elektro.info

HOCHIKI i NSC nowe systemy detekcji pożaru w ofercie MIWI URMET

HOCHIKI i NSC nowe systemy detekcji pożaru w ofercie MIWI URMET HOCHIKI i NSC nowe systemy detekcji pożaru w ofercie MIWI URMET

Firma MIWI URMET Sp. z o.o. jest wyłącznym dystrybutorem w Polsce systemów sygnalizacji pożarowej firm Hochiki oraz NSC. Hochiki Corporation to firma założona w 1918r. w Japonii. Jest jednym ze światowych...

Firma MIWI URMET Sp. z o.o. jest wyłącznym dystrybutorem w Polsce systemów sygnalizacji pożarowej firm Hochiki oraz NSC. Hochiki Corporation to firma założona w 1918r. w Japonii. Jest jednym ze światowych liderów w produkcji systemów sygnalizacji pożaru i oświetlenia awaryjnego. Podczas ponad 100 lat działalności firma wprowadziła na światowy rynek szereg innowacyjnych rozwiązań i nowoczesnych technologii, dzięki czemu produkty Hochiki stały się wyznacznikiem wysokiej funkcjonalności oraz najwyższej...

Przenośne drukarki etykiet dla elektryków i instalatorów »

Przenośne drukarki etykiet dla elektryków i instalatorów » Przenośne drukarki etykiet dla elektryków i instalatorów »

Nowy numer eletro.info do czytania!

Nowy numer eletro.info do czytania! Nowy numer eletro.info do czytania!

Wskaźnik oddawania barw Ra (CRI) - czy umożliwia on jednoznaczną ocenę jakości barwnej oświetlenia uzyskiwanego przy użyciu dowolnego rodzaju źródła światła?

Color rendering index Ra (CRI) – does it allow a clear assessment of the ­color quality of any type of light source?

W artykule przedstawiono zestawienie wyników badań pokazujących niejednoznaczności i problemy występujące przy ocenie wskaźnikiem Ra, jakości oddawania barw, współcześnie stosowanych źródeł światła. Rys. redakcja EI

W artykule przedstawiono zestawienie wyników badań pokazujących niejednoznaczności i problemy występujące przy ocenie wskaźnikiem Ra, jakości oddawania barw, współcześnie stosowanych źródeł światła. Rys. redakcja EI

Od czasu opracowania w latach 70. XX wieku, kiedy to większość współcześnie użytkowanych energooszczędnych typów źródeł światła nie była jeszcze znana, ogólny wskaźnik oddawania barw Ra (CRI) stał się najbardziej popularnym parametrem używanym do charakteryzowania jakości barwnej źródeł światła. Handlowa dostępność źródeł typu LED przeznaczonych do oświetlenia ogólnego wnętrz uwidoczniła pewne zagadnienia i problemy związane z tym, że w parze z popularnością stosowania do opisu jakości barwnej danego oświetlenia ogólnego wskaźnika Ra nie szło zrozumienie, co właściwie nim jest opisywane i jaka powinna być interpretacja tej wielkości. Główną przyczyną niejasności w interpretacji wartości Ra (ang. CRI) przez jego użytkowników jest przeważnie brak wiedzy o założeniach, przy których ta wielkość jest wyznaczana.

Zobacz także

Oświetlenie do mieszkania - jakie wybrać?

Oświetlenie do mieszkania - jakie wybrać? Oświetlenie do mieszkania - jakie wybrać?

Oświetlenie mieszkania to bardzo ważna kwestia. Lampy zastępują bowiem światło dzienne i pozwalają na normalne funkcjonowanie w godzinach wieczornych oraz po zmroku. Lampy stanowią nie tylko praktyczny...

Oświetlenie mieszkania to bardzo ważna kwestia. Lampy zastępują bowiem światło dzienne i pozwalają na normalne funkcjonowanie w godzinach wieczornych oraz po zmroku. Lampy stanowią nie tylko praktyczny element w domu czy mieszkaniu, ale również estetyczny. Jak zatem dobrać lampy do pomieszczenia?

Zasady oświetlenia miejsc pracy na zewnątrz

Zasady oświetlenia miejsc pracy na zewnątrz Zasady oświetlenia miejsc pracy na zewnątrz

W artykule opisano kryteria projektowania oświetlenia miejsc pracy na zewnątrz, podano też przykłady wymagań oświetleniowych oraz procedurę weryfikacji projektu oświetlenia. Ujęto również zalecenia wynikające...

W artykule opisano kryteria projektowania oświetlenia miejsc pracy na zewnątrz, podano też przykłady wymagań oświetleniowych oraz procedurę weryfikacji projektu oświetlenia. Ujęto również zalecenia wynikające z dobrej praktyki oświetlania. Dodatkowo podano parametry oświetlenia miejsc pracy na zewnątrz z uwzględnieniem czynników bezpieczeństwa i ochrony. Na końcu umieszczono słownik z kluczowymi pojęciami. Podstawowym źródłem opracowania jest EN 12464-2:2007 Lighting of work places. Part 2: Outdoor...

Użytkowanie energii elektrycznej na placu budowy (część 6.)

Użytkowanie energii elektrycznej na placu budowy (część 6.) Użytkowanie energii elektrycznej na placu budowy (część 6.)

Punkty świetlne na placu budowy powinny być rozmieszczone w sposób zapewniający odczytanie tablic i znaków ostrzegawczych oraz znaków sygnalizacji ruchu na terenie budowy. Słupy z oprawami oświetleniowymi...

Punkty świetlne na placu budowy powinny być rozmieszczone w sposób zapewniający odczytanie tablic i znaków ostrzegawczych oraz znaków sygnalizacji ruchu na terenie budowy. Słupy z oprawami oświetleniowymi należy rozmieszczać wzdłuż krawędzi. Drogi i na skrzyżowaniach – na łukach drogi oświetlonej jednostronnie słupy należy sytuować po zewnętrznej stronie łuku. Oświetlenie elektryczne sttosowane przy pracach prowadzonych wewnątrz zbiorników i w innych zamkniętych przestrzeniach powinno pracować przy...

W artykule:

• Informacja o założeniach miary określania jakości oddawania barw przez źródła światła zawartych w raportach technicznych CIE Międzynarodowej Komisji Oświetleniowej
• Źródła światła współcześnie stosowane do celów oświetleniowych
• Parametry techniczne charakteryzujące jakość promieniowania optycznego emitowanego przez elektryczne źródła światła
• Matematyczna metoda opisu jakości oddawania barw źródeł światła – raport techniczny CIE 13.3-95
• Wnioski

Założenia te zostały opisane przez Międzynarodową Komisję Oświetleniową w raporcie technicznym CIE 13.3 „Method of Measuring and Specifying Colour Rendering Properties of Light Sources”, w 1995 roku.

Raport ten wskazuje na rodzaje źródeł światła, dla których można wyznaczać ich jakość barwną metodą Ra.

Uwzględniając wszystkie zalecenia wskaźnik oddawania barw Ra (CRI) jest miarą użyteczną dla źródeł opisanych w dokumencie CIE, co potwierdziły również wyniki badań przedstawione w niniejszym artykule. Prezentuje on dane wskazujące na użyteczność stosowania wartości ogólnego wskaźnika oddawania barw Ra na potrzeby konkretnych źródeł światła i wykazuje brak możliwości adaptacji tej metody do określania jakości barwnej światła białego emitowanego przez źródła LED zbudowane na bazie mieszania barwnych promieniowań.

W artykule przedstawiono również informacje, iż Międzynarodowa Komisja Oświetleniowa w dokumencie CIE 177:2007 „Colour Rendering of White LED Light Sources” pokazała istnienie potrzeby opracowania i wprowadzenia do powszechnego stosowania nowej miary określania jakości oddawania barw przez źródła światła. CIE wskazało, że istotnym jest, aby ta nowa miara zawierała więcej informacji o kierunku zachodzących zmian barwy oraz że powinna być ona uniwersalna dla wszystkich źródeł światła znanych współcześnie.

Na tak przedstawione wyzwanie metrologiczne w 2015 roku amerykańskie Illuminating Engineering Society zaproponowało nową miarę określania jakości oddawania barw źródeł światła, oznaczoną jako IES TM-30-15. Używa ona dwóch liczb jako wskaźników oceny oddawania barw – wierności barwy oraz jej nasycenia. Została ona obecnie wprowadzona do użytkowania na terenie USA jako dodatkowy, niezależny od wskaźnika Ra, parametr jakościowy oceny parametrów źródeł światła.

