elektro.info

Poprawa bezpieczeństwa eksploatacji w sieciach TT

W aspekcie procesów normalizacyjnych oraz możliwości wykorzystania urządzeń monitorujących RCM

Stała poprawa bezpieczeństwa eksploatacji instalacji elektrycznych niskiego napięcia jest jednym z powodów procesu normalizacyjnego w zakresie wymagań dotyczących ochrony przeciwporażeniowej w instalacjach elektrycznych. Szczególne wymagania w zakresie ochrony przeciwporażeniowej stawiane są instalacjom elektrycznym eksploatowanym w warunkach środowiskowych niekorzystnie wpływających na niezawodność ich pracy. Do instalacji tych można zaliczyć te eksploatowane w warunkach przemysłowych, w których często wykorzystuje się sieci TT.

Zobacz także

Sposoby ograniczania pola magnetycznego 50 Hz we wnętrzowych stacjach transformatorowych SN/nn

Sposoby ograniczania pola magnetycznego 50 Hz we wnętrzowych stacjach transformatorowych SN/nn Sposoby ograniczania pola magnetycznego 50 Hz we wnętrzowych stacjach transformatorowych SN/nn

W artykule przedstawiono i omówiono wpływ wnętrzowych stacji transformatorowych, będących źródłem pola magnetycznego, na ludzi przebywających w ich pobliżu. Zawarto przykładowe wartości natężeń pola magnetycznego...

W artykule przedstawiono i omówiono wpływ wnętrzowych stacji transformatorowych, będących źródłem pola magnetycznego, na ludzi przebywających w ich pobliżu. Zawarto przykładowe wartości natężeń pola magnetycznego zidentyfikowane pomiarowo w różnych pomieszczeniach zlokalizowanych nad lub obok rozdzielni SN/nn. Głównym celem artykułu jest zaprezentowanie metod ograniczania natężenia pola magnetycznego poprzez stosowanie ekranów magnetycznych lub odpowiedniej konfiguracji szyn w rozdzielniach niskiego...

Prąd włączenia transformatorów toroidalnych pod napięcie w stanie jałowym

Prąd włączenia transformatorów toroidalnych pod napięcie w stanie jałowym Prąd włączenia transformatorów toroidalnych pod napięcie w stanie jałowym

Coraz powszechniejsze stosowanie transformatorów toroidalnych oraz znaczne zwiększenie ich mocy także w urządzeniach elektronicznych, np. w zasilaczach wzmacniaczy akustycznych, spowodowało, że prąd włączenia...

Coraz powszechniejsze stosowanie transformatorów toroidalnych oraz znaczne zwiększenie ich mocy także w urządzeniach elektronicznych, np. w zasilaczach wzmacniaczy akustycznych, spowodowało, że prąd włączenia takich transformatorów pod napięcie stał się problemem.

Transformatory rozdzielcze w energetyce

Transformatory rozdzielcze w energetyce Transformatory rozdzielcze w energetyce

Transformatory to statyczne maszyny elektryczne służące do przetwarzania energii elektrycznej. Stosuje się je do podwyższania lub obniżania napięcia w sieciach elektroenergetycznych. Znajdują one również...

Transformatory to statyczne maszyny elektryczne służące do przetwarzania energii elektrycznej. Stosuje się je do podwyższania lub obniżania napięcia w sieciach elektroenergetycznych. Znajdują one również zastosowanie w zasilaczach UPS, napędach przekształtnikowych i wielu innych urządzeniach. Jedną z wad transformatorów są ich straty własne, które w skali całej sieci dystrybucyjnej i przesyłowej są dość znaczne. Współczesne technologie umożliwiają budowę transformatorów o minimalnych stratach oraz...

Streszczenie

W artykule przedstawiono zagadnienia związane z procesami normalizacyjnymi dotyczącymi środka ochrony poprzez samoczynne wyłączenie zasilania w sieci TT oraz przeanalizowano możliwości poprawy bezpieczeństwa eksploatacji w tych instalacjach poprzez zastosowanie jako elementu wspomagającego zastosowane techniczne środki, urządzenia monitorującego wartość prądu różnicowego, tzw. RCM (Residual Current Monitoring)

Abstract

Improving safety of using in TT systems in processes of standardization and the possibility to use monitoring devices RCM

The article presents the issues related to the processes of standardization protection measure by the by automatic disconnections of supply in the TT system in accordance with Polish regulations. Analysis was conducted on the possibility of improving the safety and reliability of these systems through the use of device to monitoring residual current RCM (Residual Current Monitoring).

Poprawa niezawodności środków ochrony przeciwporażeniowej wymaga także stosowania w instalacjach elektrycznych najnowszych rozwiązań technicznych. Wśród nowych urządzeń, oferowanych na rynku, umożliwiających poprawę niezawodności technicznych środków ochrony przeciwporażeniowej w instalacjach elektrycznych, są urządzenia monitorujące wartość prądu różnicowego, tzw. RCM. Nie mogą być one stosowane jako podstawowe urządzenia ochronne, jednak ich stosowanie pozwala na poprawę bezpieczeństwa eksploatacji instalacji elektrycznych, zwłaszcza tych eksploatowanych w trudnych warunkach środowiskowych.

Ochrona poprzez samoczynne wyłączenie zasilania w sieci TT

Ochrona przeciwporażeniowa poprzez samoczynne wyłączenie zasilania w sieci TT (dawniej uziemienie ochronne) opiera się na zasadzie, że zwarcie przewodu fazowego z częścią przewodzącą dostępną połączoną z przewodem ochronnym wymusza w obwodzie zwarciowym przepływ prądu Ia (rys. 1.). Prąd ten ma spowodować zadziałanie urządzenia ochronnego przetężeniowego lub różnicowoprądowego w określonym przez przepisy czasie. Wykorzystanie tego środka wymaga zastosowania w instalacji elektrycznej przewodu ochronnego PE oraz w przypadku sieci TT, uziemienia części przewodzących dostępnych odbiorników objętych ochroną. Brak przewodu PE oraz/lub zbyt duża wartość rezystancji uziemienia RA są równoznaczne z brakiem skuteczności ochrony przeciwporażeniowej. Pojawia się wówczas zagrożenie, nawet śmiertelne, w czasie eksploatacji urządzeń elektrycznych [6].

Podczas eksploatacji sieci TT należy szczególną uwagę zwrócić na stan techniczny uziomu RA, gdyż ma on decydujący wpływ na poziom bezpieczeństwa w eksploatowanej instancji. Jeżeli uziom RA jest uziomem fundamentowym (naturalnym lub sztucznym), wartość jego rezystancji uziemienia jest stabilna przez cały czas eksploatacji. Trwałość takiego uziomu jest równa trwałości obiektu budowlanego, w którym ten uziom się znajduje. W przypadku uziomów sztucznych pogrążonych w gruncie, trwałość uziomu sięga maksymalnie dwudziestu lat, a rezystancja uziemienia uziomu zależna jest m.in. od warunków atmosferycznych. Dlatego też znajomość przepisów określających warunki skutecznej ochrony przeciwporażeniowej w sieci TT jest bardzo istotna, zwłaszcza w przypadku prowadzenia prac odtworzeniowych w zakresie utrzymania wymaganej wartości rezystancji uziemienia RA.

