Jakość energii elektrycznej to fundament nowoczesnej energetyki
Rozmowa z dr. inż. Andrzejem Książkiewiczem, starszym specjalistą do spraw elektroenergetyki w Grupie ASTAT
W ostatnich latach widoczny jest wyraźny akcent położony przez Grupę ASTAT na zagadnienia związane z jakością energii elektrycznej. Czy jest to element świadomej strategii? Jak można scharakteryzować działalność Grupy i jej główne obszary kompetencyjne?
Grupa ASTAT działa na polskim rynku od ponad 30 lat i od samego początku jest silnie powiązana z rynkiem elektrotechnicznym oraz energetyką zawodową. Nasza działalność rozwija się na wielu płaszczyznach, przy czym na szczególną uwagę zasługują działy silnie specjalistyczne, ukierunkowane na realizację bardziej wymagających projektów. Mam tutaj na myśli przede wszystkim Dział Jakości Energii Elektrycznej i Energetyki oraz obszar Kompatybilności Elektromagnetycznej EMC.
W ramach Grupy funkcjonują również działy związane z nowoczesnym budynkiem, oferujące rozwiązania z zakresu automatyki budynkowej, a także Dział Zarządzania Energetycznego, zajmujący się zagadnieniami monitoringu i optymalizacji zużycia energii. Istotnym elementem naszej struktury jest również zespół product managerów, którzy odpowiadają za rozwój i opiekę nad szeroką gamą produktów elektrotechnicznych. Dodatkowo dysponujemy własnym działem kontroli jakości i serwisu oraz rozbudowanym zapleczem magazynowym.
Jestem członkiem zespołu zajmującego się jakością energii elektrycznej. Firma podjęła decyzję o rozwoju w tym obszarze wiele lat temu, czego efektem jest systematyczne poszerzanie oferty produktowej, zwiększanie liczby inżynierów w zespole oraz podejmowanie coraz bardziej wymagających projektów związanych z szeroko pojętą jakością energii elektrycznej. Nie koncentrujemy się wyłącznie na prostej sprzedaży produktów. Naszym celem jest działanie na wyższym poziomie – oferowanie kompleksowych rozwiązań dla przemysłu i energetyki zawodowej.
W praktyce oznacza to skupienie się na rozwiązywaniu konkretnych problemów występujących w systemach elektroenergetycznych. Dla danego problemu dobieramy odpowiednie rozwiązanie, a następnie konkretne urządzenia. Należy pamiętać, że w przypadku każdego zjawiska występującego w sieci konieczne jest zastosowanie innego typu rozwiązania, które pozwoli ograniczyć lub wyeliminować jego negatywne skutki. Dla poprawy pracy urządzeń elektrycznych w zakładach przemysłowych możemy oferować kompensatory mocy biernej, filtry aktywne ograniczające wyższe harmoniczne prądów i odkształcenia napięcia, systemy bezprzerwowego zasilania UPS czy magazyny energii. Każde z oferowanych przez nas rozwiązań poprzedzone jest pomiarami parametrów elektrycznych, wizją lokalną oraz szczegółowym wywiadem technicznym. Dopiero na tej podstawie proponujemy optymalne rozwiązanie. Na poziomie energetyki zawodowej mamy silną pozycję w zakresie kompensacji prądów ziemnozwarciowych, dostarczając regulatory i dławiki kompensujące. Działamy również w obszarze regulacji napięcia oraz pomiarów.
Jakość energii elektrycznej wydaje się dziś czynnikiem łączącym różne obszary działalności Grupy ASTAT. Jak należy rozumieć jej rolę w kontekście zarządzania energią?
Rzeczywiście, czynnikiem łączącym poszczególne grupy produktów i obszary działalności Grupy ASTAT jest jakość energii elektrycznej. Zagadnienia z nią związane są istotne zarówno z punktu widzenia odbiorcy energii, jak i jej dostawcy, dlatego nasze działania naturalnie dzielą się na te dwa obszary.
Wspólnym punktem wyjścia jest zawsze zdobycie wiedzy o rzeczywistym poziomie jakości energii elektrycznej. W tym celu konieczne jest wykonanie odpowiednich pomiarów. Realizujemy je przy użyciu analizatorów jakości energii elektrycznej klasy A firmy A-Eberle, które spełniają wymagania najnowszej normy 61000-4-30 z 2025 roku. Wykorzystujemy zarówno analizatory stacjonarne, instalowane w obiektach takich jak GPZ czy stacje zasilające źródła OZE, jak i analizatory przenośne, które umożliwiają prowadzenie pomiarów doraźnych, często w bardziej wymagających warunkach.
