elektro.info

Jak chronić się przed przepięciami w instalacjach?

Jak chronić się przed przepięciami w instalacjach?

Miedź przejmuje kontrolę nad samochodami elektrycznymi »

Miedź przejmuje kontrolę nad samochodami elektrycznymi »

news Konferencja „Zasilanie budynków oraz samochodów elektrycznych w energię elektryczną”

Konferencja „Zasilanie budynków oraz samochodów elektrycznych w energię elektryczną”

Zapraszamy Państwa na kolejną konferencję techniczno-szkoleniową organizowaną przez redakcję „elektro.info”, która została poświęcona dwóm problemom: zasilaniu budynków w energię elektryczną w warunkach...

Zapraszamy Państwa na kolejną konferencję techniczno-szkoleniową organizowaną przez redakcję „elektro.info”, która została poświęcona dwóm problemom: zasilaniu budynków w energię elektryczną w warunkach normalnych i w czasie pożaru oraz ładowaniu samochodów elektrycznych. Konferencja odbędzie się 1 kwietnia (to nie prima aprilis!) w Warszawie, Centrum Konferencyjne WEST GATE, Al. Jerozolimskie 92.

Przygotowanie procedury pomiarowej na przykładzie wzorcowania miernika napięcia

Wielu użytkowników, szczególnie jeżeli chcą wdrożyć w swojej firmie system zarządzania, staje przed problemem opisania zagadnienia pomiarowego w postaci procedury.Procedura pomiarowa może dotyczyć dowolnego zagadnienia pomiarowego, gdzie konieczne jest zachowanie ustalonej powtarzalności i odtwarzalności otrzymanych wyników. Procedury pomiarowe są szczególnie ważne w przypadku wzorcowań i walidacji, ponieważ ewentualny błąd zostanie przeniesiony dalej w wyniku stosowania przyrządu lub urządzenia o błędnych wskazaniach.

Zobacz także

Zmiany wartości pomiarowej impedancji pętli zwarcia w rzeczywistych niskonapięciowych sieciach IT

Zmiany wartości pomiarowej impedancji pętli zwarcia w rzeczywistych niskonapięciowych sieciach IT

Przy pomiarach impedancji pętli zwarcia w przemysłowych, niskonapięciowych sieciach IT występuje wiele czynników wpływających na dokładność pomiarów. Wartości wyznaczonych pomiarowo impedancji pętli zwarcia...

Przy pomiarach impedancji pętli zwarcia w przemysłowych, niskonapięciowych sieciach IT występuje wiele czynników wpływających na dokładność pomiarów. Wartości wyznaczonych pomiarowo impedancji pętli zwarcia są często znacząco różne od wartości otrzymanych na podstawie obliczeń. Mają na to wpływ czynniki związane z zastosowaną metodą pomiarową (sposób uziemienia na czas pomiarów punktu neutralnego transformatora zasilającego), a także konfiguracja samej sieci IT, w której wykonujemy pomiary, oraz...

Negatywne oddziaływanie magnesów na liczniki energii elektrycznej (część 1.)

Negatywne oddziaływanie magnesów na liczniki energii elektrycznej (część 1.)

Od kilku lat obserwuje się w wielu krajach niepokojące zjawiska oddziaływania magnesu na liczniki energii elektrycznej i takich mediów jak gaz lub woda. Wynika to z faktu wzrostu dostępności do magnesów...

Od kilku lat obserwuje się w wielu krajach niepokojące zjawiska oddziaływania magnesu na liczniki energii elektrycznej i takich mediów jak gaz lub woda. Wynika to z faktu wzrostu dostępności do magnesów neodymowych, charakteryzujących się niezwykle dużymi gęstościami energii, a obecnie – także stosunkowo niską ceną. Działania takie uznawane są za całkowicie niedopuszczalne, gdyż niezwykle duże natężenie pola magnetycznego w najbliższym otoczeniu takiego magnesu może wywoływać zakłócenia pracy urządzeń...

Pomiary instalacji elektrycznych

Pomiary instalacji elektrycznych

Instalacja elektryczna w budynku oraz innych obiektach budowlanych pełni funkcję krytyczną, od jej stanu technicznego zależy bowiem funkcjonowanie wielu urządzeń. Dlatego konieczne jest przeprowadzanie...

Instalacja elektryczna w budynku oraz innych obiektach budowlanych pełni funkcję krytyczną, od jej stanu technicznego zależy bowiem funkcjonowanie wielu urządzeń. Dlatego konieczne jest przeprowadzanie regularnych przeglądów oraz okresowych pomiarów instalacji w celu sprawdzenia, czy jej stan pozwala na utrzymanie poziomu i jakości zasilania budynku lub obiektu budowlanego. Drugim powodem przeprowadzania pomiarów eksploatacyjnych jest bezpieczeństwo. Niesprawnie działająca instalacja może być przyczyną...

Streszczenie

W artykule przedstawiono, co powinna zawierać procedura pomiarowa i jak ją przygotować. Ogólne wytyczne zilustrowano prostym przykładem procedury wzorcowania analogowego miernika napięcia.

Abstract

Formulation of Measurement Procedure on the Example of Voltmeter Calibration

This paper presents what should contain and how to prepare measurement procedure. General guidelines has been illustrated with simple example – analog voltmeter calibration procedure.

Struktura procedury pomiarowej

Procedury pomiarowe stanowią integralną część systemu zarządzania (np. zgodnych z [5]). Zatem ich struktura graficzna i edytorska powinna być zbliżona do struktury innych dokumentów systemowych.

Aby zapewnić jednoznaczną identyfikację dokumentu na każdej stronie w tym samym miejscu (np. w nagłówku lub stopce) powinna znaleźć się informacja identyfikująca procedurę (np. nazwa, kod, tytuł), data i ewentualnie numer wydania procedury, data wprowadzenia procedury do użycia (jeżeli jest inna od daty wydania), numer i liczba stron oraz oznaczenie właściciela (np. nazwa lub logo firmy, działu). W większości przypadków procedur pomiarowych (technicznych) jest więcej, zaleca się więc sporządzenie procedury systemowej (ogólnej) zakorzenionej w księdze jakości, która opisuje sposób powstawania i zawartość procedur pomiarowych.