Procesy normalizacyjne

Zastosowanie sieci TT w instalacjach elektrycznych jest znacznie rzadsze niż sieci TN. Jednak miejsca, w których są one użytkowane, powodują, że zagadnienia związane z problematyką skutecznej ochrony przeciwporażeniowej są bardzo istotne. Wynika to z tego, że sieci TT eksploatowane są często w układach przemysłowych, w których ewentualne rażenie prądem elektrycznym może wiązać się z bardzo groźnymi dla życia skutkami patofizjologicznymi. Wynika to z szczególnych warunków środowiskowych, jakie mogą występować w tych lokalizacjach.

Ocena skuteczności ochrony przeciwporażeniowej w instalacjach elektrycznych powinna się odbywać zgodnie z przepisami, jakie obowiązywały w okresie powstawania instalacji lub jej modernizacji. W ciągu ostatnich 45 lat obowiązywały następujące akty prawne, regulujące zasady ochrony przeciwporażeniowej w instalacjach elektrycznych niskiego napięcia:

  1. Zarządzenie Ministra Górnictwa i Energetyki oraz Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z 31 grudnia 1968 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinna odpowiadać ochrona przeciwporażeniowa w urządzeniach elektroenergetycznych o napięciu do 1 kV [1],
  2. Rozporządzenie Ministra Przemysłu z 8 października 1990 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać urządzenia elektroenergetyczne w zakresie ochrony przeciwporażeniowej [2],
  3. PN-92/E-05009/41 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych. Ochrona zapewniająca bezpieczeństwo. Ochrona przeciwporażeniowa [3],
  4. PN-IEC 60364-4-41:2000 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych. Ochrona dla zapewnienia bezpieczeństwa. Ochrona przeciwporażeniowa [4],
  5. PN-HD 60364-4-41:2009 Instalacje elektryczne niskiego napięcia. Część 4-41: Ochrona dla zapewnienia bezpieczeństwa. Ochrona przed porażeniem elektrycznym [5].

Zmiany normalizacyjne w zakresie samoczynnego wyłączenia zasilania w sieci TT

Procesy normalizacyjne w zakresie ochrony przeciwporażeniowej w sieci TT, wprowadzały zmiany stosowanego nazewnictwa. W aktach prawnych [1] oraz [2] obowiązującą nazwą analizowanego środka ochrony było uziemienie ochronne. Dopiero norma z 1992 r. [3] wprowadziła obecnie obowiązującą nazwę. Ponadto w przepisach [1] nie były stosowane jeszcze nazwy określające typy sieci, w których można stosować dany środek ochrony dodatkowej. Obecnie używana nazwa sieci TT wprowadzona została w przepisach z 1990 roku [2], chociaż już od kilku lat była stosowana w literaturze fachowej [9].

W Zarządzeniu z 1968 r. [1] wyznacznikiem spełnienia warunku skutecznej ochrony przeciwporażeniowej jest zapewnienie minimalnej wartości rezystancji (oporu czynnego) uziemienia ochronnego wyznaczanego dla wartości napięcia bezpiecznego, wynoszącego Ud = 65 V oraz wartości prądu powodującego „dostatecznie szybkie” zadziałanie zastosowanego zabezpieczenia przetężeniowego. Ponadto warunkiem sprawdzenia skuteczności ochrony przeciwporażeniowej w instalacjach wybudowanych przed rokiem 1990 jest pewność, że uziom roboczy RB sieci nie jest tym samym uziomem, do którego przyłączone jest uziemienie ochronne RA. Jeżeli uziemienie ochronne RA jest przyłączone do tego samego uziomu co uziemienie robocze sieci RB, to skuteczność ochrony przeciwporażeniowej zgodnie z [1] sprawdza na jest zgodnie z zależnością:

lejdy 7 8 2014 wzor1

Wzór 1

gdzie:

Z – impedancja pętli zwarciowej,

Uf – napięcie znamionowe sieci względem ziemi,

Iw – prąd powodujący dostateczne szybkie zadziałanie urządzenia zabezpieczającego [1] (pojęcie „dostatecznie szybkie wyłącznie” nie zostało wyjaśnione w przepisach).

W aktach prawnych [2, 3, 4] dla sieci TT obowiązujący jest warunek skuteczności ochrony:

lejdy 7 8 2014 wzor2

Wzór 2

gdzie:

RA – rezystancja uziemienia części przewodzących dostępnych [2]; suma rezystancji uziemienia uziomu ochronnego i przewodu ochronnego części przewodzących dostępnych [3, 4],

Ia – prąd powodujący samoczynne zadziałanie urządzenia zabezpieczającego w wymaganym czasie (tab. 1.),

UL – napięcie dotykowe bezpieczne [2], (w normach [3, 4] wartość napięcia przyjęto UL = 50 V).

Warunek (2) obowiązywał w [2, 3, 4] zarówno w przypadku zastosowania jako zabezpieczenia urządzenia ochronnego różnicowoprądowego, jak i urządzenia ochronnego przetężeniowego.

Dopiero norma [5] dla sieci TT wprowadza oddzielne warunki skuteczności ochrony przeciwporażeniowej, w zależności od zastosowanych w instalacji urządzeń ochronnych. W przypadku zastosowania urządzeń ochronnych różnicowoprądowych w sieci TT, wprowadzono warunek skuteczności ochrony przeciwporażeniowej w postaci:

lejdy 7 8 2014 wzor3

Wzór 3

gdzie:

RA – suma rezystancji uziemienia uziomu ochronnego i przewodu ochronnego części przewodzących dostępnych,

IΔn – znamionowy różnicowy prąd zadziałania urządzenia ochronnego różnicowoprądowego [5].

Dla zastosowanych urządzeń ochronnych przetężeniowych w sieci TT (wyłączniki instalacyjne, wkładki bezpiecznikowe), w wymaganiach [5] wprowadzony został nowy warunek skuteczności ochrony przeciwporażeniowej, przypominający warunek skuteczności ochrony przeciwporażeniowej w sieci typu TN (4):

lejdy 7 8 2014 wzor4

Wzór 4

gdzie:

Zs – impedancja pętli zwarciowej obejmującej źródło, przewód fazowy do miejsca uszkodzenia, przewód ochronny części przewodzących dostępnych, przewód uziemiający, uziemienia uziomu ochronnego oraz uziemienia uziomu źródła,

Ia – prąd powodujący samoczynne zadziałanie urządzenia ochronnego w wymaganym czasie, zależnym od napięcia znamionowego U0 (tab. 1.),

U0 – napięcie między przewodem fazowym i neutralnym – napięcie znamionowe względem ziemi [5].

