Mobilne sterowanie inteligentną instalacją
Rys. Z każdego miejsca w zasięgu internetu można zobaczyć, co się dzieje w domu, fot. archiwum GIRA
Jedną z cech współczesności jest łatwy dostęp do informacji oraz szybkość ich przesyłu. Niemal wszędzie jesteśmy w zasięgu coraz to nowszych generacji telefonii komórkowej. Telefony przekształciły się w smartfony i są komputerami osobistymi. Tak osobistymi, że wielu z nas nie wyobraża sobie poruszania się bez nich. Smartfon stał się dla większości z nas oknem na świat. Ale jest także oknem do naszych domów. Jeśli tylko są wyposażone w inteligentną instalację, umożliwią ciągłą łączność z domem, obserwację jego okolicy, odbieranie wezwań z domofonów, symulację obecności i wiele innych funkcji.
Zobacz także
mgr inż. Andrzej Dubrawski Panele dotykowe w instalacji KNX
W inteligentnych instalacjach nie wszystko odbywa się automatycznie. Samoczynnie działające procesy tylko ułatwiają korzystanie z wyposażenia i zwiększają bezpieczeństwo. Jednak zawsze konieczna jest ręczna...
W inteligentnych instalacjach nie wszystko odbywa się automatycznie. Samoczynnie działające procesy tylko ułatwiają korzystanie z wyposażenia i zwiększają bezpieczeństwo. Jednak zawsze konieczna jest ręczna obsługa, podobna jak w tradycyjnych rozwiązaniach. Do tego służą zwykle łączniki przyłączane do wejść binarnych, specjalne przyciski systemowe oraz panele dotykowe. Cechą charakterystyczną urządzeń obsługowych KNX jest to, że przekazują one informacje w dwie strony. Od użytkownika do systemu polecenia...
Redakcja Elektro.info.pl Jaki system inteligentnego budynku wybrać? Przegląd systemów smart home
Smart Home staje się coraz powszechniejszym zjawiskiem na rynku. Wiele osób decyduje się na nabycie takich rozwiązań, chcąc zmniejszyć zużycie prądu przy jednoczesnym zwiększeniu swojego komfortu życia....
Smart Home staje się coraz powszechniejszym zjawiskiem na rynku. Wiele osób decyduje się na nabycie takich rozwiązań, chcąc zmniejszyć zużycie prądu przy jednoczesnym zwiększeniu swojego komfortu życia. Jakie firmy oferują nam takie rozwiązania?
Redakcja Elektro.info.pl, S-LABS Sp. z o.o. Inteligentny system automatyki mieszkaniowej Appartme
Obecnie dzięki inteligentnym rozwiązaniom IoT możemy przez telefon zarządzać naszym mieszkaniem. Wystarczy jedna aplikacja, która pozwala na bieżąco monitorować zużycie energii elektrycznej, decydować...
Obecnie dzięki inteligentnym rozwiązaniom IoT możemy przez telefon zarządzać naszym mieszkaniem. Wystarczy jedna aplikacja, która pozwala na bieżąco monitorować zużycie energii elektrycznej, decydować o ogrzewaniu w mieszkaniu oraz jeśli zapomnimy zgasić światło, możemy je wyłączyć zdalnie. Wszystko to dzięki systemowi automatyki mieszkaniowej, który oferuje firma S-Labs. Co ważne system jest nie tylko oszczędny, dba o środowisko, ale też nie wymaga dodatkowego okablowania.
Jednym ze znaków teraźniejszości jest dbałość o ekologię. A drugim troska o bezpieczeństwo i komfort życia. Inteligentne instalacje magistralne zapewniają jedno i drugie. Jednocześnie ograniczają zużycie energii, zabezpieczają przed czyjąś ingerencją, jak i skutkami awarii technicznych. Zapewniają też wygodę.
