elektro.info

LED-y na ulicach miast i gmin

Modernizacja oświetlenia w Kętrzynie objęła swoim zakresem 80 % systemu oświetleniowego miasta, fot. K. Strzałka-Gołuszka, J. Strzałka

Modernizacja oświetlenia w Kętrzynie objęła swoim zakresem 80 % systemu oświetleniowego miasta, fot. K. Strzałka-Gołuszka, J. Strzałka

W obecnych czasach zużycie energii jest znacznie większe niż jeszcze kilkadziesiąt lat temu. Ze wszystkich stron kierowane są wezwania do jej oszczędzania. Co więcej posiadamy coraz większą świadomość tego, że oszczędzanie energii jest bardzo ważne nie tylko dla naszych portfeli, ale i środowiska. Energooszczędność zatem staje się istotnym kryterium dobrego projektu i jakości wykonawstwa, co w głównej mierze zależy od zastosowanych materiałów.

Zobacz także

Dlaczego ważna jest standaryzacja dla wyrobów oświetleniowych? (część 1.)

Dlaczego ważna jest standaryzacja dla wyrobów oświetleniowych? (część 1.) Dlaczego ważna jest standaryzacja dla wyrobów oświetleniowych? (część 1.)

Każdy użytkownik wymaga, aby wyroby oświetleniowe przez niego wykorzystywane były bezpieczne pod każdym względem oraz aby przez deklarowany czas użytkowania zapewniały właściwą funkcjonalność. Oczekuje...

Każdy użytkownik wymaga, aby wyroby oświetleniowe przez niego wykorzystywane były bezpieczne pod każdym względem oraz aby przez deklarowany czas użytkowania zapewniały właściwą funkcjonalność. Oczekuje się również, aby w trakcie eksploatacji tych wyrobów bezpieczeństwo i funkcjonalność nie ulegały nieuzasadnionemu znacznemu pogorszeniu.

Dlaczego ważna jest standaryzacja dla wyrobów oświetleniowych? (część 2.)

Dlaczego ważna jest standaryzacja dla wyrobów oświetleniowych? (część 2.) Dlaczego ważna jest standaryzacja dla wyrobów oświetleniowych? (część 2.)

Przepisy ekoprojektu dotyczącego oświetlenia uwzględniają charakterystyki funkcjonalne wyrobów oświetleniowych zgodnie z przyjętą maksymą, że oświetlenie to coś znacznie więcej niż samo zużycie energii....

Przepisy ekoprojektu dotyczącego oświetlenia uwzględniają charakterystyki funkcjonalne wyrobów oświetleniowych zgodnie z przyjętą maksymą, że oświetlenie to coś znacznie więcej niż samo zużycie energii. Światło wpływa bowiem na komfort życia, wydajność pracy, nauki i odpoczynku oraz na nasze zdrowie, oraz uczestniczy w kształtowaniu procesów biologicznych człowieka. Podstawowe informacje są podawane w etykietach urządzeń oświetleniowych oraz w przepisach regulowanych na poziomie Dyrektyw i Rozporządzeń...

Oświetlenie do mieszkania - jakie wybrać?

Oświetlenie do mieszkania - jakie wybrać? Oświetlenie do mieszkania - jakie wybrać?

Oświetlenie mieszkania to bardzo ważna kwestia. Lampy zastępują bowiem światło dzienne i pozwalają na normalne funkcjonowanie w godzinach wieczornych oraz po zmroku. Lampy stanowią nie tylko praktyczny...

Oświetlenie mieszkania to bardzo ważna kwestia. Lampy zastępują bowiem światło dzienne i pozwalają na normalne funkcjonowanie w godzinach wieczornych oraz po zmroku. Lampy stanowią nie tylko praktyczny element w domu czy mieszkaniu, ale również estetyczny. Jak zatem dobrać lampy do pomieszczenia?

Potężnym narzędziem w walce o oszczędności są będące tematem artykułu, nowoczesne diody LED. Dynamiczny rozwój technologiczny w produkcji półprzewodnikowych źródeł światła, w ostatnich kilkunastu latach sprawił, iż stało się możliwe stosowanie ich jako pełnowartościowych źródeł światła. Coraz większe moce emisyjne tych źródeł pozwoliły na zastosowanie diod LED w oświetleniu w przemyśle motoryzacyjnym, do podświetlania dużych wyświetlaczy LCD, w oświetleniu dekoracyjnym, architektonicznym, w sygnalizacji ulicznej oraz w oświetleniu ogólnym zarówno wewnętrznym, jak i zewnętrznym (drogowym).

W artykule przedstawiono pokrótce historię rozwoju diod, ich budowę i zasadę działania. Ukazano zalety i możliwości stosowania diod LED jako źródeł światła w oświetleniu drogowym w aspekcie oszczędności energii. Wskazano na możliwości pozyskania przez gminy dofinansowania na modernizację oświetlenia. Podano kilka przykładów dokonanych modernizacji bazujących na technologii LED i ich rezultaty.

Dioda LED jako źródło światła – krótka historia, budowa, działanie

Podstawą działania diod LED jest zjawisko elektroluminescencji. Po raz pierwszy zostało ono zaobserwowane w 1907 roku przez eksperymentatora brytyjskiego H. J. Rounda z laboratoriów Marconiego, który wykrył emisję światła widzialnego z kryształu węglika krzemu (SiC), a pierwszą diodę świecącą zbudował Rosjanin Oleg Łosiew w roku 1927. Kolejne badania związków półprzewodnikowych, pod koniec lat trzydziestych XX wieku, pozwoliły na zaobserwowanie zjawiska elektroluminescencji w siarczku cynku (ZnS).

Pierwsze diody LED do zastosowań specjalnych wytworzono na bazie arsenku galu (GaAs) dopiero w 1962 roku, a na rynek konsumencki trafiły dopiero w latach 70. ub. wieku. Początkowo emitowały one światło monochromatyczne, najpierw podczerwone, potem czerwone, zielone, niebieskie a na końcu białe.

Prawdziwa rewolucja LED nadeszła dopiero w drugiej dekadzie XXI wieku, gdy opracowano wyrafinowane półprzewodniki pozwalające na osiągniecie dużego strumienia świetlnego, a masowa produkcja umożliwiła spadek cen do poziomu akceptowalnego przez konsumentów.

Obecnie technika świetlna dysponuje półprzewodnikowymi źródłami światła o wysokiej wydajności, emitującymi światło w trzech podstawowych barwach: czerwonej, zielonej i niebieskiej, a w wyniku połączenia tych trzech barw możliwe staje się otrzymanie światła białego, co umożliwia ich szersze zastosowanie.

Diody LED (Light Emitting Diode) są strukturami półprzewodnikowymi. W skład ich budowy wchodzi warstwa półprzewodnika typu n, obszar aktywny zwany złączem p-n, warstwa półprzewodnika typu p oraz para metalowych kontaktów – elektrody dodatniej (do materiału typu p) i elektrody ujemnej (do materiału typu n). Podstawą działania półprzewodnikowych diod emitujących światło, jak wspomniano wcześniej jest elektroluminescencja. Cechą charakterystyczną materiału p jest posiadanie nadmiaru dziur w paśmie walencyjnym, z kolei materiał n posiada w tym paśmie nadmiar elektronów. W momencie spolaryzowania diody w kierunku przewodzenia, następuje przenikanie elektronów i dziur do warstwy aktywnej o niższym poziomie energetycznym. W złączu p-n, zwanym złączem epilaktycznym, będącym połączeniem dwóch warstw materiałów półprzewodnikowych typu p i n, wzbudzone elektrony rekombinują z dziurami i pozbywają się nadmiaru energii, która zostaje wypromieniowywana w postaci kwantu światła (emisja fotonu). Na rysunku 1. przedstawiono ogólny schemat budowy półprzewodnikowej diody świecącej. Złącze posiada bardzo małe wymiary, dlatego też montowane jest na specjalnej płytce oraz wyposażone w odbłyśnik i soczewkę, te dwa elementy pozwalają kształtować kierunki promieniowania chipu LED, co przedstawia rysunek 2.

schemat budowy polprzewodnikowej diody swiecacej rys1

Rys. 1. Ogólny schemat budowy półprzewodnikowej diody świecącej [22]

ksztaltowanie rozsylu chipu rys2

Rys. 2. Kształtowanie rozsyłu chipu LED [12]

Wartość energii emitowanego fotonu jest w przybliżeniu równa wartości przerwy między stanami energetycznymi, charakterystycznej dla danego materiału półprzewodnikowego. W zależności od użytego materiału do wykonania diody możliwym jest uzyskanie praktycznie dowolnej barwy światła (żółtą, czerwoną, zieloną, niebieską, pomarańczową, a także białą). Uzyskuje się to poprzez odpowiednie domieszkowanie, tworzenie zestawów diod o wybranych barwach światła oraz ewentualne sterowanie ich strumieniem świetlnym.

