Page 24 - IZOLACJE 12/2019 demo

instalacje elektroenergetyczne
instalacje elektroenergetyczne

uziemianie w liniach

elektroenergetycznych nn

mgr inż. Julian Wiatr

ymagania dotyczące uziemia- ny przepięciowej, rezystancja nie
Wnia w sieciach elektroenerge- może przekraczać 10 Ω). Przewód
tycznych niskiego napięcia zostały PEN należy uziemić w każdym złą-
określone normie N SEP-E 001 Sieci czu i zyskać rezystancję uziemie-
elektroenergetyczne niskiego napię- nia R B ≤ 30 Ω.
cia. Ochrona przeciwporażeniowa [6]. Ponadto wypadkowa rezystancja
Zgodnie z ww. normą w obrębie koła uziemienia wszystkich uziomów o re-
o średnicy 200 m, zakreślonego dowol- zystancji nieprzekraczającej 30 Ω, po-
nie dookoła miejsca instalacji każdej łączonych ze sobą, które znalazły się
stacji transformatorowej SN/nn lub in- w obrębie koła o średnicy 300 m, za-
stalacji generatora nn, rezystancja wy- kreślonego dowolnie dookoła końco-
padkowa uziemień o rezystancji wego odcinka linii, nie może prze-
R B ≤ 30 Ω połączonych ze sobą, które kraczać 5 Ω.
znalazły się w tym kole, nie może Graficznie wymagania te ilustru- Rys. 1. Wymagania stawiane uziemieniom w elektroenergetycznych liniach napo-
wietrznych [3]
przekraczać 5 Ω. W przypadku elek- je rysunek 1. W przypadku gdy rezy-
troenergetycznych linii napowietrz- stywność gruntu ρ ≥ 500 Ωm, nor-
nych nn, gdzie może dojść do zerwa- ma N SEP-E 001 [6] dopuszcza złago-
nia i upadku na ziemię przewodu PEN, dzenia:
wymaga się uziemienia o rezystancji: ƒ ƒ uziemienie o wartości 30 Ω należy
ƒ ƒ nieprzekraczającej 30 Ω na tra- zastąpić wartością obliczoną:
sie linii w odstępach 500 m (Je- ρ
min
śli uziom wykorzystywany jest R ≤ 16 ,
B
do celów ochrony przepięciowej,
rezystancja nie może przekraczać ƒ uziemienie o wartości 5 Ω należy
ƒ
10 Ω. Przewód PEN należy uziemić zastąpić wartością obliczoną:
w każdym złączu i zyskać rezystan- ρ
cję uziemienia R B ≤ 30 Ω), R ≤ 100 .
min
B
ƒ ƒ nieprzekraczającej 30 Ω na koń- Rys. 2. Zwarcie doziemne przewodu fazowego z ziemią w sieci o układzie TN lub TT
wywołujące przesunięcie punktu neutralnego względem ziemi U V [1]
cu każdej linii od długości więk- Zgodnie z normą PN-HD 60364-4-
szej niż 200 m (Jeśli uziom wyko- 41:2009 [5] oraz jej nowelizacją z 2017 PEN względem ziemi odniesienia R
rzystywany jest do celów ochro- roku, napięcie dotykowe przewodu nie może przekraczać wartości 50 V. U ≤ R + B (1)
V
W układach zasilania TN oraz TT B R E
Rys. J. Wiatr zwarcie przewodu fazowego bezpo- gdzie:
średnio z ziemią, z pominięciem prze-
wodu ochronnego, jest zwarciem ma-
łoprądowym, które nie jest wykrywa- R B – rezystancja jedynego uziemienia
funkcjonalnego układu zasilania TT
ne przez zabezpieczenia nadprądowe. lub wypadkowa rezystancja wszyst-
Obwód zwarcia przewodu fazowego kich równolegle połączonych uzie-
bezpośrednio z ziemią przedstawia mień przewodów PEN i PE w ukła-
rysunek 2. Zwarcio te wywołuje prze- dzie zasilania TN,
sunięcie potencjału U V uziemionego R E – najmniejsza spodziewana rezy-
punktu neutralnego transformatora stancja przejścia do ziemi w miejscu
lub generatora zasilającego. Skutku- zwarcia przewodu fazowego bezpo-
je to niesymetrią napięć doziemnych średnio z ziemią.
Rys. 3. Obwód prądu powstający przy upadku przewodu fazowego na ziemię z po-
minięciem przewodu PEN w linii elektroenergetycznej nn o układzie zasi- układu. Wartość napięcia U V należy Przewód fazowy upadający na zie-
lania TN określić następującym wzorem: mię z pominięciem przewodu PEN

www.elektro.info.pl nr 12/2019
68