Page 12 - elektro.info 11/2019 demo
P. 12
miernictwo
miernictwo
metoda techniczna pomiaru
rezystancji uziemienia
mgr inż. Roman Domański, dr inż. Jacek Osiecki
Na temat pomiarów rezystancji uziemienia napisano już wiele referatów, artykułów i in-
nych publikacji, które w mniej lub bardziej przystępny sposób wyjaśniają tryb postę-
powania w trakcie badań uziemień. W praktyce, niestety, powszechnie powiela się błę-
dy i stosuje zasady, które w efekcie skutkują uzyskaniem błędnych wyników. Najwięk-
szą trudnością w prawidłowym przygotowaniu układu pomiarowego do badań, jest po-
prawne rozmieszczenie sond pomocniczych. Dlatego zrozumienie zasad rządzących za-
stosowaniem metody technicznej do pomiarów rezystancji uziemienia wydaje się być
kluczowe. Artykuł opisuje cechy metody technicznej i zasady prawidłowego jej stoso-
wania w praktyce.
ateriały reklamowe, instrukcje dy, niezależnie od rodzaju badanego
Mobsługi oraz inne dostępne uziemienia, zawsze rozmieszczamy
publikacje, a nawet normy często pre- w równych odległościach ok 20 m (in-
zentują schematy budowy układu po- strukcja obsługi miernika) oraz do- Rys. R. Domański, J. Osiecki
miarowego, umiejscowienia sond po- datkowo (w normie), że sondę środ-
mocniczych, w sposób ilustrujący je- kową (napięciową) podczas pomia-
dynie ideę. Nie stanowią jednak uni- rów należy przesunąć o 6m w kierun-
wersalnego standardu, który może ku badanego uziemienia a następnie
być bezkrytycznie zastosowany we o 6 m w kierunku sondy prądowej, od
wszystkich przypadkach. środka układu pomiarowego. Przesu-
Na podstawie tych schematów wanie sondy napięciowej ma na celu Rys. 1. Schemat rozmieszczenia sond pomocniczych w instrukcji obsługi miernika
MRU-100 i normie PN-HD-60364-6:2008
użytkownik otrzymuje jedynie ogól- weryfikację czy znajduje się ona w ob-
ne informacje, które mogą prowa- szarze potencjału zerowego, co deter- metoda techniczna – Dla punktu w odległości d od roz-
dzić do błędnych wniosków, że son- minuje prawidłowy pomiar. Ugrun- zasada i prawidłowa patrywanego uziemienia rezystancja
towanie przez lata takiego podejścia budowa układu będzie obliczona ze wzoru:
streszczenie skutkuje jedynie tym, że pomiaro- pomiarowego ρ 1 1
wiec w pocie czoła przestawia sondę R = −
Do właściwego wykonania pomiarów re- 2 π r d
zystancji uziemienia, różnych obiektów, napięciową podczas pomiarów i za Metoda techniczna, spadku poten-
nie wystarczy dobry przyrząd pomiaro- każdym razem otrzymuje inny wy- cjału, musi być poparta znajomością Zakładając stałą rezystywność
wy. Konieczna jest przede wszystkim zna-
jomość właściwości metody technicznej nik rezystancji uziemienia nie bardzo zasad jej prawidłowego, świadome- gruntu r = 100 Wm oraz promień
aby poprawnie zbudować układ pomia- zdając sobie sprawę z tego, że znajdu- go wykorzystania. W wyjaśnieniu uziemienia r = 0,5 m obliczona rezy-
rowy. W artykule opisano cechy meto-
dy technicznej (spadku potencjału) oraz je się np. w obszarze potencjału ba- tego tematu pomoże model matema- stancja w nieskończoności R∞ przyj-
zmiany w podejściu do badań w zależno- danego uziomu lub potencjale sondy tyczny uziemienia w kształcie pół- mie wartość 31,83 W. Na rysunku 3.
ści od rozległości badanego uziemienia.
Słowa kluczowe: rezystancja uziemie- prądowej. Pomiar w takim przypadku sfery. Możemy modelować dowolny prezentowana jest krzywa rezystan-
nia, rezystywność gruntu, metoda tech- jest praktycznie niemożliwy do prze- kształt uziemienia, ale dla łatwości cji obliczona w stosunku do punktu
niczna, spadek potencjału, uziemienie.
prowadzenia. i przejrzystości przykładu przyjmu- znajdującego się w innej odległości
jemy półsferę. Obliczenie rezystan- niż nieskończoność. Jak można za-
Rys. R. Domański, J. Osiecki w stosunku do punktu znajdującego zystancji uziomu o opisywanych pa-
cji takiego uziemienia o promieniu r obserwować, właściwą wartość re-
się w nieskończoności, przedstawia-
rametrach możemy wyliczyć w sto-
sunku do punktu, który znajduje się
my wzorem:
R∞=
(błąd ok 3%). Wniosek, który tu nasu-
2 ρ r π w odległości nie mniejszej niż 15,8 m
wa się samoistnie jest taki, iż zawsze
gdzie: istnieje jakaś minimalna odległość do
Rys. 2. Model uziomu półsferycznego r – rezystywność gruntu. punktu w stosunku, do którego moż-
nr 11/2019 www.elektro.info.pl
19
