Page 38 - elektro.info 6/2019 demo

ochrona przeciwpożarowa
ochrona przeciwpożarowa

urządzenia i instalacje elektryczne

a pożar (część 1.)

st. kpt. dr inż. Szymon Ptak – Szkoła Główna Służby Pożarniczej w Warszawie,
mł. asp. dr inż. Adrian Barasiński – Centralna Szkoła Aspirantów Państwowej Straży Pożarnej w Częstochowie

ntegralną częścią każdego budyn- łowa praca instalacji elektrycznej na-
Iku jest instalacja elektryczna, za- raża jej użytkowników na różnego ro- z
pewniająca jego prawidłową i bez- dzaju zagrożenia. Jednym z najniebez- Rys. Sz. Ptak, A. Barasiński
pieczną eksploatację. Każdy dom, biu- pieczniejszych zagrożeń, oprócz pora- y q t-1
ro, zakład pracy posiada kilkanaście, żenia prądem elektrycznym, jest po- x ot q t-1
czy nawet kilkaset odbiorników ener- żar. Większość ze wspomnianych za- T PVC, i+1
gii elektrycznej. Projektując i montu- grożeń powstałych podczas pracy in- ot q t-1
jąc instalacje oraz produkując urzą- stalacji elektrycznej zostaje zainicjo- T PVC Cu, i+1
dzenia elektryczne należy robić to wanych przez zły stan izolacji przewo- q t-1 T styk T Cu
PVC, i-1
w taki sposób, aby w całym okresie dów i kabli elektrycznych, wynikają-
ich użytkowania spełniały wymaga- cy z uszkodzeń mechanicznych lub t-1
nia określone w normach i przepi- zachodzących procesów starzenio- q Cu, i-1 dx
sach, gwarantując wyznaczony kom- wych, jednakże spora część to efekt
fort życia mieszkańców. Wykonane niewłaściwego sposobu użytkowania. Rys. 1. Model fizyczny nagrzewania przewodu podczas pożaru
instalacje elektryczne powinny ce- Sam prąd elektryczny przepływają-
chować się [1]: cy przez urządzenia i instalacje elek- DSO, oświetlenie ewakuacyjne, zasi- Z punktu widzenia ochrony prze-
ƒ ƒ niezawodnością w dostarczaniu tryczne, może w sposób czynny zaini- lanie dźwigów dla ekip ratowniczych, ciwpożarowej, głównymi czynnika-
energii elektrycznej o określonej cjować pożar, stając się jego źródłem. klap dymowych i silników do pomp mi oddziaływującymi na urządzenia
jakości; Jednak te same urządzenia i przewo- pożarowych. i instalacje elektryczne są: płomienie,
ƒ ƒ nieuciążliwością i bezpieczeń- dy stanowią materiał palny, wpływa- W artykule przedstawiono wpływ ciepło i gazy pożarowe. O ile gazy po-
stwem użytkowania, ze szczegól- jąc na przebieg i rozprzestrzenienie urządzeń i instalacji elektrycznych żarowe, często korozyjne i toksycz-
nym uwzględnieniem ochrony się pożaru. W tym kontekście szcze- codziennego użytku na powstanie, ne, i płomień prowadzą do zmian
przeciwporażeniowej; gólną uwagę należy zwrócić na mate- rozprzestrzenianie pożaru oraz jego struktury powłoki, izolacji przewo-
ƒ ƒ ochroną ludzi i środowiska przed riały będące obudową sprzętu i oprze- oddziaływanie na sprawność spe- dów i obudów urządzeń elektrycz-
skażeniem oraz emitowaniem wodowania elektrycznego. cjalistycznych urządzeń i instala- nych wykonanych z tworzyw sztucz-
drgań, ciepła, hałasu i pola mag- Informacje te sugerować mogły- cji elektrycznych funkcjonujących nych, o tyle podwyższona tempe-
netycznego. by słabość/wadę stosowania instala- w warunkach pożaru, w kontekście ratura powoduje wzrost tempera-
W zależności od budowy urządzeń cji, jednak mogą też stanowić przy- bezpieczeństwa pożarowego budyn- tury samej żyły czy uzwojeń silni-
i odbiorników energii elektrycznej, datną „broń” w zwalczaniu pożaru, ków. ka. Szczególnego znaczenia nabiera
sposobu użytkowania, zmieniają- alarmowaniu i ułatwianiu procesu fakt, iż w zależności od stadium po-
cych się warunków pracy, wykona- ewakuacji osób. Mowa tutaj o insta- oddziaływanie pożaru żaru i jego przebiegu, płomień nie za-
nia oraz niedopasowania urządzeń do lacjach i urządzeniach funkcjonują- na funkcjonowanie wsze jest w stanie sięgnąć wysokości,
warunków technicznych, nieprawid- cych w warunkach pożaru, takich jak: instalacji i urządzeń gdzie przymocowane są kanały kablo-
we. Z kolei ciepło (i gazy pożarowe) na
streszczenie Przepływowi prądu elektryczne- skutek konwekcji unosić się będzie do
go przez urządzenia i instalacje elek- góry, przez co temperatura pomiesz-
Urządzenia i instalacje elektryczne są powszechnie wykorzystywane od wielu dziesięcioleci.
Wiedza na temat zagrożeń, a także wiedza techniczna, opisana w normach, jest powszech- tryczne towarzyszą straty energii. czenia osiągnie największe wartości
nie dostępna. Ma to swoje odzwierciedlenie w przepisach prawa. Z pewnych względów Straty te wynikając m.in. z rezystan- w warstwach podsufitowych. Te po-
jednak wciąż znaczącą przyczyną pożarów są instalacje i urządzenia elektryczne. Jed-
nocześnie bardzo ważna grupa urządzeń elektrycznych powinna funkcjonować w trakcie cji wewnętrznej przewodników. War- wszechnie znane zjawiska stały się
pożaru, tj. gwarantować ciągłość przesyłu energii i/lub sygnałów przez określony czas. tości strat nie są stałe i zależą od wie- inspiracją do zbudowania modelu fi-
Umożliwiać to ma bezpieczną ewakuację użytkowników budynku oraz uruchomienie ele-
mentów składowych systemu ochrony przeciwpożarowej, np. w celu ograniczenia roz- lu czynników, np.: zycznego, mającego na celu weryfi-
przestrzeniania się pożaru. W artykule przedstawiono model nagrzewania się przewodu ƒ ƒ rodzaju materiału przewodnika; kację wpływu wzrastającej tempera-
ognioodpornego w warunkach pożaru, jak również wpływ tego zjawiska na spadek napię-
cia zasilania urządzeń elektrycznych, napędzających pompy pożarnicze. Przedstawiono ƒ ƒ pola przekroju poprzecznego prze- tury otoczenia na sprawność instala-
także analizę zagrożeń związanych z użytkowaniem instalacji elektrycznych, jak również wodnika; cji i urządzeń elektrycznych funkcjo-
zestawiono najczęstsze przyczyny pożarów.
ƒ ƒ temperatury przewodnika. nujących w warunkach pożarowych.

nr 6/2019 www.elektro.info.pl
87