Page 15 - elektro.info 4/2019 demo

ochrona odgromowa i przeciwprzepięciowa
ochrona odgromowa i przeciwprzepięciowa

rozwój zasad ochrony

odgromowej budowli

i ich wyposażenia

dr inż. Konrad Sobolewski, dr inż. Przemysław Sul, prof. dr hab. inż.Zdobysław Flisowski – Politechnika Warszawska

Zagrożenie piorunowe obiektów budowlanych i ich wyposażenia zależy w szczególno-
ści od ich właściwości i warunków środowiskowych, w których się one znajdują. Fakt ten
determinuje potrzebę powiązania zasad ochrony odgromowej obiektu z jego struktu-
rą, wyposażeniem i otaczającym go środowiskiem. Czyniąc takie założenie należy wnio-
skować, iż nie da się omawiać rozwoju zasad ochrony odgromowej obiektów budow-
lanych w oderwaniu od ich strukturalno-wyposażeniowego postępu technologicznego.

istoria obserwacji wyładowań człowieka, wówczas bez żadnej profe- a) b)
Hatmosferycznych oraz ich skut- sji zawodowej. Z czasem przyjmowało
ków rozpoczęła się zapewne jeszcze ono różne formy materiałowo-archi-
w okresie poprzedzającym naszą erę, tektoniczne, opierając się na dostęp-
jednak dopiero w XVIII wieku doko- nych w danym okresie wiedzy i ma- Rys. K. Sobolewski, P . Sul, Z. Flisowski
nał się przełom w dziedzinie ochro- teriałach: ziemianki, szałasy, dolme-
ny odgromowej. Wówczas postawio- ny, budowle grobowe (rys. 1.).
ny został milowy krok ku wdrożeniu Zbierając doświadczenie człowiek Rys. 1. Pierwsze budowle: a) ziemianki i szałasy, b) dolmeny i budowle grobowe
realnej ochrony przed skutkami wyła- rozwijał techniki budowlane, co po-
dowania atmosferycznego. Pewien zwalało mu konstruować bardziej za- gicznie późniejsze. Przełom nastąpił rze środków ochrony uwzględniają-
ustalony stan wiedzy trwał aż do XX awansowane architektonicznie for- u schyłku XIX i początku XX wieku cych aktualne, podstawowe i pokrew-
wieku, który wprowadził dynamikę my. Pod koniec XIX wieku i później – używane do budowy materiały oraz ne normy i przepisy. Są to Prawo bu-
technologiczną sprawiającą, iż obiek- możemy obserwować eksplozję złożo- technologia ich montażu stały się bar- dowlane, Kodeks Cywilny i Ustawa
ty stały się mniej wrażliwe zjawisko nych konstrukcji opartych na nowo- dziej odporne na działanie prądu pio- o normalizacji, a w szczególności Roz-
wyładowania atmosferycznego niż ich czesnych materiałach (rys. 2a). Nie- runowego. Równolegle można stwier- porządzenia Ministra Infrastruktury
wyposażenie, a używane środki ochro- które budowle przybierając formy dzić, że za to wyposażenie tych obiek- w sprawie: „Warunków technicznych,
ny coraz bardzie skomplikowane. trudne do sklasyfikowania w aspek- tów stawało się coraz bardziej wraż- jakim powinny odpowiadać budynki
cie ochrony odgromowej, jak przy- liwe. Z tego względu tematem badań i ich usytuowanie” [1] oraz „Szczegó-
ewolucja technik kłady przedstawione na rysunku 2b. piorunowych są nie tylko szkody po- łowego zakresu i formy projektu bu-
budowlanych Niewątpliwie obiekty budowane wstałe w efekcie bezpośredniego tra- dowlanego” [2].
w dawniejszych czasach były bardziej fienia, ale również zakłócanie pracy Zgodnie z §53 ust. 2 „Warunków
Zapoczątkowanie budownictwa zagrożone wystąpieniem pożaru jako urządzeń na skutek wyładowań po- Technicznych” [1] budynki wyszcze-
przed naszą erą związane jest z poja- skutku bezpośredniego wyładowania bliskich. Problem wrażliwości urzą- gólnione w Polskiej Normie należy
wieniem się osadniczego trybu życia piorunowego, niż obiekty technolo- dzeń, ze względu na postęp techno- wyposażać w urządzenia pioruno-
logiczny w zakresie elektroniki, ale chronne, a ponadto, zgodnie z §184
Rys. K. Sobolewski, P . Sul, Z. Flisowski wieka, staje się coraz bardziej złożony mi zawartymi w Polskiej Normie.
b)
a)
również na coraz większy jej udział ust. 3 wyposażenie to powinno być
absolutnie zgodne z postanowienia-
i znaczenie w życiu codziennym czło-
i nabiera coraz większego znaczenia.
Oznacza to, że:
ƒ stosowanie Polskich Norm, uzna-
ƒ
podstawy formalne
nych przez PKN za aktualne, jest
ochrony odgromowej
obligatoryjne,
norm jest wykluczone.
Zapewnienie prawidłowej i sku- ƒ ƒ stosowanie wszelkich innych
tecznej ochrony odgromowej od Wymagania te są jednak niestety
Rys. 2. Nowoczesne technologie w budownictwie: a) wieża Eiffla (1889 r.), b) sie- strony formalnej wymaga stosowa- tylko teoretyczne, gdyż wbrew obo-
dziba firmy produkującej koszyki (USA) nia właściwych procedur w dobo- wiązującym „Warunkom technicz-

www.elektro.info.pl nr 4/2019
24