Page 26 - elektro info 10/2019 demo

ochrona przeciwporażeniowa
ochrona przeciwporażeniowa

przegląd wybranych przepisów

i aktów normatywnych

dotyczących ochrony

przeciwporażeniowej do 1 kV

stosowanych w latach 1960–2019

dr inż. Waldemar Jasiński, mgr inż. Paweł Jasiński, mgr inż. Piotr Jasiński
– Stowarzyszenie Polskich Energetyków Oddział Lubin

W dzisiejszych czasach trudno sobie wyobrazić życie bez elektryczności, ale musimy
pamiętać o tym, że energia elektryczna może stanowić potencjalne źródło zagrożeń
zarówno dla zdrowia, jak i życia ludzkiego. Zapewnienie prawidłowej ochrony prze-
ciwporażeniowej staje się więc bardzo ważnym elementem składowym szeroko rozu-
mianego bezpieczeństwa elektrycznego. Od roku 1960 do chwili obecnej w naszym
kraju wielokrotnie miały miejsce zmiany uregulowań prawnych dotyczących ochro-
ny przeciwporażeniowej, wynikające zarówno z konieczności dostosowania wymagań
do aktualnego stanu wiedzy technicznej, jak i europejskich oraz międzynarodowych
standardów.

artykule przeanalizowano wy- Warto jednak zwrócić uwagę na przepisy budowy urządzeń go lub metalu przed przypadkowym
Wbrane przepisy i polskie normy fakt, iż liczne zmiany przepisów do- elektrycznych ustanowione ich dotknięciem. Zasady tej nie sto-
dotyczące ochrony przeciwporażenio- tyczących ochrony przeciwporażenio- w 1960 r. sowano do pomieszczeń ruchu elek-
wej stosowane przy napięciach do 1 kV wej wynikały przede wszystkim z ko- trycznego, gdy urządzenia lub ich czę-
oraz scharakteryzowano wybrane nieczności dostosowania wymagań Z dniem 1 lipca 1960 r., weszło ści będące pod napięciem rozmiesz-
środki ochrony przeciwporażeniowej. do aktualnego stanu wiedzy technicz- w życie Zarządzenie Ministra Górni- czone były tak, że przypadkowe do-
Kontakt z technicznymi urządze- nej oraz dostępnej w danym momen- ctwa i Energetyki z dnia 20 kwietnia tknięcie ich przy normalnych czyn-
niami elektrycznymi zawsze niesie ze cie technologii. 1960 r. w sprawie przepisów budowy nościach obsługowych nie było możli-
sobą możliwość zagrożenia związane- Wszystkim tym działaniom przy- urządzeń elektrycznych [1], zgodnie we. Osłony i ogrodzenia z wyjątkiem
go z występowaniem napięcia, które świecał jeden cel, a mianowicie z którym urządzenia elektryczne lub poręczy musiały być tak wykonane,
może być przyczyną bezpośredniego ustrzeżenie się przed niebezpieczeń- ich części będące pod niskim i ma- aby ich zdjęcie lub otwarcie możliwe
lub pośredniego działania prądu elek- stwem przypadkowego porażenia łym napięciem musiały być chronio- było wyłącznie przy pomocy kluczy
trycznego na organizmy. prądem elektrycznym. ne osłonami z materiału izolacyjne- lub innych narzędzi.

Uziemienie i zerowanie w urządzeniach elektrycznych
Rodzaj ochrony
o napięciu do 1kV
Przed przypadkowym dotknięciem urządzeń Osłony z materiału izolacyjnego lub z metalu Należy stosować:
lub ich części: (odporne na uszkodzenia mechaniczne, dotyczy  w urządzeniach elektrycznych o napięciu względem ziemi U > 150 V,
 w pomieszczeniach zwykłych, gdy U > 65 V urządzeń lub ich części będących pod napię-  w urządzeniach o napięciu wzglądem ziemi powyżej 65 V do 150 V, jeżeli urzą-
 w pomieszczeniach o zwiększonym niebezpie- ciem małym lub niskim) dzenia te znajdują się:
czeństwie porażenia, gdy U > 42 V – w pomieszczeniach o zwiekszonym niebezpieczeństwie i szczególnie niebez-
 w pomieszczeniach szczególnie niebezpiecznych piecznych pod względem porażenia.
pod względem porażenia, gdy U > 24 V – w pomieszczeniach niebezpiecznych pod względem pożarowym lub wy-
buchowym,
– na otwartym powietrzu za wyjątkiem słupów stalowych lub żelbetowych
bez instalacji oświetleniowych
Pozostałe przypadki Osłony, odgrodzenia lub taki sposób montażu
urządzeń aby ich przypadkowe dotknięcie nie
było możliwe.
U – napięcie w stosunku do ziemi
Tab. 1. Rodzaje i środki ochrony przeciwporażeniowej stosowane w urządzeniach i instalacjach niskiego napięcia zgodnie z zarządzeniem [1]

www.elektro.info.pl nr 10/2019
70