Page 23 - elektroinfo 3/2020 demo

instalacje elektroenergetyczne
instalacje elektroenergetyczne

cele i zasady certyfikacji wyrobów

elektrotechnicznych

mgr inż. Andrzej Kieliszek – Instytut Energetyki w Warszawie

rządzenia elektryczne o wyma- mentów urządzeń, które są istotne, nych, w których są określone wyma- dzielczą i łączeniową niskiego i wyso-
Uganej niezawodności i o parame- ale w pełni nie reprezentują wszyst- gania, zarówno dla jednostek akredy- kiego napięcia, transformatory, ogra-
trach spełniających wymagania pra- kich zagrożeń stwarzanych przez te tujących, jak i dla podlegających akre- niczniki przepięć, prefabrykowane
cy w określonym miejscu sieci elek- urządzenia, jak również nie potwier- dytacji jednostek oceniających zgod- stacje transformatorowe. Uzyskanie
troenergetycznej umożliwiają pew- dzają danych technicznych całego ność. Uzyskanie akredytacji oznacza, tak szerokiego zakresu certyfikowa-
ność zasilania odbiorców. Spełnienie urządzenia. W związku z tym zgodnie że akredytowane podmioty zostały nych wyrobów było możliwe dzięki
wymagań konstrukcyjnych i badań z [5] możemy mówić w tym przypad- ocenione według tych norm i wy- rozwiniętemu w Instytucie Energe-
typu wymaganych przez normy pro- ku tylko o dobrowolnej ocenie zgod- tycznych. tyki zapleczu akredytowanych labo-
duktowe jest potwierdzeniem para- ności na podstawie umowy zawartej Upoważnioną jednostką akredy- ratoriów badawczych:
metrów urządzeń elektroenergetycz- przez zainteresowane strony. Polega tującą w Polsce jest Polskie Centrum  Laboratorium Wysokich Napięć –

nych. W potwierdzeniu tych wyma- ona na certyfikacji wyrobu, czyli dzia- Akredytacji [2]. AB 272,
gań pomocą służy ocena zgodności łaniu strony trzeciej (jednostka cer-  Laboratorium Wielkoprądowe –
wyrobów. tyfikująca wyroby zgodnie z przyję- certyfikacja wyrobów AB 323,
tym przez nią systemem certyfikacji) elektroenergetycznych  Laboratorium Urządzeń Rozdziel-
certyfikacja prowadzącym do pisemnego potwier- w Instytucie Energetyki czych – AB 324.
dzenia, że wyrób jest zgodny z wyma- w Warszawie Jednostka certyfikująca IEn jako
Nadrzędnym celem certyfikowa- ganiami odpowiednich norm lub in- podmiot akredytowany wg PN-EN
nia wyrobów jest zapewnienie za- nych przepisów normatywnych (np. Instytut Energetyki jest jednost- ISO/IEC 17065 [1] ma potwierdzone
ufania wszystkich stron zaintereso- wymagania techniczne). ką badawczo-rozwojową działającą od kompetencje w zakresie kryteriów
wanych, że wyrób spełnia wyspecy- roku 1953. W roku 1969 IEn zaczął stosowanych przy ocenie wyrobu jak
fikowane wymagania (czyli, że wyrób akredytacja wydawać pierwsze oficjalne doku- niezależności oceny, prawidłowości
spełnia wymagania normy wyrobu). menty certyfikujące wyroby w posta- nadzoru nad certyfikatem, itd.
Wartością certyfikacji jest stopień Zgodnie z normą PN-EN ISO/IEC ci Atestów w dziedzinie oceny tech- Jednostka certyfikuje wyroby
zaufania i pewności ustalony przez 17000:2006 akredytacja jest to „ate- nicznej wyrobów, przeznaczonych w dwóch programy certyfikacji:
stronę trzecią drogą bezstronnego stacja przez stronę trzecią, dotycząca głównie do stosowania w przedsię-  1a – właściwości wyrobu potwier-
i kompetentnego wykazania spełnie- jednostki oceniającej zgodność, służą- biorstwach energetycznych lub sto- dzone badaniami typu
nia wyspecyfikowanych wymagań [1] ca formalnemu wykazaniu jej kompe- sowanych w układach elektroener-  3 – właściwości wyrobu potwier-
W przypadku jednostki certyfiku- tencji do wykonywania określonych getycznych. dzone badaniami typu oraz okre-
jącej urządzenia elektroenergetyczne zadań w zakresie oceny zgodności”. W 2005 r. Jednostka Certyfiku- sowe badania wyrobu pobranego
średnich i wysokich napięć, mają tyl- Akredytację należy rozumieć jako jąca przy IEn uzyskała akredytację z fabryki wraz z oceną procesu jego
ko ograniczone zastosowanie prze- formalne uznanie przez upoważnio- Polskiego Centrum Akredytacji – produkcji.
pisy: [3–5], a także zarządzenia Mi- ną jednostkę akredytującą kompeten- co oznacza niezależne potwierdze- Zakres wymaganych badań jest
nistrów dotyczące: kompatybilności, cji organizacji działających w obsza- nie swoich kompetencji w dziedzi- zgodny zawsze z wymaganiami norm
hałasu, zbiorników ciśnieniowych, rze oceny zgodności, czyli jednostek nie oceny wyrobów poprzez spełnie- europejskich przedmiotowych dla da-
sprzętu elektrycznego. Ogranicze- certyfikujących, inspekcyjnych lub la- nie wymagań normy PN-EN ISO/IEC nego urządzenia oraz zawiera dodat-
nia te wynikają z możliwości anali- boratoriów do wykonywania określo- 17065 [1]. Działalność jednostki akre- kowe wymagania wynikające najczęś-
zy zgodnie z nimi tylko pewnych ele- nych działań. Upoważnienie jednost- dytowanej jest co roku audytowana ciej z tzw. norm powołanych, będą-
ki akredytującej jest zwykle uzyski- przez PCA. cych uzupełnieniem co do zakresu
streszczenie wane od administracji państwowej. Zakres akredytacji (AC 117) jed- badań dla przedmiotowego urządze-
Akredytacja służy budowaniu nostki certyfikującej Instytut Ener- nia. Wymagania te są ogólnodostęp-
Artykuł przedstawia podstawy prawne
certyfikacji, różnice między certyfikacją i umacnianiu zaufania do wyników getyki obejmuje wszystkie podstawo- ne i podmioty uczestniczące w prze-
a akredytacją oraz doświadczenie Insty‑ wzorcowań, badań i inspekcji, certy- we wyroby stosowane w elektroener- targach mogą uzupełnić zakres badań,
tutu Energetyki w certyfikacji wyrobów. fikowanych wyrobów i usług oraz cer- getyce, w tym: przekładniki pomia- który powinny mieć ich urządzenia
Omówiono cele certyfikacji przedstawia‑
jąc korzyści z niej wynikające. tyfikowanych systemów zarządzania. rowe, kable i przewody elektryczne, zgodnie z wymaganiami stawianymi
Słowa kluczowe: certyfikacja, elektro‑ Zasady akredytacji są ujęte w mię- izolatory, osprzęt elektryczny do sie- przez organizującego przetarg (prze-
energetyka, ocena zgodności.
dzynarodowych normach i wytycz- ci wszystkich napięć, aparaturę roz- targi ogłaszane z wyprzedzeniem).

www.elektro.info.pl nr 3/2020
50