Przeciwpożarowy wyłącznik prądu w budynkach z instalacją fotowoltaiczną
Fire protection switch in buildings with photovoltaic installations
Schemat budynku rozmieszczenia elementów systemu fotowoltaicznego na budynku wraz z informacją o systemie, źródło: www.polskapv.pl
Coraz więcej budynków jest wyposażonych w systemy fotowoltaiczne. Przepisy techniczno-budowlane nie nadążają za tym kierunkiem rozwoju instalacji elektrycznych. Dotyczy to również przepisów związanych z przeciwpożarowym wyłącznikiem prądu. Są one rozproszone w licznych aktach prawnych i normatywnych, i nie zawsze są ze sobą skoordynowane. W efekcie interpretacje przepisów są niejednoznaczne i często rozbieżne.
W artykule:
|
StreszczenieW artykule przedstawiono obowiązujące regulacje prawne i normatywne oraz dobre praktyki wynikające z zasad wiedzy technicznej w zakresie stosowania przeciwpożarowego wyłącznika prądu w budynkach wyposażonych w instalacje fotowoltaiczne. AbstractThe article presents the applicable legal and normative regulations as well as good practices resulting from the principles of technical knowledge regarding the use of fire protection switches in buildings equipped with photovoltaic installations. |
W artykule zostaną przedstawione obowiązujące regulacje prawne i normatywne oraz dobre praktyki wynikające z zasad wiedzy technicznej w zakresie stosowania przeciwpożarowego wyłącznika prądu (PWP) w budynkach wyposażonych w instalacje fotowoltaiczne (PV).
Przedmiotem artykułu nie są zagrożenia i ochrona przeciwpożarowa budynków z instalacją fotowoltaiczną, ale ochrona ekip ratowniczych przed zagrożeniem porażeniem elektrycznym wewnątrz budynku z taką instalacją na skutek uszkodzenia w wyniku pożaru lub prowadzonych działań gaśniczych.
Regulacje prawne i normatywne
Obowiązek stosowania przeciwpożarowego wyłącznika prądu obowiązuje co najmniej od 1992 roku. W Europie jest obligatoryjny najprawdopodobniej tylko w Polsce. Wymagania stawiane PWP zawarto w kilkunastu aktach prawnych oraz wielu Polskich Normach – zarówno tych powołanych, jak i niepowołanych. Są wśród nich przepisy ogólne, dotyczące urządzeń przeciwpożarowych, jak i szczególne, określające wymagania tylko dla PWP. Najbardziej znane są zapisy dotyczące PWP zawarte w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie [1].
Tak duża liczba, rozproszenie oraz brak koordynacji regulacji prawnych i normatywnych sprawia, że nie wszystkie osoby odpowiedzialne za bezpieczeństwo pożarowe (projektanci, rzeczoznawcy, wykonawcy, uczestnicy odbiorów, właściciele, zarządcy lub użytkownicy nieruchomości oraz osoby kontrolujące) w pełni je znają i stosują.
Wymagania stawiane PWP nie zawierają zapisów szczegółowych odnoszących się wprost do instalacji fotowoltaicznych i akumulatorowych magazynów energii, w związku z tym interpretacje przepisów w tym zakresie są niejednoznaczne i często rozbieżne.
Terminologia
Termin „przeciwpożarowy wyłącznik prądu”*) funkcjonuje co najmniej od ponad 30 lat i jest rozpoznawalny zarówno przez uczestników procesu budowlanego, stosowne służby, jak i zarządców nieruchomości. Występuje w szeregu aktów prawnych, nie tylko w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych (WT).
W rozporządzeniu z 2016 r. w sprawie sposobu deklarowania właściwości użytkowych wyrobów budowlanych RMB [2] wprowadzono dodatkowe pojęcia:
- przeciwpożarowe wyłączniki prądu – zestawy,
- przeciwpożarowe wyłączniki prądu – elementy składowe:
– urządzenia uruchamiające,
– urządzenia sygnalizujące,
– urządzenia wykonawcze.
Nie podano przy tym ich definicji. Od tego czasu występujące w dotychczasowych przepisach określenie „przeciwpożarowy wyłącznik prądu” wymaga kolejnej interpretacji – czy dotyczy zestawu, czy też któregoś z jego elementów składowych.