Rozdzielenie warunków skuteczności ochrony przeciwporażeniowej w zależności od zastosowanych w instalacji urządzeń ochronnych znacznie ułatwia dobór tych zabezpieczeń, ograniczając jednocześnie możliwości własnej interpretacji wymagań.

Uwzględnienie w zależności (4) impedancji uziemienia punktu neutralnego transformatora nakłada jednak na właściciela i użytkownika transformatora obowiązek poinformowania odbiorców o wszelkich zmianach wartości tej impedancji, gdyż zmiana tej wartości może mieć wpływ na bezpieczeństwo eksploatacji instalacji elektrycznej u odbiorców końcowych.

Zmiany, jakie następowały wraz z prowadzonym procesem normalizacyjnym, nie dotyczyły tylko warunku skuteczności ochrony przeciwporażeniowej. W ramach procesu normalizacyjnego zmieniały się również maksymalne dopuszczalne czasy wyłączania zasilania w obwodach końcowych. Zestawienie wymaganych czasów przedstawiono w tabeli 1.

Wprowadzenie w obecnie obowiązujących przepisach [5] wyraźnie zdefiniowanych maksymalnych dopuszczalnych czasów wyłączenia zasilania w sieciach TT jest krokiem w dobrym kierunku. Zapis taki ogranicza możliwość interpretacji definicji „natychmiastowego wyłączenia zasilania”, jaka pojawiła się w wcześniej obowiązujących przepisach [3, 4]. Przy niewłaściwej interpretacji wyznacznikiem skuteczności ochrony przeciwporażeniowej w sieci TT była charakterystyka czasowo-prądowa zastosowanego urządzenia ochronnego z dopuszczalnym czasem zadziałania nieprzekraczającym t = 5 s. Przy obecnych standardach dotyczących bezpieczeństwa eksploatacji instalacji i urządzeń elektrycznych taki czas wyłączenia zasilania przy uszkodzeniu jest niedopuszczalny.

Urządzenia ochronne w sieci niskiego napięcia

Poprawa bezpieczeństwa eksploatacji instalacji elektrycznych może być osiągnięta także poprzez zastosowanie nowych, dostępnych urządzeń ochronnych. Wymagania w zakresie urządzeń możliwych do stosowania w ochronie poprzez samoczynne wyłączenie zasilania w sieci TT określa jednoznacznie norma [5]. Jednak ta sama norma dopuszcza do stosowania w sieci IT, oprócz dotychczas znanych i stosowanych urządzeń ochronnych, urządzenia monitorowania prądu różnicowego (RCM – Residual Current Monitor) oraz możliwość stosowania systemów lokalizacji uszkodzeń.

Z punktu widzenia innych typów sieci (TN i TT), największe możliwości poprawy bezpieczeństwa eksploatacji daje zastosowanie w nich urządzeń monitorujących RCM. Co prawda zgodnie z arkuszem 41 normy PN‑HD 60364-4, urządzeń tych nie można stosować w ochronie przeciwporażeniowej w tych sieciach, ale zastosowanie dodatkowo tych urządzeń obok podstawowych urządzeń ochronnych może poprawić niezawodność środka ochrony przeciwporażeniowej, zwiększając bezpieczeństwo eksploatacji tych instalacji.

Podstawowym zadaniem tych urządzeń jest wskazanie pojawienia się pierwszego zwarcia części czynnej z częścią przewodzącą dostępną lub ziemią poprzez uruchomienie sygnalizacji akustycznej i/lub wizualnej podtrzymywanej przez cały czas trwania uszkodzenia. Ponadto wybrane modele RCM mają możliwość współpracy z zastosowanymi w instalacji urządzeniami ochronnymi. Współpraca ta polega na przesłaniu do urządzenia ochronnego sygnału na wyłączenie chronionego obwodu po przekroczeniu nastawionego na RCM prądu różnicowego zadziałania, przy czym ten prąd zadziałania (wyłączenia obwodu) może mieć inną wartość niż prąd zadziałania sygnalizacji wystąpienia uszkodzenia.

Należy zwrócić uwagę, że np. w niektórych krajach UE, gdy nie jest możliwe zastosowanie RCD, np. w przypadku, gdy prąd różnicowy wynikający z eksploatacji obwodu objętego ochroną jest większy niż znamionowy różnicowy prąd zadziałania RCD, stosuje się wyłączniki z urządzeniem różnicowoprądowym. Na przykład RCM zgodnie z IEC 62020 [12] może być wykorzystany jako wyłącznik różnicowoprądowy monitorujący (MRCD) zgodnie z IEC 60947-2, Annex M [13]. W takim przypadku wyłącznik powinien odłączać przewód zewnętrzny (fazowy) i neutralny.

Zastosowanie tego typu rozwiązania byłoby celowe także w warunkach polskich, gdzie w dużej części obecnie eksploatowanych instalacji elektrycznych niskiego napięcia, z uwagi na stosowane w materiały izolacyjne, prądy upływowe wynikające z eksploatacji tych instalacji przekraczają wartość ID = 15 mA, uniemożliwiając tym samym stosowanie w tych instalacjach wysokoczułych wyłączników różnicowoprądowych. Dotyczy to głównie instalacji wykonanych przed rokiem 1990.

Poprawa niezawodności środka ochrony poprzez samoczynne wyłączenie zasilania w sieci TT przy zastosowaniu urządzeń monitorujących RCM

W ochronie przeciwporażeniowej w sieci TT urządzenia ochronne powinny w wymaganym czasie (tab. 1.) wyłączyć zasilanie obwodu lub grupy obwodów, w następstwie zwarcia części czynnej z dowolną częścią przewodzącą dostępną. Ze względu na to, że środek ochrony przeciwporażeniowej, jakim jest samoczynne wyłączenie zasilania w sieci TT, jest stosowany od wielu dziesięcioleci, większość obecnie eksploatowanych instalacji elektrycznych, w których stosowany jest ten środek ochrony przeciwporażeniowej, budowana była zgodnie ze wymaganiami wówczas obowiązującymi. Powoduje to, że w instalacjach elektrycznych wybudowanych przed 2000 rokiem, wyłączniki różnicowoprądowe stosowane były sporadycznie. Podstawowymi urządzeniami ochronnymi w instalacjach były urządzenia ochronne przetężeniowe i spełnienie warunku skuteczności ochrony przeciwporażeniowej (2) w dużej mierze w tych instalacjach zależy od wartości rezystancji uziemienia uziomu i przewodu ochronnego części przewodzących dostępnych.