Podstawową zasadą pisania przejrzystego systemu zarządzania jest umiejscowienie każdej informacji, najlepiej tylko w jednym miejscu w systemie, oraz zapisywanie tylko tych informacji, które są niezbędne do osiągnięcia założonego celu, w tym wypadku będzie to powtarzalny pomiar. Oczywiście wszystkie wymagania odpowiednich norm definiujących system zarządzania muszą zostać spełnione, czyli nie można nie odnieść się w dokumentacji do wymagania, które wymaga opisu. Stosowanie załączników do procedur i odsyłaczy pomiędzy różnymi dokumentami systemowymi (księgą jakości, procedurami ogólnymi, technicznymi, instrukcjami, itp.) ułatwi wprowadzanie zmian i aktualizację systemu. Na przykład umieszczenie spisu wyposażenia pomiarowego w załączniku lub w kartotece przyrządów zamiast w treści procedur, w przypadku zakupu nowego sprzętu spowoduje konieczność zmiany tylko w tym załączniku lub kartotece bez konieczności zmian wszystkich procedur, w których może być wykorzystywany nowo zakupiony przyrząd.

Procedura sporządzenia procedury pomiarowej powinna określać:

  • osoby (najlepiej jeżeli będą zdefiniowane poprzez swoje stanowiska służbowe), które mogą wystąpić z inicjatywą opracowania procedury,
  • osoby, które i w jaki sposób podejmują decyzję o utworzeniu nowej procedury pomiarowej lub braku takiej potrzeby,
  • osoby, które taką procedurę mają sporządzić lub osobę, która ma wskazać sporządzających wraz z określeniem terminu realizacji.

Kolejnym punktem jest schemat ramowy procedury pomiarowej, który powinien uwzględniać następujące zagadnienia:

  • obiekt pomiaru i zakres stosowania procedury pomiarowej,
  • osoby odpowiedzialne za stosowanie procedury i osoby mogące wykonywać pomiary,
  • organizację prac,
  • miejsce lub miejsca pomiaru oraz warunki środowiskowe,
  • wyposażenie pomiarowe,
  • działania zabezpieczające,
  • metodę przeprowadzenia pomiaru – czyli właściwą instrukcję, jak wykonać pomiar,
  • sposoby dokumentowania pomiarów,
  • wyznaczenie niepewności pomiaru,
  • kryteria oceny,
  • wykaz dokumentów powiązanych (normy, zalecenia organizacji metrologicznych, ale też inne dokumenty systemowe, np. przywoływane procedury),
  • wykaz załączników do procedury pomiarowej.

Procedura powinna posiadać swoją kartę zmian (najlepiej na pierwszej lub ostatniej stronie), gdzie umieszczane będą wprowadzane zmiany. Dobrą praktyką jest też umieszczanie ostatnich zmian w tekście innym kolorem. Jeżeli system zarządzania nie dopuszcza zmian w procedurze, ale zaleca każdorazową wymianę procedury na nową, to karta zmian nie jest potrzebna.

Na ogół szata graficzna oraz tryb opracowania i zatwierdzania wszystkich procedur pomiarowych jest taki sam, ale struktura jest indywidualna, zależna od postępowania przy przeprowadzeniu pomiaru. Często, zamiast długiego opisu warto przedstawić czynności wykonywane w ramach procedury pomiarowej w postaci schematów blokowych.

Procedura tworzenia procedury powinna również określać:

  • parametry graficzne i edytorskie wprowadzanych procedur (np. umiejscowienie i wygląd oznaczenia procedury, wielkość czcionki, użyty edytor),
  • informację, gdzie ma znaleźć się opis, kto opracował i zatwierdził procedurę pomiarową,
  • inne informacje formalne (np. że za datę wprowadzenia procedury do stosowania uznaje się datę wydania),
  • inne dokumenty systemowe bezpośrednio powiązane z procedurą opisującą tworzenie procedur pomiarowych (np. procedurę o prowadzeniu i nadzorze dokumentacji).

Jeżeli przy opracowywaniu procedury pomiarowej przewidujemy ewentualne korzystanie z pomocy innych lub konsultacje ekspertów, dobrze jest to również uwzględnić w tekście procedury opisującej tworzenie procedury pomiarowej.

Zarys procedury wzorcowania woltomierza

Wzorcowanie woltomierza należy do najprostszych pomiarów, polega ono na wyznaczeniu błędu wskazania wzorcowanego woltomierza w porównaniu do wskazań woltomierza wzorcowego. Obydwa przyrządy podłączone są równolegle do źródła napięcia. W przykładzie wzorcowany będzie woltomierz analogowy za pomocą woltomierza cyfrowego.

Obiekt pomiaru i zakres stosowania procedury pomiarowej. Przedmiotem procedury jest określenie organizacji pracy, metod i instrukcji pomiarowych stosowanych przy wzorcowaniu woltomierzy analogowych do pomiaru napięcia stałego i małej częstotliwości. Można doprecyzować, że np. sygnał pomiarowy powinien mieć przebieg stałoprądowy lub sinusoidalnie przemienny o częstotliwości od 20 Hz do 10 kHz oraz o jakie przyrządy chodzi, np. używane do pomiarów w danej firmie.

Należy również podać, kiedy i w jakim celu stosuje się daną procedurę, np.: przy dokonywaniu czynności technicznych związanych z wzorcowaniem analogowych mierników napięcia, w celu wystawienia świadectwa wzorcowania potwierdzającego właściwości metrologiczne pozwalające na dalsze używanie mierników w danym procesie technologicznym.

