Ustawa o zamrożeniu cen energii w 2025 r. przyjęta przez Sejm
Ustawa o zamrożeniu cen energii w 2025 r. została przyjęta przez Sejm, fot. sejm.gov.pl
Zgodnie z uchwaloną ustawą, mechanizm ceny maksymalnej za energię elektryczną na dotychczasowym poziomie 500 zł za MWh netto dla gospodarstw domowych będzie przedłużony do 30 września 2025 r. Do końca marca 2025 r. zamrożone ceny energii będą miały też samorządy i podmioty użyteczności publicznej.
Ze wsparcia wyłączone zostaną te gospodarstwa domowe, które zdecydowały się na oferty sprzedawców z ceną dynamiczną energii, dostępne od lata 2024 r. Jak wskazano, bez interwencji ustawowej odbiorcy w gospodarstwach domowych płaciliby 623 zł za MWh – tyle bowiem wynosi średnia cena energii elektrycznej w grupie taryfowej G, wynikająca z taryf sprzedawców z urzędu, zatwierdzonych przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki na okres do końca 2025 r. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, sprzedawcy dostarczający energię eklektyczną po ustalonej ustawowo cenie dostają od państwa rekompensatę w wysokości różnicy ceny taryfowej lub tzw. ceny odniesienia i 500 zł za MWh. Pieniądze na rekompensaty będą pochodzić z funduszu przeciwdziałania COVID-19.
Zawieszenie opłaty mocowej
Projekt zakłada również przedłużenie do końca czerwca 2025 r. zwolnienia z opłaty mocowej odbiorców, pobierających energię elektryczną na własne potrzeby w punktach poboru o napięciu co najwyżej 1 kV. Odbiorcy ci to głównie gospodarstwa domowe. W momencie zawieszenia opłaty mocowej w połowie roku wynosiła ona od 2,66 zł do 14,9 zł netto miesięcznie, w zależności od zużycia energii w danym gospodarstwie domowym.
Opłata mocowa trafia do operatora przesyłowego PSE. Projekt zakłada, że PSE otrzyma rekompensatę z funduszu COVID-19.
Wnioski o zmianę taryfy
Projekt przewiduje również przepisy, które zobowiążą przedsiębiorstwa obrotu energią elektryczną do przedłożenia do 30 kwietnia 2025 r. prezesowi URE wniosków o zmianę taryfy dla energii elektrycznej. „Rozwiązanie to będzie miało wpływ na poziom rachunków dla odbiorców w gospodarstwach domowych w końcówce 2025 roku” – zaznaczono w komunikacie Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.
Co dalej z osłonami energetycznymi?
Według Ministerstwa Klimatu i Środowiska, w połowie 2025 r. rząd oceni, czy istnieje potrzeba dalszego wsparcia dla obywateli, co pozwoli na elastyczne dostosowanie polityki energetycznej do aktualnych warunków rynkowych.
Resort zaznaczył, że rząd przeanalizuje efekty wsparcia w ramach bonu energetycznego i przygotuje długofalowe formy wsparcia, jeśli zajdzie taka potrzeba. „Naszym celem jest zapewnienie, żeby każda rodzina miała dostęp do energii po akceptowalnej cenie, w zakresie potrzebnym do normalnego funkcjonowania” – napisano na stronie MKiŚ.
Ministerstwo zapewniło jednocześnie, że równolegle do działań mających na celu utrzymanie cen energii na akceptowalnym poziomie, rząd intensywnie pracuje nad budową zielonego miksu energetycznego. „Uwalniamy potencjał odnawialnych źródeł energii (OZE) oraz rozwijamy projekty związane z energetyką jądrową, co przyczyni się do długofalowej stabilności energetycznej kraju. W Sejmie procedowana jest ustawa o farmach wiatrowych na morzu, wkrótce trafi do niego także ustawa odległościowa odblokowująca potencjał energii wiatrowej na lądzie” – zaznaczono.
Zgodnie z Oceną Skutków Regulacji projektu, koszt rozwiązań osłonowych dla gospodarstw domowych do 30 września 2025 r. ma wynieść 3,582 mld zł, a dodatkowo 398 mln w 2026 r. z tytułu późniejszego rozliczania rekompensat. W sumie to 3,98 mld zł. Koszt zawieszenia opłaty mocowej na cały 2025 r. to 1,476 mld zł. W sumie cała interwencja ma kosztować 5,456 mld zł.
