Page 39 - elektro.info 9/2019 demo
P. 39

ochrona przeciwpożarowa
                           ochrona przeciwpożarowa

                  dystrybucja energii elektrycznej


                  w systemach kontroli

                  rozprzestrzeniania dymu i ciepła


                  zgodnie z wymogami normy PN-EN 12101-10


                  Mirosław Dybczyk – CERBEX sp. z o.o.

                W trakcie konsultacji prowadzonych z projektantami oraz wykonawcami systemów wen-
                tylacji pożarowej pojawiają się wątpliwości oraz pytania dotyczące interpretacji zapi-
                sów normy PN-EN 12101-10:2007 Systemy kontroli rozprzestrzeniania się dymu i cie-
                pła. Część 10: Zasilanie [1]. Zalecane przez tę normę układy zasilania nie spełniają wy-
                mogów reguły niezawodnościowej n+1. W artykule zostanie wyjaśniony problem oraz
                metodyka jego rozwiązania spełniająca regułę n+1, która w odniesieniu do zasilania
                urządzeń przeciwpożarowych jest wymogiem obligatoryjnym.


         godnie z wymaganiami normy [1]  ƒ klasa „B”: wymagane jest zasila-
                                  ƒ
       Znależy przyjąć dwie klasy wyma-  nie tylko ze źródła podstawowe-            1      objaśnienia
       gań w zakresie zasilania urządzeń   go, co oznacza, że z chwilą wykry-  1  2  3  2  4
       przeciwpożarowych:          cia pożaru przez SSP lub wyłącze-                       1 – sieć elektroenergetyczna
                                                                                           2 – zasilacz (UZS)
                                                                                           3 – centrala sterująca (CS)
       ƒ ƒ klasa „A”: wymagane jest zasilanie   nia dopływu energii przez przeciw-  2  3  4  4 – siłownik lub napęd
        ze źródła podstawowego oraz źród-  pożarowy wyłącznik prądu, urzą-                 wymaganie elektryczne
                                                                                           elektryczne, fakultatywne
        ła rezerwowego, co oznacza, że od   dzenie automatycznie przechodzi   2      4
        zasilanych urządzeń wymaga się   w stan pracy pożarowej (np. zwal-           4
        zwiększonej pewności zasilania   niaki elektromagnetyczne bram
        (np. wentylacja pożarowa, dźwię-  lub kurtyn przeciwpożarowych).
        kowy system ostrzegawczy). Znaj-  Zatem są to odbiorniki, które do   Rys. 1.   Wzajemne powiązanie UZS z innymi elementami składowymi systemu kon-
                                                                  troli rozprzestrzeniania dymu zgodnie z wymaganiami normy [1]
        dują zastosowanie w układach za-  przejścia w stan pracy pożarowej
        silania odbiorników, które wyma-  nie wymagają zasilania.  nikiem wymagającym napięcia za-  dy samoczynnego załączenia re-
        gają zasilania do przejścia w stan   W normie tej ponadto zdefiniowa-  silania 24 VDC. W przypadku za-  zerwy (SZR).
        pracy pożarowej,         no dwie klasy zasilaczy:     niku napięcia w torze 230 VAC za-  Pod pojęciem zasilacz należy ro-
                                 ƒ ƒ A ELV: to zasilacz bardzo niskie-  silacz automatycznie przełącza się  zumieć źródło zasilania lub maga-
        streszczenie               go napięcia do 75 V dc lub 50 V AC.   do źródła rezerwowego, którym  zyn energii. Może nim być układ
                                   W tym zakresie napięć w syste-  są jego wewnętrzne akumulato-  automatyki gwarantujący przełą-
        W artykule zostanie wyjaśniony problem   mach wentylacji pożarowej uży-  ry. Są to tzw. zasilacze buforowa-  czenie  zasilania  pomiędzy  dwo-
        oraz metodyka jego rozwiązania spełnia-  wane  są  najczęściej  zasilacze   ne 24 V DC,  ma niezależnymi źródłami zasila-
        jąca regułę n+1, która w odniesieniu do   24 V DC.  Spełniają  one  funkcję   ƒ ƒ A LV: to zasilacz niskiego napięcia  nia. Zatem zasilacz powinien po-
        zasilania urządzeń przeciwpożarowych   łącznika pomiędzy źródłem zasi-  do 1500 V AC lub 1000 V AC. W tym  siadać zabudowane źródło lub ma-
        jest wymogiem obligatoryjnym.
                                   lania 230 VAC a zasilanym odbior-  zakresie napięć w systemach wen-  gazyn energii lub posiadać możli-
                                                              tylacji pożarowej używane są za-  wość przełączenia na drugie nieza-
      Rys. M. Dybczyk  1  2  400 V  2  4  1 – źródło zasilania podstawowego 400 V  one funkcję łącznika pomiędzy   Wynika z tego jednoznaczny wy-
                                                              silacze 230 V/400 V AC. Spełniają  leżne źródło zasilania.

                                    1" – źródło zasilania rezerwowego 400 V
                                                              źródłem zasilania podstawowego  móg gwarantujący możliwość prze-
                                    2 – zasilacz (UZS) zgodny z normą PN-EN 12101-10
          1"
                                    klasy ALV (400 V/230 VAC)
                                    3 – centrala sterująca z zabudowanym zasilaczem   a  odbiornikiem  (230/400 V AC).  łączenia pomiędzy podstawowym
                                    zgodnym z normą PN-EN 12101-10 klasy ALV
                                    (400 V/230 VAC)
          1       400 V          4  4 – wentylator 400 V lub 230 VAC  Po zaniku napięcia w źródle zasi-  i rezerwowym źródłem energii elek-
              2        2   3                                  lania podstawowego przełączają  trycznej. Wymagania w zakresie źró-
          1"
                                                              zasilanie automatycznie na źród-  deł zasilających urządzenia przeciw-
                                                              ło zasilania rezerwowego, którym  pożarowe zostały określone w nor-
       Rys. 2.   Wskazany przez normę [1] układ zasilania, w którym nie zachowano wyma-  jest zespół prądotwórczy lub sie-  mie PN-HD 60364-5-56:2013 Instala-
            gań reguły n+1                                    ci elektroenergetyczne. Są to ukła-  cje elektryczne w obiektach budow-
                        www.elektro.info.pl                                                   nr 9/2019
                  106
   34   35   36   37   38   39   40   41   42   43   44