Page 26 - elektro.info 6/2020 demo

oświetlenie
oświetlenie

ocena olśnienia świetlnego

na stanowiskach pracy

mgr inż. Aleksander Łozowski – PBM ZREM KOMPENERG LUBIN

Oświetlenie w obiektach budowlanych stanowisk pracy oceniane jest wielokryteriowo,
w tym między innymi z uwzględnieniem ograniczenia olśnienia, które to zjawisko może
być przyczyną popełnienia przez człowieka błędów skutkujących zmęczeniem, strata-
mi materialnymi, wypadkami itp. Analiza zjawiska olśnienia wymagana jest przy pro-
jektowaniu, jak i też w trakcie eksploatacji przy okresowych sprawdzeniach oświetlenia
stanowisk pracy. Olśnienie, jako zjawisko fizyczne szczególnie wpływa na wygodę wi-
dzenia, gdyż jego intensywność zmniejsza zdolność rozpoznawania przedmiotów. Zale-
ży ono od natężenia oświetlenia obserwowanych obiektów, ich jaskrawości oraz jaskra-
wości otaczającego ich otoczenia. W artykule opisano olśnienie jako zjawisko fizyczne
i podano praktyczny sposób jego oceny.

by wystąpiło olśnienie, przed- Wśród wielu zjawisk opisujących skrawość widzianych przedmiotów. ulegamy w trakcie widzenia. Olśnie-
Amiot olśniewający obserwatora jakość oświetlenia jest też olśnie- Olśnienie wywołane przez zbyt ja- nie jest uciążliwe przy zbyt dużej ja-
musi wytwarzać dużo kierunkowego nie jako element zagrożenia dla wy- skrawe przedmioty może być przy- skrawości obserwowanych przed-
światła lub odbijać je intensywnie. gody widzenia czy też – w krańco- kre, przeszkadzające czy wręcz ośle- miotów, ale zbyt mała jaskrawość
Jest to wynik koncentracji światła wy- wych, a jednak częstych sytuacjach piające. Posłużenie się pojęciem ja- też nie pozwala na dobre widzenie.
syłanego w kierunku obserwatora. – wręcz uniemożliwienia obserwacji skrawości jest celowe, gdyż pozwa- Zrozumienie zjawiska olśnienia
Olśniewają zarówno źródła światła, pola widzenia. Parametrem decydu- la ono na bardziej przystępne opi- jako niepożądanego stanu i prak-
jak też przedmioty oświetlane. jącym jest luminancja określająca ja- sanie zjawiska olśnienia, któremu tyczna możliwość wpływania na
niego na stanowiskach pracy przy-
Rys. A. Łozowski ekonomicznych poprzez zwiększe-
czynia się do powstania efektów

nia wydajności pracy w wyniku
lepszego widzenia w miejscu pracy
ŹRÓDŁO oraz zmniejszenia tempa zmęcze-
ŚWIATŁA „z” =π [srd] kąt widzenia tła nia w trakcie pracy. Zjawisko olśnie-
Sz dla α = 120°
nia świetlnego występuje stosun-
kowo często i objawia się przy zbyt
TŁO „t”
R – odległość do źródła dużej ilości światła docierającego
od przedmiotów obserwowanych
do obserwatora – niezależnie czy
te przedmioty są źródłami świat-
ła czy też emitują światło odbite.
Utrudnia ono a nawet uniemożli-
„oko”
wia widzenie. W praktyce codzien-
nej oceniając olśnienie możemy mó-
wić o „znośności” lub „nieznośno-
ści” tego zjawiska.
Źródła światła olśniewają obser-
2 watora skoncentrowanym światłem
p =Σ E kier obserwator
kierunkowym przez nie wytworzo-
nym. Przedmioty oświetlane olśnie-
wają obserwatora światłem odbi-
tym i skupionym na ich powierzch-
Rys. 1. Olśnienia od pojedynczego źródła światła niach skierowanym pod takim ką-

nr 6/2020 www.elektro.info.pl
65