Dzięki temu możliwe jest nie tylko zidentyfikowanie problemu występującego w obiekcie, ale również – przy odpowiednio przeprowadzonej analizie – określenie jego źródła. Należy podkreślić, że jest to etap wymagający zarówno pod względem technicznym, jak i czasowym, a jego prawidłowa realizacja wymaga doświadczenia oraz wiedzy z zakresu elektrotechniki i elektroenergetyki.
Dopiero na tej podstawie możliwe jest opracowanie propozycji rozwiązania. W zależności od sytuacji może to być zastosowanie filtrów aktywnych ograniczających zniekształcenia prądu i napięcia, systemów bezprzerwowego zasilania dla odbiorników wrażliwych na zapady i zaniki napięcia, czy też układów kompensacji mocy biernej, w tym rozwiązań opartych na technologii SVG. Oferujemy również rozwiązania w zakresie stabilizacji i regulacji napięcia. Coraz większe znaczenie mają także bateryjne magazyny energii, które pozwalają na lepsze wykorzystanie energii generowanej w źródłach odnawialnych.
Staramy się uczestniczyć w projektach na wielu etapach inwestycji, tak aby zapewnić oczekiwane rezultaty. Ostatecznie to inwestor, niezależnie od tego, czy reprezentuje przemysł czy energetykę, określa cele, które chce osiągnąć. Współpracując z nami, może jednak precyzyjniej definiować swoje oczekiwania, uwzględniając zarówno możliwości techniczne, jak i uwarunkowania ekonomiczne.
Jak wygląda oferta Grupy ASTAT skierowana do sektora energetyki zawodowej?
Współpraca z energetyką zawodową stanowi istotny element naszej działalności i obejmuje współpracę ze wszystkimi spółkami dystrybucyjnymi w kraju. Nasze rozwiązania są obecne w sieciach dystrybucyjnych oraz w stacjach GPZ, między innymi w zakresie kompensacji prądów ziemnozwarciowych.
Dostarczamy kompletne rozwiązania obejmujące zarówno regulatory, jak i dławiki kompensujące. Uczestniczymy w odbiorach oraz uruchomieniach tych urządzeń, a także zapewniamy wsparcie i usługi serwisowe przez cały okres ich eksploatacji. Oferujemy również analizatory jakości energii elektrycznej firmy A-Eberle, które są szeroko stosowane w stacjach spółek dystrybucyjnych oraz przez inwestorów prywatnych, w szczególności w projektach związanych z farmami fotowoltaicznymi i wiatrowymi. Urządzenia te mogą być integrowane z systemami operatorów systemów dystrybucyjnych, co zapewnia ich pełną funkcjonalność.
Nasze rozwiązania w postaci regulatorów niskiego napięcia LVRSys pracują już w sieciach dystrybucyjnych, umożliwiając utrzymanie właściwego poziomu napięcia, szczególnie w sieciach z dużym udziałem prosumentów, gdzie generacja mocy ze źródeł fotowoltaicznych ma istotny wpływ na pracę sieci.
Jakie znaczenie w działalności Grupy ASTAT mają nowoczesne rozwiązania dla przemysłu, w tym magazyny energii?
Efektywność energetyczna oraz niezawodność zasilania mają kluczowe znaczenie dla współczesnego przemysłu, zwłaszcza w kontekście rosnących kosztów operacyjnych. W tym obszarze rozwijamy współpracę z firmą ELSTA w zakresie technologii magazynowania energii.
Rozwiązania typu BESS pozwalają na bardziej efektywne zarządzanie energią, co ma szczególne znaczenie dla odbiorców posiadających instalacje odnawialnych źródeł energii. W praktyce oznacza to możliwość magazynowania nadwyżek energii i ich wykorzystania w innym czasie, co może być korzystne również w kontekście dynamicznych cen energii. Systemy magazynowania energii mogą być także wykorzystywane do pracy w trybie off-grid, zapewniając ciągłość zasilania w przypadku awarii lub prac serwisowych.
Współpraca firm ASTAT i ELSTA jest naturalna – obie spółki są polskie i od wielu lat działają na krajowym rynku, a ich kompetencje wzajemnie się uzupełniają. Dodatkowo wspieramy inwestorów w realizacji projektów związanych z magazynowaniem energii, w tym w zakresie pozyskiwania finansowania oraz doradztwa dotyczącego dostępnych programów wsparcia.