W przypadku nowych instalacji elektrycznych wykonanych w układzie TT, spełnienie warunku skutecznej ochrony przeciwporażeniowej z reguły nie przysparza kłopotu, gdyż rezystancja uziemienia powinna spełniać wymagania projektowe instalacji. Jednak wraz z upływem czasu, następująca degradacja właściwości elektrycznych uziomu, zwłaszcza uziomów sztucznych pogrążonych w gruncie, może spowodować, że zapewnienie skutecznej ochrony przeciwporażeniowej, przy zastosowanych w instalacji urządzeniach ochronnych nadprądowych, nie jest możliwe. Ponowne zapewnienie skuteczności ochrony przeciwporażeniowej może wówczas wymagać odbudowy uziomu, co się wiąże z dużymi nakładami finansowymi, lub zastosowania jako urządzeń ochronnych wysokoczułych wyłączników różnicowoprądowych. Przy czym zastosowanie wysokoczułych wyłączników różnicowoprądowych nie zawsze jest możliwe. W starszych instalacjach mogą występować podczas normalnej pracy instalacji prądy upływowe doziemne wynikające z właściwości materiałów izolacyjnych stosowanych w instalacjach, powodując np. że zastosowany wysokoczuły wyłącznik różnicowoprądowy nie pozwoli na załączenie obwodu.

Elementem umożliwiającym poprawę bezpieczeństwa eksploatacji takiej instalacji jest urządzenie monitorujące RCM, wyposażone w funkcję współpracy z wyłącznikami instalacyjnymi zastosowanymi w instalacji elektrycznej. Możliwość nastawienia wartości prądu różnicowego powodującego zadziałanie alarmu i przesłanie sygnału „na wyłączenie” wyłącznika zastosowanego w instalacji, pozwala na ominięcie problemów wynikających z występowania w instalacji elektrycznej prądów upływowych doziemnych. Zastosowanie urządzenia RCM w instalacji elektrycznej wymaga przeprowadzenia pomiarów rezystancji izolacji oraz pomiarów wartości prądów upływowych w obwodach mających podlegać monitoringowi przez RCM, a zastosowane urządzenie RCM powinno być zabezpieczone w taki sposób, aby postronny użytkownik instalacji elektrycznej nie miał możliwości ingerencji w wartości prądów różnicowych zadziałania urządzenia RCM. Korzyści wynikające z poprawy bezpieczeństwa eksploatacji instalacji, rekompensują te dodatkowe działania.

W celu sprawdzenia możliwości poprawy niezawodności środka ochrony za pomocą urządzenia monitorującego RCM, autorzy przeprowadzili analizę umożliwiającą ilościową ocenę uzyskanych efektów. Przykładowy schemat instalacji elektrycznej wykonanej w układzie TT, wraz z zastosowanym urządzeniem monitorującym RCM, przedstawiono na rysunku 2.

Do analizy niezawodności środka ochrony przeciwporażeniowej zastosowano metodę bloków niezawodności. Metodę tę zastosowano przy założeniu, że każdy element struktury niezawodnościowej analizowanego układu ochrony, może spełniać wymaganą funkcję w danych warunkach i w ustalonym przedziale czasu (0, t) z pewnym prawdopodobieństwem, które możemy opisać ogólną zależnością:

lejdy 7 8 2014 wzor5

Wzór 5

gdzie:

R(t) – prawdopodobieństwo poprawnej pracy elementu struktury niezawodnościowej,

λ(u) – intensywność uszkodzeń elementu struktury niezawodnościowej w chwili t = u.

Na tej podstawie opracowano strukturę niezawodnościową środka ochrony poprzez samoczynne wyłączenie zasilania w sieci TT oraz wyznaczono funkcję niezawodności (6) środka ochrony przeciwporażeniowej z urządzeniem monitorującym zastosowanym w instalacji:

lejdy 7 8 2014 wzor6

Wzór 6

gdzie:

n – liczba obwodów (urządzeń) objętych ochroną jednym urządzeniem ochronnym przetężeniowym oraz monitorującym RCM,

R3-10 – prawdopodobieństwo poprawnej pracy poszczególnych elementów środka ochrony.

Charakterystyki funkcji niezawodności zamieszczono na rysunku 3., przy czym dla sieci TT z zastosowanym urządzeniem monitorującym RCM zamieszczono dwie charakterystyki – Rb(t) oraz Rc(t). Charakterystyka Rb(t), przedstawia funkcję niezawodności w przypadku sieci, w której pojedynczym urządzeniem monitorującym RCM objęto ochroną 5 odbiorników, natomiast charakterystyka Rc(t) dotyczy układu, w którym dla każdego zasilanego z sieci odbiornika przyporządkowane jest jedno urządzenie monitorujące RCM. Dla porównania, na rysunku 3. zamieszczono także charakterystykę niezawodności środka ochrony poprzez samoczynne wyłączenie zasilania w sieci TT, w której ochrona realizowana jest wyłączenie za pomocą wyłącznika instalacyjnego (zgodnie z obecnie stosowaną normą [5]) – charakterystyka Ra(t).

Wartości intensywności uszkodzeń poszczególnych elementów składowych środka ochrony przyjętych do analizy wynikają z przeprowadzonych przez autorów badań oraz analizy dostępnej literatury [8, 10]. Wyjątek stanowi wartość intensywności uszkodzeń urządzenia monitorującego RCM. W chwili obecnej w literaturze nie ma żadnych informacji dotyczących niezawodności pracy tych urządzeń, dlatego też na tym etapie analizy autorzy przyjęli a priori wartość intensywności uszkodzeń. Przy czym na rysunku 4. zamieszczono charakterystykę zmian niezawodności całego środka ochrony w zależności od zmian intensywności uszkodzeń urządzenia monitorującego RCM w zakresie λ8 = 1·10–8÷1·10–6 1/h. Wartości bazowe intensywności uszkodzeń poszczególnych elementów składowych środka ochrony przedstawiono w tabeli 2.

Zastosowanie urządzenia monitorującego RCM, w sieci TT pozwala na widoczną poprawę niezawodności środka ochrony poprzez samoczynne wyłączenie zasilania. Co prawda obecnie obowiązujący arkusz 41 normy PN-HD 60364-4 [5] nie przewiduje stosowania urządzeń monitorujących RCM w ochronie przeciwporażeniowej w sieci TT jako urządzeń ochronnych. Jednak należy się zastanowić, czy w układach, w których jako urządzenia ochronne stosowane są urządzenia przetężeniowe (wyłączniki instalacyjne, wkładki bezpiecznikowe), a uziom nie jest wykonany w postaci uziomu fundamentowego, nie wprowadzić jako elementu uzupełniającego urządzenia monitorującego RCM współpracującego z zastosowanym w instalacji wyłącznikiem instalacyjnym. Stopniowa degradacja właściwości elektrycznych układów uziomowych stosowanych w ochronie przeciwporażeniowej powoduje, że działania takie byłyby w pełni uzasadnione, a przedstawione na rysunku 4. charakterystyki świadczą o możliwości poprawy bezpieczeństwa eksploatacji tych instalacji i zmniejszeniu wpływu parametrów uziomu na niezawodność środka ochrony przeciwporażeniowej. Na rysunku przedstawiono charakterystyki dotyczące środka ochrony bez zastosowanego urządzenia monitorującego RCM – Ra(t) i Rb(t), przy czym dla charakterystyki Ra(t) intensywność uszkodzeń w postaci przerwania ciągłości przewodu PE – niespełnienie wymagań technicznych przez uziemienie RA wynosi λ10 = 1·10–6 1/h, natomiast dla charakterystyki Rb(t) – λ10 = 1·10–8 1/h oraz charakterystyki układu z zastosowanym urządzeniem monitorującym RCM – Rc(t) z λ10 = 1·10–6 1/h oraz Rd(t) – λ10 = 1·10–8 1/h.

