Page 33 - EI_05_2019_demo

oświetlenie
oświetlenie

oświetlenie boisk piłkarskich

zgodnie z wymaganiami klas

oświetleniowych definiowanych

normą PN-EN 12193

mgr inż. Robert Supronowicz – Politechnika Białostocka

Wraz ze spopularyzowaniem piłki nożnej na świecie powstały różne ligi, turnieje, pu-
chary, które z biegiem czasu przestały być czystym hobby, lecz sposobem na życie dla
wielu profesji powiązanych z tymże sportem. Jak w każdej dziedzinie sportu, aby stać
się najlepszym, trzeba włożyć w szkolenia oraz treningi ogrom pracy oraz czasu. Jed-
nym z czynników ograniczających możliwość przeprowadzania pełnowartościowego tre-
ningu jest brak oświetlenia słonecznego po zmierzchu, bez którego gra jest niemożliwa.

e względu na obowiązujący nor- częściej w tym przypadku hala jest
Zmatywnie wymiar boiska do pił- realizowana nie w pełnym wymia- E/lx 1600
ki nożnej w zakresie (100÷110) me- rze. Alternatywą boisk są również 1400
trów długości i (64÷75) metrów sze- hale pneumatyczne, które często są 1200 C
rokości, budowa krytych obiektów rozkładane, nadmuchiwane i zako- 1000 B
800
sportowych jest bardzo kosztowna. twiczane w miejscu boiska otwarte- 600
Oczywiście zdarzają się sporadyczne go głównie na okres zimowy. Są one 400 A
przypadki, gdy inwestor decyduje się klimatyzowane, wentylowane oraz 200
na realizację wnętrzową boiska tre- oświetlone najczęściej z opraw linio- 0
200
ningowego do piłki nożnej, lecz naj- wych oraz naświetlaczy. Jednakże, 0 25 50 75 100 125 150 175 d/m
typowe oświetlenie boiska sportowe-
streszczenie go dotyczy oświetlenia zewnętrzne- Rys. 1. Zależność pomiędzy wartościami pionowego natężenia oświetlenia a odle-
głością kamery do prowadzenia transmisji telewizyjnej [1]
go boiska sportowego przy zastoso-
W pracy przedstawiono ilościowe oraz ja‑
kościowe wymogi oświetleniowe stawia‑ waniu słupowej konstrukcji oświet- wierzchni szczególnych, określanych lenia na poziomie 75 lx. Dopuszczal-
ne boiskom sportowym do piłki nożnej. leniowej. w zależności od dyscypliny sporto- nym jest stosowanie źródeł o bardzo
Wykonano przegląd oraz porównano pa‑
rametry dostępnych rozwiązań oświetle‑ wej. Według normy PN-EN 12193 niskim wskaźniku oddawania barw
niowych stosowanych na obiektach spor‑ wymagania normatywne dla pełnowymiarowych boisk do Ra np. 20. Druga klasa oświetlenio-
towych. Zamieszczono praktyczne wska‑ gry w piłkę nożną rozróżnia się trzy we przy wymaganych 200 lx, nakłada
zówki optymalizacji oświetlenia obiek‑
tów sportowych wykonanych w I, II oraz Oświetlenie sportowe boiska ma klasy oświetleniowe. Klasa oświet- obowiązek stosowania źródeł o lep-
III klasie oświetleniowej. Uwzględnio‑ za cel zapewnienie odpowiedniego leniowa III posiada najmniejsze wy- szym wskaźniku barw, mniejszym
no również informacje dotyczące metod
ograniczania zanieczyszczenie oświetle‑ poziomu oświetlenia powierzchni mogi, co do ilości, jak i jakości świat- olśnieniu zawodników, a także za-
niem boiska okolicznych obiektów oraz poziomych, pionowych (przy wyż- ła. W tej klasie wystarczy zapewnić pewnienie wysokiej równomierno-
nieboskłonu.
szych klasach rozgrywek) oraz po- wartość poziomego natężenie oświet- ści oświetlenia (minimalne do śred-
niego natężenia oświetlenia pozio-
Obszar objaśnienia Liczba punktów pomiarowych mego) na poziomie minimum 0,6.
Piłka nożna
Długość, w [m] Szerokość, w [m] Długość, w [m] Szerokość, w [m] Dla porównania, równomierność
Pole gry 100 – 110 64 – 75 19 – 21 13 – 15 0,6 w oświetleniu wnętrzowym we-
Pole murawy 108 – 118 72 – 83 21 13 – 15 dług normy PN-EN 12-464-1 pojawia
Poziome natężenie oświetlenia Wskaźnik olśnienia Wskaźnik oddawania się np. przy oświetleniu powierzch-
Klasa oświetleniowa ni roboczych biur, gdzie wymóg co
E śr, w [lx] E min/E śr, w [-] GR, w [-] barw, w [-]
do wartości natężenia oświetlenia
I 500 0,7 50 60
to 500 lx. Jednakże nawet spełnie-
II 200 0,6 50 60
nie wymagań stawianych najwyższej
III 75 0,5 55 20
klasie oświetleniowej (norma PN-EN
Tab. 1. Wymogi stawiane wobec pełnowymiarowych boisk do gry w piłkę nożną według normy PN-EN 12193 12193) nie jest wystarczające do rea-

nr 5/2019 www.elektro.info.pl
79