Właściwości LED w aspekcie oświetlenia drogowego

Dynamiczny postęp technologiczny w produkcji diod elektroluminescencyjnych w ostatnich latach sprawił, że diody LED wkroczyły w różne obszary zastosowań oświetleniowych, nie wyłączając oświetlenia drogowego.

Rosnące ceny energii elektrycznej i wysoka emisja dwutlenku węgla do atmosfery (rys. 3.) wymuszają poszukiwanie energooszczędnych rozwiązań zgodnych z zasadami ochrony środowiska.

ilosc dwutlenku wegla dzialalnosci rys3

Rys. 3. Całkowita ilość dwutlenku węgla w podziale na poszczególne sektory działalności [24]

Dodatkowo za stosowaniem oświetlenia ulicznego w technologii LED przemawia szereg zalet, jakie posiadają:

  • osiągają stopień oszczędności energii na poziomie prawie równym lampom wyładowczym,
  • pozwalają na precyzyjne kształtowanie rozsyłu światła, a tym samym na eliminację olśnienia i zanieczyszczenia środowiska światłem,
  • nie emitują szkodliwego promieniowania ultrafioletowego,
  • mają bardzo wysoki współczynnik oddawania barw,
  • zapewniają „szybki start”, pozwalający na osiągnięcie pełnej jasności natychmiast po włączeniu,
  • brak efektu stroboskopowego dzięki zasilaniu prądem stałym,
  • są odporne na wibracje i wstrząsy,
  • nie zawierają ołowiu, rtęci i innych substancji toksycznych, więc są przyjazne środowisku,
  • charakteryzują się bezgłośną pracą w każdych warunkach,
  • kompaktowa budowa oprawy zapewnia zmniejszenie powierzchni bocznej narażonej na wiatr, co poprawia bezpieczeństwo,
  • brak konieczności wymiany źródła światła przez ponad 13 lat eksploatacji.

Dodatkowo wymiana oświetlenia na nowoczesne i energooszczędne oświetlenie LED jest bezpośrednią przyczyną poprawy bezpieczeństwa na drogach, zmniejszenia zużycia energii, jak i polepszenia este­tyki miasta (zastąpienia żółtego ­światła  sodowego białą barwą diod LED).

Pewną barierę stanowi jeszcze dziś cena oświetlenia wykorzystującego diody LED. Na poziomie inwestycyjnym nowa technologia wymaga dużo większych nakładów w porównaniu z dotychczas stosowanymi rozwiązaniami.

Techniczne zaawansowanie produktów LED-owych wpływa przede wszystkim na początkowe, wysokie koszty zakupu. Odbiornik jest urządzeniem dość skomplikowanym, które składa się z szeregu elementów wspomagających. W jego skład oprócz samej matrycy z diodami wysokiej jakości wchodzą zaawansowany układ optyczny z kolimatorami, zasilacz jak również element odpowiedzialny za odprowadzanie ciepła – radiator. Każda z wyżej wymienionych części musi być ściśle dobrana pod specyfikację samej diody i dodatkowo współgrać z pozostałymi, aby dioda pracowała w idealnych warunkach zasilania, wilgotności czy temperatury. Ma to decydujący wpływ na trwałość użyteczną tego systemu (oprawy). Dlatego też dobór odpowiednich elementów, ich projektowanie jak i sama jakość wykonania muszą znajdować swoje odzwierciedlenie w kosztach.

Użytkownicy końcowi często widzą koszty, które ponoszą na początku przy zakupie systemów, zapominając tym samym, że jest to tak naprawdę część kosztów rzeczywistych. Pozostałą część stanowią opłaty za eksploatację i konserwację zakupionych systemów. Jeśli na kosztorys popatrzymy, uwzględniając wszystkie te czynniki, wówczas diody LED to jedyna w swoim rodzaju inwestycja, która bardzo szybko się zwraca.

Znaczący producenci branży oświetleniowej proponują coraz więcej przykładów udanych rozwiązań z zastosowaniem diod świecących. Producenci wprowadzają na rynek swoje produkty składając deklarację wobec UE na temat parametrów funkcjonalnych i jakości swoich produktów. W tabeli 1. przedstawiono różnice między lampami sodowymi a oświetleniem LED.

Dodatkowym atutem jest możliwość skutecznego działania LED w bardzo trudnych warunkach pogodowych, nawet we mgle czy podczas opadów deszczu i śniegu, gdy inne źródła światła często zawodzą.

roznice led a lampa sodowa tab1

Tab. 1. Różnice między lampami sodowymi a oświetleniem LED

Program SOWA

W Polsce oświetlenie publiczne co roku pochłania ponad 1500 GWh energii i tym samym generuje znaczącą część globalnej emisji gazów cieplarnianych pochodzących z energetyki. Badania przeprowadzone w 2012 roku na zlecenie Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej [27], wykazały, że w kraju jest około 3,3 mln lamp drogowych, z czego blisko 60% to infrastruktura przestarzała, która słabo świeci, szybko się zużywa a przy tym pobiera dużo energii. Dominujące jest oświetlenie sodowe, pozostała część to oświetlenie rtęciowe, żarowe lub neonowe. Oprawy drogowe odpowiadają za 13% całkowitego zużycia energii na oświetlenie w całej Polsce. Niektóre miejscowości na oświetlenie uliczne przeznaczają od 30 do 50% całkowitego zużycia energii. Zarówno aspekty ekologiczne, jak i dążenie do oszczędności sprawiają, że duża część polskich gmin planuje modernizację oświetlenia ulicznego w ciągu najbliższych lat. Przy okazji wymiany oświetlenia coraz częściej decydują się na wdrożenie inteligentnego systemu zarządzania oświetleniem. Te innowacyjne rozwiązania są dla samorządów tym bardziej atrakcyjne, jeżeli mogą skorzystać z zewnętrznego finansowania.

I tu naprzeciw gminom wychodzi NFOŚiGW z programem finansowym „SOWA”. Program ten to nie nowa inicjatywa. Jego pierwsza edycja miała miejsce w latach 2013–2017.

Środki potrzebne do uruchomienia programu SOWA resort środowiska pozyskał ze sprzedaży nadwyżki praw do emisji CO2 m.in. z Hiszpanii. Łączna wartość wszystkich zawartych przez Polskę transakcji wyniosła 780 mln złotych i została przeznaczona m.in. na ochronę klimatu, projekty redukujące emisję gazów cieplarnianych, w tym energooszczędne oświetlenie ulic. Na modernizację instalacji w gminach w pierwszej edycji programu przeznaczony został budżet 356 mln zł, z czego 160 mln zł przeznaczono na dotację a 196 mln zł przewidziano na pożyczki.

Gminy chętne do przystąpienia do programu SOWA musiały spełnić kilka warunków. Do ich zobowiązań należało przeprowadzenie audytu oświetlenia i wykazanie redukcji emisji CO2 o 40% (minimum 250 ton CO2 rocznie). Wykonawca inwestycji musiał również udzielić gwarancji na co najmniej 5 lat, a realizacja spełniać obowiązujące w całej Unii Europejskiej normy oświetlenia dróg publicznych. Nie musiały też być właścicielami infrastruktury oświetleniowej, która w około 70% należała do zakładów energetycznych. Starając się o dofinansowanie wystarczyło, że wydzierżawią teren, na którym planowały zrealizować inwestycję. Samorządy nie muszą też dysponować wkładem własnym.

Budżet zakładał dofinansowanie dla gmin w formie dotacji i pożyczek. W pierwszej edycji maksymalnie można było otrzymać 15 mln zł na pokrycie 45% kosztów kwalifikowanych oraz 18,3 mln zł pożyczki z NFOŚiGW na pozostałą część modernizacji. Spłata rozłożona była na 10 lat z karencją zwrotu na 1,5 roku od czasu zakończenia inwestycji.

W programie SOWA jednym z preferowanych rozwiązań zamiany oświetlenia drogowego było zastosowanie systemów LED-owych.

Wynik naborów według list rankingowych w pierwszej edycji programu SOWA przedstawiał się następująco:

I – 11 projektów na 46 mln zł kosztów inwestycji o efekcie 7.555 MgCO2/rok,

II – 9 projektów na 62 mln zł kosztów inwestycji o efekcie 9.638 MgCO2/rok,

III – 14 projektów na 94 mln zł kosztów inwestycji o efekcie 11.905 MgCO2/rok.

Razem daje to 34 projekty na 202 mln zł kosztów inwestycji o efekcie ok. 29.1 tys. MgCO2/rok.