Osoby odpowiedzialne za stosowanie procedury i osoby mogące wykonywać pomiary, organizacja prac. W tym punkcie procedury należy wskazać osoby, które odpowiadają za organizację pracy oraz osoby wykonujące wzorcowanie. Jeżeli jest to możliwe (jest więcej niż jeden pracownik), sprawdzenia wyników wzorcowania powinna dokonać inna osoba niż wzorcujący. Również inne formalne wymagania względem pracowników wykonujących pomiary powinny zostać tutaj zawarte, np. konieczność posiadania odpowiednich uprawnień obsługi urządzeń elektrycznych, odbyte przeszkolenia. Opisany powinien zostać też sposób zgłaszania ewentualnych niezgodności i uszkodzeń oraz inne sprawy organizacyjne.

Miejsce pomiaru, wyposażenie pomiarowe. Wzorcowanie powinno odbywać sie w pomieszczeniu do tego przystosowanym (dla lepszych przyrządów wyposażonym w klimatyzację, a nawet klatkę Faradaya), jeżeli odbywa się na obiekcie przemysłowym, należy opisać, jakie środki ostrożności powinny zostać zachowane. Należy wymienić wyposażenie techniczne, które może być stosowane w ramach postępowania zgodnego z procedurą, jak wspomniano, najlepiej zrobić to poprzez wskazanie kartoteki przyrządów lub załącznik. Wyposażenie pomiarowe powinno być przygotowane do stosowania zgodnie z fabrycznymi instrukcjami obsługi, z zachowaniem obowiązujących przepisów BHP oraz musi posiadać ważną datę wzorcowania. Bez aktualnego świadectwa wzorcowania istnieje uzasadnione podejrzenie, że nie zostanie zachowana spójność pomiarowa. O określeniu daty ważności świadectwa wzorcowania danego przyrządu decydują inne dokumenty systemowe lub przepisy metrologiczne.

Przyrządy pomiarowe wykorzystywane do wzorcowania woltomierza należy wcześniej wygrzać i przeprowadzić procedury wstępne zgodnie z zaleceniami producenta (np. zerowanie przyrządu, przeprowadzenie autotestu, autokalibracji, itp.). Jeżeli jest to możliwe, należy przeprowadzić sprawdzenie bieżące kluczowego wyposażenia przed przystąpieniem do wzorcowania.

Wzorcowania woltomierza dokonuje się w odpowiednich warunkach środowiskowych:

  • temperatura otoczenia (23 ± 2)°C,
  • wilgotność względna powietrza na ogół nie więcej niż 75%,
  • reklimatyzacja w temperaturze otoczenia na ogół nie krócej niż dobę,
  • czas wygrzewania według zaleceń producenta, jednak nie krócej niż 30 minut.

Podczas wzorcowania na obiektach dopuszcza się odchyłki od tych wartości, jednak musi to być uwzględnione w procedurze i w budżecie niepewności.

Działania zabezpieczające. Prawidłowość uzyskanych wyników pomiaru zapewnia się poprzez okresową kontrolę dotyczącą wykonywania prac na stanowiskach pomiarowych i przeglądu zapisów dotyczących przeprowadzonych wzorcowań. Pracownicy wykonujący wzorcowania powinni uczestniczyć w niezbędnych szkoleniach oraz być zobowiązani do samokształcenia, ścisłego przestrzegania procedur i instrukcji wzorcowań, wymagań przedstawionych w zleceniu pomiaru i wynikających z instrukcji obsługi przyrządu wzorcowanego oraz ustaleń wymaganych przez system zarządzania.

Metoda przeprowadzenia pomiaru. Należy opisać jednoznacznie sposób postępowania podczas wzorcowania, tak aby została zapewniona powtarzalność i odtwarzalność pomiaru.

Warunki środowiskowe w trakcie wykonywania wzorcowania muszą być monitorowane i zapisywane w karcie pomiarowej, a jakiekolwiek odstępstwa zgłaszane osobie odpowiedzialnej za nadzór nad procedurą.

Czynności wstępne. Przed rozpoczęciem właściwego wzorcowania woltomierza analogowego należy wykonać czynności wstępne obejmujące:

  • identyfikację producenta, typu i oznaczenia przyrządu wzorcowanego wraz z zapisaniem zebranych informacji w karcie pomiarowej,
  • oględziny zewnętrzne w celu: stwierdzenia uszkodzeń uniemożliwiających obsługę przyrządu, sprawdzenia elementów regulacyjnych oraz urządzenia wskazującego. Jeżeli stwierdzono uszkodzenia uniemożliwiające obsługę przyrządu, należy odstąpić od wzorcowania i wystawić orzeczenie stwierdzające ten fakt (wzór orzeczenia powinien stanowić załącznik do procedury),
  • przed wykonaniem wzorcowania przyrząd musi znajdować się przez co najmniej dobę w warunkach środowiskowych zgodnych z podanymi w procedurze, chyba że dokonuje się pomiarów na obiekcie,
  • ułożenie przyrządu na stanowisku pomiarowym zgodnie z oznaczeniami na skali,
  • sprawdzenie, czy wskazówka wzorcowanego przyrządu pokrywa się z kreską zerową podziałki – jeżeli nie, to należy skorygować położenie spoczynkowe wskazówki. Należy odróżnić ustawienie położenia spoczynkowego od adjustacji, która wymaga ingerencji w miernik lub przynajmniej w plomby na przyrządzie. Jeżeli ustawienie wskazówki jest zablokowane plombą i ma takie pozostać, należy uznać to jako adjustację miernika,
  • wstępne obciążenie toru pomiarowego wzorcowanego przyrządu według zaleceń producenta, jednak nie krócej niż 30 minut.

Ustalenie punktów pomiarowych. Punkty pomiarowe przy wzorcowaniu powinny być określone zgodnie z potrzebami użytkownika. W przypadku woltomierzy analogowych można wybrać punkty sprawdzając jeden zakres (podstawowy) we wszystkich ocyfrowanych punktach podziałki, a pozostałe zakresy w minimum trzech ocyfrowanych punktach, wśród których znajduje się wskazanie minimalne i maksymalne.

