do sieci oraz zapewniać skuteczną komunikację z systemami...
Na targach w Bielsku-Białej firma Relpol prezentowała nowoczesne urządzenia pomiarowe oraz rozwiązania wspierające zarządzanie energią. Ale stoisko Relpolu cieszyło się dużym zainteresowaniem nie tylko...
Na targach w Bielsku-Białej firma Relpol prezentowała nowoczesne urządzenia pomiarowe oraz rozwiązania wspierające zarządzanie energią. Ale stoisko Relpolu cieszyło się dużym zainteresowaniem nie tylko z powodu oferty produktowej – poza klientami i partnerami biznesowymi chętnie odwiedzali je też... amatorzy tostów i darta.
Polska marka Armac brała udział w 39. edycji targów ENERGETAB w Bielsku-Białej, gdzie promowała swoje najnowsze rozwiązania z zakresu zasilania awaryjnego, w tym zasilacze UPS o mocy do 6 kVA i 10 kVA...
Polska marka Armac brała udział w 39. edycji targów ENERGETAB w Bielsku-Białej, gdzie promowała swoje najnowsze rozwiązania z zakresu zasilania awaryjnego, w tym zasilacze UPS o mocy do 6 kVA i 10 kVA z serii Office On-line PF1 Dust-Free.
Elektrometal S.A. prezentował w Bielsku-Białej m.in. specjalistyczne oprawy oświetleniowe ewakuacyjne i do stref zagrożonych wybuchem. Mimo dość trudnej sytuacji na rynku, stoisko Elektrometalu odwiedziło...
Elektrometal S.A. prezentował w Bielsku-Białej m.in. specjalistyczne oprawy oświetleniowe ewakuacyjne i do stref zagrożonych wybuchem. Mimo dość trudnej sytuacji na rynku, stoisko Elektrometalu odwiedziło bardzo dużo obecnych i nowych klientów.
Bateryjne magazyny energii stanowią efektywne rozwiązanie problemu niezgodności profili generacji i zużycia w obiektach przemysłowych i usługowych. Zwiększają wykorzystanie energii z instalacji fotowoltaicznych...
Bateryjne magazyny energii stanowią efektywne rozwiązanie problemu niezgodności profili generacji i zużycia w obiektach przemysłowych i usługowych. Zwiększają wykorzystanie energii z instalacji fotowoltaicznych do maksymalnego stopnia, ograniczają moc szczytową, istotnie redukują koszty oraz poprawiają stabilność zasilania, bezpieczeństwo i ciągłość produkcji oraz możliwość pracy w trybie zasilania awaryjnego. Dostępne są jako zewnętrzne rozdzielnice lub kontenery dla większych mocy.
Współczesne sieci elektroenergetyczne – zarówno publiczne, jak i przemysłowe – stawiają czoła rosnącym wyzwaniom związanym z jakością energii elektrycznej. Dynamiczny rozwój odnawialnych źródeł energii,...
Współczesne sieci elektroenergetyczne – zarówno publiczne, jak i przemysłowe – stawiają czoła rosnącym wyzwaniom związanym z jakością energii elektrycznej. Dynamiczny rozwój odnawialnych źródeł energii, elektromobilności oraz urządzeń energoelektronicznych powoduje wzrost zjawisk zakłócających, takich jak poziom harmonicznych, asymetria napięć, migotanie światła czy wahania napięcia. W odpowiedzi na te wyzwania firma A. Eberle proponuje stacjonarny analizator PQI-DA Smart – urządzenie, które przeobraża...
Składając nowy komputer, łatwo dać się ponieść emocjom i wydać lwią część budżetu na potężną kartę graficzną czy szybki procesor. Zasilacz? Często ląduje w koszyku na samym końcu, wybierany "po taniości"....
Składając nowy komputer, łatwo dać się ponieść emocjom i wydać lwią część budżetu na potężną kartę graficzną czy szybki procesor. Zasilacz? Często ląduje w koszyku na samym końcu, wybierany "po taniości". To błąd, który w najlepszym razie kończy się nagłymi resetami systemu, a w najgorszym – dosłownym spaleniem drogich podzespołów. Zasilacz to serce całego PC. Zobacz, jak mądrze dobrać jego moc do nowoczesnego sprzętu i na jakie zabezpieczenia zwrócić uwagę, by zyskać pancerne bezpieczeństwo i absolutny...
Powszechna obecność wrażliwych urządzeń elektronicznych we współczesnych instalacjach niskiego napięcia modyfikuje wymagania w zakresie ich ochrony. Podczas gdy zagrożenia wywołane przejściowymi wyładowaniami...