Źródła światła współcześnie stosowane do celów oświetleniowych

Człowiek ma możliwość wzrokowej percepcji obiektów znajdujących się w jego otoczeniu jedynie wtedy, gdy występuje różnica w jaskrawości (luminancji) lub barwie pomiędzy danym obiektem a tłem, na którym jest on obserwowany.

W związku z tym od zarania dziejów, poprzez używanie sztucznych źródeł światła, ludzkość stara się rozświetlać zapadające po zmroku ciemności. Do celów oświetleniowych stosowane są różnorodne typy elektrycznych źródeł światła (rys. 1.), a współcześnie coraz większą popularnością cieszą się energooszczędne rozwiązania oświetleniowe, np. typu LED.

b wskaznik oddawania barw rys1

Rys. 1. Klasyfikacja elektrycznych źródeł światła; rys. I. Fryc, J. Kowalska

Odczuwane przez człowieka wrażenie barwy lub jaskrawości powstaje w wyniku współdziałania mózgu i wzroku. Percepcja światła możliwa jest dzięki temu, że na siatkówce ludzkiego oka znajdują się receptory jaskrawości zwane pręcikami oraz receptory barwy – czopki. Pełne rozróżnianie barw jest możliwe wtedy, kiedy na siatkówce ludzkiego oka luminancja L jest wyższa od 3,5 cd/m2. Wtedy mamy do czynienia z widzeniem czopkowym (fotopowym) i dla tego rodzaju widzenia definiowane są normy dotyczące parametrów oświetlenia.

Energia padającego fotonu determinuje w procesie widzenia chromatyczność (inaczej barwę), którą dalej rozpatruje się jako odcień i nasycenie. Natomiast ilość padających fotonów związana jest z jaskrawością (luminancją) światła.

Psychofizjologiczna zdolność człowieka do identyfikowania barw jest oparta na rozróżnianiu trzech atrybutów barwy: odcienia, nasycenia i jasności, które w znacznej mierze zależą od parametrów źródeł światła używanych do oświetlenia.

Biorąc pod uwagę specyfikę działania ludzkiego wzroku, należy oczekiwać, że w zależności od rodzaju źródła światła można kreować w danym otoczeniu warunki oświetleniowe mniej lub bardziej sprzyjające komfortowi widzenia – w tym rozróżnianiu barw. W związku z czym z punktu widzenia użytkowników istotnym zagadnieniem jest możliwość jednoznacznej oceny jakości danego oświetlenia. Może być ona między innymi opisana przy użyciu wielkości fotometrycznych oraz kolorymetrycznych charakteryzujących źródła światła.

Parametry techniczne charakteryzujące jakość promieniowania optycznego emitowanego przez elektryczne źródła światła

Współcześnie do typowych parametrów charakteryzujących jakość elektrycznych źródeł światła emitujących promieniowanie o barwie białej zalicza się:

  • względny rozkład widmowy emitowanego promieniowania, np. mocy promienistej P(λ),
  • strumień świetlny Φ,
  • temperaturę barwową najbliższą Tb,
  • światłość I,
  • skuteczność świetlną η,
  • współrzędne trójchromatyczne barwowe, np. w układzie x, y CIE 1931,
  • ogólny wskaźnik oddawania barw Ra (CRI).

Większość wymienionych parametrów charakteryzujących źródła światła jest powszechnie znana, a ich interpretacja nie sprawia trudności. Jednak przy wyznaczaniu i podawaniu wartości ogólnego wskaźnika oddawania barw Ra, mimo że stosowany jest on popularnie do charakteryzowania jakości źródeł światła, nie wszyscy zdają sobie sprawę, jak prawidłowo należy interpretować tę wielkość i co właściwie jest opisywane za pomocą tego wskaźnika. Dlatego też warto poszukiwać odpowiedzi na pytanie, czy wskaźnik oddawania barw Ra (CRI) umożliwia jednoznaczną ocenę jakości barwnej oświetlenia uzyskiwanego przy użyciu dowolnego rodzaju źródła światła?

Na przełomie lat 40. i 50. XX wieku rozpoczęto prace zmierzające do liczbowego określenia jakości wrażenia barwnego powstającego podczas oglądania oświetlanego obiektu. Potrzeba liczbowego opisania tego efektu wynikała z zaobserwowanego faktu, że przy oświetlaniu przedmiotów barwnych świetlówkami emitującymi światło o takiej samej barwie (charakteryzującymi się taką samą wartością temperatury barwowej najbliższej Tb), ludzie, którzy te przedmioty obserwowali, wskazywali na odczuwanie różnicy we wrażeniu barwnym, które odbierali. Efekt ten miał miejsce mimo oglądania tych przedmiotów w tych samych warunkach oświetleniowych, tj. przy tej samej wartości luminancji oraz przy zachowaniu stałej geometrii obserwacji.

Jedynym parametrem, którym te badane źródła światła różniły się między sobą, był rozkład widmowy emitowanej przez nie mocy promienistej.

W 1955 roku Międzynarodowa Komisja Oświetleniowa CIE powołała Komisję Techniczną, której celem było stworzenie metod pomiarowych umożliwiających określenie oddawania barw źródeł światła. W efekcie prac tej Komisji opublikowany został w 1965 roku dokument CIE 13-1965. Dokument ten rekomendował, do oceny oddawania barw przez źródła światła, metodę próbek testowych.

Na podstawie porównania barwy próbek testowych oświetlonych raz wzorcowym, a następnie badanym źródłem światła określano wartość wskaźnika oddawania barw badanego źródła światła Ra (CRI). Ustalono, że wskaźnik ten będzie wyrażony liczbą z przedziału od 0 do 100.

Druga edycja dokumentu CIE 13 została opublikowana w 1974 roku. Zawierała ona informacje, że przy obliczaniu wartości ogólnego wskaźnika oddawania barw Ra (CRI) należy uwzględniać adaptacyjną korekcję różnic barwnych (adaptacja chromatyczna von Kries) oraz należy dopasować położenie punktu chromatyczności źródła wzorcowego do źródła badanego.

Po 20 latach od publikacji CIE 13.2 stwierdzono, że terminologia używana w technice świetlnej uległa zmianie i postanowiono rozpocząć prace nad nową edycją dokumentu CIE, poświęconego zagadnieniu oddawania barw źródeł świtała, nie zmieniając metody obliczeń ogólnego wskaźnika Ra (CRI) [1].

W związku z zaobserwowanym dynamicznym rozwojem typów oraz powstawania nowatorskich konstrukcji źródeł światła, w 1995 roku CIE przedstawiła raport techniczny 13.3‑95, w którym wskazała źródła światła, dla których oddawanie barw można określać metodą Ra (CRI). Wymieniono źródła żarowe, świetlówki liniowe, świetlówki kompaktowe oraz inne typy lamp wyładowczych, wykluczając źródła o dominującym monochromatycznym promieniowaniu, np. niskoprężne lampy sodowe.

Ponadto w dokumencie tym CIE wskazuje, że w metodzie obliczania wskaźnika Ra nie został uwzględniony kierunek zmian barwnych. Jako przykład przytoczono informację o możliwości zaistnienia sytuacji, w której dwa źródła światła charakteryzujące się taką samą temperaturą barwową Tb oraz wskaźnikiem oddawania barw, np. Ri = 95, będą inaczej oddawać barwę konkretnej oświetlanej barwnej próbki testowej. Spowodowane to będzie innym kierunkiem zmiany barwy (przeciwnie skierowane wektory przesunięć barwnych w przestrzeni barw) jeden w kierunku fioletu, a drugi w kierunku zieleni.

Jako że LED-owe źródła światła do ogólnych celów oświetleniowych zaczęto stosować dopiero od roku 2000, to w dokument CIE z 1995 roku nie odnosił się w żaden sposób do tego rodzaju lamp.