Opis metody wzorcowania woltomierza. W tym miejscu należy opisać układ pomiarowy i postępowanie podczas wzorcowania, warto też, jeżeli nie jest to oczywiste jak w przypadku podłączenia woltomierza (równolegle przyrząd wzorcowy, wzorcowany i źródło napięcia), narysować schemat pomiarowy.

Woltomierze analogowe wzorcuje się metodą bezpośrednią. Zastosowane wzorce robocze powinny zapewnić warunek ok. trzykrotnie lepszego błędu granicznego w stosunku do wzorcowanego przyrządu. Ma to na celu zapewnienie niepewności pomiaru na poziomie umożliwiającym sprawdzenie zgodności ze specyfikacją. Sprawdzanie miernikiem wzorcowym o większym błędzie granicznym może po uwzględnieniu wszystkich składowych niepewności wzorcowania (porównaj budżet niepewności) prowadzić do niemożliwości potwierdzenia zgodności ze specyfikacją.

Podczas wzorcowania woltomierza analogowego należy tak regulować napięcie, aby wskazówki przyrządów wzorcowanych były nastawione na sprawdzane kreski podziałki. Błąd wskazań dla wartości napięcia odpowiadającej każdej ze sprawdzanych kresek podziałki należy wyznaczyć dwukrotnie: przy wrastającej i malejącej wartości napięcia – w celu wyznaczenia ewentualnej histerezy ustroju pomiarowego.

Wzorcowanie woltomierzy analogowych napięcia stałego i przemiennego należy powtórzyć przy zmienionej polaryzacji napięcia w torze pomiarowym miernika. Należy również określić częstotliwość przy sprawdzaniu woltomierzy napięcia przemiennego.

Dokumentowanie wzorcowania. Wyniki wzorcowań powinny być dokumentowane na papierowych bądź elektronicznych kartach pomiarowych i przechowywane na ogół przez co najmniej pięć lat. Jeżeli dane są przechowywane w postaci elektronicznej, należy wskazać ich lokalizację na serwerze lub w komputerze oraz zapewnić jednoznaczne oznaczenie plików z danymi.

Karty pomiarowe dotyczące przeprowadzenia wzorcowania woltomierza powinny zawierać:

  • datę przeprowadzonego wzorcowania,
  • temperaturę otoczenia, wilgotność względną powietrza,
  • dane identyfikacyjne użytych wzorców roboczych,
  • dane identyfikacyjne przyrządu wzorcowanego i ewentualnego zleceniodawcy,
  • ograniczenia dotyczące użytkowania – o ile są, np. pozycja pracy i zawężony zakres temperatury pracy,
  • informację jeśli była przeprowadzona adiustacja,
  • zakresy, dla których przeprowadzono wzorcowanie wraz z zastosowaną do odczytu działką elementarną,
  • wyniki pomiarów,
  • informację na temat wyznaczonej niepewności pomiaru,
  • identyfikację osoby wzorcującej.

W przypadku wykonania adiustacji sprawdzanego przyrządu, wskazane jest podanie wyników wzorcowania przed i po przeprowadzeniu adiustacji.

Wszystkie karty pomiarowe i świadectwa powinny być sprawdzane przez innego pracownika niż wzorcujący oraz zatwierdzane przez osobę nadzorującą. Fakt ten powinien znaleźć potwierdzenie na karcie pomiarowej.

Świadectwo wzorcowania powinno być zgodne ze wzorem zawartym w dokumencie DAP-04 [6] i zawierać podstawowe dane o wzorcowanym przyrządzie oraz wyniki pomiarów wraz z odpowiadającymi im niepewnościami, może również zawierać ocenę zgodności ze specyfikacją. Przykład sposobu zamieszczania wyników na świadectwie wzorcowania przedstawiono w tabeli 1. Należy zawrzeć również informacje (jeżeli dotyczy to danej firmy) o przechowywaniu kopii świadectw i sposobu wprowadzania w nich zmian. Pewne dane i opisy nie muszą znajdować się bezpośrednio w procedurze wzorcowania woltomierza, powinny zostać jednak w jakiś sposób przywołane z innego miejsca systemu zarządzania.

Niepewność pomiaru. W celu wyliczenia niepewności trzeba wyznaczyć równanie pomiaru oraz budżet niepewności. Wytyczne ogólne można znaleźć w dokumentach międzynarodowych, w przypadku wzorcowania jest to dokument EA 4/02 [3]. Dokument zilustrowany jest wieloma przykładami, przykład S9 dotyczy wzorcowania woltomierza cyfrowego, w przypadku woltomierza analogowego można postąpić według metody opisanej poniżej.

Równanie pomiaru. Maksymalny błąd pomiaru analogowym miernikiem napięcia wyznacza się z równania pomiaru:

gdzie:

Vix – wskazanie powodujące błąd maksymalny,

Vs – wartość odniesienia generowana przez kalibrator napięcia lub odczytana na woltomierzu wzorcowym,

δVix – poprawka związana z ograniczoną rozdzielczością wzorcowanego woltomierza,

δVs – poprawka związana z dodatkowymi czynnikami wpływającymi na wartość odniesienia (temperaturą otoczenia, dryftem wzorca w czasie, niestabilnością krótkoterminową, warunkami pracy wzorca, itp.).

Po sformułowaniu równania pomiaru należy opisać w procedurze, jak wyznaczono poszczególne wielkości. Na przykład wartość wskazaną przez woltomierz wzorcowany Vix przyjmuje się odczyt z dokładnością co najmniej 1/5 działki elementarnej. Należy również sprecyzować, jak określana jest wartość odniesienia Vs, jej sposób odczytu, liczba pomiarów, na podstawie których wyliczono wartość średnią, itp.

