Page 30 - elektro.info 9/2019 demo
P. 30
automatyka
automatyka
metody badania
funkcji zabezpieczeń
nadprądowych przekaźników
elektroenergetycznych
dr inż. Adam Smolarczyk, mgr inż. Artur Łukaszewski – Politechnika Warszawska
Poprawność działania urządzeń elektroenergetycznej automatyki zabezpieczeniowej
(EAZ) jest ważna dla poprawnego funkcjonowania systemu elektroenergetycznego
(SEE). Istotną grupę wśród urządzeń EAZ stanowią urządzenia EAZ eliminacyjnej, któ-
re służą do eliminacji zakłóceń (w tym zwarć) występujących w elementach SEE, takich
jak linie, transformatory, silniki, generatory. Urządzeniami EAZ eliminacyjnej są zabez-
pieczenia elektroenergetyczne. W skład zabezpieczeń elektroenergetycznych wchodzą
urządzenia zabezpieczeniowe (przekaźniki elektroenergetyczne). Obecnie przekaźni-
ki elektroenergetyczne wykonane w technologii mikroprocesorowej niemal całkowicie
wyparły rozwiązania elektromechaniczne oraz elektroniczne. W związku z tym coraz
częściej spotykane są kompleksowe (zawierające wiele różnych funkcji) przekaźniki
wyposażone w szereg różnych funkcji zabezpieczeniowych, sterujących, pomiarowych,
rejestrujących. Funkcje te są realizowane za pomocą algorytmów w ramach oprogramo-
wania wewnętrznego danego przekaźnika elektroenergetycznego.
ardzo często do ochrony ele- nej i poprawnej pracy. Z tego po-
Bmentów SEE wykorzystywane wodu urządzenia te poddawane a) b)
są funkcje zabezpieczeń nadprądo- są testom. Pierwsze testy przepro-
wych (funkcje nadprądowe). Funk- wadzane są już na etapie produk- t t
cje te można podzielić wg różnych cji samego urządzenia, jak również Rys. A. Smolarczyk, A. Łukaszewski
kryteriów. Do kryteriów tych moż- przed oddaniem go do użytku. Bar- obszar działania
na m.in. zaliczyć: rodzaj charakte- dzo istotną rzeczą jest dokonywa- obszar działania
rystyki (zależna, niezależna), rodzaj nie rutynowych przeglądów urzą- t nast
zwarcia (międzyfazowe, doziemne), dzeń EAZ. Zapewnia to długotrwa- obszar blokowania
kierunkowość (kierunkowe, bezkie- łą, wieloletnią i niezawodną pracę I I obszar blokowania I
runkowe). takich urządzeń. Jest wiele rodza- r I r
Od przekaźników elektroener- jów testów przekaźników elektro- Rys. 1. Charakterystyki zabezpieczeń nadprądowych: a) czasowo niezależna,
b) czasowo zależna, t nast – czas nastawiony, I r – prąd rozruchowy
getycznych wymaga się niezawod- energetycznych, ich podział można
znaleźć m.in. w [1]. Testy te można czające (ang. commisioning tests) rodzaje i miejsca
streszczenie podzielić na dwie grupy: i (c) testy okresowe (ang. periodic stosowania zabezpieczeń
testy typu (ang. type tests), wśród tests). nadprądowych
W artykule opisano rodzaje i miejsca sto-
sowania oraz metody badania funkcji za- których wyróżnia się: (a) te- Niniejszy artykuł poświęcony zo-
bezpieczeń nadprądowych przekaźników sty zgodności (ang. conforman- stał się funkcjonalnym testom zgod- Przekaźniki prądowe zaliczane
elektroenergetycznych. Opisano moduł ce tests), (b) testy działania (ang. ności funkcji zabezpieczeń nadprą- są do grupy przekaźników pomiaro-
testowy Overcurrent oprogramowania performance tests) i (c) uaktual- dowych wybranego przekaźnika wych. Zmieniają one swój stan w wy-
Test Universe sterującego pracą testera niające testy typu (ang. upgrade elektroenergetycznego. Do przepro- niku przekroczenia doprowadzonej
typu CMC do automatycznego testowa-
nia funkcji zabezpieczeń nadprądowych. type tests); wadzenia testów wykorzystano mo- wielkości pomiarowej powyżej lub
Przedstawiono wybrane wyniki badań testy indywidualne (ang. indivi- duł testowy Overcurrent oprogramo- poniżej ustalonego progu. Wielkoś-
funkcji zabezpieczeń nadprądowych dual tests), wśród których wyróż- wania Test Universe sterującego pra- cią kryterialną w tym przypadku
od zwarć międzyfazowych dostępnych nia się: (a) testy akceptacji (ang. cą testera typu CMC firmy OMIC- jest prąd. Najczęściej spotykanymi
w przekaźniku L90.
acceptance tests), (b) testy dopusz- RON electronics [2]. przekaźnikami prądowymi są prze-
www.elektro.info.pl nr 9/2019
68
