Page 20 - elektro.info 11/2019 demo
P. 20
instalacje elektroenergetyczne
instalacje elektroenergetyczne
pomiary transformatorów
rozdzielczych SN/nn
– zagadnienia wybrane
mgr inż. Karol Kuczyński
ransformatory rozdzielcze stano- tywnych wyników powyższych ba-
Twią jeden z najliczniejszych ele- dań), dodatkowo wykonuje się pomia-
mentów infrastruktury systemu ry [2]: przekładni, reaktancji rozpro- I, w [ A] 2
energetycznego, których czas eksplo- szenia, reaktancji magnesującej oraz 100
atacji to minimum 20 – 30 lat. Trans- prądu magnesującego przy zasilaniu
formatory pracujące w systemie elek- niskim napięciem.
troenergetycznym poddaje się bada- Obecnie nie ma normy dotyczą- 3
niom diagnostycznym dostarczają- cej kompleksowych badań diagno-
cym informacji o ich stanie. Cyklicz- stycznych transformatorów energe- 10
ne badania umożliwiają wykrycie, tycznych. Istnieją natomiast instruk- 1 4
identyfikację i obserwację rozwijają- cje opracowane przez organizacje na-
cych się uszkodzeń, które mogą do- ukowo-techniczne i przedsiębiorstwa
prowadzić do awarii. energetyczne. Określają one zakres
i częstość wykonywania badań, spo-
podstawowe badania sób interpretacji wyników oraz zawie- 10 100 1000 t, w [s]
rają wskazówki dotyczące podejmo-
Zgodnie z Zarządzeniem Ministra wania działań w zależności od wy-
Górnictwa i Energetyki obligatoryj- ników badań. W Polsce istotną rolę Rys. 1. Prądy w izolacji podczas pomiaru: 1 – prąd przewodzenia (upływu) – suma
ne było wykonywanie wszystkich lub w tym zakresie odgrywa Ramowa prądów płynących przez materiał oraz po powierzchni, 2 – prąd ładowania
pojemności, 3 – prąd całkowity, 4 – prąd absorpcji (polaryzacji) [5]
niektórych (w zależności od grupy, do Instrukcja Eksploatacji Transforma-
której zaliczono transformator) z na- torów [3], która (w wydaniu z roku ciągłej kontroli (online) stanu tech- wskazywać stopniowe pogarszanie
stępujących pomiarów i badań [1, 2]: 2012) kładzie nacisk, między inny- nicznego transformatora. Do określa- się stanu izolacji i pozwalająca prze-
pomiar rezystancji izolacji i współ- mi, na nowoczesne techniki pomia- nia stanu technicznego rdzeni propo- widzieć konieczność podjęcia dzia-
czynnika absorpcji R 60/R 15, rów oraz systemy monitoringu pra- nuje się stosowanie metody wibro- łań zapobiegawczych. Stąd też ko-
pomiar pojemności i współczynni- cy transformatora, działające w cza- -akustycznej[2]. nieczność przechowywania uzyska-
ka stratności tgδ, sie rzeczywistym (online). Zakres ba- nych wyników i porównywania ich
pomiar rezystancji uzwojeń, dań oraz czas ich wykonywania zale- pomiary rezystancji izolacji z aktualnymi dla każdego badanego
badania wyładowań niezupełnych, żą od grupy (podział ze względu na obiektu [4].
badania oleju, moc i napięcie znamionowe), do jakiej Stan izolacji ma decydujący wpływ Istnieje pięć podstawowych ele-
badania podobciążeniowego prze- zaliczony jest transformator. na bezpieczeństwo obsługi i prawid- mentów mających wpływ na degra-
łącznika zaczepów, Częstym tematem publikacji jest łowe funkcjonowanie instalacji oraz dację izolacji: narażenia elektryczne
analiza chromatograficzna składu analiza chromatograficzna gazów urządzeń elektrycznych. Dobra izola- i mechaniczne, agresja chemiczna,
gazu rozpuszczonego w oleju, rozpuszczonych w oleju (DGA – Dis- cja to obok innych środków ochrony narażenia termiczne oraz zanieczysz-
analiza wibroakustyczna. solved Gas Analysis), umożliwiająca również gwarancja ochrony przed do- czenie środowiska Na skutek ich od-
W przypadku podejrzenia zmiany wczesne wykrywanie szkodliwych tykiem bezpośrednim. działywania w czasie normalnej pra-
stanu technicznego (pomimo pozy- procesów fizycznych i chemicznych Systematyczne wykonywanie ba- cy instalacji i urządzeń elektrycznych
występujących w transformatorze [2]. dań jest niezbędne w celu wykrycia izolacja starzeje się.
streszczenie Można wykryć takie zjawiska jak: wy- pogarszającego się stanu izolacji i jest Podczas pomiarów, po przyłożeniu
ładowania niezupełne, zupełne (łuko- stałym elementem prac kontrolno- napięcia stałego, w izolacji zachodzą
W artykule omówiono wybrane pomiary we) oraz ślizgowe, nadmierne przy- -pomiarowych. W przypadku pomia- zjawiska fizyczne, w efekcie których
transformtorów rozdzielczych. rosty temperatury (przegrzania), jak rów urządzeń przemysłowych oprócz następuje przepływ prądu. Można
Słowa kluczowe: transformator rozdziel- również prądy wirowe występujące aktualnego stanu izolacji decydują- rozróżnić następujące składowe prą-
czy, pomiar rezytsnacji izolacji, współ- w rdzeniu, kadzi lub w uzwojeniach. ca jest przede wszystkim tendencja du płynącego przez izolację podczas
czynnik strat.
Poruszana jest również problematyka zmian wartości rezystancji, mogąca pomiaru rezystancji [4]:
www.elektro.info.pl nr 11/2019
36