Powszechna obecność wrażliwych urządzeń elektronicznych we współczesnych instalacjach niskiego napięcia modyfikuje wymagania w zakresie ich ochrony. Podczas gdy zagrożenia wywołane przejściowymi wyładowaniami atmosferycznymi są powszechnie uwzględniane w procesach projektowych, poważny problem eksploatacyjny stanowią długotrwałe wzrosty napięcia o częstotliwości sieciowej. Tradycyjne ograniczniki chroniące przed przepięciami atmosferycznymi i łączeniowymi (SPD) okazują się wobec nich nieskuteczne....
Nexans Power Accessories Poland Sp. z o.o. jest cenionym dostawcą prefabrykowanych akcesoriów i osprzętu kablowego niskiego, średniego i wysokiego napięcia. Swoje najlepsze rozwiązania firma zaprezentuje...
Nexans Power Accessories Poland Sp. z o.o. jest cenionym dostawcą prefabrykowanych akcesoriów i osprzętu kablowego niskiego, średniego i wysokiego napięcia. Swoje najlepsze rozwiązania firma zaprezentuje na stoisku G 9 podczas targów ENERGETAB 2026.
Sprawne oświetlenie awaryjne ma zapewnić bezpieczną ewakuację w przypadku zaniku zasilania. Aby system działał prawidłowo w sytuacji zagrożenia, konieczne jest jego regularne sprawdzanie. Taki przegląd...
Sprawne oświetlenie awaryjne ma zapewnić bezpieczną ewakuację w przypadku zaniku zasilania. Aby system działał prawidłowo w sytuacji zagrożenia, konieczne jest jego regularne sprawdzanie. Taki przegląd obejmuje ocenę stanu technicznego instalacji, testy działania oraz weryfikację dokumentacji, dzięki czemu można wykryć usterki, zanim wpłyną na bezpieczeństwo użytkowników obiektu.
Zimowy dzień, temperatura spada poniżej zera, a Ty wchodzisz do apartamentu tuż po wyjeździe gości – w sypialni otwarte na oścież okno i rozgrzany grzejnik. Konsekwencje pojawią się później, gdy zostaniesz...
Zimowy dzień, temperatura spada poniżej zera, a Ty wchodzisz do apartamentu tuż po wyjeździe gości – w sypialni otwarte na oścież okno i rozgrzany grzejnik. Konsekwencje pojawią się później, gdy zostaniesz obciążony rachunkiem za prąd. Możesz oczywiście przypominać o wyłączaniu ogrzewania na czas wietrzenia, dopisać kolejną zasadę do regulaminu czy umieścić wskazówkę przy oknie. Nie każda osoba podczas kilkudniowego pobytu będzie jednak pamiętać o wszystkich zaleceniach gospodarza. A co, gdyby ogrzewanie...
Zapraszamy do hali A, na stoisko nr 10, gdzie będzie można po raz pierwszy poznać najnowsze propozycje Relpol przygotowane z myślą o nowoczesnych instalacjach elektrycznych.
Zapraszamy do hali A, na stoisko nr 10, gdzie będzie można po raz pierwszy poznać najnowsze propozycje Relpol przygotowane z myślą o nowoczesnych instalacjach elektrycznych.
ARMAC to polska marka specjalizująca się w rozwiązaniach służących ochronie i stabilizacji zasilania urządzeń elektrycznych, a jej oferta obejmuje zasilacze awaryjne UPS, akumulatory, moduły bateryjne...
ARMAC to polska marka specjalizująca się w rozwiązaniach służących ochronie i stabilizacji zasilania urządzeń elektrycznych, a jej oferta obejmuje zasilacze awaryjne UPS, akumulatory, moduły bateryjne oraz urządzenia ochrony przeciwprzepięciowej przeznaczone zarówno dla użytkowników domowych, jak i odbiorców biznesowych. Marka koncentruje się na tworzeniu kompatybilnych rozwiązań, z których można budować systemy ochrony energetycznej dostosowane do konkretnych zastosowań.
Informacja o cookies
Klikacjąc "Zgoda" akceptujesz zapisywanie wszystkich danych na twoim urządzeniu. Kliknięcie "Odmowa" oznacza zapisywanie tylko danych niezbędnych do funkcjonowania strony. Administratorem danych jest Grupa Medium sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, ul. Karczewska 18. Dane są przetwarzane w celu zapewnienia funkcjonalności strony, analizy ruchu oraz dostosowania reklam. Masz prawo do wycofania zgody w dowolnym momencie. Dane przetwarzamy w celu realizxacji zamówienia (art. 6 ust. 1 lit. b RODO). Szczegółowe informacje o przetwarzaniu danych znajdziesz w
Polityce prywatności