Page 24 - EI 3/2019 demo
P. 24
ochrona odgromowa i przeciwprzepięciowa
ochrona odgromowa i przeciwprzepięciowa
ochrona odgromowa
i przeciwprzepięciowa
obiektów budowlanych
dr inż. Jarosław Wiater – Politechnika Białostocka
tosowanie coraz doskonalszych, tery. Napięcia znamionowe pracy sy- wieńczące chmurę kowadło
Sdroższych i bardziej zaawansowa- stemów komputerowych są z roku na wskazuje kierunek przesuwania się burzy Rys. J. Wiater
nych technicznie urządzeń elektrycz- rok coraz bardziej obniżane ze wzglę-
nych, elektronicznych i fotowoltaicz- du m.in. na oszczędzanie energii. silne prądy wstępujące
nych stwarza konieczność przeanali- W chwili obecnej są to napięcia rzędu
zowania zagrożeń udarowych wynika- kilku woltów. Należy zauważyć, że po-
jących z postępujących zmian klima- stęp techniczny relatywnie zmniejsza
tu, wyładowań piorunowych i wystę- odporność urządzeń na przepięcia, wielokrotna cyrkulacja silne prądy zstępujące
pujących w ich wyniku przepięć. Cały a ich uszkodzenia niosą ze sobą bar- kryształów lodu
tworzy gradziny
czas należy mieć na uwadze fakt, że dzo duże straty finansowe. Wymusza
nowoczesne rozwiązania techniczne to konieczność stosowania bardziej
silny deszcz lub opad
bazują w większości przypadków na skutecznej ochrony urządzeń elek- ciepłe powietrze wsysane do podstawy chmury burzowej błyskawica rozbłyskująca
między dodatnio naładowaną Ziemią
i ujemnie naładowaną chmurą
może porywać również małe zwierzęta
układach sterowanych przez kompu- trycznych i elektronicznych przed
skutkami przepięć między innymi po-
streszczenie przez stosowanie adekwatnych roz- Rys. 1. Mechanizm powstawania wyładowań piorunowych
W artykule omówiono podstawowe za- wiązań chroniących przed wyładowa-
sady dotyczące ochrony odgromowej niami piorunowymi, wielostopnio- go wdrożenia europejskich norm na po-
i przeciwprzepięciowej obiektów budow- regulacje prawne
lanych stosownie do wymagań norm wych układów ograniczających prze- ziomie krajowym. Niemniej jednak do-
z serii PN‑EN 62305. W prosty sposób pięcia itp. Tylko ich prawidłowa wza- Międzynarodowa Komisja Elektro- piero szczegółowe regulacje prawne po-
wyjaśniono zjawiska i mechanizmy po-
wstawania przepięć piorunowych oraz jemna, właściwa i uzupełniająca się techniczna IEC (ang. International Elec- szczególnych krajów nakładają obowią-
powodowanych przez nie zagrożeń bez- współpraca może zapewnić bezawaryj- trotechnical Commission) jest jednost- zek ich stosowania. W Polsce zgodnie
pieczeństwa w obiektach budowlanych.
Krótko scharakteryzowano procedurę ną eksploatację urządzeń, systemów, ką, która w ramach grupy roboczej TC81 z wymaganiami Prawa budowlanego
oceny ryzyka strat piorunowych. Przed- linii produkcyjnych w warunkach wy- opracowuje i publikuje normy z zakre- urządzenia piorunochronne LPS (ang.
stawiono podstawowe zasady instalacji
urządzeń przeciwprzepięciowych w obiek- stępowania przepięć, na które te urzą- su ochrony odgromowej. Od czasu swo- Lightning Protection System) na obiek-
tach budowlanych.
dzenia są coraz bardziej czułe. jego powołania komisja opublikowa- tach budowlanych powinny być wyko-
ła wiele norm z zakresu ochrony od- nane zgodnie z zaleceniami Polskich
Rys. J. Wiater a) b) gromowej obiektów budowlanych, za- Norm [5]. Szczegółowe wymagania z za-
bezpieczenia urządzeń elektrycznych kresu ochrony odgromowej wprowa-
dza Rozporządzenie Ministerstwa In-
i elektronicznych od skutków prze-
pięć, oceny ryzyka strat piorunowych. frastruktury i Budownictwa w sprawie
Opublikowana w 2006 roku norma warunków technicznych, jakim powin-
IEC 62305 [1] składająca się z czterech ny odpowiadać budynki i ich usytuo-
arkuszy wyznacza minimalne wymaga- wanie [6]. Czytamy w nim: „Budynek
nia dla systemów ochrony odgromowej należy wyposażyć w instalację chro-
i przepięciowej. Prawie w tym samym niącą przed wyładowaniami atmosfe-
czasie została ona opublikowana jako rycznymi. Obowiązek ten odnosi się do
norma europejska EN 62305 [2] i pol- budynków wyszczególnionych w Pol-
ska PN-EN 62305 [3]. W kolejnych la- skiej Normie dotyczącej ochrony od-
tach wprowadzane były modyfikacje gromowej obiektów budowlanych (§ 53,
normy, które doprowadziły do opubli- pkt 2)”. Dalej w § 184: „Instalacja pio-
kowania w marcu 2012 roku aktualnej runochronna, o której mowa w § 53,
wersji normy EN 62305:2012 [4] i jej pol- pkt 2, powinna być wykonana zgod-
Rys. 2. Przykładowe zdjęcia wyładowań piorunowych: a) obraz kanału wyłądowa- skiego odpowiednika PN-EN 62305 [5]. nie z Polską Normą dotyczącą ochrony
nia piorunowego, b) obraz rozwijającego się wyładowania dodatniego Europejskie traktaty wymagają pełne- odgromowej obiektów budowlanych”.
www.elektro.info.pl nr 3/2019
52