W tabeli 2. przedstawiono miasta i gminy, które zostały zakwalifikowane do dofinansowania w pierwszej edycji programu SOWA.

dofinansowanie oswietlenie tab2

Tab. 2. Miasta i gminy zakwalifikowane do dofinansowania

modernizacja oswietlenia tab3

Tab. 3. Lista ulic i ich odcinków, które zyskają zmodernizowane oświetlenie [1]

Sukces pierwszej edycji programu SOWA zapewnił jego kontynuację. Druga edycja konkursu ruszyła w maju 2018 r. Podobnie jak podczas poprzedniej edycji nabór wniosków prowadził Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Przedsięwzięcia, na które mogło zostać przeznaczone dofinansowanie zostały ściśle określone przez organizatora. Obejmowały one kompleksową modernizację oświetlenia zewnętrznego w zakresie istniejącej instalacji oświetleniowej. Wymienić można prace takie jak:

  • demontaż starych wyeksploatowanych opraw oświetleniowych,
  • montaż nowych opraw oświetleniowych,
  • wymianę przewodów elektrycznych w słupach i wysięgnikach wraz z wymianą zabezpieczeń,
  • wymianę wysięgników,
  • wymianę zapłonników,
  • wymianę wyeksploatowanych słupów kablowych,
  • modernizacja/przebudowa istniejących punktów zapalania i sterowania oświetleniem,
  • montaż sterowalnych układów redukcji mocy oraz stabilizacji napięcia zasilającego,
  • montaż inteligentnego sterowania oświetleniem.

Wartość całego budżetu programu to 50 milionów złotych. Dofinansowanie przyznawane było w formie preferencyjnej pożyczki, która jest zwrotna. Dodatkowo można umorzyć 10% kosztów przedsięwzięcia, a oprocentowanie pożyczki wynosiło zaledwie 1%.

Przykłady realizacji oświetlenia ulicznego LED

Kraków

Kraków jest jednym z miast w Polsce, które w ramach programu Sowa, w wytypowanych rejonach, zmodernizowało wszystkie elementy infrastruktury oświetleniowej. Był to największy do tej pory tego typu projekt w Polsce. Kraków pozyskał dofinansowanie z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki w wysokości 33,2 mln zł.

Przy modernizacji oświetlenia ulicznego w Krakowie zastosowano lampy typu LED, zastępując nimi lampy sodowe (żółte). Jednym z warunków uzyskania dotacji było ograniczenie emisji dwutlenku węgla o 40%, uważanego za jedną przyczyn globalnego ocieplenia klimatu.

Zastosowanie systemu sterowania zmodernizowanym oświetleniem, pozwoliło na dostosowanie poziomu oświetlenia do aktualnych potrzeb. Zaliczyć do nich możemy warunki pogodowe, natężenie ruchu drogowego, pory dnia, miejsca, w tym, bliskość przejścia dla pieszych i skrzyżowania oraz obowiązujące normy. System sterowania pozwala na uzyskanie precyzyjnych informacji odnoście każdego zmodernizowanego punktu świetlnego. Dyspozytorzy, dzięki czujnikom zamontowanym w oprawie lamp, na bieżąco z wykorzystaniem cyfrowej mapy z zaznaczonymi wszystkimi modernizowanymi punktami świetlnymi mogą śledzić czy dany punkt świetlny działa prawidłowo, jakie są parametry poboru prądu, jaka jest moc lampy. Dodatkowo wszystko jest zdalnie sterowane. W przypadku awarii lampy, ikonka na mapie zapali się na czerwono i alarm w postaci sms wysyłany jest na komórkę dyspozytora, w celu podjęcia szybkiej interwencji.

W wyniku realizacji projektu w Krakowie, zamontowano:

  • 116 szaf sterowniczo-zasilających wraz z wyposażeniem,
  • 4235 słupów betonowych i stalowych z wysięgnikami,
  • 4375 opraw ulicznych,
  • 147,73 km kabli zasilających,
  • 2796 wysięgników stalowych.

Realizacja projektu przyczyniła się do:

  • zmniejszenia rocznego zużycia energii na oświetlenie uliczne: 63,13%,
  • oszczędności energii elektrycznej: 2755,86 [MWh/rok],
  • ograniczenia emisji CO2: 1809,97 [Mg/rok],
  • oszczędności wynikające z konserwacji: 78 000 [PLN/rok],
  • oszczędności zużycia energii: 1 377 930 [PLN/rok],

Całkowita oszczędność rocznie – 1 455 930 [PLN/rok].

Zgodnie z audytem Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu Kraków zaoszczędził ponad 60 procent energii w stosunku do stanu poprzedniego, co dało około 1,3 mln zł oszczędności. Do tego doszły oszczędności w kosztach eksploatacji i konserwacji lamp.

Prace modernizacyjne były realizowane na terenie całego Krakowa, przede wszystkim wzdłuż ulic, na których odbywa się duży ruch, a oświetlenie było już mocno wyeksploatowane.

Nowe oświetlenie pojawiło się między innymi na następujących ulicach: Kamieńskiego, Powstańców Śląskich, Wielicka, Dekerta, Ludwinowska, Limanowskiego, Nowohucka, Nowosądecka, Jerzmanowskiego, Teligi, Zakopiańska, Ptaszyckiego, Okulickiego, Wiślicka, Dobrego Pasterza, Stella – Sawickiego, Andersa, Medweckiego, Bieńczycka, Srebrnych Orłów, Obrońców Krzyża, Kocmyrzowska, Piastowska, Prądnicka, Weissa, Bronowicka, Armii Krajowej, Meissnera, Prandoty, al. Pokoju, al. Róż, al. Solidarności i al. Jana Pawła II.

krakow zmodernizowane oswietlenie fot1

Fot. 1. Kraków jest jednym z miast w Polsce, które w ramach programu Sowa, w wytypowanych rejonach, zmodernizowało wszystkie elementy infrastruktury oświetleniowej, fot. K. Strzałka-Gołuszka, J. Strzałka

AGH – Projekt ISE

W Krakowie w ostatnich latach przeprowadzono dodatkowo innowacyjny projekt badawczy Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu oraz Akademii Górniczo-Hutniczej zakładający modernizację oświetlenia ulicznego. W ramach projektu zamontowanych zostało:

  • 3768 nowych lamp LED,
  • 73 szt. szaf zasilająco-sterujących,
  • system sterowania oświetleniem,
  • oraz przeprowadzone zostały działania informacyjno-edukacyjne.

Montaż specjalnego, inteligentnego oświetlenia, którego intensywność została dostosowana do warunków pogodowych, innych źródeł światła czy natężenia ruchu drogowego może przełożyć się na ogólne zasady funkcjonowania oświetlenia w całym Krakowie.

Nowoczesne punkty świetlne zlokalizowano w rejonie Alei Trzech Wieszczów i Starego Miasta, Salwatora, Łobzowa, Bronowic, na terenie Krowodrzy i Śródmieścia. Podsumowaniem projektu były trzy konferencje, które Akademia Górniczo-Hutnicza zorganizowała, aby zwrócić uwagę zarówno na użytą technologię jak i wymiar ekologiczny (redukcję zużycia energii czy ograniczenie skutków nadmiernego oświetlenia), społeczny (poczucie bezpieczeństwa w przestrzeni miejskiej, komfort życia w mieście), oraz spojrzeć na oświetlenie jako aspekt wizerunku miasta.

Szacuje się, że efektem realizacji projektu jest: oszczędność energii – 1378 MWh/rok, ograniczenie emisji CO2 – 1140 Mg/rok.

Poznań

Poznań również uczestniczył w pierwszej edycji programu SOWA. W ramach którego zrealizowany został projekt pt. „Modernizacja oświetlenia ulicznego w Poznaniu”. Zarząd Dróg Miejskich złożył wniosek o dofinansowanie projektu ze środków programu „SOWA – Energooszczędne oświetlenie uliczne”. W kwietniu 2014 r. roku została podpisana umowa o dofinansowanie.

Realizacja projektu została zakończona w kwietniu 2016 r. Koszt inwestycji wyniósł 3 616 431,49 zł, natomiast wysokość dofinansowania to kwota 1 603 863,49 zł. Przedsięwzięcie objęło swoim zakresem 2 656 punktów świetlnych podłączonych do 79 punktów pomiarowych na terenie Miasta Poznania. Modernizacja polegała na wymianie oświetlenia rtęciowego (kilkadziesiąt opraw) oraz sodowego (ponad 2 tys. opraw) na wyposażone w systemy indywidualnej redukcji natężenia strumienia świetlnego oprawy typu LED. Wymiana oświetlenia dotyczyła ponad 200 ulic zlokalizowanych w 11 rejonach.

Modernizacja oświetlenia pozwoliła na zmniejszenie zużycia energii i ograniczenie emisji CO2 dla zmodernizowanego oświetlenia o ponad 70%.

