Page 13 - elektro info 10/2019 demo

ochrona przeciwpożarowa
ochrona przeciwpożarowa

zasilanie budynków w energię

elektryczną w warunkach

normalnych a zasilanie

w warunkach pożaru (część 2.)

mgr inż. Julian Wiatr

W tej części artykułu prezentujemy metodykę projektowania ochrony przeciwporaże-
niowej oraz zagorożenia stwarzane przez gazy wydzielane przez baterie akumulatorów
wraz ze sposobami ich neutralizacji.

graniczenie wyboru układu za-
Osilania stosowanego w instala- L1
cjach przeciwpożarowych wynika L2
bezpośrednio z tabeli 1., w której po-
dane zostały dopuszczalne czasy sa- L3
moczynnego wyłączenia. Na rysun- N
ku 1. został przedstawiony obwód PEN PE
zwarcia w układzie zasilania TN-C-S, N
który jest powszechnie stosowany
w budynkach.
Układ zasilania IT (rys. 2.) może R PE
być stosowany jedynie wtedy, gdy B R A
przy drugim zwarciu przejdzie
w układ zasilania TN, a samoczynne Rys. 1. Obwód zwarcia w układzie zasilania TN-C-S, gdzie: I a – prąd wyłączający w czasie wymaganym przez normę [14],
wyłączenie zasilania nastąpi w czasie U 0 – napięcie pomiędzy przewodem fazowym a przewodem PE lub PEN, I k – spodziewany prąd zwarcia jednofazowego,
Z T – impedancja uzwojeń transformatora, Z p – impedancja przewodów obwodu zwarciowego [14]
nie dłuższym od określonego w nor-
mie PN-HD 60364-4-41:2009 [15] (po- jest niezbędne w czasie akcji ratow- dem fazowym a uziemionym przewo- nieniu wymagań samoczynnego wy-
jedyncze zwarcie – rys. 2a, nie stwa- niczo-gaśniczej, nie może być stoso- dem ochronnym). Dzieje się tak, po- łączenia i konieczne będzie zastoso-
rza zagrożenia porażeniowego). Speł- wany z uwagi na stwarzanie zagro- nieważ rezystancja oporów uziemie- wanie wyłączników różnicowoprądo-
nienie tego wymagania jest możliwe żenia porażeniowe. W czasie zwarcia nia roboczego i ochronnego (R A + R B), wych, których stosowania w instala-
jedynie przy zastosowaniu uziemie- prąd płynie w obwodzie obejmującym występujaca w obwodzie zwarcia, jest cjach zasilających urządzenia prze-
nia zbiorowego (rys. 3.). Takie rozwią- przewody oraz uziemienia R A i R B znacznie większa od impedancji po- ciwpożarowe kategorycznie zabra-
zanie pozwala na pominięcie odczytu w przeciwieństwie do układu zasila- zostałej części obwodu zwarciowego, nia norma N SEP-E 005 Dobór prze-
wskazań Układu Kontroli Stanu Izola- nia TN, gdzie płynął wyłącznie prze- na którą składa się suma impedancji wodów elektrycznych do zasilania
cji (UKSI), który w warunkach poża- wodami. Obwód zwarciowy w tym uzwojenia transformatora oraz im- urządzeń, których funkcjonowanie
ru staje się nieprzydatny– na rysun- przypadku tworzy dzielnik napięcio- pedancja przewodów stanowiących jest niezbędne w czasie pożaru [13],
ku 2. UKSI został pominięty. wy, w którym na rezystancji R A odkła- część obwodu zwrciowego. Duże war- implementowana do normy PN-HD
Układ zasilania TT (rys. 4.) w in- da się napięcie o wartości bliskiej na- tości rezystancji uziomów powodują, 60364-5-56 w 2017 roku.
stalacjach, których funkcjonowanie pięciu U 0 (napięcie pomiędzy przewo- że mogą powstać trudności w speł- Zakaz stosowania wyłączników
różnicowoprądowych w instalacjach
Układ 50 V < U o ≤ 120 V, w [s] 120 V < U o≤ 230 V, w [s] 230 V < U o ≤ 400 V, w [s] U o > 400 V, w [s] bezpieczeństwa, zawarowany w nor-
sieci ac dc ac dc ac dc ac dc mie [13], wyjaśnia analiza rysun-
TN 0,8 Wyłączenie może być 0,4 5 0,2 0.4 0.1 0,1 ku 5., na którym została przedsta-
wymagane z innych wiona uproszczona budowa wyłącz-
TT 0,3 przyczyn niż ochrona 0,2 0,4 0,07 0,2 0,04 0,1 nika różnicowoprądowego.
przeciwporażeniowa
Pod działaniem temperatury po-
Objaśnienia: U o – nominalne napięcie ac lub dc przewodu liniowego względem ziemi żaru jonizacji ulega izolacja przewo-
Tab. 1. Dopuszczalne czasy samoczynnego wyłączenia w poszczególnych układach zasilania, określone w normie
PN-HD 60364-4-41:2009 [28] dów skutkując zwiększonymi prą-

www.elektro.info.pl nr 10/2019
22