Równanie niepewności pomiaru. Równanie złożonej niepewności błędu pomiaru u(ex) formułuje się na podstawie równania pomiaru i w przypadku wzorcowania woltomierza analogowego przybiera ono postać:

Tak jak w przypadku równania pomiaru, również w przypadku równania niepewności pomiaru należy opisać sposób wyznaczenia poszczególnych składników równania.

Niepewność standardowa u(Vix) jest związana z efektem paralaksy. W przypadku standardowych pomiarów składnik ten jest pomijany jako znikomo mały w porównaniu z niepewnością związaną z rozdzielczością wskazań przyrządu wzorcowanego.

Niepewność standardowa u(δVix) związana z ograniczoną rozdzielczością przyrządu wzorcowanego, przyjmując rozkład prostokątny, wyznacza się ją ze wzoru:

gdzie:

D – rozdzielczość wzorcowanego woltomierza, np. 1/5 lub 1/10 działki elementarnej w zależności od możliwości odczytu.

Jak widać przy wzorcowaniu przyrządów analogowych konieczne jest zapisywanie w karcie pomiarowej nie tylko wartości wskazanej przez przyrząd, ale także (w celu wyznaczenia niepewności pomiaru) istotna jest znajomość działki elementarnej, czyli pośrednio podziałki, z której dokonano odczytu. Dla mierników posiadających więcej niż jedną podziałkę, korzystniej jest wybrać tę o największej rozdzielczości, w celu minimalizacji u(δVix), która w wielu przypadkach wzorcowań mierników analogowych ma największy udział w budżecie niepewności.

Niepewność standardowa u(Vs) związana z dokładnością wyznaczenia wartości odniesienia. Zapewnienie spójności pomiarowej wymaga zastosowania nieprzerwanego łańcucha porównań, dostępne jest wtedy świadectwo wzorcowania miernika kontrolnego. W takim przypadku wartość niepewności standardowej u(Vs) wyznacza się na podstawie niepewności rozszerzonej podanej w świadectwie wzorcowania przyrządu kontrolnego zgodnie ze wzorem:

gdzie:

U(Vs) – niepewność rozszerzona wyniku pomiaru wzorca określona w świadectwie wzorcowania,

k – współczynnik rozszerzenia, podany w świadectwie wzorcowania, na ogół k = 2.

Niepewność standardowa u(dVs) związana z dodatkowymi czynnikami wpływającymi na wartość odniesienia. Wpływ dodatkowych czynników na wskazanie przyrządu wzorcowego, takich jak: temperatura otoczenia, dryft wzorca w czasie, niestabilność krótkoterminowa, warunki pracy wzorca; powinien zostać oszacowany na podstawie błędu granicznego przyrządu wzorcowego, zakładając rozkład prostokątny, zgodnie z zależnością:

gdzie:

F – błąd graniczy przyrządu, podany przez producenta.

Budżet niepewności. Wygodnym i ogólnie przyjętym do stosowania jest sposób przedstawienia budżetu niepewności w postaci tabeli, która w przypadku wzorcowania analogowego miernika napięcia przyjmuje postać tabeli 2.

Niepewność rozszerzona. Niepewność rozszerzoną wyznaczenia błędu pomiarowego oblicza się zgodnie ze wzorem:

gdzie:

k – współczynnik rozszerzenia równy 2, odpowiadający poziomowi ufności ok. 95%,

u(ex) – złożona niepewność standardowa wyznaczenia błędu wzorcowania.

Wyznaczanie bardziej złożonego budżetu niepewności na przykładzie wzorcowania czujnika termoelektrycznego przedstawiono w numerze 3/2013 miesięcznika „elektro.info” [2].

Kryteria oceny. Jeżeli ma zostać przeprowadzona analiza wyników, dokonuje się jej z uwzględnieniem niepewności pomiaru z przeprowadzonego wzorcowania opierając się na dopuszczalnych błędach granicznych podanych przez producenta lub wartościach granicznych procesu technologicznego, w którym przyrządy będą stosowane na podstawie dokumentu ILAC-G8 [4]. Przykład takiej analizy dla wyników wzorcowania cyfrowego miernika napięcia przedstawiono w numerze 3/2012 miesięcznika „elektro.info” [1]. Dla miernika analogowego dokonuje się jej w taki sam sposób.

Dokumenty związane z procedurą. Jako dokumenty powiązane należy przywołać dokumenty wewnętrzne, np. procedury ogólne, rozdziały księgi jakości, instrukcje pomiarowe oraz zewnętrzne np.: normy, EA 4/02, ILAC-G8, instrukcje EURAMETu i inne przywoływane lub związane z procedurą, dotyczące nadzoru nad dokumentacją, wyposażenia pomiarowego, itp.

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!

Powiązane

Dobór urządzeń sterujących dla adaptacyjnego systemu sterowania - charakterystyka poszczególnych kontrolerów

Dobór urządzeń sterujących dla adaptacyjnego systemu sterowania - charakterystyka poszczególnych kontrolerów

W artykule przedstawiono podstawowe parametry i porównanie urządzeń stosowanych w systemach sterowania (sterowników PLC, komputerów przemysłowych, programowalnych kontrolerów automatyki oraz układów mikroprocesorowych).

W artykule przedstawiono podstawowe parametry i porównanie urządzeń stosowanych w systemach sterowania (sterowników PLC, komputerów przemysłowych, programowalnych kontrolerów automatyki oraz układów mikroprocesorowych).

Dobór urządzeń sterujących dla adaptacyjnego systemu sterowania (część 1.) - kryteria doboru urzadzeń

Dobór urządzeń sterujących dla adaptacyjnego systemu sterowania (część 1.) - kryteria doboru urzadzeń

W artykule przedstawiono wymagania techniczne i analizę właściwości technicznych programowalnych elementów kontrolera automatyki oraz układów mikroprocesorowych, porównanie IPC, PLC, PAC i MC. Wymieniono...

