Page 24 - EI 3/2019 demo
P. 24

ochrona odgromowa i przeciwprzepięciowa
                           ochrona odgromowa i przeciwprzepięciowa

                  ochrona odgromowa


                  i przeciwprzepięciowa

                  obiektów budowlanych



                  dr inż. Jarosław Wiater – Politechnika Białostocka



         tosowanie coraz doskonalszych,  tery. Napięcia znamionowe pracy sy-    wieńczące chmurę kowadło
      Sdroższych i bardziej zaawansowa-  stemów komputerowych są z roku na      wskazuje kierunek przesuwania się burzy  Rys. J. Wiater
       nych technicznie urządzeń elektrycz-  rok coraz bardziej obniżane ze wzglę-
       nych, elektronicznych i fotowoltaicz-  du  m.in.  na  oszczędzanie  energii.   silne prądy wstępujące
       nych stwarza konieczność przeanali-  W chwili obecnej są to napięcia rzędu
       zowania zagrożeń udarowych wynika-  kilku woltów. Należy zauważyć, że po-
       jących z postępujących zmian klima-  stęp techniczny relatywnie zmniejsza
       tu, wyładowań piorunowych i wystę-  odporność urządzeń na przepięcia,   wielokrotna cyrkulacja   silne prądy zstępujące
       pujących w ich wyniku przepięć. Cały  a ich uszkodzenia niosą ze sobą bar-  kryształów lodu
                                                                       tworzy gradziny
       czas należy mieć na uwadze fakt, że  dzo duże straty finansowe. Wymusza
       nowoczesne rozwiązania techniczne  to konieczność stosowania bardziej
                                                                       silny deszcz lub opad
       bazują w większości przypadków na  skutecznej ochrony urządzeń elek-  ciepłe powietrze wsysane do podstawy chmury burzowej   błyskawica rozbłyskująca
                                                                                            między dodatnio naładowaną Ziemią
                                                                                            i ujemnie naładowaną chmurą
                                                                  może porywać również małe zwierzęta
       układach sterowanych przez kompu-  trycznych  i  elektronicznych  przed
                                 skutkami przepięć między innymi po-
        streszczenie             przez stosowanie adekwatnych roz-  Rys. 1.   Mechanizm powstawania wyładowań piorunowych
        W artykule omówiono podstawowe za-  wiązań chroniących przed wyładowa-
        sady  dotyczące  ochrony  odgromowej   niami piorunowymi, wielostopnio-        go wdrożenia europejskich norm na po-
        i przeciwprzepięciowej obiektów budow-              regulacje prawne
        lanych  stosownie  do  wymagań  norm   wych układów ograniczających prze-      ziomie krajowym. Niemniej jednak do-
        z serii PN‑EN 62305. W prosty sposób   pięcia itp. Tylko ich prawidłowa wza-  Międzynarodowa Komisja Elektro-  piero szczegółowe regulacje prawne po-
        wyjaśniono zjawiska i mechanizmy po-
        wstawania przepięć piorunowych oraz   jemna, właściwa i uzupełniająca się   techniczna IEC (ang. International Elec-  szczególnych krajów nakładają obowią-
        powodowanych przez nie zagrożeń bez-  współpraca może zapewnić bezawaryj-  trotechnical Commission) jest jednost-  zek ich stosowania. W Polsce zgodnie
        pieczeństwa w obiektach budowlanych.
        Krótko  scharakteryzowano  procedurę   ną eksploatację urządzeń, systemów,   ką, która w ramach grupy roboczej TC81  z wymaganiami Prawa budowlanego
        oceny ryzyka strat piorunowych. Przed-  linii produkcyjnych w warunkach wy-  opracowuje i publikuje normy z zakre-  urządzenia piorunochronne LPS (ang.
        stawiono podstawowe zasady instalacji
        urządzeń przeciwprzepięciowych w obiek-  stępowania przepięć, na które te urzą-  su ochrony odgromowej. Od czasu swo-  Lightning Protection System) na obiek-
        tach budowlanych.
                                 dzenia są coraz bardziej czułe.  jego powołania komisja opublikowa-  tach budowlanych powinny być wyko-
                                                            ła wiele norm z zakresu ochrony od-  nane zgodnie z zaleceniami Polskich
      Rys. J. Wiater  a)           b)                       gromowej obiektów budowlanych, za-  Norm [5]. Szczegółowe wymagania z za-
                                                            bezpieczenia urządzeń elektrycznych  kresu ochrony odgromowej wprowa-
                                                                                       dza Rozporządzenie Ministerstwa In-
                                                            i elektronicznych od skutków prze-
                                                            pięć, oceny ryzyka strat piorunowych.  frastruktury i Budownictwa w sprawie
                                                            Opublikowana w 2006 roku norma  warunków technicznych, jakim powin-
                                                            IEC 62305 [1] składająca się z czterech  ny odpowiadać budynki i ich usytuo-
                                                            arkuszy wyznacza minimalne wymaga-  wanie [6]. Czytamy w nim: „Budynek
                                                            nia dla systemów ochrony odgromowej  należy wyposażyć w instalację chro-
                                                            i przepięciowej. Prawie w tym samym  niącą przed wyładowaniami atmosfe-
                                                            czasie została ona opublikowana jako  rycznymi. Obowiązek ten odnosi się do
                                                            norma europejska EN 62305 [2] i pol-  budynków wyszczególnionych w Pol-
                                                            ska PN-EN 62305 [3]. W kolejnych la-  skiej Normie dotyczącej ochrony od-
                                                            tach wprowadzane były modyfikacje  gromowej obiektów budowlanych (§ 53,
                                                            normy, które doprowadziły do opubli-  pkt 2)”. Dalej w § 184: „Instalacja pio-
                                                            kowania w marcu 2012 roku aktualnej  runochronna, o której mowa w § 53,
                                                            wersji normy EN 62305:2012 [4] i jej pol-  pkt 2, powinna być wykonana zgod-
       Rys. 2.   Przykładowe zdjęcia wyładowań piorunowych: a) obraz kanału wyłądowa-  skiego odpowiednika PN-EN 62305 [5].  nie z Polską Normą dotyczącą ochrony
            nia piorunowego, b) obraz rozwijającego się wyładowania dodatniego  Europejskie traktaty wymagają pełne-  odgromowej obiektów budowlanych”.



                        www.elektro.info.pl                                                   nr 3/2019
                   52
   19   20   21   22   23   24   25   26   27   28   29