Realizacja projektu pozwoliła na redukcję poboru energii elektrycznej oraz poprawę efektywności energetycznej systemu oświetlenia w wysokości około 380 MWh rocznie, co z kolei przyczyniło się do ograniczenia emisji dwutlenku węgla. Dodatkowo okres zwrotu inwestycji, przy uwzględnieniu środków dotacji, wyniesie około 5 lat, co oznacza, że możliwe będzie uzyskanie oszczędności w nakładach bieżących w wysokości ponad 400 tys. zł rocznie.

Kętrzyn

Modernizacja oświetlenia w Kętrzynie została wykonana w ramach programu SOWA. Objęła swoim zakresem 80 % systemu oświetleniowego miasta. W miejsce dotychczasowych lamp, zainstalowano 1155 opraw LED. Wykorzystane rozwiązania pozwalają dostosować oświetlenie do rytmu życia miasta. Modernizacja umożliwia zmniejszanie natężenia światła w godzinach nocnych, gdy ruch na drodze jest niewielki, i zwiększanie go w godzinach porannych, popołudniowych i wieczornych, gdy natężenie ruchu pieszego i samochodowego jest większe.

Zużycie energii po modernizacji oświetlenia w Kętrzynie zmniejszyło się o blisko 55 %. Zastosowane rozwiązania przyczyniły się również do zmniejszenia mocy elektrycznej instalacji z 217,8 kW do zaledwie 117,7 kW. Dla miasta oznacza to oszczędności w wys. ok. 345 tys. zł rocznie. Dodatkowo nakłady na utrzymanie oświetlenia obniżone zostaną o 18 tys. zł. Natomiast obliczona według obowiązujących norm redukcja emisji CO2 do atmosfery wyniesie ok. 550 ton/rok.

Nowe oświetlenie LED przynosi również korzyści dla samych mieszkańców. Na poprawę widoczności i bezpieczeństwa wpłynęło równomierne i jasne oświetlenie dróg i chodników. Zastosowane rozwiązania LED pozwalają o 20-30 % lepiej widzieć i rozpoznawać twarze po zmroku jak i rozróżniać kolory, nie tylko przez ludzkie oko, ale również przez kamery czy systemy monitoringu, co wpływa na ograniczenie wandalizmu i przestępczości.

ketrzyn zmodernizowane oswietlenie fot2

Fot. 2. Modernizacja oświetlenia w Kętrzynie objęła swoim zakresem 80 % systemu oświetleniowego miasta, fot. K. Strzałka-Gołuszka, J. Strzałka

Warszawa

W 2019 do programu „SOWA – oświetlenie zewnętrzne”, w drugiej jego edycji, przystąpiła między innymi Warszawa. W ramach projektu w ciągu 2 lat zmodernizowane ma zostać oświetlenie 13 ulic. Prace w ramach projektu mają być kompleksowe. Planuje się wymianę kabli, szaf zasilających, słupów i niemal 1000 opraw oświetleniowych. Budżet całego projektu to 12,5 mln zł. Większość tej kwoty (10,8 mln zł) pokryje długoterminowa pożyczka z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Pożyczka zostanie wypłacona w dwóch transzach w 2020 roku i w 2021 roku, a jej spłata ma nastąpić w latach 2021-2026.

Planowana przebudowa oświetlenia, wykonana w technologii LED, przyniesie średnią oszczędność na poziomie 60%. Oznacza to roczne oszczędności energii elektrycznej ok. 720 MWh, tym samym oszczędności ponad 335 tysięcy złotych rocznie [1].

Podsumowanie

Ciągły rozwój technologii LED pozwala na stwierdzenie, że w niedalekiej przyszłości diody te staną się jednym z podstawowych źródeł światła wykorzystywanych w oświetleniu ulicznym. W porównaniu ze standardowymi źródłami światła diody LED charakteryzują się większą skutecznością świetlną i trwałością, co świadczy o tym, iż są bardziej ekonomiczne.

Diody LED zdecydowanie wyróżniają się spośród pozostałych źródeł światła długością życia. W zależności od poziomu generowanego promieniowania mogą w praktyce świecić od 50 tys. do 100 tys. godzin.

Diody LED są bardzo wytrzymałe mechanicznie na uderzenia, drgania, wstrząsy, wibracje oraz oddziaływanie otoczenia, w tym wysokie i niskie temperatury. Jest to możliwe dzięki zwartej budowie, braku części szklanych i żarników. Umożliwia to zatem stosowane ich wszędzie tam, gdzie do tej pory instalacja oświetlenia była niemożliwa lub znacznie utrudniona.

Wymiana starych opraw oświetleniowych na oprawy LED, jak i połączenie ich z zintegrowanym systemem do zarządzania oświetleniem zwraca się błyskawicznie – oszacowano, że po modernizacji zużycie energii elektrycznej może się zmniejszyć nawet o 60-70% porównaniu z obecnie stosowanymi oprawami, bez potrzeby rezygnowania z jakości światła.

Przybywa samorządów, które decydują się wymienić stare oprawy na nowoczesne oświetlenie LED. Dodatkowym atutem są dostępne zewnętrzne formy finansowania, pozwalające na uzyskanie estetycznych, ekologicznych i przede wszystkim ekonomicznych korzyści.

Pomimo ciągłych inwestycji i modernizacji Polska wciąż jest na początku drogi do wymiany oświetlenia na oprawy LED. Szacuje się, że obecnie tylko około 10 % oświetlenia publicznego bazuje na technologii LED-owej, natomiast zaledwie 2% jest zarządzanych zdalnie przy użyciu systemu sterowania.

We wrześniu 2019 r. odbyła się 20. edycja konkursu na najlepiej oświetloną gminę i miasto 2018 roku i najlepszą inwestycję oświetleniową 2018 roku zorganizowana przez Polski Związek Przemysłu Oświetleniowego. Celem konkursu jest propagowanie aktywności inwestycyjnej w zakresie oświetlenia jak również upowszechnianie dobrych, innowacyjnych, a zarazem energooszczędnych rozwiązań technicznych.

Literatura 

  1. Abramik S., Władziński W.: Nowoczesne systemy oświetleniowe z diodowymi źródłami światła. Gdańskie Dni Elektryki 2006 r., str. 255-266.
  2. Cichal P., Wojdat M.: Oświetlenie drogowe z energooszczędnymi oprawami LED, Elektroinstalator 2/2013, str. 58 – 61.
  3. Elektrosystem, wrzesień 2016, str. 46.
  4. Grzanka M.: Znaczące oszczędności w kosztach energii i konserwacji oświetlenia dzięki zastosowaniu opraw LED wyposażonych w system inteligentnego sterowania Owlet. Materiały z Konferencji N-T „Energooszczędność w oświetleniu”. Poznań, 13 maja 2014 r., str. 63-68.
  5. Krześniak T.: Oświetlenie LED-owe zyskuje na znaczeniu. Elektrosystemy, Technika świetlna, Październik 2008, str. 32-34.
  6. Materiały Firmy LUXAN: Energooszczędna SOWA. Elektroinstalator, 11-12/2014, str. 51.
  7. Pawlak A.: Diody świecące jako źródła światła. Bezpieczeństwo pracy 12/2007, str. 24-27.
  8. Porada Z., Strzałka – Gołuszka K.: LED – diody elektroluminescencyjne. INPE, zeszyt 44, sierpień 2013.
  9. Schnitzer K.: Energooszczędne źródła światła w technologii LED i OLED. Elektroinstalator, W-wa 2014 r., str. 38-41.
  10. Signify N.V.: Wielkopolska stawia na inteligentne oświetlenie. Elektroinstalator, 2/2019, str.4.
  11. Strzałka-Gołuszka K.: Diody LED w oświetleniu zewnętrznym i iluminacji. Materiały z Konferencji Naukowo-Technicznej nt. „Energooszczędne oświetlenie w miastach i gminach”. Kraków, 20.10.2016 r.
  12. Strzyżewski J.: Wpływ energooszczędnych źródeł światła na efektywność oświetlenia, Elektroinstalator 2/2015, str. 54-60.
  13. Strzyżewski J.: Źródła światła (3). Elektroinstalator, 5/2009, str. 46-48.
  14. Strzyżewski J.: Źródła światła LED – analiza aktualnych możliwości. Elektroinstalator 7/2015, str. 20-25.
  15. Wiśniewski A.: Źródła światła. COSiW, Warszawa 2013 r.
  16. Wojdat M.: Właściwości nowoczesnego oświetlenia drogowego LED. Elektroinstalator, 4/2013, str. 51-53.
  17. www.eltast.pl
  18. www.ke.pl
  19. www.lighting.pl 
  20. www.lighting.philips.pl
  21. www.oswietlenie.krakow.pl
  22. www.portalsamorzadowy.pl
  23. www.sonel.pl
  24. renovis.pl
  25. wfosigw.olsztyn.pl 
  26. zdm.waw.pl
  27. www.rynekinfrastruktury.pl
  28. Zaremba K.: Diody oświetleniowe LED. Biuletyn Oddziału Białostockiego SEP, Nr 23, listopad 2005r., str. 20-22.
Aby przeczytać pełną wersję artykułu należy wykupić prenumeratę i zalogować się.