Matematyczna metoda opisu jakości oddawania barw źródeł światła – raport techniczny CIE 13.3-95

b wskaznik oddawania barw rys2

Rys. 2. Wizualizacja wyglądu próbek barwnych używanych do określania wartości ogólnego wskaźnika oddawania barw metodą opisaną w dokumencie CIE CRI 13.3-1995; rys. I. Fryc, J. Kowalska

Do obliczeń wskaźnika oddawania barw metodą CIE 13.3-95 użyto 14 próbek barwnych wybranych z atlasu Munsella (rys. 2.), oświetlanych raz badanym, a raz wzorcowym źródłem światła. Wskazano, że źródło wzorcowe powinno charakteryzować się takim samym (lub bliskim) położeniem punktu chromatyczności (uk, vk) jak źródło badane (ur, vr). Przyjęto, że różnica ΔC w położeniu punktu chromatyczności (zal. 1) tych dwóch źródeł nie może być większa od wartości 5,4·10–3.

b wskaznik oddawania barw wz1

Wzór 1

Jako źródło wzorcowe dla badanych źródeł światła charakteryzujących się temperaturą barwową najbliższą Tb poniżej 5000K zarekomendowano promiennik Plancka. Ustalono również, że dla źródeł światła, które charakteryzują się Tb wyższą niż 5000K, źródłem wzorcowym powinno być światło dzienne o temperaturze barwowej wynoszącej 6500K.

W związku z trudnościami w fizycznej realizacji takiego typu oświetlenia zalecono, aby promieniowanie to było opisane modelem matematycznym iluminatu D65. Wskazano też, że dla szczególnych przypadków można przyjąć jako źródło wzorcowe inne standardowe iluminanty CIE.

Algorytm wyznaczania wartości ogólnego wskaźnika oddawania barw Ra (CRI) został przez Międzynarodową Komisję Oświetleniową CIE zdefiniowany następująco:

1. dla każdej próbki oświetlanej źródłem wzorcowym i źródłem badanym obliczane są wartości trójchromatyczne X, Y, Z w układzie barw CIE 1931,

2. następnie wartości te przekształcane są na odpowiadające im wartości w przestrzeni CIE UCS 1960 (u, v),

3. oraz poddawane są one adaptacji chromatycznej von Kries,

4. różnice barw ΔE, w przestrzeni barw CIE UWV 1964, obliczane są z zależności 2:

b wskaznik oddawania barw wz2

Wzór 2

5. dla wszystkich próbek wyznaczany jest cząstkowy wskaźnik oddawania barw Ri (zal. 3):

b wskaznik oddawania barw wz3

Wzór 3

6. na podstawie wartości Ri dla pierwszych 8 próbek wyznaczana jest, używana obecnie jako miara oceny jakości oddawania barw źródeł światła, wartość ogólnego wskaźnika oddawania barw Ra (zal. 4):

b wskaznik oddawania barw wz4

Wzór 4

Wartość ogólnego wskaźnika oddawania barw Ra (CRI) została wyskalowana współczynnikiem 4,6 (zal. 3), tak aby wartość Ra równa 50 odpowiadała efektowi oświetleniowemu (rys. 3.) uzyskanemu przy użytkowaniu ciepłobiałej świetlówki typu F4 odniesionej do źródła żarowego jako wzorca. Ustalono też, że Ra o wartości 100 reprezentuje identyczne oddawanie barw między źródłem badanym a źródłem wzorcowym.

b wskaznik oddawania barw rys3

Rys. 3. Wizualizacja umożliwiająca porównanie różnic w wyglądzie testowych próbek barwnych oświetlanych wzorcowym źródłem światła oraz iluminantem CIE F4 o Ra = 50 (świetlówka o znormalizowanym wzorcowym rozkładzie widmowym); rys. I. Fryc, J. Kowalska

Według raportu CIE praktyczne doświadczenia i wiedza na temat punktów charakterystycznych wartości Ra określiły, że pięciostopniowe różnice w wartości wskaźnika odpowiadają zauważalnej zmianie barwy u człowieka.

Publikacja CIE 13.3-95 zaleca również, aby w nawiasie za obliczoną wartością wskaźnika oddawania barw podawać informację o tym, jakie źródło wzorcowe zastosowano do jego obliczenia. W związku z czym prawidłowo opisana wartość wyliczonego ogólnego wskaźnika oddawania barw, przy źródle odniesienia w postaci iluminantu D65, powinna wyglądać następująco Ra = 70 (D65) [1].

W praktyce oświetleniowej przyjęto tym parametrem charakteryzować jakość danej instalacji. Ustalono, że bardzo dobre warunki do oddawania barw panują wtedy, gdy Ra oświetlenia leży w granicach pomiędzy 100 a 85. Źródła o Ra poniżej 50 nie nadają się do ogólnych celów oświetleniowych.

Współcześnie dla źródeł świetlówkowych wskaźnik oddawania barw oraz temperatura barwowa są podawane w postaci trzycyfrowego kodu. Pierwsza cyfra określa wartość Ra, a dwie pozostałe determinuje wartość Tc.

Przykładowo, opis 840 oznacza, że świetlówka charakteryzuje się temperaturą barwową 4000K, a jej wskaźnik oddawania barw zawiera się w przedziale pomiędzy 80 a 89.

Lampy rtęciowe zawierające luminofor mają wskaźnik oddawania barw zawierający się w zakresie pomiędzy 40 a 69, natomiast ich unowocześniona konstrukcja zawierająca halogenki (lampy metalohalogenkowe) charakteryzuje się wysoką wartością ogólnego wskaźnika Ra, która zawiera się pomiędzy 70 a 95.

Zgodnie z rekomendacjami CIE wskaźnik oddawania barw dla lamp sodowych nie powinien być w ogóle określany ze względu na monochromatyczny charakter ich świecenia.

Metoda obliczeń wskaźnika oddawania barw metodą Ra (CRI), a źródła światła charakteryzujące się dowolnym rozkładem widmowym promieniowania

W ostatnich dwóch dekadach nastąpił dynamiczny rozwój technologiczny (a właściwie rewolucja) w dziedzinie dostępnych handlowo i stosowanych rodzajów źródeł światła. Niestety rozwój ten nie spowodował prowadzenia równoległych prac badawczych w dziedzinie parametryzacji i określania ich jakości.

Producenci nowoczesnych lamp rozszerzyli stosowanie metody CIE 13.3-1995 na wszystkie źródła światła, nie zważając na to, iż w dokumencie CIE 13.3-95 podano jednoznacznie, do jakiego rodzaju źródeł światła ta metoda ma zastosowanie. Metoda obliczeń wartości wskaźnika oddawania barw Ra (CIE) nie przewidywała występowania źródeł światła o dowolnym rozkładzie widmowym. Została ona wprowadzona dla źródeł świetlówkowych, żarowych i wyładowczych, z wyłączeniem źródeł o dominującym monochromatycznym promieniowaniu.

Wskaźnik oddawania barw CIE Ra jest miarą porównawczą, czyli mając daną próbkę barwną oświetloną światłem wzorcowym porównujemy ją z tą samą próbką oświetloną światłem badanym.

Jeżeli te dwie próbki wyglądają identycznie, wskaźnik oddawania barw cząstkowy Ri zostaje określony jako 100.

Jeżeli próbka barwna wygląda inaczej (jest bardziej lub mniej nasycona, ciemniejsza lub jaśniejsza lub nastąpiła zmiana w wyglądzie tonu barwy), wskaźnik Ri jest określany liczbą mniejszą niż 100.

Wskaźnik oddawania barw nie zawiera informacji o kierunku zmiany barwy, a jedynie zaznacza że taka zmiana zaszła [2].

Można domniemywać, iż w przypadku źródeł światła o innym niż znane wcześniej charakterze rozkładu widmowego metoda ta może, ale nie musi powodować trudności w interpretacji otrzymanych wyników liczbowych. W celu wyjaśnienia tego zagadnienia przeprowadzone zostały przedstawione w niniejszym artykule obliczenia numeryczne.

b wskaznik oddawania barw rys4

Rys. 4. Porównanie rozkładów widmowych źródeł świetlówkowych o podobnej wartości temperatury barwowej najbliższej Tb, a różniących się wartością ogólnego wskaźnika oddawania barw Ra; rys. I. Fryc, J. Kowalska

W badaniach użyto cztery świetlówki emitujące promieniowanie o różniącym się rozkładzie widmowym (rys. 4.), charakteryzujące się zbliżonymi wartościami temperatury barwowej najbliższej Tb. Następnie wyznaczono dla nich wartości szczegółowych wskaźników oddawania barw oraz ogólnego Ra (rys. 5.).

