Page 20 - elektro.info 4/2019 demo
P. 20
ochrona odgromowa i przeciwprzepięciowa
ochrona odgromowa i przeciwprzepięciowa
ochrona odgromowa
i przeciwprzepięciowa
obiektów budowlanych (część 2.)
dr inż. Jarosław Wiater – Politechnika Białostocka
owoczesne urządzenia elektrycz- przepięć poprzez stosowanie – między
Nne i elektroniczne bazują w więk- innymi – wielostopniowych układów LPZ 0 A Rys. J. Wiater
szości przypadków na układach stero- ograniczających (ang. SPD – Surge Pro- zwody LPZ 0 B
wanych przez mikroprocesory lub tective Devices).
komputery. Napięcia znamionowe pra- Dobierając SPD należy w pierw- LPZ 0 A
cy systemów komputerowych są szej kolejności określić, czy w ogóle przewody wentylacja ekran pomieszczenia
z roku na rok co raz bardziej obniżane jest on potrzebny. Oceny tej dokonu- LPS urządzenie
ze względu m.in. na wymaganą coraz jemy poprzez analizę ryzyka zgodnie
LPZ 0 B
większą szybkość ich działania i coraz z wytycznymi normy PN-EN 62305- instalacja
mniejsze wymagane zużycie energii. 2 [11] z uwzględnieniem szczegóło- zasilająca
W chwili obecnej są to napięcia rzędu wych przepisów narzuconych na mocy linie przesyłu
sygnałów
kilku woltów. Należy zauważyć, że po- ustaw lub rozporządzeń. W przypadku zbrojenie obiektu uziom fundamentowy
stęp technologiczny zmniejsza odpor- specjalnych obiektów, jak np. stacje pa- Rys. 1. Strefy ochrony odgromowej
ność urządzeń na przepięcia, a ich liw płynnych – bez względu na wynik
uszkodzenia niosą za sobą bardzo analizy ryzyka konieczne jest stosowa- ływanie impulsowego pola elektro- Na granicy poszczególnych stref
duże straty finansowe. Wymusza to nie urządzeń piorunochronnych oraz magnetycznego i prądu piorunowego LPZ należy stosować SPD obniżające
bardziej skuteczną ochronę urządzeń przeciwprzepięciowych. o nieograniczonej wartości (w tym ob- maksymalne spodziewane wartości
elektrycznych i elektronicznych od W momencie gdy zdecydujemy się szarze może dojść do bezpośredniego szczytowe przepięć do ustalonego po-
na wyposażenie instalacji elektrycz- wyładowania piorunowego). Urządze- ziomu – stosownie do przyjętych ka-
streszczenie nej w urządzenia do ograniczania nia pracujące zaś w strefie LPZ0 B na- tegorii wytrzymałości udarowej chro-
przepięć, należy – zgodnie z zalecenia- rażone są na bezpośrednie oddziały- nionych urządzeń wg normy PN-HD
W artykule omówiono podstawowe za-
sady dotyczące ochrony odgromowej mi norm ochrony odgromowej z serii wanie impulsowego pola elektromag- 60364-4-443 [14]. Koncepcję wielostop-
i przeciwprzepięciowej obiektów bu- PN-EN 62305 i jej strefową koncepcją netycznego wywołanego przez prą- niowego układu ograniczającego prze-
dowlanych stosownie do wymagań
norm z serii PN‑EN 62305. W prosty ochrony odgromowej – podzielić ana- dy piorunowe, podobnie jak w stre- pięcia przedstawiono na rysunku 2.
sposób wyjaśniono zjawiska i mechani- lizowany obiekt na strefy LPZ (ang. fie LPZ0 A oraz napięć i prądów uda- Dobierając ogranicznik przepięć na-
zmy powstawania przepięć piorunowych Lightning Protection Zone), w których rowych indukowanych przez prądy leży uwzględnić:
oraz powodowanych przez nie zagrożeń
bezpieczeństwa w obiektach budowla- występuje określony stopień naraże- piorunowe. W tym obszarze i w są- miejsce jego instalacji,
nych. Krótko scharakteryzowano proce- nia urządzeń na działanie udarów na- siadującym okablowaniu będą indu- napięcie trwałej pracy U c,
durę oceny ryzyka strat piorunowych.
Przedstawiono podstawowe zasady in- pięciowych i prądowych [11] (rys. 1.). kowały się prądy na skutek przepły- napięciowy poziom ochrony U p.
stalacji urządzeń przeciwprzepięciowych Urządzenia pracujące w strefie LPZ0 A wu prądu wyładowania piorunowego. Na podstawie informacji dotyczą-
w obiektach budowlanych.
są narażone na bezpośrednie oddzia- W strefie LPZ1 urządzenia są już chro- cej miejsca instalacji SPD można wy-
nione przed bezpośrednim oddziały- brać technologię, w której powinien
Rys. J. Wiater wytrzymałość udarowa waniem prądu piorunowego przy jed- on być wykonany.
noczesnym ograniczeniu na granicy
Na granicy stref LPZ0 i LPZ1
urządzenia
6 kV
4 kV strefy poziomu narażenia za pomo- zaleca się stosowanie ogranicznika
cą ogranicznika przepięć i ekranów typu ucinającego napięcie lub
1,5 kV napięciowy poziom ochrony
elektromagnetycznych. W kolejnych kombinowanego, w którym
ZK kWh R1 Urz.El. strefach poziomy napięć powinny być wykorzystano technologię
230/400 V
stopniowo obniżane za pomocą odpo- iskiernikową. Stosowanie technologii
wiednio dobranych SPD tak, aby uda- warystorowej w tym miejscu należy
rowe napięcie wytrzymywane zain- uznać za niewłaściwe i niebezpieczne.
stalowanych w tych strefach urządzeń Zalecana wartość prądu impulsowego
Rys. 2. Układ czterech ograniczników przepięć chroniących instalację elektryczną,
gdzie: ZK – złącze kablowe, kWh – licznik energii elektrycznej, R1 – roz- było wyższe niż maksymalna wartość deklarowanego dla SPD na granicy
dzielnica, np. piętrowa, Urz. El – końcowe urządzenie elektryczne spodziewanego przepięcia. strefy LPZ0 i LPZ1 to 25 kA/pole (kształt
www.elektro.info.pl nr 4/2019
42