Należy przy tym pamiętać, że występujące w odniesieniu do przeciwpożarowego wyłącznika prądu określenie „uruchomienie” należy rozumieć jako otwarcie styków w torze głównym urządzenia wykonawczego PWP, czyli odcięcie zasilania za nim. Inaczej niż ma to miejsce w przypadku innych urządzeń przeciwpożarowych, gdzie uruchomienie oznacza wprowadzenie w stan czynny ze stanu oczekiwania, najczęściej przez podanie napięcia.
Zadanie przeciwpożarowego wyłącznika prądu
Podstawowym zadaniem przeciwpożarowego wyłącznika prądu jest zapewnienie bezpieczeństwa prowadzącym działania ratownicze przez wyeliminowanie lub zminimalizowanie zagrożenia porażeniem elektrycznym od uszkodzonej, w wyniku pożaru i/lub prowadzonej akcji, instalacji elektrycznej.
Wymóg stosowania
Obowiązek wyposażenia budynku, obiektu budowlanego lub terenu w wymagane urządzenia przeciwpożarowe nakłada na właściciela ustawa o ochronie przeciwpożarowej UPoż [3].
Przepisy rozporządzenia WT [1] nakazują stosowanie przeciwpożarowego wyłącznika prądu, przy czym ograniczają ten wymóg do stref pożarowych o kubaturze przekraczającej 1000 m3 lub zawierających strefy zagrożone wybuchem.
Zgodnie z WT, strefę pożarową stanowi budynek albo jego część oddzielona od innych budynków lub innych części budynku elementami oddzielenia przeciwpożarowego. Wynika stąd, że jego stosowanie ograniczone jest do wnętrz budynku. Wyjątek stanowią place składowe i wiaty.
W rozporządzeniu o ochronie przeciwpożarowej RPoż [4] nakazano wyposażenie budynków oraz placów składowych i wiat w przeciwpożarowe wyłączniki prądu, zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi, którymi w tym wypadku są warunki techniczne WT. Zwolniono przy tym właścicieli, zarządców lub użytkowników z obowiązku wyposażenia w PWP budynków mieszkalnych jednorodzinnych.
Definicję budynku mieszkalnego jednorodzinnego zawiera ustawa Prawo budowlane (PB) [5]. Zgodnie z nią jest to budynek wolnostojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku.
Jeżeli mimo braku obowiązku wyposażenia budynku w przeciwpożarowy wyłącznik prądu jest on częścią instalacji elektrycznej jako rozwiązanie ponadnormatywne, to musi on spełniać wszystkie wymagania stawiane PWP.
Jeżeli PWP wyłącza zasilanie również w innych strefach pożarowych, w których nie jest wymagane zastosowanie PWP, to wówczas w nich muszą być spełnione wymagania takie jak w strefach, w których jego zastosowanie jest obowiązkowe.
Działanie przeciwpożarowego wyłącznika prądu – zasady ogólne
Zgodnie z rozporządzeniem WT [1], przeciwpożarowy wyłącznik prądu powinien odcinać dopływ prądu do wszystkich obwodów znajdujących się w strefie pożarowej objętej jego działaniem. Wyjątek stanowią obwody zasilające instalacje i urządzenia, których funkcjonowanie jest niezbędne podczas pożaru. Wszystkie pozostałe obwody, tzn. urządzenia i oprzewodowanie w tej strefie, powinny pozostawać bez napięcia. Jeżeli ich wyłączenie nie jest możliwe, to w obrębie strefy należy spełnić jeden z poniższych warunków:
- zastosować przewody i kable wraz z zamocowaniami o wymaganej dla danej strefy pożarowej odporności na ogień lub
- przewody i kable układać w kanałach ognioodpornych lub obudować materiałami ognioodpornymi, zgodnie z wymaganiami dla danej strefy pożarowej lub
- przewody i kable prowadzić w wydzielonych pożarowo szybach lub kanałach instalacyjnych.