W przypadku układu z zastosowanym urządzeniem monitorującym RCM, zwiększenie intensywności uszkodzeń w postaci przerwania ciągłości przewodu PE (niespełnienie wymagań technicznych przez uziemienie RA) nie powoduje znacznego pogorszenia niezawodności środka ochrony przeciwporażeniowej, jak to ma miejsce w przypadku układu bez zastosowanego urządzenia monitorującego RCM. Jednak warunkiem poprawy bezpieczeństwa eksploatacji instalacji elektrycznych, jest zastosowanie urządzeń monitorujących RCM, o wysokim poziomie niezawodności, co przedstawiono na rysunku 5.

Jak widać (rys. 5.), intensywność uszkodzeń urządzenia monitorującego ma duży wpływ na niezawodność środka ochrony i stosowanie w instalacjach urządzeń o wątpliwej jakości, mijałoby się z założonym celem poprawy bezpieczeństwa użytkowników. Przy czym należy pamiętać, że przyjęte do analizy wartości intensywności uszkodzeń urządzeń monitorujących RCM, są wartościami przyjętymi a priori. Analiza niezawodności środka ochrony przy różnych wartościach intensywności uszkodzeń urządzenia monitorującego RCM (rys. 5.) wykazuje, że w przypadku przyjęcia intensywności uszkodzeń urządzeń monitorujących RCM poniżej wartości l8 = 1,33.10–4 1/h, (l8 = 1,16 1/rok), nie następuje poprawa niezawodności środka ochrony w porównaniu z układem, w którym nie zastosowano urządzenia monitorującego RCM. Jednak taki poziom niezawodności urządzeń monitorujących RCM, spowodowałby, że produkcja tych urządzeń nie byłaby opłacalna, więc należy się spodziewać, że dostępne na rynku urządzenia charakteryzują się znacznie lepszymi parametrami niezawodnościowymi. Jednak w chwili obecnej brak jest dokładnych informacji o poziomie niezawodności urządzeń RCM. Celowe byłoby przeprowadzenie dodatkowych badań, pozwalających na weryfikację przyjętych założeń, co nie umniejsza roli tych urządzeń w poprawie bezpieczeństwa eksploatacji instalacji

* * *

Badania przedstawione w artykule zrealizowano ze środków finasowych w ramach pracy S/WE/2/13.

Literatura:

  1. Zarządzenie Ministra Górnictwa i Energetyki oraz Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z 31.12.1968 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinna odpowiadać ochrona przeciwporażeniowa w urządzeniach elektroenergetycznych o napięciu do 1 kV .
  2. Rozporządzenie Ministra Przemysłu z 8.10.1990 w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać urządzenia elektroenergetyczne w zakresie ochrony przeciwporażeniowej. Dz.U. 1990 nr 81 poz. 473.
  3. PN-92/E-05009/41 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych. Ochrona zapewniająca bezpieczeństwo. Ochrona przeciwporażeniowa.
  4. PN-IEC 60364-4-41:2000 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych. Ochrona dla zapewnienia bezpieczeństwa. Ochrona przeciwporażeniowa.
  5. PN-HD 60364-4-41:2009 Instalacje elektryczne niskiego napięcia -- Część 4-41: Ochrona dla zapewnienia bezpieczeństwa -- Ochrona przed porażeniem elektrycznym.
  6. Biegelmeier G., Mörx A.: Ganzheitsbetrachtungen und Grudnsregeln für den Schutz gegen electrischen Schlag in Niederspannungsanlagen. XIII Międzynarodowa Konferencja Naukowo-Techniczna „Bezpieczeństwo elektryczne”, Wrocław 2001
  7. Lejdy B.: Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych. WNT, Warszawa 2013
  8. Sulkowski M.: Metoda analizy niezawodności technicznych środków ochrony przeciwporażeniowej w urządzeniach elektrycznych niskiego napięcia – rozprawa doktorska, Politechnika Białostocka, Wydział Elektryczny, Białystok (2008) [10]
  9. Wołkowiński K, Markiewicz H.: Urządzenia elektroenergetyczne. Zagadnienia wybrane. WNT. Warszawa 1985
  10. Cantarella G., Carrescia V., Tommasini R.: Quality of Residual Current-Operated Circuit Breakers, ETEP, (1996) Vol.6. No 3
  11. Hofheinz W.: Fault Current Monitoring in Electrical Installations. VDE-Verlag, 2004
  12. IEC 60364-5-53 Ed.2: Low- voltage electrical installations – Part 5-53: Selection and erection of electrical equipment – Protection, isolation, switching, control and monitoring (this document is still under study and subject to change. It should not be used for reference purposes). Document 64/1608/CD, 2007.
  13. IEC 60947-2 Low voltage switchgear and controlgear – Part 2. Circuit breaker.
  14. IEC 62020 Electrical accessories – Residual current monitors for household and similar uses (RCMs).
  15. PN-EN 62020:2005 Sprzęt elektroinstalacyjny. Urządzenia monitorujące różnicowoprądowe do użytku domowego i podobnego (RCM).
  16. PN-EN 62020:2005/A1 (zmiana do Polskiej normy PN-EN 62020:2005) Sprzęt elektroinstalacyjny – Urządzenia monitorujące różnicowoprądowe do użytku domowego i podobnego (RCM).
  17. Strona internetowa www.bender-de.com z dnia 02.02.2014 r.

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!

Galeria zdjęć

Tytuł
przejdź do galerii

Powiązane

Planowane zmiany w zakresie „Warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie” (część 3.)

Planowane zmiany w zakresie „Warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie” (część 3.) Planowane zmiany w zakresie „Warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie” (część 3.)

„Warunki Techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie” opublikowane po raz pierwszy w Dzienniku Ustaw nr 10 z 1995 r., poz. 46, jako Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i...

„Warunki Techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie” opublikowane po raz pierwszy w Dzienniku Ustaw nr 10 z 1995 r., poz. 46, jako Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa, zaczęły obowiązywać od 1 kwietnia 1995 r.

Prefabrykowane stacje transformatorowe SN/nn

Prefabrykowane stacje transformatorowe SN/nn Prefabrykowane stacje transformatorowe SN/nn

Elektroenergetyczne stacje rozdzielcze SN/nn zasilane są najczęściej z sieci SN o napięciu znamionowym od 6 do 36 kV. Ze względu na budowę stacje mogą być wnętrzowe lub napowietrzne. Funkcją stacji transformatorowej...