Komentarze

Wybrane dla Ciebie

Zasilanie urządzeń przeciwpożarowych - zobacz rozwiązanie

Zasilanie urządzeń przeciwpożarowych - zobacz rozwiązanie Zasilanie urządzeń przeciwpożarowych - zobacz rozwiązanie

Projektowanie - uzyskaj dostęp do najszerszej gamy ekskluzywnych produktów i najnowszych technologii

Projektowanie - uzyskaj dostęp do najszerszej gamy ekskluzywnych produktów i najnowszych technologii Projektowanie - uzyskaj dostęp do najszerszej gamy ekskluzywnych produktów i najnowszych technologii

Projekt elektryczny z prostym konfiguratorem »

Projekt elektryczny z prostym konfiguratorem » Projekt elektryczny z prostym konfiguratorem »

Kamera termowizyjna FLIR T840 w akcji »

Kamera termowizyjna FLIR T840 w akcji » Kamera termowizyjna FLIR T840 w akcji »

Jak prawidłowo dobrać instalację fotowoltaiczną i jej poszczególne komponenty

Jak prawidłowo dobrać instalację fotowoltaiczną i jej poszczególne komponenty Jak prawidłowo dobrać instalację fotowoltaiczną i jej poszczególne komponenty

Pomiary: termowizja przy pracach instalacyjnych »

Pomiary: termowizja przy pracach instalacyjnych » Pomiary: termowizja przy pracach instalacyjnych »

Przeciwpożarowe kontrole instalacji elektrycznych - jak je przejść »

Przeciwpożarowe kontrole instalacji elektrycznych - jak je przejść » Przeciwpożarowe kontrole instalacji elektrycznych - jak je przejść »

Zobacz kable fotowoltaiczne dedykowane do najbardziej wymagających instalacji fotowoltaicznych »

Zobacz kable fotowoltaiczne dedykowane do najbardziej wymagających instalacji fotowoltaicznych » Zobacz kable fotowoltaiczne dedykowane do najbardziej wymagających instalacji fotowoltaicznych »

Modułowy licznik energii - jaki wybrać?

Modułowy licznik energii - jaki wybrać? Modułowy licznik energii - jaki wybrać?

Transformatory - rozwiązania dla profesjonalistów »

Transformatory - rozwiązania dla profesjonalistów » Transformatory - rozwiązania dla profesjonalistów »

Nawet nie myśl, aby instalować panele fotowoltaiczne, zanim nie poznasz tego

Nawet nie myśl, aby instalować panele fotowoltaiczne, zanim nie poznasz tego Nawet nie myśl, aby instalować panele fotowoltaiczne, zanim nie poznasz tego

Produkcja energii ze słońca - jak to działa?

Produkcja energii ze słońca - jak to działa? Produkcja energii ze słońca - jak to działa?

Zobacz nowoczesne stacje ładowania pojazdów elektrycznych »

Zobacz nowoczesne stacje ładowania pojazdów elektrycznych » Zobacz nowoczesne stacje ładowania pojazdów elektrycznych »

Zapraszamy na bezpłatne szkolenie z podstaw termowizji! »

Zapraszamy na bezpłatne szkolenie z podstaw termowizji! » Zapraszamy na bezpłatne szkolenie z podstaw termowizji! »

Silniki trójfazowe - porównaj i wybierz »

Silniki trójfazowe - porównaj i wybierz » Silniki trójfazowe - porównaj i wybierz »

Czy możemy zastosować elastyczne przewody silikonowe i czy są one odporne na uszkodzenie i wysokie temperatury? Przykładowo dla przekroju kabla 240 mm2 ...

Czy możemy zastosować elastyczne przewody silikonowe i czy są one odporne na uszkodzenie i wysokie temperatury? Przykładowo dla przekroju kabla 240 mm2 ...

Zasilanie rezerwowe - jakie wybrać?

Zasilanie rezerwowe - jakie wybrać? Zasilanie rezerwowe - jakie wybrać?

Technologie robotyczne zgodne z koncepcją Industry 4.0 »

Technologie robotyczne zgodne z koncepcją Industry 4.0 » Technologie robotyczne zgodne z koncepcją Industry 4.0 »

Nowoczesne urządzenia mechaniczne nic nie znaczyłyby bez ukrytej w nich elektroniki, dizęki której ...

Nowoczesne urządzenia mechaniczne nic nie znaczyłyby bez ukrytej w nich elektroniki, dizęki której ...

Dom bliźniak, czy warto zainwestować?

Dom bliźniak, czy warto zainwestować? Dom bliźniak, czy warto zainwestować?

Własny domek wybudowany według konkretnego projektu, który przypadł nam do gustu, to niewątpliwie powód do radości i często zrealizowanie życiowych planów. Dlatego warto przemyśleć wszystkie decyzje, które...

Własny domek wybudowany według konkretnego projektu, który przypadł nam do gustu, to niewątpliwie powód do radości i często zrealizowanie życiowych planów. Dlatego warto przemyśleć wszystkie decyzje, które wiążą się z budową domu. Często dobrym rozwiązaniem okazuje się zabudowa bliźniacza i kupno projektu domu bliźniaczego.

Sekcja dla instalatora - instaluj z nami »

Sekcja dla instalatora - instaluj z nami » Sekcja dla instalatora - instaluj z nami »

Osprzęt kablowy - złączki i mufy »

Osprzęt kablowy - złączki i mufy » Osprzęt kablowy - złączki i mufy »

Automatyczne złącze prądowo-powietrzne - zobacz jak działa?

Automatyczne złącze prądowo-powietrzne - zobacz jak działa?  Automatyczne złącze prądowo-powietrzne - zobacz jak działa?

Oznaczniki - na czym drukować trwałe oznaczniki?

Oznaczniki - na czym drukować trwałe oznaczniki? Oznaczniki - na czym drukować trwałe oznaczniki?

Diris Digiware: Jak przeprowadzić montaż punktów pomiarowych w istniejącej instalacji

Diris Digiware: Jak przeprowadzić montaż punktów pomiarowych w istniejącej instalacji Diris Digiware: Jak przeprowadzić montaż punktów pomiarowych w istniejącej instalacji

Potrzebujesz pomocy w wyborze UPS-a? - Sprawdź nasz przewodnik »

Potrzebujesz pomocy w wyborze UPS-a? - Sprawdź nasz przewodnik » Potrzebujesz pomocy w wyborze UPS-a? - Sprawdź nasz przewodnik »

Sprzęt elektroinstalacyjny umożliwia sterowanie urządzeniami domowymi z wykorzystaniem aplikacji na smartfonie oraz sieci Internet...

Sprzęt elektroinstalacyjny umożliwia sterowanie urządzeniami domowymi z wykorzystaniem aplikacji na smartfonie oraz sieci Internet...

Zobacz co pokazał Benning »

Zobacz co pokazał Benning » Zobacz co pokazał Benning »

Stacje ładowania pojazdów elektrycznych -czy widziałeś to? »

Stacje ładowania pojazdów elektrycznych -czy widziałeś to? » Stacje ładowania pojazdów elektrycznych -czy widziałeś to? »

Zobacz, jak wykonać pomiar termowizyjny »

Zobacz, jak wykonać pomiar termowizyjny » Zobacz, jak wykonać pomiar termowizyjny »

Najnowsze produkty i technologie

Instalacja fotowoltaiczna, czyli gwarantowany sposób na oszczędności. Jaką wybrać?

Instalacja fotowoltaiczna, czyli gwarantowany sposób na oszczędności. Jaką wybrać? Instalacja fotowoltaiczna, czyli gwarantowany sposób na oszczędności. Jaką wybrać?

„To się nie opłaca”, „To jest za drogie”, „W Polsce mamy za mało słonecznych dni” – wciąż można się spotkać z takimi i podobnymi opiniami wśród osób, które podważają sens inwestycji w domową instalację...

„To się nie opłaca”, „To jest za drogie”, „W Polsce mamy za mało słonecznych dni” – wciąż można się spotkać z takimi i podobnymi opiniami wśród osób, które podważają sens inwestycji w domową instalację fotowoltaiczną. Tymczasem, jak wynika z badania przeprowadzonego przez Oferteo.pl, aż 96 procent użytkowników fotowoltaiki jest z tego bardzo zadowolonych (a 37 proc. już rozważa rozbudowę).

Dobór ograniczników przepięć do aplikacji PV w praktyce

Dobór ograniczników przepięć do aplikacji PV w praktyce Dobór ograniczników przepięć do aplikacji PV w praktyce

Ograniczniki przepięć (SPD – popularny skrót z języka angielskiego) chronią instalację elektryczną przed przepięciami łączeniowymi (pochodzącymi od silników, falowników, styczników) i pochodzącymi od wyładowań...