Porównując dwa pierwsze źródła światła i wzorzec, można zauważyć wyraźne wizualne różnice w oddawaniu barwy próbki opisanej wskaźnikiem cząstkowym R3. Natomiast oddawanie barw przy oświetlaniu testowych próbek promieniowaniem pochodzącym z dwóch ostatnich źródeł światła jest bardzo zbliżone i nie jest ono możliwe do zauważenia przez układ wzrokowy człowieka (rys. 5.). W związku z czym posiadając jedynie informacje o wartości ogólnego wskaźnika oddawania barw Ra potencjalni użytkownicy nie będą w stanie przewidzieć, jak dane źródło światła będzie oddawało barwy mocno nasycone (np. próbek dodatkowych). Dlatego w metodzie tej CIE określiło wyznaczenie ogólnego wskaźnika z pierwszych 8 próbek, a kolejne 6 próbek miało być określane oddzielnie.

b wskaznik oddawania barw rys5

Rys. 5. Wizualne porównanie wyglądu barwnego próbek testowych oświetlanych światłem wzorcowym oraz źródłami świetlówkowymi charakteryzującymi się różnymi wartościami ogólnego wskaźnika oddawania barw Ra i zbliżoną wartością temperatury barwowej najbliższej Tb; rys. I. Fryc, J. Kowalska

b wskaznik oddawania barw rys6

Rys. 6. Porównanie rozkładów widmowych źródeł świetlówkowych charakteryzujących się podobną wartością ogólnego wskaźnika oddawania barw Ra, ale różniących się miedzy sobą wartością temperatury barwowej Tba; rys. I. Fryc, J. Kowalska

W rzeczywistości zdarza się, że producenci podają tylko jeden ze wskaźników cząstkowych – wskaźnik oddawania próbki czerwonej R9 – lekceważąc zalecenia CIE.

Następnym eksperymentem, którego wyniki zaprezentowano w niniejszej pracy, była analiza jakości barwnej światła emitowanego przez pięć źródeł świetlówkowych charakteryzujących się taką samą wartością ogólnego wskaźnika oddawania barw Ra, ale o różniących się między sobą wartościami temperatury barwowej najbliższej Tb i rozkładem widmowym (rys. 6.).

Porównując wygląd oświetlanych próbek testowych (rys. 7.) możemy zauważyć znaczne różnice w wyglądzie barwy w przypadku wszystkich próbek testowych.

b wskaznik oddawania barw rys7

Rys. 7. Wizualne porównanie wyglądu barwnego próbek testowych oświetlanych światłem świetlówek charakteryzujących się podobną wartością ogólnego wskaźnika oddawania barw Ra, ale różniących się miedzy sobą wartością temperatury barwowej Tb; rys. I. Fryc, J. Kowalska

Z eksperymentu tego wynika wniosek, iż porównywanie wartości Ra źródeł światła charakteryzujących się różnymi wartościami temperatur barwowych Tb jest nieracjonalne. Źródła te podczas obliczeń, zgodnie z zaleceniami CIE, dotyczących wyboru iluminantu wzorcowego, są porównane do odmiennych w rozkładzie widmowym źródeł wzorcowych, więc mimo posiadania wskaźnika Ra na tym samym poziomie, będą one inaczej oddawać barwy przedmiotów nimi oświetlanych. Ignorowanie lub wręcz niedostrzeganie tego faktu jest częstym błędem popełnianym przy interpretacji wskaźnika oddawania barw Ra (CRI).

Wśród użytkowników i projektantów oświetlenia często panuje niczym nieuzasadnione przekonanie, że różniące się wartościami temperatury barwowej Tb źródła światła, o ile charakteryzują się taką samą lub podobną wartością Ra, będą oddawały barwy identycznie. O tym, że takie myślenie jest nieuprawnione, przekonać powinny dane przedstawione na rys. 7.

Przykład przedstawiony na rys. 7. pokazuje, iż operowanie wskaźnikiem Ra nie powinno sprowadzać się jedynie do przedstawienia jego wartości liczbowej. Zawsze powinno się też brać pod uwagę inne parametry charakteryzujące dane źródło światła, np. wartość temperatury barwowej, i dopiero na tej podstawie można mówić o jakości danego oświetlenia.

Pojawienie się na rynku oświetleniowym źródeł elektroluminescencyjnych typu LED pokazało zarówno projektantom oświetlenia, jak i nieprofesjonalnym jego użytkownikom wiele niejednoznaczności i wręcz problemów, jakie wynikają ze stosowania metody CIE 13.3 do określania parametrem Ra jakości barwnej wszystkich rodzajów źródeł światła [3].

W źródłach typu LED światło białe możemy uzyskiwać na dwa sposoby:

  • mieszając promieniowania monochromatyczne (trzech lub większej liczby diod), np. diody czerwonej (R), zielonej (G) i niebieskiej (B), a niekiedy dodatkowo pomarańczowej (A) lub białej (W),
  • lub też nakładając luminofor na diodę (czip) emitujący promieniowanie monochromatyczne barwy niebieskiej lub promieniowanie z zakresu UV [4].

Pierwsza z wymienionych metod uzyskiwania światła białego, powoduje, iż rozkład widmowy światła otrzymywanego w ten sposób charakteryzuje się promieniowaniem o wyraźnie widocznych trzech wzmocnieniach.

Poprzez regulację położenia i wzmocnienia tych trzech pików można optymalizować wartości ogólnego wskaźnika oddawania barw Ra (CRI) do wymaganych w zaleceniach oświetleniowych, pomimo iż wizualnie źródło to będzie oceniane przez użytkowników jako niekomfortowe.

b wskaznik oddawania barw rys08

Rys. 8. Rozkłady widmowe źródeł RGB LED o takiej samej wartości temperatury barwowej najbliższej Tb i ogólnego wskaźnika oddawania barw Ra; rys. I. Fryc, J. Kowalska

W momencie powstawania metody CIE 13.3-95 źródła światła tego typu nie były używane w oświetleniu, dlatego metoda ta nie przewiduje korekcji tego rodzaju wyników.

Możliwość zaprojektowania źródeł LED różniących się rozkładem widmowym (rys. 8.), a charakteryzujących się taką samą wartością ogólnego wskaźnika oddawania barw Ra i taką samą wartością temperatury barwowej najbliższej Tb, spowodowała spore zamieszanie w technice oświetlenia.

Pojawienie się na rynku źródeł światła charakteryzujących się takimi samymi wartościami parametrów katalogowych, a jednak w efekcie swego działania zupełnie inaczej oddających barwy przedmiotów oświetlanych (rys. 9.), stało się problemem nie tylko dla projektantów oświetlenia.

Rys. 9. zawiera zestawienie przeprowadzone dla siedmiu źródeł światła LED i obrazuje, z jak dużymi różnicami odbieranej barwy próbek testowych można mieć do czynienia, przy zachowaniu tej samej wartości Tb wynoszącej 3300K i Ra na poziomie 67, 80 oraz 90.

Dodatkowym ukazanym na tym rysunku paradoksem jest fakt, że źródło LED o Ra wynoszącym 59 lepiej oddaje barwy niż źródło z Ra na poziomie 80 czy nawet 90.

Porównując efekty oświetleniowe uzyskane przy użyciu źródeł światła charakteryzujących się taką samą wartością temperatury barwowej najbliższej Tb oraz taką samą wartością ogólnego wskaźnika oddawania barw Ra (CRI) można zauważyć, że wygląd wszystkich oświetlanych próbek testowych różni się między sobą.

b wskaznik oddawania barw rys9

Rys. 9. Próbki barwne oświetlone źródłami RGB LED o takiej samej temperaturze barwowej; rys. I. Fryc, J. Kowalska

Rys. 10. oraz rys. 11. unaoczniają, iż różnice wizualne pomiędzy efektem uzyskanym przy oświetleniu światłem wzorcowym a źródłami badanymi są względem siebie odwrotne. Inaczej mówiąc, jeżeli dla jednego źródła światła saturacja próbki pierwszej się zwiększyła, to dla drugiego uległa ona zmniejszeniu.

b wskaznik oddawania barw rys10

Rys. 10. Wizualne różnice w barwie testowych próbek podstawowych oświetlanych wzorcowym źródłem światła oraz dwoma różnymi źródłami typu LED RGB, charakteryzującymi się taką samą wartością temperatury barwowej najbliższą Tb = 3300K i ogólnego wskaźnika oddawania barw Ra = 67; rys. I. Fryc, J. Kowalska

b wskaznik oddawania barw rys11

Rys. 11. Wizualne różnice w barwie testowych próbek dodatkowych oświetlanych wzorcowym źródłem światła oraz dwoma różnymi źródłami typu LED RGB, ale charakteryzującymi się taką samą wartością temperatury barwowej najbliższej Tb = 3300K i ogólnego wskaźnika oddawania barw Ra = 67; rys. I. Fryc, J. Kowalska

Oczywiście taki efekt wizualny nie musi być normą. Wystarczy, że suma wartości różnic barwnych dla wszystkich 8 barwnych testowych próbek podstawowych będzie taka sama dla różnych źródeł światła, to wartość ogólnego wskaźnika oddawania barw Ra (CRI) tych źródeł przyjmie taką samą wartość.