Elektroenergetyczne stacje rozdzielcze SN/nn zasilane są najczęściej z sieci SN o napięciu znamionowym od 6 do 36 kV. Ze względu na budowę stacje mogą być wnętrzowe lub napowietrzne. Funkcją stacji transformatorowej SN/nn jest transformacja energii elektrycznej ze średniego napięcia na niskie i rozdział tej energii w sposób determinowany konfiguracją sieci nn, z zachowaniem warunków technicznych określonych w obowiązujących przepisach [1, 2]. Wymagania w zakresie wykonania oraz badania prefabrykowanych...

Przydomowe mikroinstalacje OZE

Przydomowe mikroinstalacje OZE Przydomowe mikroinstalacje OZE

Sytuacja energetyczna w Europie i na świecie, pogarszające się relacje między rosyjskimi dostawcami nośników energetycznych a odbiorcami europejskimi, zmuszają do poszukiwania alternatywnych źródeł energii...

Sytuacja energetyczna w Europie i na świecie, pogarszające się relacje między rosyjskimi dostawcami nośników energetycznych a odbiorcami europejskimi, zmuszają do poszukiwania alternatywnych źródeł energii oraz szybkiego zmniejszenia zużycia energii ¬również w naszym najbliższym otoczeniu, czyli w domach jednorodzinnych, małych przedsiębiorstwach, gospodarstwach rolnych, wspólnotach mieszkaniowych, szkołach i instytucjach, itp.

Inicjatywa zastosowania superkondensatorów w układzie zasilania napędów rozłączników średniego napięcia

Inicjatywa zastosowania superkondensatorów w układzie zasilania napędów rozłączników średniego napięcia Inicjatywa zastosowania superkondensatorów w układzie zasilania napędów rozłączników średniego napięcia

Artykuł przedstawia rozpoczęte prace badawczo-rozwojowe autorów w zakresie zastosowania superkondensatorów w układzie zasilania napędów rozłączników średniego napięcia. W publikacji został opisany prototypowy...

Artykuł przedstawia rozpoczęte prace badawczo-rozwojowe autorów w zakresie zastosowania superkondensatorów w układzie zasilania napędów rozłączników średniego napięcia. W publikacji został opisany prototypowy układ zasilania, z doborem superkondensatorów, uzyskane efekty i wyniki oraz wnioski i cele dalszych prac w tym zakresie. Autorzy wskazują na zasadność opracowania kompleksowego rozwiązania zawierającego napęd elektromechaniczny, akumulator bezobsługowy, superkondensator i niestandardowy zasilacz...

Zaburzenia elektryczne wewnątrz sieci energetycznej zakładu drukarskiego (część 1)

Zaburzenia elektryczne wewnątrz sieci energetycznej zakładu drukarskiego (część 1) Zaburzenia elektryczne wewnątrz sieci energetycznej zakładu drukarskiego (część 1)

Obecnie można zaobserwować bardzo szybki rozwój elektroniki stosowanej zarówno w gospodarstwach domowych, jak również w zakładach przemysłowych. Ma to wpływ również na jakość energii elektrycznej zasilającej...

Obecnie można zaobserwować bardzo szybki rozwój elektroniki stosowanej zarówno w gospodarstwach domowych, jak również w zakładach przemysłowych. Ma to wpływ również na jakość energii elektrycznej zasilającej te obiekty. W artykule przedstawiono analizę zakłóceń wprowadzanych przez urządzenia zainstalowane w zakładzie drukarskim.

Energooszczędne rozwiązania transformatorów rozdzielczych SN/nn

Energooszczędne rozwiązania transformatorów rozdzielczych SN/nn Energooszczędne  rozwiązania transformatorów rozdzielczych SN/nn

Wzrost zużycia energii elektrycznej obserwujemy zarówno w Polsce, jak i w innych krajach Unii Europejskiej, USA i Japonii, jak również w krajach o gwałtownie rozwijających się gospodarkach, między innymi...

Wzrost zużycia energii elektrycznej obserwujemy zarówno w Polsce, jak i w innych krajach Unii Europejskiej, USA i Japonii, jak również w krajach o gwałtownie rozwijających się gospodarkach, między innymi Chinach oraz Indiach. Coraz bardziej atrakcyjne staje się stosowanie nowoczesnych technologii i energooszczędnych urządzeń. W tym zakresie istotną rolę odgrywają transformatory energetyczne stanowiące jeden z ważniejszych elementów systemu elektroenergetycznego.

Sprawdzenia okresowe instalacji elektrycznych a rzeczywistość

Sprawdzenia okresowe instalacji elektrycznych a rzeczywistość Sprawdzenia okresowe instalacji elektrycznych a rzeczywistość

Obecnie instalacja elektryczna jest elementem właściwie każdego obiektu budowlanego. Jej budowa jest zróżnicowana ze względu na wymagania użytkownika i zasobność jego portfela. Możemy spotkać instalacje...

Obecnie instalacja elektryczna jest elementem właściwie każdego obiektu budowlanego. Jej budowa jest zróżnicowana ze względu na wymagania użytkownika i zasobność jego portfela. Możemy spotkać instalacje z lat sześćdziesiątych ubiegłego wieku oraz inteligentne instalacje teleinformatyczne.

Aktualne procedury przyłączenia nowych podmiotów do sieci elektroenergetycznej

Aktualne procedury przyłączenia nowych podmiotów do sieci elektroenergetycznej Aktualne procedury przyłączenia nowych podmiotów do sieci elektroenergetycznej

Przyłączanie do istniejącej sieci elektroenergetycznej nowych odbiorców wymaga posiadania bardzo dużej wiedzy z zakresu obowiązujących aktów prawnych. To one regulują zakres uprawnień wszystkich uczestników...

Przyłączanie do istniejącej sieci elektroenergetycznej nowych odbiorców wymaga posiadania bardzo dużej wiedzy z zakresu obowiązujących aktów prawnych. To one regulują zakres uprawnień wszystkich uczestników procesu inwestycyjnego i poniekąd ustalają procedury postępowania.

Rozdział energii elektrycznej w stacjach i rozdzielnicach elektrycznych SN i nn

Rozdział energii elektrycznej w stacjach i rozdzielnicach elektrycznych SN i nn Rozdział energii elektrycznej w stacjach i rozdzielnicach elektrycznych SN i nn

Rozważając kwestie rozdziału energii elektrycznej w sieciach elektroenergetycznych należy uwzględnić kolejne elementy wchodzące w ich skład. Z tego względu zdefiniujmy kilka pojęć.

Rozważając kwestie rozdziału energii elektrycznej w sieciach elektroenergetycznych należy uwzględnić kolejne elementy wchodzące w ich skład. Z tego względu zdefiniujmy kilka pojęć.

Planowane zmiany w zakresie „Warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie” (część 2.)

Planowane zmiany w zakresie „Warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie” (część 2.) Planowane zmiany w zakresie „Warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie” (część 2.)

„Warunki Techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie”, opublikowane po raz pierwszy w Dzienniku Ustaw nr 10 z 1995 r., poz. 46, jako Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej...