W artykule przedstawiono wymagania techniczne i analizę właściwości technicznych programowalnych elementów kontrolera automatyki oraz układów mikroprocesorowych, porównanie IPC, PLC, PAC i MC. Wymieniono też czynniki wpływające na eksploatację systemów.

Praca elektrowni wiatrowych w trudnych warunkach środowiskowych

Praca elektrowni wiatrowych w trudnych warunkach środowiskowych

W artykule przedstawiono wybrane zagadnienia z zakresu erozji i zanieczyszczeń łopat turbin wiatrowych oraz ich wpływ na aerodynamiczność łopat siłowni wiatrowych, co bezpośrednio przekłada się na osiągane...

W artykule przedstawiono wybrane zagadnienia z zakresu erozji i zanieczyszczeń łopat turbin wiatrowych oraz ich wpływ na aerodynamiczność łopat siłowni wiatrowych, co bezpośrednio przekłada się na osiągane przez nie sprawności. Skoncentrowano się na takich czynnikach atmosferycznych i biologicznych jak wiatr oraz niesione z nim cząstki pyłu i piasku, a także deszcz i insekty.

Wpływ energetyki wiatrowej na stabilność małych systemów energetycznych na przykładzie Malty

Wpływ energetyki wiatrowej na stabilność małych systemów energetycznych na przykładzie Malty

Autor artykułu przedstawia wpływ energetyki odnawialnej na stabilność małego systemu elektroenergetycznego w oparciu o analizy dokonane na podstawie rzeczywistego systemu Wysp Maltańskich, który dopiero...

Autor artykułu przedstawia wpływ energetyki odnawialnej na stabilność małego systemu elektroenergetycznego w oparciu o analizy dokonane na podstawie rzeczywistego systemu Wysp Maltańskich, który dopiero w 2015 roku został połączony kablem podmorskim z Sycylią.

Repowering w fotowoltaice

Repowering w fotowoltaice

Autorzy piszą o problematyce zamiany starych urządzeń instalacji fotowoltaicznych na nowe – zwanej repoweringem. Wśród omówionych zagadnień warto wymienić takie jak: starzenie się paneli fotowoltaicznych,...

Autorzy piszą o problematyce zamiany starych urządzeń instalacji fotowoltaicznych na nowe – zwanej repoweringem. Wśród omówionych zagadnień warto wymienić takie jak: starzenie się paneli fotowoltaicznych, wpływ repoweringu na rozwój fotowoltaiki oraz repowering modelowy instalacji fotowoltaicznej.

Wybrane aspekty standaryzacji i certyfikacji ogniw fotowoltaicznych

Wybrane aspekty standaryzacji i certyfikacji ogniw fotowoltaicznych

Standaryzacja ma na celu ujednolicenie wyrobów (procesów, procedur, parametrów produkcji itp.) poprzez spełnienie wymagań określonych norm przedmiotowych. Certyfikacją określa się działanie mające na celu...

Standaryzacja ma na celu ujednolicenie wyrobów (procesów, procedur, parametrów produkcji itp.) poprzez spełnienie wymagań określonych norm przedmiotowych. Certyfikacją określa się działanie mające na celu potwierdzenie, że są przestrzegane wymogi mające na celu standaryzację.

Wpływ wybranych czynników eksploatacyjnych na sprawność ogniw fotowoltaicznych

Wpływ wybranych czynników eksploatacyjnych na sprawność ogniw fotowoltaicznych

Sprawność ogniw fotowoltaicznych zależy przede wszystkim od natężenia promieniowania słonecznego i kąta jego padania na ogniwo. Nie są to jednak jedyne czynniki eksploatacyjne wpływające na efektywność...

Sprawność ogniw fotowoltaicznych zależy przede wszystkim od natężenia promieniowania słonecznego i kąta jego padania na ogniwo. Nie są to jednak jedyne czynniki eksploatacyjne wpływające na efektywność instalacji fotowoltaicznej. Podawane w katalogach parametry eksploatacyjne ogniw fotowoltaicznych określane są w standardowych warunkach pomiarowych (STC) zgodnie z zaleceniami norm serii PN‑EN 60904 [5, 6]. Rzeczywiste warunki eksploatacyjne różnią się od zdefiniowanych w normie, szczególny wpływ...

Wpływ produkcji i recyklingu elektrowni fotowoltaicznych na środowisko

Wpływ produkcji i recyklingu elektrowni fotowoltaicznych na środowisko

W ostatnich latach odnotowano w Polsce i na świecie duży wzrost przyłączania elektrowni fotowoltaicznych do sieci. Elektrownie słoneczne, oparte na ogniwach fotowoltaicznych, produkują energię elektryczną...

W ostatnich latach odnotowano w Polsce i na świecie duży wzrost przyłączania elektrowni fotowoltaicznych do sieci. Elektrownie słoneczne, oparte na ogniwach fotowoltaicznych, produkują energię elektryczną bez wydzielania szkodliwych substancji do środowiska i co nie mniej ważne – praktycznie bez hałasu. Jednak wytworzenie takich elektrowni, a w szczególności ogniw krzemowych, wymaga dużego nakładu energetycznego, surowców i zaawansowanej technologii, co skutkuje tym, że wytwarzanie energii elektrycznej...

Zapobieganie i usuwanie oblodzenia w elektrowniach wiatrowych

Zapobieganie i usuwanie oblodzenia w elektrowniach wiatrowych

Oblodzenia powodują zmianę aerodynamiki łopat wiatraków energetycznych, może to prowadzić do zmniejszenia generowanej energii elektrycznej nawet o kilkadziesiąt procent. Jednocześnie podczas oblodzenia...

Oblodzenia powodują zmianę aerodynamiki łopat wiatraków energetycznych, może to prowadzić do zmniejszenia generowanej energii elektrycznej nawet o kilkadziesiąt procent. Jednocześnie podczas oblodzenia obserwuje się szybsze zużywanie się podzespołów elektrowni. Oblodzenia mogą prowadzić również do przejściowych unieruchomień wiatraków i większej ich awaryjności.