W przypadku charakteryzowania ogólnym wskaźnikiem Ra (CRI) jakości światła emitowanego przez diody LED wykonane w technologii luminoforu konwertującego promieniowanie niebieskiego czipu LED na światło białe, system oceny funkcjonuje poprawnie (rys. 12.). Wizualizacja przedstawiona na rys. 12. wskazuje, iż jest spełniona zależność, że mniejsza wartość ogólnego wskaźnika oddawania barw Ra (CRI) oznacza gorszą wizualną jego jakość. Oczywiście pod warunkiem spełnienia zaleceń dotyczących porównywania źródeł światła o takiej samej lub zbliżonej wartości temperatury barwowej Tb i odnoszonych do tego samego źródła wzorcowego (żarówka albo rozkład D65).

b wskaznik oddawania barw rys12

Rys. 12. Wizualne różnice w barwie testowych próbek barwnych przy oświetlaniu ich źródłami światła LED, w których światło białe pozyskiwane jest z użyciem niebieskiego czipu LED i luminoforu; rys. I. Fryc, J. Kowalska

Brak niedogodności zanotowanych dla LED-ów typu RGB (czy nawet RGBA tj. czerwona, zielona, niebieska, pomarańczowa) lub RGBW, tj. czerwona, zielona, niebieska, biała) wynika z tego, iż rozkład widmowy LED-a z luminoforem ma charakter ciągły. Czyli że światło emitowane przez tego rodzaju LED-y nie ma szansy, w celu poprawy wartości liczbowej ogólnego wskaźnika oddawania barw, być celowo wzmacniane dla niektórych wybranych długości fali.

Wnioski

Badania, których wyniki zaprezentowano w niniejszym artykule, potwierdzają, że dla podanych w dokumencie CIE 13.3-95 typów źródeł światła określanie ich jakości oddawania barw wskaźnikiem Ra (CRI) ma w pełni uzasadnienie. Ponadto przedstawione badania wykazały również brak możliwości adaptacji tej metody do określania jakości oddawania barw źródeł LED emitujących promieniowanie barwy białej uzyskiwane na bazie mieszania świateł monochromatycznych.

Wyniki te nie powinny być zaskoczeniem ani jakąkolwiek rewelacją, są one bardziej konsekwencją faktu, iż Międzynarodowa Komisja Oświetleniowa CIE w swoim dokumencie 13.3-95 nigdy nie rekomendowała stosowania tej metody do charakteryzowania źródeł światła typu LED. Co więcej, w dokumencie CIE 13.3-95 jasno został określony zakres stosowania tej metody i źródła światła, których ona dotyczy.

Innym problemem jest fakt, iż wskaźnik ten jest określany jako liczba względna, zależna od parametrów świetlnych wzorca przyjętego jako wielkość odniesienia.

Należy pamiętać, że wzorcem odniesienia może być zarówno iluminat D65 (światło dzienne), jak i promiennik Plancka (promiennik temperaturowy) o temperaturze barwowej wynoszącej 3000K, czyli dwa źródła światła o zupełnie innym rozkładzie widmowym.

Oba te źródła są odniesieniem dla wartości ogólnego wskaźnika oddawania barw Ra = 100, a zestawiając je koło siebie, widzimy dwie zupełnie inaczej wyglądające barwnie sceny świetlne. Dlatego tak ważne jest, aby przy porównaniu jakości konkretnych lamp, brać jedynie pod uwagę źródła charakteryzujące się taką samą lub zbliżoną wartością temperatury barwowej najbliższej Tb.

Mając na uwadze dyskusyjność stosowania metody określania wartością ogólnego wskaźnika oddawania barw Ra jakości wszystkich rodzajów źródeł światła Międzynarodowa Komisja Oświetleniowa w 2007 roku w dokumencie CIE 177 „Colour Rendering of White LED Light Sources” [5] wskazała na potrzebę opracowania nowej miary określania oddawania barw przez źródła światła. Ustalono, że nowa miara powinna zawierać więcej informacji o kierunku zmiany barwy niż współcześnie używana i musi być ona uniwersalna dla wszystkich znanych współcześnie źródeł światła.

W odpowiedzi na tak postawiony problem, w 2015 roku Illuminating Engineering Society USA zaproponowało nową miarę oceny oddawania barw IES TM‑30‑15, która opiera się na dwóch wskaźnikach – wierności barwy i jej nasycenia. Miara ta została wprowadzona do użytku na terenie USA jako dodatkowa do wartości ogólnego wskaźnika oddawania barw Ra (CIE) [6].

Literatura

  1. Publikacja CIE 13.3-1995 Method of Measuring and Specifying Colour Rendering Properties of  Light Sources
  2. Fryc I., Fryc J., Wąsowski K., Rozważania o jakości oddawania barw źródeł światła, wyrażanej wskaźnikiem Ra (CRI), uwzględniające fizjologię widzenia oraz zagadnienia techniczno-prawne, Przegląd Elektrotechniczny, 92 (2016), nr. 2, 218-223
  3. Houser K., Mossman M., Smet K., Whitehead L., Tutorial: Color Rendering and Its Applications in Lighting, Leukos, 12:7-26, 2016
  4. Wiśniewski A.: Elektryczne Źródła Światła, Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej, Warszawa, 2010
  5. Publikacja CIE 177:2007 Colour Rendering of White LED Light Sources
  6. Royer M.P., IES TM-30-15 Is Approved-Now What?, Leukos, 12:3-5, 2016

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!

Galeria zdjęć

Tytuł
przejdź do galerii

Komentarze

Najnowsze produkty i technologie

Słyszysz fotowoltaika, myślisz FllexiPower Group

Słyszysz fotowoltaika, myślisz FllexiPower Group Słyszysz fotowoltaika, myślisz FllexiPower Group

Odnawialne źródła energii to ich chleb powszedni. Firma FlexiPower Group działa na rynku od 2007 roku i w tym czasie wykonała już ponad 25 tys. instalacji fotowoltaicznych, 45 tys. instalacji solarnych...

Odnawialne źródła energii to ich chleb powszedni. Firma FlexiPower Group działa na rynku od 2007 roku i w tym czasie wykonała już ponad 25 tys. instalacji fotowoltaicznych, 45 tys. instalacji solarnych i prawie 5 tys. montaży pomp ciepła. W branży stawia na nowoczesne technologie i stały rozwój.

Nowa marka w branży PV

Nowa marka w branży PV Nowa marka w branży PV

Wyposażenie wnętrz i fotowoltaika - na ten mariaż zdecydowąła się firma RUCKZUCK, która stworzyła markę AS ENERGY i ambitnie wkracza w branżę PV. O szczegółach mówi Prezes Zarządu Anna Górecka.

Wyposażenie wnętrz i fotowoltaika - na ten mariaż zdecydowąła się firma RUCKZUCK, która stworzyła markę AS ENERGY i ambitnie wkracza w branżę PV. O szczegółach mówi Prezes Zarządu Anna Górecka.

Motopompy – jaki sprzęt warto wybrać i na co zwrócić uwagę?

Motopompy – jaki sprzęt warto wybrać i na co zwrócić uwagę? Motopompy – jaki sprzęt warto wybrać i na co zwrócić uwagę?

Motopompy to urządzenia stanowiące zespół silnika spalinowego z pompą do przepompowywania, pompowania lub wypompowywania różnego rodzaju cieczy – od wody czystej, przez brudną, szlam, aż po środki chemiczne....

Motopompy to urządzenia stanowiące zespół silnika spalinowego z pompą do przepompowywania, pompowania lub wypompowywania różnego rodzaju cieczy – od wody czystej, przez brudną, szlam, aż po środki chemiczne. Sprawdź, jak prawidłowo wybrać motopompę.