Inteligentna instalacja, tak jak każda inna, musi być obsługiwana przez człowieka. Jak na razie żadna automatyka, żadna sztuczna inteligencja nie jest w stanie przewidzieć i domyśleć się, czego ktoś potrzebuje w danej chwili. Konieczne są urządzenia obsługowe, stacjonarne lub mobilne. Wewnątrz domu są to zwykle zamontowane na stałe przyciski, wyłączniki, czujki. Niektóre z urządzeń zainstalowanych w domu, w szczególności różne czujki i czujniki, automatyzują wiele procesów. Ale i tak w każdym z nich konieczna jest ludzka ingerencja. Np. zmiana temperatury zadanej. A preferencje jej poziomu często zależą od nastroju, stanu zdrowia lub innych czynników. Zatem konieczny jest stały dostęp człowieka do instalacji. Znacznie częściej konieczne jest załączenie, wyłączenie lub ściemnienie oświetlenia. Uruchomienie rolet czy zasłon. Użytkownik inteligentnej instalacji musi skorzystać z jakiegoś urządzenia obsługowego. Przycisku na ścianie, pilota, komputera lub jakiegoś urządzenia mobilnego. Najwygodniejsze jest skorzystanie z tego, co zawsze posiada się przy sobie, w kieszeni. Tym bardziej że praktycznie smartfon daje pełny dostęp do instalacji. Do pomieszczenia, w którym się przebywa, a także do innych pomieszczeń, np. pokoju dziecinnego. Albo do terenu wokół domu. Ten dostęp zapewniony jest z każdego miejsca w zasięgu Bluetooth, Wi-Fi, a także telefonii komórkowej i internetu. Czyli praktycznie z całego cywilizowanego świata. Bezpośredni dostęp oferowany przez WLAN daje natychmiastowy dostęp. Taki sam, z jakiego korzysta się za pośrednictwem urządzeń bezpośrednio przyłączonych do inteligentnej instalacji. Dostęp internetowy zależy od jakości łącza i prędkości transmisji.
Aby korzystać z tej dogodności, wystarczy wyposażyć system inteligentnego zarządzania domem w jakieś urządzenie zapewniające dostęp do Internetu. Innym, równie istotnym warunkiem jest wyposażenie instalacji w urządzenie zarządzające, centralizujące i automatyzujące jej pracę. Praktycznie każda obecnie wykonywana instalacja magistralna KNX jest wyposażana w jakiś serwer. Duży Home Server czy jakiś niewielki miniserwer KNX. Urządzenia te są dystrybuowane pod różnymi nazwami handlowymi. Integrują różne systemy (zwykle w oparciu o IP), umożliwiają wizualizacje, przesyłanie obrazów z kamer, rozmowy, korespondencję. Pozwalają na zdalne zarządzanie instalacją, a także na jej programowanie, monitorowanie i diagnozowanie. Jednak warunkiem koniecznym zdalnego zarządzania jest zapewnienie bezpieczeństwa przesyłu danych.
Organizacja KNX w ostatnich latach położyła nacisk na promowanie idei bezpiecznego połączenia. Wiele nowszych urządzeń pozwala na szyfrowanie i wzajemną identyfikacje urządzeń pracujących na wspólnej magistrali. Ma to szczególne znaczenie w dobie (coraz częstszego) współdzielenia lokalnej sieci komputerowej jako fizyczne medium dla magistral automatyki budynkowej. Producenci urządzeń dodatkowo implementują standardy i dobre praktyki znane ze świata IT – szyfrowanie TLS oraz tunelowanie połączeń (serwery VPN). Ciekawym rozwiązaniem jest np. bramka GIRA S1 (podobne rozwiązania posiada także kilku innych producentów), które łatwy sposób „wychodzi” z lokalnej sieci komputerowej do serwerów na terenie UE. Użytkownik wtedy łączy się ze znanym mu serwerem, bez konieczności konfigurowania lokalnej sieci komputerowej. Dodatkowo ma łatwy sposób na ograniczenie lub przyznanie np. Instalatorowi dostępu serwisowego czy innym użytkownikom.
Jedną z metod dostępu jest skorzystanie z usługi IFTTT „if this then that”. Jest to usługa w chmurze dająca dostęp do wieluset różnych urządzeń i funkcji, także IoT. Niektóre serwery KNX dają dostęp do tej aplikacji. Funkcje to pozwalają łączyć ze sobą różne aplikacje pochodzące od różnych producentów. Proste połączenie „jeżeli, to” powoduje wywołanie określonych działań po spełnieniu określonych warunków przez inne funkcje lub aplikacje.
Także domy wyposażone w zwykłą tradycyjną instalacje mogą być zarządzane zdalnie. Wystarczy zapewnić stałe połączenie z Internetem, szczątkową instalację KNX zawierającą zasilacz, miniserwer i złącze radiowe) oraz założyć na urządzenia obsługowe (wyłączniki, przyciski, przełączniki do żaluzji itd.) klawisze radiowe. A następnie skorzystać z aplikacji umożliwiające sterowanie całym domem.