Sprawdzanie zgodności wskazań ze specyfikacją na przykładzie wzorcowania cyfrowego miernika napięcia

Sprawdzanie zgodności wskazań ze specyfikacją na przykładzie wzorcowania cyfrowego miernika napięcia

W celu zapewnienia jakości i poprawności pomiarów wykonywanych multimetrami i miernikami wielkości elektrycznych, konieczne jest zagwarantowanie, że wskazania użytych przyrządów pomiarowych odpowiadają...

W celu zapewnienia jakości i poprawności pomiarów wykonywanych multimetrami i miernikami wielkości elektrycznych, konieczne jest zagwarantowanie, że wskazania użytych przyrządów pomiarowych odpowiadają z zadowalającą użytkownika niepewnością wartości rzeczywistej (na świadectwach można też znaleźć określenie: wartość poprawna).

Uszkodzenia turbin wiatrowych i bezinwazyjne metody ich wczesnego wykrywania

Uszkodzenia turbin wiatrowych i bezinwazyjne metody ich wczesnego wykrywania

W artykule omówiono rodzaje uszkodzeń występujących w elektrowniach wiatrowych. Na podstawie najnowszych statystyk udokumentowanych awarii turbin wiatrowych wskazano najczęściej występujące przyczyny powstawania...

W artykule omówiono rodzaje uszkodzeń występujących w elektrowniach wiatrowych. Na podstawie najnowszych statystyk udokumentowanych awarii turbin wiatrowych wskazano najczęściej występujące przyczyny powstawania uszkodzeń. Artykuł zawiera również przegląd dostępnych obecnie bezinwazyjnych metod umożliwiających diagnostykę krytycznych elementów turbiny wiatrowej oraz przykłady ich implementacji.

Wielopoziomowe układy energoelektroniczne dla energetyki

Wielopoziomowe układy energoelektroniczne dla energetyki

W artykule przedstawiono topologie układów przekształtnikowych najczęściej stosowanych w światowej elektroenergetyce. Szczególny nacisk położono na wielopoziomowe przekształtniki napięcia i przekształtniki...

W artykule przedstawiono topologie układów przekształtnikowych najczęściej stosowanych w światowej elektroenergetyce. Szczególny nacisk położono na wielopoziomowe przekształtniki napięcia i przekształtniki modułowe dające możliwość generacji napięcia wyjściowego o niskiej zawartości wyższych harmonicznych przy niewielkich nakładach na budowę filtrów oraz zapewniających łatwą redundancję układu. Pokazano przykład zastosowania takich układów jako zasilania sieci elektroenergetycznej platformy wiertniczej.

Metoda techniczna pomiaru rezystancji uziemienia

Metoda techniczna pomiaru rezystancji uziemienia

Na temat pomiarów rezystancji uziemienia napisano już wiele referatów, artykułów i innych publikacji, które w mniej lub bardziej przystępny sposób wyjaśniają tryb postępowania w trakcie badań uziemień....

Na temat pomiarów rezystancji uziemienia napisano już wiele referatów, artykułów i innych publikacji, które w mniej lub bardziej przystępny sposób wyjaśniają tryb postępowania w trakcie badań uziemień. W praktyce, niestety, powszechnie powiela się błędy i stosuje zasady, które w efekcie skutkują uzyskaniem błędnych wyników. Największą trudnością w prawidłowym przygotowaniu układu pomiarowego do badań, jest poprawne rozmieszczenie sond pomocniczych. Dlatego zrozumienie zasad rządzących zastosowaniem...

Mobilne stanowisko do pomiaru prądów fazowych SEM TS 12.

Mobilne stanowisko do pomiaru prądów fazowych SEM TS 12.

Instytut Tele- i Radiotechniczny prowadzi własne prace badawczo rozwojowe. W odpo-wiedzi na zapotrzebowanie rynku powstaje wiele innowacyjnych rozwiązań. Jednym z nich jest właśnie mobilne stanowisko do...

Instytut Tele- i Radiotechniczny prowadzi własne prace badawczo rozwojowe. W odpo-wiedzi na zapotrzebowanie rynku powstaje wiele innowacyjnych rozwiązań. Jednym z nich jest właśnie mobilne stanowisko do pomiarów prądów fazowych SEM TS 12. Urządzenie pracuje na bazie opracowanego w ITR sterownika modułowego SEM, i stanowi jedno z jego zastosowań.

Co musisz wiedzieć o licznikach energii elektrycznej?

Co musisz wiedzieć o licznikach energii elektrycznej?

Licznik energii elektrycznej powinien zostać zainstalowany w każdym domu. Zazwyczaj montuje go dostawca energii, który dzięki urządzeniu rejestruje, ile energii elektrycznej nam dostarcza. Jeśli chcemy...

Licznik energii elektrycznej powinien zostać zainstalowany w każdym domu. Zazwyczaj montuje go dostawca energii, który dzięki urządzeniu rejestruje, ile energii elektrycznej nam dostarcza. Jeśli chcemy wiedzieć, ile prądu zużyliśmy, to wystarczy spojrzeć na licznik. Dzięki niemu jesteśmy też w stanie kontrolować dostawcę energii oraz sprawdzać, czy płacimy odpowiedniej wysokości rachunki za prąd. Jak działa licznik energii elektrycznej i gdzie go zamontować?

Wprowadzenie do cyfrowych pomiarów napięcia woltomierzami z podwójnym całkowaniem

Wprowadzenie do cyfrowych pomiarów napięcia woltomierzami z podwójnym całkowaniem

W artykule przedstawiona została zasada działania woltomierzy z podwójnym całkowaniem. Zwrócono uwagę na dokładność pomiaru i odporność na zakłócenia.