Wybieramy najlepsze oczyszczacze powietrza Sharp

Wybieramy najlepsze oczyszczacze powietrza Sharp Wybieramy najlepsze oczyszczacze powietrza Sharp

Ilość oczyszczaczy powietrza na rynku stale rośnie, a wraz z nią pojawiają się nowi producenci oraz wymyślne funkcjonalności. Obecnie możemy kupić oczyszczacz odpowiednio dostosowany do potrzeb użytkownika...

Ilość oczyszczaczy powietrza na rynku stale rośnie, a wraz z nią pojawiają się nowi producenci oraz wymyślne funkcjonalności. Obecnie możemy kupić oczyszczacz odpowiednio dostosowany do potrzeb użytkownika np. zmagającego się z alergią na pyłki, kurz czy borykającego się ze skutkami ubocznymi suchego powietrza. Często zapominamy jednak, że najważniejszym elementem oczyszczaczy jest to, aby oczyszczać – nie tylko z alergenów, ale przede wszystkim zanieczyszczeń powietrza (PM2.5 i PM10). Renomą cieszą...

Dom bliźniak, czy warto zainwestować?

Dom bliźniak, czy warto zainwestować? Dom bliźniak, czy warto zainwestować?

Własny domek wybudowany według konkretnego projektu, który przypadł nam do gustu, to niewątpliwie powód do radości i często zrealizowanie życiowych planów. Dlatego warto przemyśleć wszystkie decyzje, które...

Własny domek wybudowany według konkretnego projektu, który przypadł nam do gustu, to niewątpliwie powód do radości i często zrealizowanie życiowych planów. Dlatego warto przemyśleć wszystkie decyzje, które wiążą się z budową domu. Często dobrym rozwiązaniem okazuje się zabudowa bliźniacza i kupno projektu domu bliźniaczego.

HOCHIKI i NSC nowe systemy detekcji pożaru w ofercie MIWI URMET

HOCHIKI i NSC nowe systemy detekcji pożaru w ofercie MIWI URMET HOCHIKI i NSC nowe systemy detekcji pożaru w ofercie MIWI URMET

Firma MIWI URMET Sp. z o.o. jest wyłącznym dystrybutorem w Polsce systemów sygnalizacji pożarowej firm Hochiki oraz NSC. Hochiki Corporation to firma założona w 1918r. w Japonii. Jest jednym ze światowych...

Firma MIWI URMET Sp. z o.o. jest wyłącznym dystrybutorem w Polsce systemów sygnalizacji pożarowej firm Hochiki oraz NSC. Hochiki Corporation to firma założona w 1918r. w Japonii. Jest jednym ze światowych liderów w produkcji systemów sygnalizacji pożaru i oświetlenia awaryjnego. Podczas ponad 100 lat działalności firma wprowadziła na światowy rynek szereg innowacyjnych rozwiązań i nowoczesnych technologii, dzięki czemu produkty Hochiki stały się wyznacznikiem wysokiej funkcjonalności oraz najwyższej...

MeternetPRO – system zdalnego odczytu, rejestracji danych oraz sterowania i powiadamiania

MeternetPRO – system zdalnego odczytu, rejestracji danych oraz sterowania i powiadamiania MeternetPRO – system zdalnego odczytu, rejestracji danych oraz sterowania i powiadamiania

Wiele ostatnio mówi się o poprawie efektywności energetycznej oraz energii odnawialnej w kontekście redukcji gazów cieplarnianych i rosnących kosztów energii. W silnie konkurencyjnym otoczeniu przedsiębiorstwa...

Wiele ostatnio mówi się o poprawie efektywności energetycznej oraz energii odnawialnej w kontekście redukcji gazów cieplarnianych i rosnących kosztów energii. W silnie konkurencyjnym otoczeniu przedsiębiorstwa wykazują dużą determinację do zmian prowadzących do optymalizacji kosztów, co zapewnić ma im zachowanie przewagi konkurencyjnej, wynikającej np. z przyjętej strategii przewagi kosztowej.

Nowe rozdzielnice Practibox S - wysoka jakość i nagrodzony design w przystępnej cenie

Nowe rozdzielnice Practibox S - wysoka jakość i nagrodzony design w przystępnej cenie Nowe rozdzielnice Practibox S - wysoka jakość i nagrodzony design w przystępnej cenie

W portfolio produktowym firmy Legrand pojawiła się nowa gama rozdzielnic izolacyjnych o nazwie Practibox S. Oferta dedykowana jest przede wszystkim dla budownictwa mieszkaniowego (prywatnego jak i deweloperskiego),...

W portfolio produktowym firmy Legrand pojawiła się nowa gama rozdzielnic izolacyjnych o nazwie Practibox S. Oferta dedykowana jest przede wszystkim dla budownictwa mieszkaniowego (prywatnego jak i deweloperskiego), hoteli i obiektów biurowych. Rozdzielnice otrzymały prestiżową nagrodę IF DESIGN AWARD 2019 w kategorii produkt, za elegancki i lekki wygląd oraz dbałość o środowisko naturalne podczas procesu produkcji.

Drukarki etykiet dla elektryków i elektroinstalatorów Brother

Drukarki etykiet dla elektryków i elektroinstalatorów Brother Drukarki etykiet dla elektryków i elektroinstalatorów Brother

Najnowsze przemysłowe drukarki etykiet stworzone zostały z myślą o profesjonalistach, dla których ważna jest jakość, niezawodność oraz trwałość tworzonych oznaczeń. P‑touch E100VP, P-touch E300VP i P-touch...

Najnowsze przemysłowe drukarki etykiet stworzone zostały z myślą o profesjonalistach, dla których ważna jest jakość, niezawodność oraz trwałość tworzonych oznaczeń. P‑touch E100VP, P-touch E300VP i P-touch E550WVP to przenośne i szybkie urządzenia, które oferują specjalne funkcje do druku najpopularniejszych typów etykiet. Urządzenia pozwalają na szybkie i bezproblemowe drukowanie oznaczeń kabli, przewodów, gniazdek elektrycznych, przełączników oraz paneli krosowniczych.

Taśmy TZe synonimem trwałości

Taśmy TZe synonimem trwałości Taśmy TZe synonimem trwałości

Mimo warstwowej budowy są niezwykle cienkie. Grubość 160 mikrometrów nie przeszkadza im jednak w osiągnięciu zaskakująco dobrych parametrów wytrzymałościowych. Taśmy TZe są odporne na ścieranie, zarysowania,...

Mimo warstwowej budowy są niezwykle cienkie. Grubość 160 mikrometrów nie przeszkadza im jednak w osiągnięciu zaskakująco dobrych parametrów wytrzymałościowych. Taśmy TZe są odporne na ścieranie, zarysowania, promieniowania UV i ekstremalne temperatury.

Produkcja energii ze słońca - jak to działa?

Produkcja energii ze słońca - jak to działa? Produkcja energii ze słońca - jak to działa?

Prawdopodobnie już nie raz miałeś okazję dostrzec panele fotowoltaiczne umieszczone na dachach gospodarstw domowych. Czy zastanawiałeś się, jak faktycznie działają w celu generowania energii elektrycznej?...

Prawdopodobnie już nie raz miałeś okazję dostrzec panele fotowoltaiczne umieszczone na dachach gospodarstw domowych. Czy zastanawiałeś się, jak faktycznie działają w celu generowania energii elektrycznej? Produkcja energii ze słońca to proces złożony, do którego zrozumienia niezbędna jest znajomość zasad fizyki. Dzisiaj postaramy się w prosty sposób wytłumaczyć, jak właściwie działa instalacja fotowoltaiczna, a także odpowiedzieć na pytanie, czy warto rozważyć inwestycję w fotowoltaikę.

Yesly - komfort sterowania w obiektach budowlanych

Yesly - komfort sterowania w obiektach budowlanych Yesly - komfort sterowania w obiektach budowlanych

W obecnych czasach od automatyki budynkowej nie da się uciec. Chcąc nie chcąc znajdzie się ona w naszych domach. Finder, wychodząc naprzeciw oczekiwaniom ludzi budujących nowe domy czy też modernizujących...

W obecnych czasach od automatyki budynkowej nie da się uciec. Chcąc nie chcąc znajdzie się ona w naszych domach. Finder, wychodząc naprzeciw oczekiwaniom ludzi budujących nowe domy czy też modernizujących stare prezentuje system Yesly, czyli niewidzialne elementy wykonawcze, które zapewnią automatyzację pewnych urządzeń w naszych domach.