Ograniczniki przepięć (SPD – popularny skrót z języka angielskiego) chronią instalację elektryczną przed przepięciami łączeniowymi (pochodzącymi od silników, falowników, styczników) i pochodzącymi od wyładowań atmosferycznych (bezpośrednich i pośrednich, np. w bliskie drzewa czy linię przesyłową).

Inteligentne rozwiązania dla domu – Legrand Netatmo

Inteligentne rozwiązania dla domu – Legrand Netatmo Inteligentne rozwiązania dla domu – Legrand Netatmo

Przy współpracy z NETATMO Legrand wprowadził na rynek nowoczesny system automatyki domowej, który może zmienić oblicze branży. To pełna kontrola nad domem, łatwy montaż, bezprzewodowa łączność, zdalne...

Przy współpracy z NETATMO Legrand wprowadził na rynek nowoczesny system automatyki domowej, który może zmienić oblicze branży. To pełna kontrola nad domem, łatwy montaż, bezprzewodowa łączność, zdalne sterowanie, a także elegancja i prestiż, które razem tworzą kompletne rozwiązania dla najbardziej wymagających klientów. To również korzyści dla instalatorów i dystrybutorów, którzy mogą poszerzyć swoją ofertę produktów i usług.

Jak kupić dobry telewizor?

Jak kupić dobry telewizor? Jak kupić dobry telewizor?

Rynek telewizorów pęka w szwach. Możemy wybierać spośród dziesiątek producentów oraz setek modeli. Który telewizor będzie optymalny dla naszych potrzeb? Czy musimy koniecznie kupować ogromy ekran w najwyższej...

Rynek telewizorów pęka w szwach. Możemy wybierać spośród dziesiątek producentów oraz setek modeli. Który telewizor będzie optymalny dla naszych potrzeb? Czy musimy koniecznie kupować ogromy ekran w najwyższej możliwej rozdzielczości?

Spotkania z klientami w trudnym czasie pandemii wciąż możliwe

Spotkania z klientami w trudnym czasie pandemii wciąż możliwe Spotkania z klientami w trudnym czasie pandemii wciąż możliwe

Mimo niesprzyjających warunków spowodowanych obostrzeniami związanymi z pandemią, stoisko Elektrometal Energetyka SA cieszyło się ogromnym zainteresowaniem podczas 33. Międzynarodowych Energetycznych Targów...

Mimo niesprzyjających warunków spowodowanych obostrzeniami związanymi z pandemią, stoisko Elektrometal Energetyka SA cieszyło się ogromnym zainteresowaniem podczas 33. Międzynarodowych Energetycznych Targów Bielskich w dniach 15-17 września 2020. Po raz pierwszy gościliśmy Państwa na dużym, przestronnym stoisku w hali A, gdzie w miłej i bezpiecznej atmosferze mogliśmy przeżyć wspólnie tę wyjątkową edycję targów, chwaląc się przy okazji nowymi certyfikatami ISO od szwajcarskiej firmy SGS SA.

Kontrola i optymalizacja spalania – czego potrzebujesz do profesjonalnych pomiarów?

Kontrola i optymalizacja spalania – czego potrzebujesz do profesjonalnych pomiarów? Kontrola i optymalizacja spalania – czego potrzebujesz do profesjonalnych pomiarów?

Wszędzie tam, gdzie niezbędne jest dokonanie precyzyjnych pomiarów lub monitorowanie emisji, instalatorzy wykorzystują analizatory spalin. Regularna konserwacja oraz serwisowanie kotłów i palników pozwalają...

Wszędzie tam, gdzie niezbędne jest dokonanie precyzyjnych pomiarów lub monitorowanie emisji, instalatorzy wykorzystują analizatory spalin. Regularna konserwacja oraz serwisowanie kotłów i palników pozwalają na utrzymanie instalacji spalania w dobrym stanie, zachowując jej wysoką wydajność, żywotność i bezpieczeństwo użytkowania. Sprzęt do tego przeznaczony oferuje marka MRU, której wyłącznym polskim importerem i dostawcą usług serwisowych jest Merazet – dystrybutor aparatury kontrolno-pomiarowej...

SZARM – prezentacja z uczuciem

SZARM – prezentacja z uczuciem SZARM – prezentacja z uczuciem

Podobno dobra prezentacja powinna odwoływać się do uczuć, a nie do liczb. Trzeba tylko uprzednio ustalić, do jakich uczuć będziemy się odwoływali. Wybór jest szeroki: rezygnacja i depresja z powodu braku...

Podobno dobra prezentacja powinna odwoływać się do uczuć, a nie do liczb. Trzeba tylko uprzednio ustalić, do jakich uczuć będziemy się odwoływali. Wybór jest szeroki: rezygnacja i depresja z powodu braku zamówień, niska samoocena i zazdrość wywoływane agresywną reklamą innych firm, wściekły atak na działania lub przedstawicieli konkurencji, chłodne porównanie parametrów prezentowanego produktu i wyrobów konkurencji, porównywanie z rozbawieniem i poczuciem wyższości, euforia wywołana ostatnim sukcesem...

Jak połączyć I/O z systemami IT lub chmurą informatyczną?

Jak połączyć I/O z systemami IT lub chmurą informatyczną? Jak połączyć I/O z systemami IT lub chmurą informatyczną?

Integracja sieci OT z systemami IT w krajowym przemyśle jest coraz większa, dlatego coraz większe wymagania stawia się urządzeniom ze świata OT, takim jak sterowniki PLC czy wyspy I/O. Są one wyposażane...

Integracja sieci OT z systemami IT w krajowym przemyśle jest coraz większa, dlatego coraz większe wymagania stawia się urządzeniom ze świata OT, takim jak sterowniki PLC czy wyspy I/O. Są one wyposażane w nowe funkcje i protokoły, aby zapewnić lepsze połączenie z systemami nadrzędnymi. Jednak czasami wbudowana funkcjonalność może nie wystarczać lub zwyczajnie ograniczać projektanta/integratora.

Stacje ładowania AC i DC

Stacje ładowania AC i DC Stacje ładowania AC i DC

W roku 2018 wprowadzono Ustawę o elektromobilności i paliwach alternatywnych (DzU 2018 poz.317 z późn. zm.)[1], która ma za zadanie wesprzeć rozwój infrastruktury do ładowania pojazdów elektrycznych. Ustawa...

W roku 2018 wprowadzono Ustawę o elektromobilności i paliwach alternatywnych (DzU 2018 poz.317 z późn. zm.)[1], która ma za zadanie wesprzeć rozwój infrastruktury do ładowania pojazdów elektrycznych. Ustawa wprowadza mechanizmy wspierające rozwój zeroemisyjnego transportu oraz całej infrastruktury. Jednak oprócz wsparcia, ustawa oraz rozporządzenie Ministra Energii (DzU 2019, poz.1316)[2] w sprawie wymagań technicznych dla stacji i punktów ładowania, stanowiących element infrastruktury ładowania...

Bezpieczniki firmy SIBA do zabezpieczeń systemów fotowoltaicznych

Bezpieczniki firmy SIBA do zabezpieczeń systemów fotowoltaicznych Bezpieczniki firmy SIBA do zabezpieczeń systemów fotowoltaicznych

Napięcie pojedynczego ogniwa fotowoltaicznego jest niewielkie i wynosi od 0,3 V do 1,2 V. Aby zwiększyć uzyskiwane napięcie, ogniwa fotowoltaiczne łączy się szeregowo w panelach fotowoltaicznych, stanowiących...

Napięcie pojedynczego ogniwa fotowoltaicznego jest niewielkie i wynosi od 0,3 V do 1,2 V. Aby zwiększyć uzyskiwane napięcie, ogniwa fotowoltaiczne łączy się szeregowo w panelach fotowoltaicznych, stanowiących najmniejsze zintegrowane jednostki systemu. W celu dalszego zwiększenia napięcia, panele fotowoltaiczne łączy się szeregowo w łańcuchy, a w celu zwiększenia prądu, łańcuchy łączy się równolegle w zespoły.

Fotowoltaika – Twój krok w proekologiczną przyszłość

Fotowoltaika – Twój krok w proekologiczną przyszłość Fotowoltaika – Twój krok w proekologiczną przyszłość

Polska przeżywa właśnie fotowoltaiczny boom – moc zainstalowana elektrowni słonecznych przekroczyła już 2 GW. Jak skorzystać z tego trendu i zarabiać na słońcu?

Polska przeżywa właśnie fotowoltaiczny boom – moc zainstalowana elektrowni słonecznych przekroczyła już 2 GW. Jak skorzystać z tego trendu i zarabiać na słońcu?

Jaką rezystancję akumulatora w rzeczywistości mierzy tester METRACELL BT PRO?

Jaką rezystancję akumulatora w rzeczywistości mierzy tester METRACELL BT PRO? Jaką rezystancję akumulatora w rzeczywistości mierzy tester METRACELL BT PRO?