Trudna sytuacja samorządów
Oburzone wykreśleniem z mechanizmu mrożenia cen energii są samorządy.
„W sytuacji ogromnych problemów finansowych gmin, powiatów i województw, bynajmniej nie niwelowanych po wprowadzeniu nowej ustawy o dochodach JST, pozbawienie samorządów wsparcia w ograniczaniu skutków wysokich cen energii elektrycznej uważamy za niedopuszczalne i szkodliwe dla wspólnot mieszkańców” – przekazał Związek Miast Polskich.
W apelu samorządowcy podkreślili, że autorzy projektu ustawy nie wskazali źródeł pokrycia zwiększonych wydatków na ogrzewanie i oświetlenie prowadzonych przez samorządy żłobków, przedszkoli, szkół, szpitali, domów pomocy społecznej, bibliotek, instytucji kultury oraz innych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej.
Rządowe wsparcie samorządów w I kwartale 2025 r., które zniweluje uwolnienie cen energii, to zdaniem strony samorządowej rozwiązanie, które częściowo zrekompensuje miastom i gminom wyłączenie ich z mechanizmu mrożenia cen prądu.
Podczas posiedzenia Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego Marek Wójcik ze Związku Miast Polskich podkreślał, że rządowy projekt, który nie uwzględnia zamrożenia cen energii dla jednostek samorządu terytorialnego (JST), sprawi, że zimowe miesiące będą dla nich niezwykle ciężkie.
„Rozwiązanie minimalne pomoże nam przetrwać najtrudniejszy okres – zimowy. Na razie (...) nasze rozmowy nie przynoszą żadnego efektu” – dodał Wójcik. Rozwiązaniem minimalnym, o którym wspomniał, jest rządowe wsparcie samorządów w pierwszym kwartale przyszłego roku.
Poszkodowane małe i średnie firmy
Rozstrzygnięcie zawarte w projekcie ustawy, jak i tryb jego procedowania, krytykuje Agnieszka Majewska, rzeczniczka małych i średnich przedsiębiorców (MŚP). W pismach do premiera Donalda Tuska i marszałka Sejmu Szymona Hołowni zwróciła uwagę na pominięcie etapu konsultacji społecznych, co w jej ocenie kłóci się z zasadami dobrych praktyk legislacyjnych. Zdaniem Agnieszki Majewskiej, nieprzekonujące jest uzasadnienie tego trybu, wskazujące na potrzebę pilnego wdrożenia instrumentów osłonowych.
„Należy w tym miejscu podkreślić, iż trudna sytuacja związana z wysokimi kosztami wytwarzania energii elektrycznej nie jest nową, nieznaną wcześniej okolicznością. Z tych też względów uznać trzeba, że przeprowadzenie odpowiednich konsultacji w zakresie uregulowania cen energii w roku 2025 było możliwe i uzasadnione” – pisze rzeczniczka.
Zastrzeżenie Agnieszki Majewskiej budzi też fakt, że przewidziane działania osłonowe obejmować będą wyłącznie gospodarstwa domowe, a tym samym wyłączeni z tych działań zostają mikro-, mali i średni przedsiębiorcy. Rzeczniczka ocenia to rozwiązanie jako „nieadekwatne do obecnej sytuacji przedsiębiorców z sektora MŚP, realiów gospodarczych i trudnych do przewidzenia następstw wydarzeń w Polsce i na świecie”.
Jej zdaniem rezygnacja z działań osłonowych wobec sektora MŚP może pociągnąć za sobą wzrost cen towarów i usług, co pośrednio odbije się na kondycji gospodarstw domowych. Agnieszka Majewska nie zgadza się z argumentacją rządu, iż względna stabilizacja na polskich i światowych rynkach energii uzasadnia wprowadzenie projektowanych rozwiązań. Przypomina, że ceny energii pozostają wysokie i stanowią duże obciążenie dla odbiorców końcowych, w tym przedsiębiorstw, przytacza też badania, w których ceny energii wskazywane są przez przedsiębiorców jako jedna z głównych barier utrudniających działalność gospodarczą.
Na wypadek, gdyby sytuacja budżetowa nie pozwalała na kontynuację dotychczasowych rozwiązań, Rzeczniczka MŚP postuluje rozważenie objęcia adekwatnymi działaniami osłonowymi przynajmniej mikroprzedsiębiorców jako grupy najbardziej narażonej na negatywne skutki zmian w kosztach energii elektrycznej.
Źródło: CIRE








