Page 27 - elektroinfo 3/2020 demo

ochrona przeciwpożarowa
ochrona przeciwpożarowa

przeciwpożarowy wyłącznik

prądu i zagrożenia stwarzane

przez wyłącznik EPO zasilaczy

UPS oraz ich neutralizacja

mgr inż. Marcin Orzechowski, mgr inż. Julian Wiatr

roblematyka przeciwpożarowego przycisk sterujący
EPO (NO)
Pwyłącznika prądu była wielokrot- a) b) przewód łączący 1 2
nie opisywana w literaturze. Mimo przycisk sterujący KUK R p 3 4
EPO (NO) przycisk sterujący Rys. M. Orzechowski, J. Wiatr
to w dalszym ciągu spotykamy się przewód łączący EPO (NC) 1 port komunikacyjny zasilacz UPS
2 1 przewód łączący 2 3 SA
z wątpliwościami w zakresie projek- 3 4 4 port komunikacyjny zasilacz UPS
towania i wykonywania tego urządze- port komunikacyjny zasilacz UPS
nia. Szczególnym problemem jest Rys. 2. Przykład realizacji układ sygnalizacji sta-
kwestia związana z przeciwpożaro- nu i kontroli ciągłości wyłącznika EPO, gdzie:
wym wyłącznikiem prądu dla zasila- UK – kaseta układu kontroli stanu wyłączni-
ka EPO, SA – sygnalizator akustyczny, R p – re-
czy UPS. Niniejszy artykuł stanowi Rys. 1. Przykład połączenia obwodu EPO: a) styk normalnie otwar- zystor pomiarowy o wartości rezystancji nie
ty (NO), b) styk normalnie zamknięty (NC)
mniejsze niż 20 W, PP – przekaźnik prądowy
próbę przybliżenia tego zagadnienia.
wej wymaganej przez §209 Rozporządze- zapewnienia zasilania urządzeń elek- niczej przed przystąpieniem do działań
wymagania prawne nia Ministra Infrastruktury [3] może on trycznych wspomagających prowadze- ratowniczych prowadzi rozpoznanie sy-
zostać wykorzystany do zasilania urzą- nie akcji ratowniczo-gaśniczej (zgodnie tuacji bojowej, a następnie podejmuje
W Polsce nie ma wymagań w zakre- dzeń przeciwpożarowych bez dopusz- z Rozporządzeniem MSWiA [5] pomiesz- decyzję o rozstawieniu sił i środków).
*)
sie wyłączenia przeciwpożarowego za- czenia wydanego przez CNBOP-PIB) . czenie zagrożone wybuchem występuje Jeżeli funkcjonujący w budynku
silaczy bezprzerwowych „UPS” (ang. W przypadku przeprowadzenia stosow- wówczas, gdy spodziewany przyrost ciś- zasilacz UPS nie służy do zasilania
uninterruptible power supply) oraz nych badań i uzyskania świadectwa do- nienia przekracza wartość 5 kPa). urządzeń przeciwpożarowych, pod-
urządzeń posiadających baterie akumu- puszczenia sytuacja zmienia się diame- W praktyce eksploatacyjnej, z uwagi lega wyłączeniu.
latorów stanowiących zasobnik energii. tralnie. W praktyce jednak żaden z pro- na parametry napięcia zasilającego nie-
Żaden z obowiązujących aktów praw- ducentów nie zabiega o wykonanie wy- gwarantujące ciągłego zasilania czułych zdalne awaryjne
nych w Polsce nie wymienia zasilaczy maganych badań oraz uzyskanie świa- odbiorników energii elektrycznej, po- wyłączenie zasilacza UPS
UPS jako elementu systemu zasilania dectwa dopuszczenia z uwagi na dostęp- mimo zgodności z wymaganiami nor-
budynku. Zgodnie z obowiązującymi ne na rynku zasilacze UZS powszechnie my PN-EN 50160:2011 Parametry jakoś- Każdy zasilacz UPS posiada możli-
przepisami [4; 20] zasilacze stosowa- nazywane przeciwpożarowymi. ciowe napięcia w publicznych sieciach wość wyłączenia z poziomu panelu ope-
ne w instalacjach bezpieczeństwa mu- Natomiast Rozporządzenie Ministra rozdzielczych, wielokrotnie zachodzi ratorskiego, jednak należy pamiętać, że
szą uzyskać świadectwo dopuszczenia, Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 roku konieczność instalacji zasilaczy UPS. pomieszczenie, w którym się on znajdu-
wydane przez CNBOP – PIB w Józefo- w sprawie warunków technicznych, Instalacja zasilacza w układzie za- je, może być zabezpieczone przed dostę-
wie. Zakres badań tych zasilaczy defi- jakim powinny odpowiadać budynki silania budynku stanowi dla zasi- pem osób nieuprawnionych lub po pro-
niują normy przedmiotowe PN-EN 54- i ich usytuowanie (Dz.U. z 2019 roku, lanych z niego odbiorników źródło stu dostęp do niego będzie utrudniony
4:2001/A2:2007 Systemy sygnalizacji po- poz. 1065 z późniejszymi zmianami) [3], odmienne od systemu elektroener- ze względu na topologię obiektu. Dla-
żarowej. Część 4: Zasilacze [9] oraz nor- nakazuje stosowanie Przeciwpożarowe- getycznego, które wymaga odmien- tego też producenci sprzętu opracowali
ma PN-EN 12101-10:2007 Systemy kon- go Wyłącznika Prądu w budynkach za- nego podejścia w zakresie projekto- wyłącznik awaryjny określany jako EPO
troli rozprzestrzeniania dymu i ciepła. wierających strefy pożarowe o kubatu- wania ochrony przeciwporażeniowej (ang. Emergency Power Off), umożliwia-
Część 10: Zasilacze [8]. W odniesieniu rze przekraczającej 1000 m oraz w bu- oraz ochrony przeciwpożarowej. jąc zdalne wyłączenie zasilacza. Norma
3
do zasilaczy UPS, normy przedmiotowe dynkach zwierających pomieszczenia Należy zwrócić uwagę, że decyzję dotycząca zasilaczy UPS określa go na-

nie formułują takich wymagań, co po- zagrożone wybuchem bez względu na o wyłączeniu urządzenia podejmuje oso- tomiast jako „awaryjny aparat przery-
woduje, że ze względów formalnych za- kubaturę. Jednocześnie stawia wymóg ba kierująca akcją ratunkową. Zatem od wający” (odłączający) [12]. Zasilacz UPS
silacze UPS, pomimo swoich zalet, nie *) Prawny zakaz stosowania zasilaczy UPS chwili wykrycia pożaru do rozpoczęcia musi być wyposażony w pojedynczy zin-
mogą być stosowane w obwodach bez- w obwodach bezpieczeństwa dotyczy syste- działań ratowniczo-gaśniczych upływa tegrowany aparat przerywający lub zaci-
mów sygnalizacji pożaru oraz wentylacji po-
pieczeństwa (w przypadku instalacji żarowej. W odniesieniu do innych urządzeń pewien czas (po przybyciu do miejsca ski przeznaczone do połączenia zdalne-
zasilacza UPS w osobnej strefie pożaro- p.poż. nie ma żadnych przeciwwskazań w za- pożaru dowódca akcji ratowniczo-gaś- go awaryjnego aparatu przerywającego,
kresie stosowania zasilaczy UPS.

nr 3/2020 www.elektro.info.pl
61