Pomiar napięcia w sieciach dystrybucyjnych. Poprawa funkcjonalności w węzłach rozdzielczych dzięki inteligentnym adapterom

Pomiar napięcia w sieciach dystrybucyjnych. Poprawa funkcjonalności w węzłach rozdzielczych dzięki inteligentnym adapterom Pomiar napięcia w sieciach dystrybucyjnych. Poprawa funkcjonalności w węzłach rozdzielczych dzięki inteligentnym adapterom

Sieci elektroenergetyczne stają się coraz bardziej złożone i skomplikowane ze względu na rosnącą w bardzo szybkim tempie liczbę przyłączeń zdecentralizowanych systemów produkcji energii elektrycznej. Coraz...

Sieci elektroenergetyczne stają się coraz bardziej złożone i skomplikowane ze względu na rosnącą w bardzo szybkim tempie liczbę przyłączeń zdecentralizowanych systemów produkcji energii elektrycznej. Coraz bardziej wyraziste cele w zakresie ochrony środowiska i prowadzą do dodatkowych i zmiennych obciążeń w nowoczesnych sieciach dystrybucyjnych.

Jak projektować schematy elektryczne i jakiego używać oprogramowania wspomagającego

Jak projektować schematy elektryczne i jakiego używać oprogramowania wspomagającego Jak projektować schematy elektryczne i jakiego używać oprogramowania wspomagającego

Niniejszy artykuł zawiera informacje o projektowaniu schematów elektrycznych i używaniu oprogramowania wspomagającego projektowanie w branży elektrycznej i automatyce.

Niniejszy artykuł zawiera informacje o projektowaniu schematów elektrycznych i używaniu oprogramowania wspomagającego projektowanie w branży elektrycznej i automatyce.

Nowość NIVELCO: przetwornik różnicy ciśnień NIPRESS DD-600

Nowość NIVELCO: przetwornik różnicy ciśnień NIPRESS DD-600 Nowość NIVELCO: przetwornik różnicy ciśnień NIPRESS DD-600

Rodzina przetworników różnicy ciśnień NIVELCO została wzbogacona o nową wersję – NIPRESS DD-600. Przetwornik dostępny jest od niedawna i zastępuje dotychczasowy model DD-100. Zawiera udoskonalone funkcje...

Rodzina przetworników różnicy ciśnień NIVELCO została wzbogacona o nową wersję – NIPRESS DD-600. Przetwornik dostępny jest od niedawna i zastępuje dotychczasowy model DD-100. Zawiera udoskonalone funkcje i cechy, przy czym konstrukcja zewnętrzna pozostaje niezmieniona.

Szynoprzewód IMPACT2 – lider w klasie odporności ogniowej

Szynoprzewód IMPACT2 – lider w klasie odporności ogniowej Szynoprzewód IMPACT2 – lider w klasie odporności ogniowej

Nowoczesne obiekty wymagają sprawdzonych i bezpiecznych rozwiązań do dystrybucji energii elektrycznej. Rozwiązania te muszą spełniać międzynarodowe normy i posiadać odpowiednie certyfikaty. Dobrze, jeśli...

Nowoczesne obiekty wymagają sprawdzonych i bezpiecznych rozwiązań do dystrybucji energii elektrycznej. Rozwiązania te muszą spełniać międzynarodowe normy i posiadać odpowiednie certyfikaty. Dobrze, jeśli umożliwiają rozbudowę systemu, bo koszty inwestycji to nie tylko koszt zakupu, ale również późniejsze wieloletnie koszty eksploatacji.

Ochrona przeciwporażeniowa stacji ładowania pojazdów

Ochrona przeciwporażeniowa stacji ładowania pojazdów Ochrona przeciwporażeniowa stacji ładowania pojazdów

Jak powszechnie wiadomo, ze względów bezpieczeństwa, każda instalacja elektryczna, z której korzystamy, powinna być wyposażona w wyłącznik różnicowoprądowy. Dzięki wykrywaniu minimalnych prądów upływu,...

Jak powszechnie wiadomo, ze względów bezpieczeństwa, każda instalacja elektryczna, z której korzystamy, powinna być wyposażona w wyłącznik różnicowoprądowy. Dzięki wykrywaniu minimalnych prądów upływu, powstałych na przykład wskutek drobnych uszkodzeń izolacji, urządzenie to odłącza niebezpieczne napięcie chroniąc użytkownika przed poważnymi konsekwencjami zdrowotnymi, a nawet śmiercią.

Oświetlenie do mieszkania - jakie wybrać?

Oświetlenie do mieszkania - jakie wybrać? Oświetlenie do mieszkania - jakie wybrać?

Oświetlenie mieszkania to bardzo ważna kwestia. Lampy zastępują bowiem światło dzienne i pozwalają na normalne funkcjonowanie w godzinach wieczornych oraz po zmroku. Lampy stanowią nie tylko praktyczny...

Oświetlenie mieszkania to bardzo ważna kwestia. Lampy zastępują bowiem światło dzienne i pozwalają na normalne funkcjonowanie w godzinach wieczornych oraz po zmroku. Lampy stanowią nie tylko praktyczny element w domu czy mieszkaniu, ale również estetyczny. Jak zatem dobrać lampy do pomieszczenia?

Wentylator dachowy Vero-150, cicha praca okapów kuchennych

Wentylator dachowy Vero-150, cicha praca okapów kuchennych Wentylator dachowy Vero-150, cicha praca okapów kuchennych

Kuchnia to miejsce szczególne – to serce każdego domu. Wracając zmęczony zgiełkiem dnia codziennego pragniesz ciszy. Teraz już możesz przygotować posiłki, ugotować obiad bez zbędnego hałasu i przykrych...

Kuchnia to miejsce szczególne – to serce każdego domu. Wracając zmęczony zgiełkiem dnia codziennego pragniesz ciszy. Teraz już możesz przygotować posiłki, ugotować obiad bez zbędnego hałasu i przykrych zapachów wynikających ze źle pracującej wentylacji. Mamy rozwiązanie Twoich problemów, podaruj sobie i swoim bliskim ciszę. Wentylator dachowy Vero-150 to komfort, na który zasługujesz. Nasi projektanci stworzyli go dla Ciebie! Jesteśmy tam gdzie inspiracja.

Inteligentny system monitorowania baterii COVER PBAT

Inteligentny system monitorowania baterii COVER PBAT Inteligentny system monitorowania baterii COVER PBAT

Największym problemem związanym z eksploatacją baterii akumulatorów jest zagwarantowanie ich pełnej dostępności i niezawodności. Aby to osiągnąć, wymagane jest wykonywanie okresowych testów obciążeniowych...

Największym problemem związanym z eksploatacją baterii akumulatorów jest zagwarantowanie ich pełnej dostępności i niezawodności. Aby to osiągnąć, wymagane jest wykonywanie okresowych testów obciążeniowych takiego systemu oraz czasochłonna obsługa, związana z pomiarami poszczególnych elementów składowych. W przypadku systemu składającego się z dużej liczby akumulatorów, obsługa jest czasochłonna, kosztowna i jednocześnie może zakłócać normalną pracę systemu. Co więcej, nawet prawidłowo wykonywana...

Pozorna jakość akumulatorów

Pozorna jakość akumulatorów Pozorna jakość akumulatorów

Obecnym trendem w stosowanych zabezpieczeniach ochrony przeciwpożarowej realizujących spełnienie wymaganych celów ustawowych jest wykorzystanie zabezpieczeń czynnej ochrony przeciwpożarowej. Choć w teorii...

Obecnym trendem w stosowanych zabezpieczeniach ochrony przeciwpożarowej realizujących spełnienie wymaganych celów ustawowych jest wykorzystanie zabezpieczeń czynnej ochrony przeciwpożarowej. Choć w teorii środki czynnego przeciwdziałania skutkom pożarów są dość skutecznym rozwiązaniem, to w praktyce może już nie być tak optymistycznie. Wynika to często z tego, że większość z nich to systemy tworzące funkcjonalną całość, w których skład wchodzi wiele urządzeń dostarczanych przez różnych dostawców...

Ochrona przeciwpożarowa instalacji elektrycznej

Ochrona przeciwpożarowa instalacji elektrycznej Ochrona przeciwpożarowa instalacji elektrycznej

W Polsce co roku odnotowuje się około 40 000 pożarów obiektów mieszkalnych, hal produkcyjnych czy magazynów w których ginie około 5 000 osób a 70 000 osób zostaje rannych. Straty wynikające z pożarów w ciągu...