W przepisach nie ma wyjątku dla obwodów, w których występujące napięcie nie stanowi zagrożenia porażeniem prądem elektrycznym. Przepisy są sformułowane ogólnie. Nie określają rodzaju łącznika zastosowanego jako urządzenie wykonawcze, wymaganego sposobu jego uruchamiania – lokalnie czy zdalnie. W przypadku zastosowania uruchamiania zdalnego PWP nie precyzują:
- sposobu wyzwalania urządzenia wykonawczego – wzrostowe czy zanikowe,
- jakie stany pracy, w jaki sposób i gdzie powinny być sygnalizowane,
- wymagań dotyczących źródła zasilania obwodu sterowniczo-sygnalizacyjnego.
Ze względu na zadanie, jakie spełnia PWP, jego działanie powinno być niezawodne. Funkcję urządzenia wykonawczego PWP może pełnić łącznik mechanizmowy (nie półprzewodnikowy) – rozłącznik izolacyjny lub wyłącznik. Jego integralnymi częściami składowymi są:
- urządzenie wykonawcze – łącznik (wyłączany w trakcie pożaru),
- urządzenie uruchamiające – manipulator,
- urządzenie sygnalizujące położenie styków głównych urządzenia wykonawczego.
Przepisy wprowadzają zastrzeżenie, że odcięcie dopływu prądu przez PWP nie może powodować samoczynnego załączenia drugiego źródła energii elektrycznej – z wyjątkiem źródła zasilającego oświetlenie awaryjne, jeżeli występuje ono w budynku.
Dotyczy to również wyspowych i hybrydowych systemów fotowoltaicznych.
Działanie przeciwpożarowego wyłącznika prądu w instalacjach fotowoltaicznych
Elementami instalacji fotowoltaicznej na budynku są:
- strona prądu stałego (źródło PV),
- falownik,
- strona prądu przemiennego (obwody po stronie AC falownika).
Odłączenie dopływu energii elektrycznej do obwodów prądu przemiennego po stronie AC falownika PV jest stosunkowo proste. Odbywa się podobnie jak w przypadku źródeł prądu przemiennego, takich jak np. sieć elektroenergetyczna, zespół prądotwórczy, centralny zasilacz UPS. Same urządzenia znajdują się w pomieszczeniach wydzielonych pożarowo, nieobjętych działaniem PWP, lub poza budynkiem.
Jeżeli falownik PV znajduje się w strefie pożarowej objętej działaniem PWP, to powinien pozostawać bez napięcia zarówno po stronie DC, jak i AC. Samo wyłączenie falownika nie wystarcza. Mimo wyłączenia, wciąż pozostaje zasilany ze strony prądu stałego. Po stronie DC instalacji fotowoltaicznej energia elektryczna w postaci prądu stałego o napięciu o wartości do 1500 V DC zostaje wytworzona nie tylko podczas słonecznej pogody. Pod napięciem pozostaje instalacja DC – od modułów na budynku, przez skrzynkę połączeniową wraz zabezpieczeniami, aż do strony DC falownika.
W przypadku falownika znajdującego się w strefie pożarowej dopływ prądu stałego ze źródła PV powinien być odcięty poza strefą wraz z wyłączeniem PWP. Alternatywnym rozwiązaniem jest, o ile to możliwe, montaż falownika poza strefą pożarową objętą działaniem PWP (rys. 1.).
Rys. 1. Falownik i strona DC instalacji PV zamontowane poza strefą pożarową objętą działaniem PWP [10], źródło: www.polskapv.pl
W takim przypadku, przy równoczesnym prowadzeniu przewodów i kabli prądu stałego ze źródła PV z pominięciem tej strefy, nie ma wymogu objęcia ich działaniem przeciwpożarowego wyłącznika prądu.
W przypadku prowadzenia przewodów i kabli DC PV w obrębie strefy pożarowej wyłączanej PWP, jeżeli ich wyłączenie strony DC nie jest możliwe, to w obrębie strefy należy spełnić jeden z poniższych warunków:
- zastosować przewody i kable wraz z zamocowaniami o wymaganej dla danej strefy pożarowej odporności na ogień lub
- przewody i kable układać w kanałach ognioodpornych lub obudować materiałami ognioodpornymi zgodnie z wymaganiami dla danej strefy pożarowej lub
- przewody i kable prowadzić w wydzielonych pożarowo szybach lub kanałach instalacyjnych.