„Warunki Techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie”, opublikowane po raz pierwszy w Dzienniku Ustaw nr 10 z 1995 r., poz. 46, jako Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa, zaczęły obowiązywać od 1 kwietnia 1995 r. Prace nad „Warunkami technicznymi” rozpoczęły się w 1993 r. Prace w zakresie instalacji elektrycznych prowadził Centralny Ośrodek Badawczo-Rozwojowy „Elektromontaż”.

Spadki napięć w instalacjach elektrycznych niskiego napięcia

Spadki napięć w instalacjach elektrycznych niskiego napięcia Spadki napięć w instalacjach elektrycznych niskiego napięcia

W artykule przedstawiono zagadnienia związane ze spadkami napięcia występującymi w instalacjach elektrycznych. Szczególną uwagę zwrócono na różnice w wartościach spadków napięć występujących w rzeczywistych...

W artykule przedstawiono zagadnienia związane ze spadkami napięcia występującymi w instalacjach elektrycznych. Szczególną uwagę zwrócono na różnice w wartościach spadków napięć występujących w rzeczywistych obwodach elektrycznych od tych wyznaczonych teoretycznie. Wskazano również wartość współczynnika poprawkowego uwzględniającego termiczny wzrost rezystancji, rzeczywisty przekrój przewodu oraz rezystancje pasożytnicze wprowadzane przez połączenia montażowe obwodu elektrycznego. Artykuł m.in. odnosi...

Planowane zmiany w zakresie „Warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie” (część 1.)

Planowane zmiany w zakresie „Warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie” (część 1.) Planowane zmiany w zakresie „Warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie” (część 1.)

Zakres oddziaływania artykułu odnosi się m. in. do takich tematów jak: instalacje elektroenergetyczne, instalacja elektryczna, oświetlenie, oświetlenie awaryjne oraz urządzenia przeciwpożarowe. Autor przedstawia...

Zakres oddziaływania artykułu odnosi się m. in. do takich tematów jak: instalacje elektroenergetyczne, instalacja elektryczna, oświetlenie, oświetlenie awaryjne oraz urządzenia przeciwpożarowe. Autor przedstawia wybrane przepisy „warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie” regulujące wymogi projektowe i wykonawcze.

Zasilanie budynków użyteczności publicznej oraz budynków mieszkalnych w energię elektryczną

Zasilanie budynków użyteczności publicznej oraz budynków mieszkalnych w energię elektryczną Zasilanie budynków  użyteczności publicznej  oraz budynków mieszkalnych w energię elektryczną

Przedmiotem analizy są wybrane instalacje elektroenergetyczne zasilające budynki użyteczności publicznej oraz budynki mieszkalnych, dla których dobierane są: transformatory rozdzielcze SN/nn, zespoły prądotwórcze...

Przedmiotem analizy są wybrane instalacje elektroenergetyczne zasilające budynki użyteczności publicznej oraz budynki mieszkalnych, dla których dobierane są: transformatory rozdzielcze SN/nn, zespoły prądotwórcze oraz stacje transformatorowe

Bezpieczeństwo użytkowania instalacji elektrycznych w Polsce

Bezpieczeństwo użytkowania instalacji elektrycznych w Polsce Bezpieczeństwo użytkowania instalacji elektrycznych w Polsce

Autor publikacji analizuje instalacje elektroenergetyczne w Polsce z punktu widzenia wypadkowości porażenia prądem elektrycznym. Podstawę analizy stanowią dane na temat liczby śmiertelnych wypadków, które...

Autor publikacji analizuje instalacje elektroenergetyczne w Polsce z punktu widzenia wypadkowości porażenia prądem elektrycznym. Podstawę analizy stanowią dane na temat liczby śmiertelnych wypadków, które powodują porażenie prądem elektrycznym oraz pożary w budynkach w Polsce. Analizę prowadzono na podstawie informacji uzyskiwanych corocznie z Głównego Urzędu Statystycznego, Państwowej Inspekcji Pracy oraz Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej oraz obserwacji i ustaleń. Profilaktykę stanowi...

Krajowe sieci dystrybucyjne a bezpieczeństwo zasilania odbiorców

Krajowe sieci dystrybucyjne a bezpieczeństwo zasilania odbiorców Krajowe sieci dystrybucyjne a bezpieczeństwo zasilania odbiorców

Zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego, w tym elektroenergetycznego, jest jednym z ważnych problemów stojących przed rządami państw, bez względu na obowiązujący w nich system gospodarczy. Pojęcie bezpieczeństwa...

Zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego, w tym elektroenergetycznego, jest jednym z ważnych problemów stojących przed rządami państw, bez względu na obowiązujący w nich system gospodarczy. Pojęcie bezpieczeństwa energetycznego jest określane w różny sposób. Jedna z definicji określa „bezpieczeństwo” jako stan braku zagrożenia, a dodatek „energetycznego” oznacza brak zagrożenia w dostawach energii wynikający z samowystarczalności. Samowystarczalność energetyczna rozumiana jest jako stosunek ilości...

Wymagania dla rozdzielnic nn przemysłowych i budowlanych

Wymagania dla rozdzielnic nn przemysłowych i budowlanych Wymagania dla rozdzielnic nn przemysłowych i budowlanych

Rozdzielnice niskonapięciowe są elementami złożonymi z jednego lub kilku aparatów niskiego napięcia, które współpracują z urządzeniami sterowniczymi, sygnalizacyjnymi oraz pomiarowymi. Dodatkowo służą...

Rozdzielnice niskonapięciowe są elementami złożonymi z jednego lub kilku aparatów niskiego napięcia, które współpracują z urządzeniami sterowniczymi, sygnalizacyjnymi oraz pomiarowymi. Dodatkowo służą do łączenia oraz zabezpieczania linii lub obwodów elektrycznych. W zależności od ich przeznaczenia, parametrów znamionowych oraz właściwości technicznych są urządzeniami bardzo zróżnicowanymi [1, 2].

Zmiany przepisów techniczno­‑budowlanych

Zmiany przepisów techniczno­‑budowlanych Zmiany przepisów techniczno­‑budowlanych

W ostatnim czasie Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DzU nr 75, poz. 690 z późn.zm.)...

W ostatnim czasie Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DzU nr 75, poz. 690 z późn.zm.) było nowelizowane dwukrotnie:

Analiza obciążeń i zużycia energii elektrycznej podczas imprezy masowej

Analiza obciążeń i zużycia energii elektrycznej podczas imprezy masowej Analiza obciążeń i zużycia energii elektrycznej podczas imprezy masowej

Impreza masowa w formie np. koncertu stanowi bardzo skomplikowane i jednocześnie bardzo ciekawe zagadnienie od strony organizacyjnej i logistycznej, a także z punktu widzenia zasilania w energię elektryczną....

Impreza masowa w formie np. koncertu stanowi bardzo skomplikowane i jednocześnie bardzo ciekawe zagadnienie od strony organizacyjnej i logistycznej, a także z punktu widzenia zasilania w energię elektryczną. Ważną kwestią w tym przypadku jest informacja dotycząca zapotrzebowania mocy, która umożliwia odpowiedni dobór układu zasilania (miejsce przyłączenia do sieci elektroenergetycznej, przekrój przewodów, prąd znamionowy zabezpieczeń) oraz ewentualnych rozliczeń za energię elektryczną. Obecnie...