Należy jednak podkreślić, że systemy magazynowania energii, w szczególności bateryjne, wiążą się z wysokimi nakładami inwestycyjnymi. Dlatego kluczowe znaczenie ma odpowiednie zaplanowanie ich wykorzystania. Możliwości w tym zakresie są szerokie – od zwiększenia autokonsumpcji energii z OZE, przez wykorzystanie arbitrażu cenowego, aż po współpracę z operatorami systemów dystrybucyjnych w zakresie regulacji parametrów sieci, takich jak przepływy mocy czy częstotliwość.
Grupa ASTAT prowadzi również szeroką działalność edukacyjną. Jak wygląda oferta szkoleniowa i jakie korzyści przynosi uczestnikom?
ASTAT od zawsze stara się oferować coś więcej niż tylko produkt. W szczególności w obszarze jakości energii elektrycznej sama sprzedaż urządzeń nie rozwiązuje problemu – kluczowe jest zrozumienie zjawisk i właściwe podejście do ich eliminacji.
Dlatego prowadzimy szereg inicjatyw szkoleniowych. Organizujemy między innymi cykl Warsztatów Jakości Energii Elektrycznej, które mają formę dwudniowych szkoleń. Podczas warsztatów omawiamy najważniejsze zagadnienia związane z jakością energii, prezentujemy dostępne rozwiązania oraz pokazujemy ich praktyczne zastosowanie. Nie jest to jednak prezentacja produktowa – naszym celem jest budowanie całościowego podejścia do problematyki jakości energii, obejmującego zarówno zrozumienie zjawisk, jak i skuteczne metody ich rozwiązywania.
Prezentujemy między innymi analizatory jakości energii elektrycznej PQ-BOX firmy A-Eberle, kompensatory mocy biernej ASTec SVG, filtry aktywne, a także systemy UPS i magazyny energii. Organizujemy również szkolenia dla autoryzowanych instalatorów SVG, w ramach których dzielimy się wiedzą i doświadczeniem z naszymi partnerami. Dzięki temu są oni w stanie realizować bardziej zaawansowane projekty i oferować klientom kompleksowe rozwiązania. Prowadzimy także szkolenia online oraz specjalne szkolenia, realizowane na zamówienie.
Jednym ze sztandarowych waszych projektów, który towarzyszy firmie już od wielu lat, jest Konferencja Jakość Energii Elektrycznej – obecnie jedno z ważniejszych wydarzeń branżowych. Co ją wyróżnia i dlaczego warto w niej uczestniczyć?
Konferencja Jakość Energii Elektrycznej stanowi zwieńczenie naszej działalności w tym obszarze. W bieżącym roku odbędzie się już jej jedenasta edycja, co jest znaczącym osiągnięciem.
Konferencja organizowana jest we współpracy z Akademią Górniczo-Hutniczą w Krakowie, przy udziale zespołu prof. Zbigniewa Hanzelki. W wydarzeniu uczestniczą przedstawiciele spółek dystrybucyjnych, przedsiębiorstw przemysłowych oraz osoby zajmujące się zagadnieniami jakości energii elektrycznej. Prelegentami są zarówno przedstawiciele uczelni technicznych, jak i praktycy z sektora energetycznego oraz przemysłu.
Wydarzenie ma wyraźnie praktyczny charakter i stanowi platformę wymiany doświadczeń. Wśród partnerów konferencji znajdują się firmy ELSTA oraz A-Eberle, a patronat nad wydarzeniem obejmują najważniejsze czasopisma branżowe oraz organizacje, w tym Stowarzyszenie Elektryków Polskich i Wielkopolska Okręgowa Izba Inżynierów Budownictwa. Konferencja organizowana jest w wyjątkowych lokalizacjach, co dodatkowo podkreśla jej rangę.
Andrzej Książkiewicz podczas konferencji Jakość Energii Elektrycznej
Stawiacie zatem także na współpracę ze środowiskiem branżowym. Jakie są jej perspektywy?
Współpraca ze środowiskiem branżowym oraz stowarzyszeniami jest dla nas bardzo istotna. Utrzymujemy relacje ze Stowarzyszeniem Elektryków Polskich, byliśmy partnerem IV Kongresu Energetyki Polskiej w 2024 roku oraz Ogólnopolskich Dni Młodego Elektryka. Jesteśmy również członkiem Polskiego Stowarzyszenia Magazynowania Energii oraz współpracujemy z wieloma uczelniami technicznymi w kraju.
Działania te pozwalają nam być na bieżąco z kierunkami rozwoju branży, a jednocześnie aktywnie uczestniczyć w ich kształtowaniu. W kolejnych latach planujemy dalsze wzmacnianie tej współpracy, koncentrując się na realnych problemach i potrzebach rynku oraz na dostarczaniu rozwiązań odpowiadających wyzwaniom współczesnej energetyki.
Rozmawiała Anna Kuziemska, fot. ASTAT