W Polsce co roku odnotowuje się około 40 000 pożarów obiektów mieszkalnych, hal produkcyjnych czy magazynów w których ginie około 5 000 osób a 70 000 osób zostaje rannych. Straty wynikające z pożarów w ciągu roku to ponad 1,6 miliarda złotych. Niestety ilość odnotowywanych pożarów z roku na rok rośnie, dlatego ochrona przeciwpożarowa w budynkach staje się kluczowym zagadnieniem.

Rozwiązania KNX Finder

Rozwiązania KNX Finder Rozwiązania KNX Finder

KNX jest międzynarodowym standardem umożliwiającym łączenie komponentów wielu producentów i stworzenie wysoko zintegrowanego systemu automatyki budynkowej. Oferta Finder w zakresie tych rozwiązań nieustannie...

KNX jest międzynarodowym standardem umożliwiającym łączenie komponentów wielu producentów i stworzenie wysoko zintegrowanego systemu automatyki budynkowej. Oferta Finder w zakresie tych rozwiązań nieustannie się powiększa i w związku z tym pragniemy zaprezentować nasze najnowsze produkty. Dzięki wieloletniemu doświadczeniu, jakie posiadamy w produkcji zasilaczy, czujników ruchu, ściemniaczy i przekaźników wykonawczych możemy zaoferować urządzenia o wysokiej niezawodności.

Co musisz wiedzieć o rachunku za prąd?

Co musisz wiedzieć o rachunku za prąd? Co musisz wiedzieć o rachunku za prąd?

Przyglądałeś się kiedyś szczegółowo rachunkowi za prąd? A może do tej pory zwracałeś uwagę wyłącznie na kwotę, jaką musisz zapłacić? Z pewnością warto dowiedzieć się, jakie opłaty się na niego składają....

Przyglądałeś się kiedyś szczegółowo rachunkowi za prąd? A może do tej pory zwracałeś uwagę wyłącznie na kwotę, jaką musisz zapłacić? Z pewnością warto dowiedzieć się, jakie opłaty się na niego składają. Podpowiadamy także, jakie rodzaje rozliczeń funkcjonują na rynku i co zrobić w sytuacji, gdy zapomnisz zapłacić za energię elektryczną!

Czy sterowniki PLC wyparły z instalacji przekaźniki?

Czy sterowniki PLC wyparły z instalacji przekaźniki? Czy sterowniki PLC wyparły z instalacji przekaźniki?

Do końca lat 60. ubiegłego wieku wszystkie układy sterowania były realizowane na przekaźnikach. Jednak w latach 70. pojawiły się nowe urządzenia zwane sterownikami PLC. Dzięki sterownikom można było mocno...

Do końca lat 60. ubiegłego wieku wszystkie układy sterowania były realizowane na przekaźnikach. Jednak w latach 70. pojawiły się nowe urządzenia zwane sterownikami PLC. Dzięki sterownikom można było mocno ograniczyć przestrzeń, jaką zajmowały szafy sterownicze. PLC, które zajmują dzisiaj zaledwie kilkadziesiąt milimetrów szerokości na szynach montażowych, zastąpiły ogromne szafy z przekaźnikami. Czy w takim razie przekaźniki straciły dzisiaj sens bycia? Czy przekaźniki są jeszcze potrzebne?

Obudowy hermetyczne w automatyce i przemyśle

Obudowy hermetyczne w automatyce i przemyśle Obudowy hermetyczne w automatyce i przemyśle

Odpowiednia obudowa jest niezbędnym elementem każdego urządzenia elektrycznego. Zewnętrzna osłona aparatury elektrycznej ma kluczowe znaczenie, bo to właśnie od niej zależy właściwa ochrona poszczególnych...

Odpowiednia obudowa jest niezbędnym elementem każdego urządzenia elektrycznego. Zewnętrzna osłona aparatury elektrycznej ma kluczowe znaczenie, bo to właśnie od niej zależy właściwa ochrona poszczególnych komponentów urządzenia. Obudowy powinny charakteryzować się dużą wytrzymałością mechaniczną oraz szczelnością, aby skutecznie zabezpieczyć urządzenia przed niepożądaną penetracją cząstek stałych wody, pyłów i substancji żrących. Szczególnie w automatyce i przemyśle istotne jest, by urządzenia chronione...

Elementy instalacji przemysłowej

Elementy instalacji przemysłowej Elementy instalacji przemysłowej

Elementy instalacji elektrycznej w domu zasadniczo różnią się od instalacji pracującej w fabrykach czy warsztatach. Specyfika zakładów przemysłowych wymaga zastosowania określonych elementów instalacji....

Elementy instalacji elektrycznej w domu zasadniczo różnią się od instalacji pracującej w fabrykach czy warsztatach. Specyfika zakładów przemysłowych wymaga zastosowania określonych elementów instalacji. Omówimy dzisiaj gniazda, wtyczki i przewody przemysłowe, porównując je do odpowiedników, które są stosowane w naszych domach.

UPS-y kompensacyjne

UPS-y kompensacyjne UPS-y kompensacyjne

Urządzenia zasilania bezprzerwowego są niezbędnym elementem układów zasilania wrażliwych odbiorów, procesów technologicznych, zasilania centrów danych i układów automatyki. Środowisko techniczne, w jakim...

Urządzenia zasilania bezprzerwowego są niezbędnym elementem układów zasilania wrażliwych odbiorów, procesów technologicznych, zasilania centrów danych i układów automatyki. Środowisko techniczne, w jakim te urządzenia funkcjonują, opisują normy na urządzenia odbierające energię z sieci energetycznej oraz normy i wymagania na sieć zasilającą, w szczególności wymagania na jakość energii elektrycznej dostarczanej przez operatora systemu dystrybucji energii OSD.

Valena Allure – ikona designu

Valena Allure – ikona designu Valena Allure – ikona designu

Valena Allure to nowa seria osprzętu firmy Legrand, łącząca wysmakowaną awangardę i nowoczesność. Wyróżniający ją kształt ramek oraz paleta różnorodnych materiałów zachęcają do eksperymentowania. Valena...

Valena Allure to nowa seria osprzętu firmy Legrand, łącząca wysmakowaną awangardę i nowoczesność. Wyróżniający ją kształt ramek oraz paleta różnorodnych materiałów zachęcają do eksperymentowania. Valena Allure pomoże z łatwością przekształcić Twój dom w otoczenie pełne nowych wrażeń i stanowić będzie źródło kolejnych inspiracji.

Słowniczek najważniejszych pojęć z branży elektrycznej

Słowniczek najważniejszych pojęć z branży elektrycznej Słowniczek najważniejszych pojęć z branży elektrycznej

Znasz to uczucie, gdy wchodząc do sklepu stacjonarnego albo przeszukując największe internetowe sklepy elektryczne, czujesz się zagubionym i niepewnym? Wśród tysięcy produktów i oznaczeń nie wiesz jaki...

Znasz to uczucie, gdy wchodząc do sklepu stacjonarnego albo przeszukując największe internetowe sklepy elektryczne, czujesz się zagubionym i niepewnym? Wśród tysięcy produktów i oznaczeń nie wiesz jaki produkt spełni Twoje oczekiwania i co ważne – stanie się bezpiecznym i funkcjonalnym?

Copyright © 2004-2019 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
Portal Budowlany - Elektro.info.pl

Ta witryna wykorzystuje pliki cookies do przechowywania informacji na Twoim komputerze. Pliki cookies stosujemy w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. W każdym momencie możesz dokonać zmiany ustawień przeglądarki dotyczących cookies. Nim Państwo zaczną korzystać z naszego serwisu prosimy o zapoznanie się z naszą polityką prywatności oraz Informacją o Cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce Prywatności oraz Informacji o Cookies. Administratorem Państwa danych osobowych jest Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.K., nr KRS: 0000537655, z siedzibą w 04-112 Warszawa, ul. Karczewska 18, tel. +48 22 810-21-24, właściciel strony www.elektro.info.pl. Twoje Dane Osobowe będą chronione zgodnie z wytycznymi polityki prywatności www.elektro.info.pl oraz zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r i z Ustawą o ochronie danych osobowych Dz.U. 2018 poz. 1000 z dnia 10 maja 2018r.