Efektywność energetyczna w przemyśle

Efektywność energetyczna w przemyśle Efektywność energetyczna w przemyśle

W ciągu ostatnich 10 lat w Polsce dokonał się ogromny postęp w zakresie efektywności energetycznej. Według danych Ministerstwa Gospodarki energochłonność Produktu Krajowego Brutto spadła blisko o 1/3....

W ciągu ostatnich 10 lat w Polsce dokonał się ogromny postęp w zakresie efektywności energetycznej. Według danych Ministerstwa Gospodarki energochłonność Produktu Krajowego Brutto spadła blisko o 1/3. Jest to efekt przede wszystkim: przedsięwzięć termomodernizacyjnych wykonywanych w ramach ustawy o wspieraniu przedsięwzięć termomodernizacyjnych, modernizacja oświetlenia ulicznego czy też optymalizacja procesów przemysłowych.

Możliwości ograniczenia strat w transformatorach rozdzielczych SN/nn

Możliwości ograniczenia strat w transformatorach rozdzielczych SN/nn Możliwości ograniczenia  strat w transformatorach rozdzielczych SN/nn

Rosnące zapotrzebowanie na energię elektryczną oraz wzrost jej cen powodują konieczność podejmowania działań służących racjonalizacji zużycia tej energii. Coraz bardziej atrakcyjne staje się stosowanie...

Rosnące zapotrzebowanie na energię elektryczną oraz wzrost jej cen powodują konieczność podejmowania działań służących racjonalizacji zużycia tej energii. Coraz bardziej atrakcyjne staje się stosowanie nowoczesnych technologii i energooszczędnych urządzeń. W tym zakresie istotną rolę odgrywają transformatory energetyczne stanowiące jeden z ważniejszych elementów systemu elektroenergetycznego.

Ochrona przed skutkami oddziaływania cieplnego

Ochrona przed skutkami oddziaływania cieplnego Ochrona przed skutkami oddziaływania cieplnego

Osoby, zwierzęta domowe i mienie powinny być chronione przed następującymi skutkami spowodowanymi przez instalacje i urządzenia elektryczne: skutkami cieplnymi, jak spalenie lub zniszczenie materiałów...

Osoby, zwierzęta domowe i mienie powinny być chronione przed następującymi skutkami spowodowanymi przez instalacje i urządzenia elektryczne: skutkami cieplnymi, jak spalenie lub zniszczenie materiałów i zagrożenie oparzeniem, płomieniem, w przypadku zagrożenia pożarowego od instalacji i urządzeń elektrycznych do innych, znajdujących się w pobliżu, oddzielonych przez bariery ogniowe przedziałów, osłabieniem bezpiecznego działania elektrycznego wyposażenia zawierającego usługi bezpieczeństwa.

Zapobieganie i usuwanie oblodzenia w elektrowniach wiatrowych

Zapobieganie i usuwanie oblodzenia w elektrowniach wiatrowych Zapobieganie i usuwanie oblodzenia w elektrowniach wiatrowych

Oblodzenia powodują zmianę aerodynamiki łopat wiatraków energetycznych, może to prowadzić do zmniejszenia generowanej energii elektrycznej nawet o kilkadziesiąt procent. Jednocześnie podczas oblodzenia...

Oblodzenia powodują zmianę aerodynamiki łopat wiatraków energetycznych, może to prowadzić do zmniejszenia generowanej energii elektrycznej nawet o kilkadziesiąt procent. Jednocześnie podczas oblodzenia obserwuje się szybsze zużywanie się podzespołów elektrowni. Oblodzenia mogą prowadzić również do przejściowych unieruchomień wiatraków i większej ich awaryjności.

Eksploatacja rozdzielnic SN w trudnych warunkach

Eksploatacja rozdzielnic SN w trudnych warunkach Eksploatacja rozdzielnic SN  w trudnych warunkach

Rozdzielnice SN są przeznaczone najczęściej do rozdziału energii elektrycznej prądu przemiennego o częstotliwości 50Hz, przy znamionowym napięciu do 36 kV w sieciach rozdzielczych energetyki przemysłowej...

Rozdzielnice SN są przeznaczone najczęściej do rozdziału energii elektrycznej prądu przemiennego o częstotliwości 50Hz, przy znamionowym napięciu do 36 kV w sieciach rozdzielczych energetyki przemysłowej i zawodowej. W celu podniesienia bezpieczeństwa obsługi i usprawnienia zabiegów konserwacyjnych pola są podzielone na oddzielne przedziały. Przedziały te są tak zaprojektowane, aby wytrzymywały nagłe przyrosty temperatury i ciśnienia, spowodowane ewentualnym wystąpieniem łuku wewnętrznego przez zastosowanie...

Zasady diagnostyki rozdzielnic nn przy zastosowaniu kamer termowizyjnych

Zasady diagnostyki rozdzielnic nn przy zastosowaniu kamer termowizyjnych Zasady diagnostyki rozdzielnic nn przy zastosowaniu kamer termowizyjnych

Ponad 210 lat minęło od czasu, gdy podczas udoskonalania teleskopu do obserwacji astronomicznych Sir Wiliam Herschel odkrył promieniowanie podczerwone. Potem jeszcze parokrotnie „odkrywano” to promieniowanie,...

Ponad 210 lat minęło od czasu, gdy podczas udoskonalania teleskopu do obserwacji astronomicznych Sir Wiliam Herschel odkrył promieniowanie podczerwone. Potem jeszcze parokrotnie „odkrywano” to promieniowanie, wraz ze znajdywaniem dla niego coraz to innych praktycznych zastosowań. Nadal jednak mimo upływu lat to niewidziane promieniowanie potrafi nas zaskoczyć ciekawym i nowym spojrzeniem na otaczający nas świat. Dziś na temat promieniowania cieplnego i jego zastosowania wiemy znacznie więcej. Opracowano...

Komentarze

Copyright © 2004-2019 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
Portal Budowlany - Elektro.info.pl

Ta witryna wykorzystuje pliki cookies do przechowywania informacji na Twoim komputerze. Pliki cookies stosujemy w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. W każdym momencie możesz dokonać zmiany ustawień przeglądarki dotyczących cookies. Nim Państwo zaczną korzystać z naszego serwisu prosimy o zapoznanie się z naszą polityką prywatności oraz Informacją o Cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce Prywatności oraz Informacji o Cookies. Administratorem Państwa danych osobowych jest Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.K., nr KRS: 0000537655, z siedzibą w 04-112 Warszawa, ul. Karczewska 18, tel. +48 22 810-21-24, właściciel strony www.elektro.info.pl. Twoje Dane Osobowe będą chronione zgodnie z wytycznymi polityki prywatności www.elektro.info.pl oraz zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r i z Ustawą o ochronie danych osobowych Dz.U. 2018 poz. 1000 z dnia 10 maja 2018r.