Wymagania dotyczące obwodów DC instalacji fotowoltaicznej mają zastosowanie również do obwodów DC akumulatorowego magazynu energii. Ma to miejsce w sytuacji, kiedy:
- taki magazyn występuje w obiekcie i
- jest połączony z instalacją fotowoltaiczną po stronie prądu stałego i
- przewody i kable łączące są prowadzone w obrębie strefy pożarowej objętej działaniem PWP.
Wytyczne VDE-AR-E 2100-712 – środki ochrony zmniejszające zagrożenie porażeniem elektrycznym ze strony prądu stałego
W wydanych w Niemczech wytycznych VDE-AR-E 2100-712 (VDE) [6] (rys. 2.) opisano środki ochrony pozwalające na zmniejszenie zagrożenia od instalacji elektrycznych prądu stałego wewnątrz i na zewnątrz budynku dla ekip ratowniczych podczas gaszenia pożaru i obsługi technicznej urządzenia PV.
Są to zalecenia uzupełniające do wymagań podstawowych zawartych w arkuszach normy DIN VDE 0100, będącej odpowiednikiem norm PN-HD 60364 Instalacje elektryczne niskiego napięcia oraz wycofanych z zasobu PN, lecz powołanych norm PN-IEC 60364 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych.
Zapisy tych wytycznych są cytowane i podawane jako zalecenie w licznych krajowych publikacjach dotyczących instalacji fotowoltaicznych na budynkach.
Za podstawowy środek ochrony uznano właściwe oznakowanie elementów systemu fotowoltaicznego na budynku, umieszczenie w widocznym miejscu informacji o jego zainstalowaniu oraz umieszczenie w miejscu dostępnym dla ekip ratowniczych planu rozmieszczenia elementów systemu fotowoltaicznego wraz z informacją tekstową o systemie (rys. 3., rys. 4.).
Rys. 4. Schemat budynku rozmieszczenia elementów systemu fotowoltaicznego na budynku wraz z informacją o systemie [10], źródło: www.polskapv.pl
Plan musi przedstawiać typy i lokalizacje elementów instalacji fotowoltaicznej w możliwie prosty i przejrzysty sposób:
- wszystkie przewody pod napięciem, których nie można wyłączyć,
- czynne przewody DC poprowadzone w budynku i zabezpieczone przed pożarem,
- lokalizację panelu fotowoltaicznego,
- umiejscowienie wszystkich urządzeń odłączających prąd stały DC, jeżeli występują.
Dodatkowo zalecane jest stosowanie środków montażowo-konstrukcyjnych i organizacyjnych, takich jak:
- ognioodporne prowadzenie w budynku przewodów i kabli DC, których nie można wyłączyć,
- wykonanie strony DC instalacji fotowoltaicznej na zewnątrz budynku,
- prowadzenie przewodów i kabli DC w budynku w sposób zabezpieczający przed dotykiem i zapewniający ognioodporność.
W przypadku braku możliwości zastosowania środków montażowo-konstrukcyjnych i organizacyjnych należy zastosować środki techniczne. Należą do nich:
- instalacja rozłącznika izolacyjnego DC ze zdalnym wyzwalaniem w celu odizolowania głównej linii DC w budynku lub odizolowania łańcuchów modułów lub
- stosowanie łączników modułów (nie zostały jeszcze dopuszczone w przepisach przez odpowiednią normę produktową).
Niektóre zapisy w wytycznych VDE nie są zgodne z polskimi regulacjami prawnymi i normatywnymi (tab. 1.).
Odłączanie strony prądu stałego DC instalacji fotowoltaicznej
W przypadku zaniku napięcia sieciowego lub wyłączenia falownika przewody i kable prądu stałego w budynku powinny zostać automatycznie odłączone przez rozłącznik izolacyjny.
W przypadku systemów wyspowych powinno to nastąpić również wtedy, gdy system tworzący sieć wyspową zostanie wyłączony.
Rozłącznik powinien być zainstalowany na zewnątrz budynku, poza strefą pożarową (rys. 5.). Jest to najczęściej dodatkowe urządzenie (oprócz rozłącznika montowanego w falowniku na wejściu źródła DC).