Testowanie akumulatorów polega przede wszystkim na poszukiwaniu symptomów wskazujących na ich przyspieszone starzenie się, w celu określenia stopnia ich zużycia, a tym samym sprawności. Jednak taka kontrola...

Testowanie akumulatorów polega przede wszystkim na poszukiwaniu symptomów wskazujących na ich przyspieszone starzenie się, w celu określenia stopnia ich zużycia, a tym samym sprawności. Jednak taka kontrola nie jest tak łatwa, jak się wydaje. Doskonałą analogią będzie w tym przypadku nasze ciało. Badając wydolność organizmu, nie ma większego sensu szukanie wyłącznie zakrzepów w tętnicach (podobnie jak korozji w ogniwach akumulatora). Wskazane jest także sprawdzenie, czy zawartość tlenu we krwi jest...

WARSZTATY ONLINE: Zautomatyzowana identyfikacja kabli i komponentów

WARSZTATY ONLINE: Zautomatyzowana identyfikacja kabli i komponentów WARSZTATY ONLINE: Zautomatyzowana identyfikacja kabli i komponentów

Obróbka, etykietowanie oraz znakowanie przewodów dzięki integracji urządzeń Brady i Schleuniger. Zarejestruj się już teraz! Zapraszamy serdecznie!

Obróbka, etykietowanie oraz znakowanie przewodów dzięki integracji urządzeń Brady i Schleuniger. Zarejestruj się już teraz! Zapraszamy serdecznie!

Inteligentne auto – czym jest usługa Smart Car firmy T-Mobile?

Inteligentne auto – czym jest usługa Smart Car firmy T-Mobile? Inteligentne auto – czym jest usługa Smart Car firmy T-Mobile?

Szybka lokalizacja samochodu poprzez aplikację w telefonie, precyzyjne raporty dotyczące każdej podróży, powiadomienia o próbie kradzieży czy wysyłanie wiadomości o wykrytych usterkach. To wszystko brzmi...

Szybka lokalizacja samochodu poprzez aplikację w telefonie, precyzyjne raporty dotyczące każdej podróży, powiadomienia o próbie kradzieży czy wysyłanie wiadomości o wykrytych usterkach. To wszystko brzmi nierealnie i masz wrażenie, że bardziej pasuje do filmów science fiction niż do prawdziwego życia? Nic z tego - taką rzeczywistość kreuje właśnie marka T-Mobile, która wychodzi naprzeciw polskim kierowcom, oferując usługę Smart Car. Na czym polega i jakie są jej możliwości?

Ochrona przeciwpożarowa instalacji elektrycznej

Ochrona przeciwpożarowa instalacji elektrycznej Ochrona przeciwpożarowa instalacji elektrycznej

W Polsce co roku odnotowuje się około 40 000 pożarów obiektów mieszkalnych, hal produkcyjnych czy magazynów w których ginie około 5 000 osób a 70 000 osób zostaje rannych. Straty wynikające z pożarów w ciągu...

W Polsce co roku odnotowuje się około 40 000 pożarów obiektów mieszkalnych, hal produkcyjnych czy magazynów w których ginie około 5 000 osób a 70 000 osób zostaje rannych. Straty wynikające z pożarów w ciągu roku to ponad 1,6 miliarda złotych. Niestety ilość odnotowywanych pożarów z roku na rok rośnie, dlatego ochrona przeciwpożarowa w budynkach staje się kluczowym zagadnieniem.

Słyszysz fotowoltaika, myślisz FllexiPower Group

Słyszysz fotowoltaika, myślisz FllexiPower Group Słyszysz fotowoltaika, myślisz FllexiPower Group

Odnawialne źródła energii to ich chleb powszedni. Firma FlexiPower Group działa na rynku od 2007 roku i w tym czasie wykonała już ponad 25 tys. instalacji fotowoltaicznych, 45 tys. instalacji solarnych...

Odnawialne źródła energii to ich chleb powszedni. Firma FlexiPower Group działa na rynku od 2007 roku i w tym czasie wykonała już ponad 25 tys. instalacji fotowoltaicznych, 45 tys. instalacji solarnych i prawie 5 tys. montaży pomp ciepła. W branży stawia na nowoczesne technologie i stały rozwój.

Nowa marka w branży PV

Nowa marka w branży PV Nowa marka w branży PV

Wyposażenie wnętrz i fotowoltaika – na ten mariaż zdecydowała się firma RUCKZUCK, która stworzyła markę AS ENERGY i ambitnie wkracza w branżę PV. O szczegółach mówi Prezes Zarządu Anna Górecka.

Wyposażenie wnętrz i fotowoltaika – na ten mariaż zdecydowała się firma RUCKZUCK, która stworzyła markę AS ENERGY i ambitnie wkracza w branżę PV. O szczegółach mówi Prezes Zarządu Anna Górecka.

Motopompy – jaki sprzęt warto wybrać i na co zwrócić uwagę?

Motopompy – jaki sprzęt warto wybrać i na co zwrócić uwagę? Motopompy – jaki sprzęt warto wybrać i na co zwrócić uwagę?

Motopompy to urządzenia stanowiące zespół silnika spalinowego z pompą do przepompowywania, pompowania lub wypompowywania różnego rodzaju cieczy – od wody czystej, przez brudną, szlam, aż po środki chemiczne....

Motopompy to urządzenia stanowiące zespół silnika spalinowego z pompą do przepompowywania, pompowania lub wypompowywania różnego rodzaju cieczy – od wody czystej, przez brudną, szlam, aż po środki chemiczne. Sprawdź, jak prawidłowo wybrać motopompę.

Wybieramy najlepsze oczyszczacze powietrza Sharp

Wybieramy najlepsze oczyszczacze powietrza Sharp Wybieramy najlepsze oczyszczacze powietrza Sharp

Ilość oczyszczaczy powietrza na rynku stale rośnie, a wraz z nią pojawiają się nowi producenci oraz wymyślne funkcjonalności. Obecnie możemy kupić oczyszczacz odpowiednio dostosowany do potrzeb użytkownika...

Ilość oczyszczaczy powietrza na rynku stale rośnie, a wraz z nią pojawiają się nowi producenci oraz wymyślne funkcjonalności. Obecnie możemy kupić oczyszczacz odpowiednio dostosowany do potrzeb użytkownika np. zmagającego się z alergią na pyłki, kurz czy borykającego się ze skutkami ubocznymi suchego powietrza. Często zapominamy jednak, że najważniejszym elementem oczyszczaczy jest to, aby oczyszczać – nie tylko z alergenów, ale przede wszystkim zanieczyszczeń powietrza (PM2.5 i PM10). Renomą cieszą...

Dom bliźniak, czy warto zainwestować?

Dom bliźniak, czy warto zainwestować? Dom bliźniak, czy warto zainwestować?

Własny domek wybudowany według konkretnego projektu, który przypadł nam do gustu, to niewątpliwie powód do radości i często zrealizowanie życiowych planów. Dlatego warto przemyśleć wszystkie decyzje, które...

Własny domek wybudowany według konkretnego projektu, który przypadł nam do gustu, to niewątpliwie powód do radości i często zrealizowanie życiowych planów. Dlatego warto przemyśleć wszystkie decyzje, które wiążą się z budową domu. Często dobrym rozwiązaniem okazuje się zabudowa bliźniacza i kupno projektu domu bliźniaczego.

HOCHIKI i NSC nowe systemy detekcji pożaru w ofercie MIWI URMET

HOCHIKI i NSC nowe systemy detekcji pożaru w ofercie MIWI URMET HOCHIKI i NSC nowe systemy detekcji pożaru w ofercie MIWI URMET

Firma MIWI URMET Sp. z o.o. jest wyłącznym dystrybutorem w Polsce systemów sygnalizacji pożarowej firm Hochiki oraz NSC. Hochiki Corporation to firma założona w 1918r. w Japonii. Jest jednym ze światowych...

Firma MIWI URMET Sp. z o.o. jest wyłącznym dystrybutorem w Polsce systemów sygnalizacji pożarowej firm Hochiki oraz NSC. Hochiki Corporation to firma założona w 1918r. w Japonii. Jest jednym ze światowych liderów w produkcji systemów sygnalizacji pożaru i oświetlenia awaryjnego. Podczas ponad 100 lat działalności firma wprowadziła na światowy rynek szereg innowacyjnych rozwiązań i nowoczesnych technologii, dzięki czemu produkty Hochiki stały się wyznacznikiem wysokiej funkcjonalności oraz najwyższej...