Pod względem funkcjonalności korzystanie w urządzeń mobilnych jest podobne jak korzystanie z paneli dotykowych zainstalowanych w samym obiekcie. W zależności od zaprogramowania możliwy jest pełny dostęp do wszystkich danych, stanów instalacji, a także sterowanie i kontrolowanie wszystkiego, co dzieje się w instalacji. A w zależności od wyposażenia domu oraz pobranych aplikacji można korzystać z różnych interfejsów.
Jednym z popularnych rozwiązań interfejsów graficznych jest menu kafelkowe pozwalajace na szybki dostęp do wybranych funkcji lub pomieszczeń w budynku. Na przykład konkretnych pomieszczeń, instalcji (np. żaluzji czy ogrzewania), kamer z systemu monitoringu lub obrazu z kamery domofonowej, scen lub dowolnych innych fragmentów instalcji. Jedno dotknięcie ekranu realizuje wskazaną funkcję, np. uzbraja alarm lub daje dostęp do salonu, obrazów z kamer czy wykazu temepratur panujących w różnych pomieszczeniach.
W urządzeniach mobilnych wyposażonych w ekrany o większej rozdzielczości i większych rozmiarach możliwe jest nagromadzenie większej liczby funkcji, które są dostepne z ekranu startowego. Zazwyczaj przedstawiane są one w formie tabeli. Każda pozycja jest opisane w jednym z kilkudziesieciu języków (zwykle także język polski jest dostępny) oraz ikonka przyspieszajacą wyszukiwanie właściwej pozycji. W tym wypadku menu jest wielostopniowe. Za pomocą kolejnych kliknięć można dotrzeć do dwolnej funkcji lub informacji. Funkcje i informacje naczęsciej używane projektuje się w wyższych warstwach menu.
Obsługa technicznego wyposażenia domu za pomocą urządzeń mobilnych jest intuicyjna. Po wybraniu konkretnego urządzenia, na wyświetlaczu pokazuje się jego aktualny stan w formie graficznej oraz pisemnej. Na przykład w przypadku lamp ściemnianych podany jest liczbowo (jako procentowa wartość rozjaśnienia) stopień ściemnienia wybranej lampy oraz w postaci częsciowo wypełnionego okręgu. Dzięki temu już na pierwszy rzut oka można zorientować się w sytuacji i łatwo zmienić zastany stan na pożądany, przesuwając końcem palca wskaźnik na okręgu. Innym sposobem regulacji jest korzystanie z wydocznych na ekraniku przycisków, + i – znajdujących się z obu stron liczby wskazującej stopień ściemnienia, służących do stopniowego rozjaśnienia lub sciemniania wybranej lampy lub dowolnej ich grupy.
Podobnie są przedstawiane stany innych instalacji. Na przykład, w przypadku żaluzji przedstawiony jest graficznie aktualny stan oraz liczbowo procentowy stopień ich zamknięcia/opuszczenia. Do dyspozycji są przyciski spełniające identyczne funkcje jak te zainstalowane w domu. Za ich pomocą można całkowicie lub częściowo opuszczać i podnosić żaluzje, zmieniać kąty ustawienie listew żaluzji.
Szczególną rolę w zdalnym zarządzaniu domem odgrywa kontrola temperatur panujących wewnątrz domu. W trakcie dłuższej nieobecności można ją obniżyć do minimum. A przed powrotem przywrócić temperaturę komfortową. Podobnie jak w przypadku wcześniej pisanych instalacji stan aktualny jest podany w formie graficznego wskaźnika oraz liczby stopni (w wybranej skali). Zmian dokonuje się przesuwając palcem końcówkę wskaźnika wzdłuż pokazanego odcinka okręgu przedstawiającego zakres regulacji lub za pośrednictwem widocznych przycisków służących do podwyższania względnie obniżania zadanej temperatury
Dowolne urządzenie mobilne może spełniać rolę wideounifonu. Niezależnie od tego, czy przebywa się w odległym zakątku świata na wczasach czy na fotelu w salonie, za pomocą urządzeń mobilnych można odebrać wezwania z bramofonu, zobaczyć gościa, porozmawiać z odwiedzjącym, a także wpuścić go na teren lub do domu. Gdy zaniepokoją odgłosy z zewnątrz można zobaczyć obrazy z kamer rozmieszczonych wokół domu. Obraz wraz powiadomieniem może pojawiać się sam, po przyciśnięciu przycisku domofonowego lub też po wykryciu ruchu przez czujki współpracujące z domofonem względnie systemem monitoringu.