Rys. 5. Miejsce rozłącznika prądu stałego w instalacji PV z falownikiem umieszczonym w strefie pożarowej [10], źródło: www.polskapv.pl
Ponieważ instalacja prądu stałego zostanie odłączona tylko po stronie wyjściowej rozłącznika, a w pozostałej części oraz na wejściu rozłącznika może występować nadal napięcie DC, należy go montować możliwie blisko pola modułów PV. Urządzenie rozłączające powinno zapewniać działanie fail-safe w przypadku awarii, tj. automatyczne odłączenie strony DC.
Przy zdalnym sterowaniu stosuje się rozłączniki z wyzwalaczem podnapięciowym (zanikowym). Wyzwalacz jest stale zasilany, a obniżenie napięcia na zaciskach wyzwalacza poniżej określonej wartości lub jego zanik powoduje otwarcie rozłącznika. Powinno to nastąpić po czasie nie dłuższym od określonego. Informacja o opóźnieniu działania powinna być zamieszczona w dokumentacji dla służb ratowniczych. Dopuszczalna niewielka zwłoka ma na celu wyeliminowanie niezamierzonego zadziałania na skutek występujących zaników lub obniżenia napięcia zasilającego wyzwalacz.
Dopuszczalne jest ponowne samoczynne, bez ingerencji obsługi, załączenie rozłącznika po powrocie napięcia do wyzwalacza. Miejscowe zamknięcie rozłącznika nie jest możliwe przy braku napięcia na wyzwalaczu. Rozłącznik powinien spełniać jednocześnie wymagania wynikające z norm i wytycznych dla systemów PV jak i ogólne dla łączników, i tak m.in. musi:
- być zgodny z normą PN-EN 60947-3:2009 Aparatura rozdzielcza i sterownicza niskonapięciowa. Część 3: Rozłączniki, odłączniki, rozłączniki izolacyjne i zestawy łączników z bezpiecznikami topikowymi [8],
- mieć odpowiednią zdolność wyłączania prądu stałego (co najmniej kategoria DC 22B – łączenie obciążeń mieszanych, rezystancyjnych i indukcyjnych, również z umiarkowanymi przeciążeniami, B – działanie nieczęste) i wyraźnie oznaczone położenia WŁ. i WYŁ.
- być oznaczony jako rozłącznik DC PV odpowiednią tabliczką informacyjną.
W wyniku uruchomienia przeciwpożarowego wyłącznika prądu przewody i kable prądu stałego ułożone w strefie pożarowej w budynku powinny zostać automatycznie odłączone przez rozłącznik izolacyjny DC instalacji fotowoltaicznej.
Nie jest wymagane, aby rozłącznik DC był atestowany i certyfikowany do działania w warunkach pożaru. Nie jest on przeciwpożarowym wyłącznikiem prądu i nie jest wymieniony w załączniku do rozporządzenia RMB [2]. Również nie jest wymagane dla niego świadectwo dopuszczenia [9].
Wyłącznik straży pożarnej
W publikacjach dotyczących instalacji fotowoltaicznych pojawia się termin „wyłącznik straży pożarnej”. Spotykane są również inne określenia, takie jak:
- przeciwpożarowy wyłącznik bezpieczeństwa,
- przełącznik straży pożarnej,
- przełącznik (wyłącznik) strażaka,
będące tłumaczeniem terminów
- Feuerwehr Schalter,
- firefighter’s switches.
Odnoszą się one do urządzenia uruchamiającego zdalnie rozłącznik izolacyjny prądu stałego DC systemu fotowoltaicznego. Jest to najczęściej przycisk o charakterystycznym wyglądzie, z blokadą położenia po użyciu i odblokowaniem przez obrót (rys. 6.).
Standardy i normy europejskie, w tym wytyczne VDE-AR-2100-712, nie nakładają obowiązku stosowania łącznika straży pożarnej.
Nie jest wymagane, aby wyłącznik straży pożarnej był atestowany i certyfikowany do działania w warunkach pożaru. Rozłącznik DC nie jest przeciwpożarowym wyłącznikiem prądu (czy też jego urządzeniem wykonawczym) w rozumieniu rozporządzenia RMB [2], zatem wyłącznik straży pożarnej nie jest urządzeniem uruchamiającym PWP. Również nie jest wymagane dla niego świadectwo dopuszczenia [9].
