Page 39 - e_info_06_2018_demo

ochrona odgromowa i przeciwprzepięciowa
ochrona odgromowa i przeciwprzepięciowa

trwały układ uziomowy

współczesnych stacji

elektroenergetycznych

dr inż. Mirosław Zielenkiewicz – Centrum Ochrony przed Przepięciami i Zakłóceniami Elektromagnetycznymi
w Białymstoku – RST sp.j.

kład uziomowy stacji elektro- przewodzenia prądów zwarciowych
Uenergetycznych to jeden z pod- i udarowych (piorunowych), o war-
stawowych środków zapewnienia ich tościach przyjętych do obliczeń na
bezpiecznego użytkowania, którego etapie projektowania instalacji uzie-
najistotniejsze funkcje to: miającej, a wynikających z miejsca lo-
a) redukowanie zagrożenia poraże- kalizacji uziomu w sieci elektroener-
niowego związanego z dotykiem getycznej oraz spodziewanego po-
pośrednim: ziomu zagrożenia piorunowego, bez
– sterowanie rozkładem potencja- zmiany jego wymaganych parame-
łu na powierzchni gruntu, trów elektrycznych i mechanicznych Rys. 1. Silnie skorodowany płaskownik StZn – poziomy element układu uziomów
– ograniczenie napięć rażenio- w czasie. Stabilność w czasie elek- rozdzielni 220 kV wykazuje ciągłość podczas badań napięć rażeniowych,
jednak stanowi potencjalne zagrożenie występujące po przerwaniu jego
wych (krokowych, dotykowych), trycznych parametrów układu uzio- ciągłości w wyniku przepływu przez takie osłabione miejsce doziemnych
b) zapewnienie działania środkom mowego stacji elektroenergetycznych prądów zwarciowych lub częściowych prądów pioruna (źródło: RST sp.j.)
ochrony dodatkowej przy uszko- ma fundamentalne znaczenie dla jej ploatacji stacji elektroenergetycznych łu stosowanego na uziomy, a część
dzeniu przewodu PEN, poprawnego funkcjonowania oraz dla dobrze komponuje się coraz częstsze – z konstrukcji układu uziomowe-
c) ograniczenie napięć przy przepły- bezpieczeństwa personelu obsługują- stosowanie urządzeń stacyjnych wy- go i sposobu jego eksploatacji [18].
wie prądów bezpośrednich wyła- cego, ale również osób postronnych konanych w technologii GIS (izolo- Z uwagi na fakt, iż układ uziomo-
dowań piorunowych, prądów prze- i zwierząt, jeśli znajdą się w bezpo- wanych gazem SF 6), których trwałość wy jest pogrążony w ziemi, bardzo
pięć piorunowych i łączeniowych średniej bliskości ogrodzenia stacji. określana jest na 50 lat. trudno jest na bieżąco kontrolować
oraz prądów zakłóceniowych, wy- Mając przy tym na uwadze zakłada- Czynników wpływających na trwa- jego rzeczywisty stan techniczny.
stępujących w wyniku uszkodze- ny, zwykle kilkudziesięcioletni okres łość i warunki eksploatacji układów W praktyce okresowe pomiary rezy-
nia izolacji roboczej. użytkowania stacji, należy zaznaczyć, uziomowych stacji elektroenergetycz- stancji uziemienia pozwalają jedynie
Trwałość układu uziomowego – to że zapewnienie adekwatnej trwałości nych SN/nn jest wiele. Część z nich na wykrycie zaistniałego uszkodze-
zdolność jego wszystkich elementów, uziomu stanowi poważne wyzwanie wynika z warunków fizykochemicz- nia dopiero wtedy, gdy ze względu
w całym okresie ich eksploatacji, do projektowe. Z długim okresem eks- nych lokalnego gruntu i materia- na korozję lub uszkodzenie mecha-
niczne nastąpi przerwanie ciągłości
Właściwości korozyjne układu uziomowego w określonym,
Materiały, z którymi zazwyczaj w jego najsłabszym miej-
Materiał Związki przyspieszające galwaniczne scu. Może wtedy nastąpić odłącze-
Odporność
korozję połączenie może prowadzić nie fragmentu układu uziomowe-
do korozji
go, co zazwyczaj uwidacznia się zna-
Miedź – Dobra w wielu środowiskach – Związki siarki czącym wzrostem wartości rezystan-
– Materiały organiczne
cji uziemienia w stosunku do wyni-
Stal cynkowana – Do przyjęcia w betonie – Duża zawartość chlorków – Miedź ków wcześniej przeprowadzanych
na gorąco a, b, c i łagodnym gruncie – Stal w betonie (np. połączenie
z uziomem fundamentowym) pomiarów. Niestety, może wystąpić
Stal miedziowana – Dobra w wielu środowiskach – Związki siarki również sytuacja, w której nawet bar-
elektrolitycznie dzo skorodowany uziom wciąż zacho-
Stal nierdzewna d – Dobra w wielu środowiskach – Duża zawartość chlorków wuje ciągłość galwaniczną, co może
a Stal cynkowana może korodować w gruncie gliniastym lub wilgotnym. pozostać niewykryte w czasie okre-
b Stal cynkowana nie powinna przechodzić z betonu do ziemi z powodu możliwej korozji stali tuż na zewnątrz betonu. sowych pomiarów rezystancji uzie-
c W rejonach przybrzeżnych, w których w wodzie gruntowej może występować sól, nie zaleca się stosowania stali cynkowanej
stykającej się ze stalą zbrojenia w betonie. mienia. Natomiast w przypadku prze-
d Stal nierdzewna w warunkach beztlenowych (np. w glinie) będzie korodować niemal tak szybko jak stal miękka. pływu przez takie miejsce doziem-
Tab. 1. Właściwości korozyjne materiałów na uziomy (na podstawie PN-EN 62305-3 [4] nych prądów zwarciowych lub częś-

www.elektro.info.pl nr 6/2018
74