W artykule przedstawiona została zasada działania woltomierzy z podwójnym całkowaniem. Zwrócono uwagę na dokładność pomiaru i odporność na zakłócenia.

Iskrobezpieczny Multimetr Wielofunkcyjny IMW-1

Iskrobezpieczny Multimetr Wielofunkcyjny IMW-1

Artykuł przedstawia rozwiązanie iskrobezpiecznego multimetru dla górnictwa. Urządzenie umożliwia pracę diagnostyczną (może służyć do wczesnej diagnostyki przedusterkowej) w warunkach zagrożenia wybuchem...

Artykuł przedstawia rozwiązanie iskrobezpiecznego multimetru dla górnictwa. Urządzenie umożliwia pracę diagnostyczną (może służyć do wczesnej diagnostyki przedusterkowej) w warunkach zagrożenia wybuchem metanu lub pyłu węglowego, służy zatem do pomiaru dopuszczalnych w tym środowisku wielkości elektrycznych.

Pomiary częstotliwości - wprowadzenie

Pomiary częstotliwości - wprowadzenie

Autor przedstawia definicję częstotliwości i jej jednostkę oraz omawia cyfrowe, bezpośrednie i pośrednie pomiary częstotliwości przywołując dla nich wzory matematyczne.

Autor przedstawia definicję częstotliwości i jej jednostkę oraz omawia cyfrowe, bezpośrednie i pośrednie pomiary częstotliwości przywołując dla nich wzory matematyczne.

Zastosowanie mierników cyfrowych do pomiaru prądu

Zastosowanie mierników cyfrowych do pomiaru prądu

W artykule przedstawiono podstawowe zależności dla obwodów prądu stałego i przemiennego. Omówiono zasadę działania miernika cęgowego.

W artykule przedstawiono podstawowe zależności dla obwodów prądu stałego i przemiennego. Omówiono zasadę działania miernika cęgowego.

Liczniki energii elektrycznej - przepisy krajowe a dyrektywa MID

Liczniki energii elektrycznej - przepisy krajowe a dyrektywa MID

Artykuł jest wstępem do prezentacji zmian wymagań w zakresie liczników energii elektrycznej. Prezentowane informacje mają na celu wskazanie problemów związanych z prawną kontrolą metrologiczną z nimi związaną.

Artykuł jest wstępem do prezentacji zmian wymagań w zakresie liczników energii elektrycznej. Prezentowane informacje mają na celu wskazanie problemów związanych z prawną kontrolą metrologiczną z nimi związaną.

Oscyloskopy cyfrowe - podstawowe parametry użytkowe

Oscyloskopy cyfrowe - podstawowe parametry użytkowe

Autor publikacji charakteryzuje współcześnie stosowane oscyloskopy cyfrowe: zastosowanie, przykłady wykonania, zasadę działania oraz zobrazowanie przebiegu.

Autor publikacji charakteryzuje współcześnie stosowane oscyloskopy cyfrowe: zastosowanie, przykłady wykonania, zasadę działania oraz zobrazowanie przebiegu.

Budowa systemu akwizycji danych z analizatorów jakości energii elektrycznej

Budowa systemu akwizycji danych z analizatorów jakości energii elektrycznej

Autorzy publikacji - na podstawie doświadczeń firmy, w której pracują - przedstawiają praktyczne aspekty funkcjonowania Systemu Monitorowania Jakości Energii Elektrycznej (SMJEE) zgodnego z przepisami...

Autorzy publikacji - na podstawie doświadczeń firmy, w której pracują - przedstawiają praktyczne aspekty funkcjonowania Systemu Monitorowania Jakości Energii Elektrycznej (SMJEE) zgodnego z przepisami rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego.

Oscyloskopy

Oscyloskopy

Publikacja zawiera najważniejsze informacje dotyczące współcześnie eksploatowanych oscyloskopów. Autor podaje ich klasyfikacje, ponadto pisze o funkcjach i przykładowych zastosowaniach.

Publikacja zawiera najważniejsze informacje dotyczące współcześnie eksploatowanych oscyloskopów. Autor podaje ich klasyfikacje, ponadto pisze o funkcjach i przykładowych zastosowaniach.

Inteligentne cyfrowe liczniki energii elektrycznej jako element systemu Smart Power Grids (część 2.)

Inteligentne cyfrowe liczniki energii elektrycznej jako element systemu Smart Power Grids (część 2.)

O systemach inteligentnego opomiarowania oraz korzyściach z wdrożenia tego typu systemów jest ostatnio w mediach coraz głośniej. Do roku 2020 w Polsce planuje się montaż inteligentnych liczników energii...

O systemach inteligentnego opomiarowania oraz korzyściach z wdrożenia tego typu systemów jest ostatnio w mediach coraz głośniej. Do roku 2020 w Polsce planuje się montaż inteligentnych liczników energii u co najmniej 80% odbiorców. To duże wyzwanie oraz bardzo duże koszty.

Komentarze

Copyright © 2004-2019 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
Portal Budowlany - Elektro.info.pl

Ta witryna wykorzystuje pliki cookies do przechowywania informacji na Twoim komputerze. Pliki cookies stosujemy w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. W każdym momencie możesz dokonać zmiany ustawień przeglądarki dotyczących cookies. Nim Państwo zaczną korzystać z naszego serwisu prosimy o zapoznanie się z naszą polityką prywatności oraz Informacją o Cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce Prywatności oraz Informacji o Cookies. Administratorem Państwa danych osobowych jest Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.K., nr KRS: 0000537655, z siedzibą w 04-112 Warszawa, ul. Karczewska 18, tel. +48 22 810-21-24, właściciel strony www.elektro.info.pl. Twoje Dane Osobowe będą chronione zgodnie z wytycznymi polityki prywatności www.elektro.info.pl oraz zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r i z Ustawą o ochronie danych osobowych Dz.U. 2018 poz. 1000 z dnia 10 maja 2018r.