UWAGA!
W żadnym wypadku wyłącznik straży pożarnej nie powinien być opisywany jako „Przeciwpożarowy wyłącznik prądu instalacji PV” (rys. 7.) czy w inny sposób sugerujący, że jest to PWP, ponieważ taki opis może tylko niebezpiecznie dezorientować. Należy o tym bezwzględnie pamiętać!
Podsumowanie
- Wymagania stawiane PWP zawarto w kilkunastu aktach prawnych oraz wielu Polskich Normach, zarówno tych powołanych jak i niepowołanych. Są wśród nich przepisy ogólne, dotyczące urządzeń przeciwpożarowych, jak i szczególne, określające wymagania tylko dla PWP. Najbardziej znane są zapisy dotyczące PWP zawarte w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych. Interpretacje przepisów są niejednoznaczne i często rozbieżne.
- Wymagania stawiane PWP nie zawierają zapisów szczegółowych odnoszących się wprost do instalacji fotowoltaicznych i akumulatorowych magazynów energii.
- Podstawowym zadaniem przeciwpożarowego wyłącznika prądu jest zapewnienie bezpieczeństwa prowadzącym działania ratownicze przez wyeliminowanie lub zminimalizowanie zagrożenia porażeniem elektrycznym od uszkodzonej, w wyniku pożaru i/lub prowadzonej akcji, instalacji elektrycznej.
- Nie ma obowiązku wyposażenia budynków mieszkalnych jednorodzinnych w PWP. Jeżeli mimo tego jest on częścią instalacji elektrycznej jako rozwiązanie ponadnormatywne, to musi on spełniać wszystkie wymagania stawiane PWP.
- Jeżeli PWP wyłącza zasilanie również w innych strefach pożarowych, w których nie jest wymagane zastosowanie PWP, to muszą być spełnione wymagania takie jak w strefach, w których jego zastosowanie jest obowiązkowe.
- Przeciwpożarowy wyłącznik prądu powinien odcinać dopływ prądu do wszystkich obwodów znajdujących się w strefie pożarowej objętej jego działaniem, z wyjątkiem obwodów zasilających instalacje i urządzenia, których funkcjonowanie jest niezbędne podczas pożaru. W przepisach nie ma wyjątku dla obwodów, w których występujące napięcie nie stanowi zagrożenia porażeniem prądem elektrycznym.
- Wszystkie pozostałe obwody, tzn. urządzenia i oprzewodowanie w tej strefie, powinny pozostawać bez napięcia. Jeżeli ich wyłączenie nie jest możliwe, to w obrębie strefy należy spełnić jeden z poniższych warunków:
– zastosować przewody i kable wraz z zamocowaniami o wymaganej dla danej strefy pożarowej odporności na ogień lub
– przewody i kable układać w kanałach ognioodpornych lub obudować materiałami ognioodpornymi zgodnie z wymaganiami dla danej strefy pożarowej lub
– przewody i kable prowadzić w wydzielonych pożarowo szybach lub kanałach instalacyjnych. - Jeżeli falownik PV znajduje się w strefie pożarowej objętej działaniem PWP, to dopływ prądu stałego ze źródła PV oraz prądu przemiennego AC powinien być odcięty poza strefą, wraz z wyłączeniem PWP.
- W przypadku prowadzenia przewodów i kabli DC PV w obrębie strefy pożarowej wyłączanej PWP, jeżeli ich wyłączenie strony DC nie jest możliwe, to w obrębie strefy należy spełnić jeden z warunków opisanych w punkcie 7. Dotyczy to również przewodów i kabli DC łączących akumulatorowy magazyn energii ze stroną DC lub falownikiem PV.
- Montaż falownika poza strefą pożarową objętą działaniem PWP, przy równoczesnym prowadzeniu przewodów i kabli prądu stałego ze źródła PV z pominięciem tej strefy, zwalnia z wymogu objęcia ich działaniem przeciwpożarowego wyłącznika prądu.