Przenośne urządzenia, podobnie jak komputery, można także wykorzystywać do kontrolowania parametrów dowolnych instalacji. Na przykład pompy ciepła, kotła gazowego, stopnia wypełnienia zbiornika szamba. Dosłownie wszystkiego, co stanowi techniczne wyposażenie domu i jest powiązane z systemem zarządzania domem. Producenci oferują różne sposoby przedstawiania danych. Jednym z ciekawych jest sygnalizacja kolorowymi symbolami stanów parametrów względnie poziomu zużycia mediów czy energii. Dzięki temu, już na pierwszy rzut oka można ocenić, czy wszystko znajduje się w normie, czy gdzieś zostały przekroczone typowe stany lub gdzieś niebezpiecznie zbliżają się do stanów krytycznych.
Natomiast w przypadku ich przekroczenia użytkownik zostaje powiadomiony o tym za pośrednictwem sygnału dźwiękowego oraz tekstowego. Ten sposób alarmowania jest wykorzystywany zarówno do powiadamiania o alarmach technicznych, jak i zadziałaniu czujek systemu alarmowego. Komunikaty mogą dotyczyć dowolnych zdarzeń następujących w instalacji lub zarejestrowanych przez zainstalowane czujniki. Niezależnie od miejsca pobytu przesyłane są informacje o uzbrojeniu/rozbrojeniu alarmu, zadziałania czujek ruchu względnie obecności, rozpoznaniu przecieku z pękniętej rury czy ulatnianiu się gazu. W ten sam sposób można być powiadamianym, co robi dziecko pozostawione samotnie w domu.
Zdarzają się sytuacje wymagające udzielenia komuś dostępu do domowej instalacji. Może to być niespodziewany gość, któremu chcemy udostępnić dom i sterowanie nim pomimo własnej nieobecności. Może to być udostępnienie dodatkowych funkcji dziecku. A czasem występuje konieczność dania instalatorowi wglądu w stan instalacji. A jeśli konieczna jakaś naprawa, która można wykonać zdalnie, to także za pomocą smartfonu, iphone’a czy innego sprzętu komunikującego się z domem za pośrednictwem Internetu można przyznać dostęp do ingerencji w instalację.
Zakres wykorzystywania sprzętu mobilnego nie ogranicza się od obsługi typowych instalacji. Obejmuje całe techniczne wyposażenie domu. Zatem może być wykorzystywany do sterowania sprzętem audio wideo. Zarówno w ramach scen świetlnych, jak i do indywidualnej obsługi poszczególnych urządzeń. Na przykład odtwarzaczy. Siedząc w ogrodzie przed domem można włączyć, na odpowiednią głośność, ulubioną muzykę, bez odrywania się od wypoczynku czy rozmowy z gośćmi.
Kolejną sferą dostępną za pomocą przenośnych urządzeń komunikacyjnych jest możliwość samodzielnego projektowania scen świetlnych. Oczywiście z możliwością późniejszego dokonywania zmian. Każda scena może obejmować stany całego wyposażenia jakiejś przestrzeni, np. salonu, sypialni czy pokoju dziecinnego. W ramach sceny określany jest stopień załączenia (od 0% do 100%) każdej lampy, stany rolet, żaluzji, zasłon i firanek. Temperatura, wilgotność, a także działanie sprzętu nagłaśniającego. Sprzęt ten można też samodzielnie przyłączyć do posiadanej inteligentnej instalacji i później zarządzać nim także za jej pomocą. Kolejną opcją jest dodawanie do systemu zarządzania domem podsystemów służących do sterowania wybranymi instalacjami, rozwiązaniami technicznymi.
Wraz z rozwojem bezprzewodowych sieci telekomunikacyjnych, zwiększaniem prędkości przesyłu informacji i wprowadzaniem coraz to nowszych generacji sprzętu mobilnego dynamicznie rozwija się zakres ich stosowania. Również same instancje magistralne, w szczególności KNX, są doskonalone i rozbudowywane. Rozwój ten służy zarówno zwiększaniu komfortu, jak i bezpieczeństwa. A także w dobie coraz większej troski o nasze środowisko przyczynia się do zmniejszenia zużycia energii, bez obniżania wygody. Permanentny dostęp do instalacji w połączeniu z automatycznymi funkcjami, np. rozpoznającymi obecność oraz reagującymi na odstępstwa parametrów, umożliwia zredukowanie niemal do zera strat energetycznych. Jest to nie tylko ekologiczne, ale też oszczędne. Obecnie urządzenia mobilne stanowią nieodłączne wyposażenie każdego człowieka. Są naszymi okienkami nie tylko do naszych znajomych, ale także do całego świata techniki.