MeternetPRO – system zdalnego odczytu, rejestracji danych oraz sterowania i powiadamiania

MeternetPRO – system zdalnego odczytu, rejestracji danych oraz sterowania i powiadamiania MeternetPRO – system zdalnego odczytu, rejestracji danych oraz sterowania i powiadamiania

Wiele ostatnio mówi się o poprawie efektywności energetycznej oraz energii odnawialnej w kontekście redukcji gazów cieplarnianych i rosnących kosztów energii. W silnie konkurencyjnym otoczeniu przedsiębiorstwa...

Wiele ostatnio mówi się o poprawie efektywności energetycznej oraz energii odnawialnej w kontekście redukcji gazów cieplarnianych i rosnących kosztów energii. W silnie konkurencyjnym otoczeniu przedsiębiorstwa wykazują dużą determinację do zmian prowadzących do optymalizacji kosztów, co zapewnić ma im zachowanie przewagi konkurencyjnej, wynikającej np. z przyjętej strategii przewagi kosztowej.

Nowe rozdzielnice Practibox S - wysoka jakość i nagrodzony design w przystępnej cenie

Nowe rozdzielnice Practibox S - wysoka jakość i nagrodzony design w przystępnej cenie Nowe rozdzielnice Practibox S - wysoka jakość i nagrodzony design w przystępnej cenie

W portfolio produktowym firmy Legrand pojawiła się nowa gama rozdzielnic izolacyjnych o nazwie Practibox S. Oferta dedykowana jest przede wszystkim dla budownictwa mieszkaniowego (prywatnego jak i deweloperskiego),...

W portfolio produktowym firmy Legrand pojawiła się nowa gama rozdzielnic izolacyjnych o nazwie Practibox S. Oferta dedykowana jest przede wszystkim dla budownictwa mieszkaniowego (prywatnego jak i deweloperskiego), hoteli i obiektów biurowych. Rozdzielnice otrzymały prestiżową nagrodę IF DESIGN AWARD 2019 w kategorii produkt, za elegancki i lekki wygląd oraz dbałość o środowisko naturalne podczas procesu produkcji.

Taśmy TZe synonimem trwałości

Taśmy TZe synonimem trwałości Taśmy TZe synonimem trwałości

Mimo warstwowej budowy są niezwykle cienkie. Grubość 160 mikrometrów nie przeszkadza im jednak w osiągnięciu zaskakująco dobrych parametrów wytrzymałościowych. Taśmy TZe są odporne na ścieranie, zarysowania,...

Mimo warstwowej budowy są niezwykle cienkie. Grubość 160 mikrometrów nie przeszkadza im jednak w osiągnięciu zaskakująco dobrych parametrów wytrzymałościowych. Taśmy TZe są odporne na ścieranie, zarysowania, promieniowania UV i ekstremalne temperatury.

Drukarki etykiet dla elektryków i elektroinstalatorów Brother

Drukarki etykiet dla elektryków i elektroinstalatorów Brother Drukarki etykiet dla elektryków i elektroinstalatorów Brother

Najnowsze przemysłowe drukarki etykiet stworzone zostały z myślą o profesjonalistach, dla których ważna jest jakość, niezawodność oraz trwałość tworzonych oznaczeń. P‑touch E100VP, P-touch E300VP i P-touch...

Najnowsze przemysłowe drukarki etykiet stworzone zostały z myślą o profesjonalistach, dla których ważna jest jakość, niezawodność oraz trwałość tworzonych oznaczeń. P‑touch E100VP, P-touch E300VP i P-touch E550WVP to przenośne i szybkie urządzenia, które oferują specjalne funkcje do druku najpopularniejszych typów etykiet. Urządzenia pozwalają na szybkie i bezproblemowe drukowanie oznaczeń kabli, przewodów, gniazdek elektrycznych, przełączników oraz paneli krosowniczych.

Produkcja energii ze słońca - jak to działa?

Produkcja energii ze słońca - jak to działa? Produkcja energii ze słońca - jak to działa?

Prawdopodobnie już nie raz miałeś okazję dostrzec panele fotowoltaiczne umieszczone na dachach gospodarstw domowych. Czy zastanawiałeś się, jak faktycznie działają w celu generowania energii elektrycznej?...

Prawdopodobnie już nie raz miałeś okazję dostrzec panele fotowoltaiczne umieszczone na dachach gospodarstw domowych. Czy zastanawiałeś się, jak faktycznie działają w celu generowania energii elektrycznej? Produkcja energii ze słońca to proces złożony, do którego zrozumienia niezbędna jest znajomość zasad fizyki. Dzisiaj postaramy się w prosty sposób wytłumaczyć, jak właściwie działa instalacja fotowoltaiczna, a także odpowiedzieć na pytanie, czy warto rozważyć inwestycję w fotowoltaikę.

Yesly - komfort sterowania w obiektach budowlanych

Yesly - komfort sterowania w obiektach budowlanych Yesly - komfort sterowania w obiektach budowlanych

W obecnych czasach od automatyki budynkowej nie da się uciec. Chcąc nie chcąc znajdzie się ona w naszych domach. Finder, wychodząc naprzeciw oczekiwaniom ludzi budujących nowe domy czy też modernizujących...

W obecnych czasach od automatyki budynkowej nie da się uciec. Chcąc nie chcąc znajdzie się ona w naszych domach. Finder, wychodząc naprzeciw oczekiwaniom ludzi budujących nowe domy czy też modernizujących stare prezentuje system Yesly, czyli niewidzialne elementy wykonawcze, które zapewnią automatyzację pewnych urządzeń w naszych domach.

Pomiar napięcia w sieciach dystrybucyjnych. Poprawa funkcjonalności w węzłach rozdzielczych dzięki inteligentnym adapterom

Pomiar napięcia w sieciach dystrybucyjnych. Poprawa funkcjonalności w węzłach rozdzielczych dzięki inteligentnym adapterom Pomiar napięcia w sieciach dystrybucyjnych. Poprawa funkcjonalności w węzłach rozdzielczych dzięki inteligentnym adapterom

Sieci elektroenergetyczne stają się coraz bardziej złożone i skomplikowane ze względu na rosnącą w bardzo szybkim tempie liczbę przyłączeń zdecentralizowanych systemów produkcji energii elektrycznej. Coraz...

Sieci elektroenergetyczne stają się coraz bardziej złożone i skomplikowane ze względu na rosnącą w bardzo szybkim tempie liczbę przyłączeń zdecentralizowanych systemów produkcji energii elektrycznej. Coraz bardziej wyraziste cele w zakresie ochrony środowiska i prowadzą do dodatkowych i zmiennych obciążeń w nowoczesnych sieciach dystrybucyjnych.

Jak projektować schematy elektryczne i jakiego używać oprogramowania wspomagającego

Jak projektować schematy elektryczne i jakiego używać oprogramowania wspomagającego Jak projektować schematy elektryczne i jakiego używać oprogramowania wspomagającego

Niniejszy artykuł zawiera informacje o projektowaniu schematów elektrycznych i używaniu oprogramowania wspomagającego projektowanie w branży elektrycznej i automatyce.

Niniejszy artykuł zawiera informacje o projektowaniu schematów elektrycznych i używaniu oprogramowania wspomagającego projektowanie w branży elektrycznej i automatyce.

Nowość NIVELCO: przetwornik różnicy ciśnień NIPRESS DD-600

Nowość NIVELCO: przetwornik różnicy ciśnień NIPRESS DD-600 Nowość NIVELCO: przetwornik różnicy ciśnień NIPRESS DD-600

Rodzina przetworników różnicy ciśnień NIVELCO została wzbogacona o nową wersję – NIPRESS DD-600. Przetwornik dostępny jest od niedawna i zastępuje dotychczasowy model DD-100. Zawiera udoskonalone funkcje...

Rodzina przetworników różnicy ciśnień NIVELCO została wzbogacona o nową wersję – NIPRESS DD-600. Przetwornik dostępny jest od niedawna i zastępuje dotychczasowy model DD-100. Zawiera udoskonalone funkcje i cechy, przy czym konstrukcja zewnętrzna pozostaje niezmieniona.

Copyright © 2004-2019 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
Portal Budowlany - Elektro.Info.pl

Ta witryna wykorzystuje pliki cookies do przechowywania informacji na Twoim komputerze. Pliki cookies stosujemy w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. W każdym momencie możesz dokonać zmiany ustawień przeglądarki dotyczących cookies. Nim Państwo zaczną korzystać z naszego serwisu prosimy o zapoznanie się z naszą polityką prywatności oraz Informacją o Cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce Prywatności oraz Informacji o Cookies. Administratorem Państwa danych osobowych jest Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.K., nr KRS: 0000537655, z siedzibą w 04-112 Warszawa, ul. Karczewska 18, tel. +48 22 810-21-24, właściciel strony www.elektro.info.pl. Twoje Dane Osobowe będą chronione zgodnie z wytycznymi polityki prywatności www.elektro.info.pl oraz zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r i z Ustawą o ochronie danych osobowych Dz.U. 2018 poz. 1000 z dnia 10 maja 2018r.