- Wytyczne VDE-AR-E 2100-712 opisują zalecane środki ochrony pozwalające na zmniejszenie zagrożenia od instalacji elektrycznych prądu stałego wewnątrz i na zewnątrz budynku dla ekip ratowniczych podczas gaszenia pożaru i obsługi technicznej urządzenia PV. Stanowią uzupełnienie do wymagań podstawowych, zawartych w arkuszach norm serii 60364 Instalacje elektryczne niskiego napięcia. Niektóre zapisy zawarte w wytycznych VDE nie są zgodne z polskimi regulacjami prawnymi i normatywnymi dotyczącymi PWP.
- W wyniku uruchomienia przeciwpożarowego wyłącznika prądu przewody i kable prądu stałego ułożone w strefie pożarowej w budynku powinny zostać automatycznie odłączone przez rozłącznik izolacyjny DC instalacji fotowoltaicznej.
- Nie jest wymagane, aby rozłącznik DC był atestowany i certyfikowany do działania w warunkach pożaru oraz uzyskał świadectwo dopuszczenia.
- Termin „wyłącznik straży pożarnej” odnosi się do urządzenia uruchamiającego zdalnie rozłącznik izolacyjny prądu stałego DC systemu fotowoltaicznego. W żadnym wypadku nie powinien być opisywany jako „przeciwpożarowy wyłącznik prądu tylko dla PV” czy w inny sposób sugerujący, że jest to PWP – taki opis może tylko niebezpiecznie dezorientować.
- Standardy i normy europejskie, w tym wytyczne VDE, nie nakładają obowiązku stosowania wyłącznika straży pożarnej.
- Nie jest wymagane, aby wyłącznik straży pożarnej był atestowany i certyfikowany do działania w warunkach pożaru oraz uzyskał świadectwo dopuszczenia.
____________
*) Nazwa ta została wprowadzona na życzenie PSP. W rzeczywistości jest to urządzenie elektryczne, którego jedynym zadaniem jest możliwość wyłączania zasilania budynku w celu ograniczenia możliwości porażenia prądem elektrycznym ekip ratowniczych w czasie pożaru.
Literatura
- Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. 2022 poz. 1225 z późniejszymi zmianami) – traci ważność z dniem 27 września 2027 roku.
- Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 17 listopada 2016 roku w sprawie sposobu deklarowania właściwości użytkowych wyrobów budowlanych oraz sposobu znakowania ich znakiem budowlanym (Dz.U. 2023 poz. 873) [RMB].
- Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 roku o ochronie przeciwpożarowej (Dz.U. 2024 poz.275) [UPoż].
- Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 roku w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz.U. 2023 poz.822) [RPoż].
- Ustawa z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz.U. 2024, poz. 725 z późn.zm.) [PB].
- VDE-AR-E 2100-712 Anwendungsregel:2018-12 Maßnahmen für den DC-Bereich einer Photovoltaikanlage zum Einhalten der elektrischen Sicherheit im Falle einer Brandbekämpfung oder einer technischen Hilfeleistung [VDE].
- PN-HD 60364-7-712:2016-05:2016-05 Instalacje elektryczne niskiego napięcia. Część 7-712: Wymagania dotyczące specjalnych instalacji lub lokalizacji. Fotowoltaiczne (PV) układy zasilania.
- PN-EN 60947-3:2009 Aparatura rozdzielcza i sterownicza niskonapięciowa. Część 3: Rozłączniki, odłączniki, rozłączniki izolacyjne i zestawy łączników z bezpiecznikami topikowymi.
- Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 czerwca 2007 roku w sprawie wykazu wyrobów służących zapewnieniu bezpieczeństwa publicznego lub ochronie zdrowia i życia oraz mienia, a także zasad wydawania tych wyrobów do użytkowania (Dz.U.143/2007 poz.1002 z późn.zm.) [RSDU].
- Stowarzyszenie Branży Fotowoltaicznej Polska PV. Bezpieczeństwo przeciwpożarowe instalacji PV – wytyczne w zakresie projektowania i wykonania, materiały polska PV www.polskapv.pl [dostęp: 13.01.2025].
- Materiały VDE Verlag www.vde-verlag.de [dostęp 13.01.2025].
- Materiały EATON www.eaton.com [dostęp: 13.01.2025].
- Materiały SIGNPROJECT POLSKA Sp. z o.o. www.signproject.pl/ [dostęp: 13.01.2025].








