Page 19 - EI _10_2018_demo

ochrona przeciwporażeniowa
ochrona przeciwporażeniowa

porażenia prądem elektrycznym

w zakładach górniczych

w latach 2005 – 2017

dr inż. Waldemar Jasiński, mgr inż. Piotr Jasiński, mgr inż. Paweł Jasiński – SPE Lubin

Mechanizacja i automatyzacja procesów wydobywczych w górnictwie oraz stosowanie
coraz wydajniejszych maszyn związane są ze znacznym wzrostem zapotrzebowania na
energię elektryczną. Korzystanie z niesprawnych, uszkodzonych lub nieprawidłowo za-
montowanych urządzeń i instalacji elektrycznych może być przyczyną niebezpiecznych
dla ludzi zatrudnionych w przedsiębiorstwach górniczych wypadków spowodowanych
oddziaływaniem prądu elektrycznego na organizm człowieka.

agrożenia elektryczne przejawiają tości i rodzaju prądu, czasu i drogi jego 190
Zsię w wypadkach możliwością po- przepływu, właściwości indywidual- 200 162 181 184 162 155 161 151
rażenia prądem lub oparzenia łukiem nych organizmu oraz warunków śro- 150 120 125 129 139
elektrycznym. Specyficzne, trudne wa- dowiskowych [1]. Przyczyny wypad- 100
runki środowiskowe występujące ków związane z użytkowaniem urzą-
50
w podziemnych wyrobiskach utrud- dzeń i instalacji elektrycznych w za-
niają ponadto eksploatację urządzeń kładach górniczych bywają różnorod- 0
2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016
oraz wpływają na zwiększenie praw- ne. Na szczególną uwagę zasługują zda-
dopodobieństwa porażenia prądem niem autorów: nieostrożność, omyłki, Rys. 1. Liczba poszkodowanych w wypadkach przy pracy na skutek kontaktu
elektrycznym. Wzrost niebezpieczeń- lekceważenie obowiązujących przepi- z elektrycznością przez dotyk bezpośredni [8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16,
17, 18, 19]
stwa wypadku porażenia prądem elek- sów bhp, instrukcji eksploatacji oraz
trycznym związany jest często z dużą zła organizacja prac powiązana z nie- łego organizmu oraz wywołane efek- ludzkie podłączone pod napięcie re-
wilgotnością oraz podwyższoną tem- szczęśliwymi zbiegami okoliczności. tem cieplnym. O działaniu pośred- aguje jak klasyczny odbiornik, który
peraturą. Działanie prądu elektryczne- Wymienione przyczyny mogą poja- nim prądu elektrycznego mówimy ma pewną rezystancję wewnętrzną.
go na organizm człowieka zależy od wiać się podczas wykonywania prac natomiast, gdy dochodzi do powsta-
wielu czynników, a zwłaszcza od war- oddzielnie bądź też łącznie. Działanie nia uszkodzenia bez jego przepływu wypadki przy pracy
bezpośrednie prądu na organizm ludz- przez organizm człowieka, czyli gdy w zakładach górniczych
streszczenie ki następuje w momencie kontaktu dochodzi np. do zwarcia w urządze-
człowieka z co najmniej dwoma punk- niu lub instalacji elektrycznej albo gdy Nieszczęśliwe wypadki porażenia
W artykule przeanalizowano wypad‑
ki przy pracy, które związane były z po‑ tami mającymi różne potencjały, czyli następuje przerwanie obwodu elek- prądem elektrycznym w zakładach
rażeniem prądem elektrycznym w latach gdy ciało lub jego części włączone zo- trycznego. W takim przypadku zagro- górniczych są najczęściej spowodo-
2005–2017 w zakładach górniczych. Za‑
prezentowano także dane statystyczne stają do obwodu elektrycznego. żenie występuje na skutek cieplnego wane świadomym ominięciem obo-
dotyczące wypadków związanych z elek‑ Według Masnego [2] skutki bezpo- lub świetlnego działania łuku, a tak- wiązujących przepisów górniczych,
trycznością przez dotyk bezpośredni. Ana‑
lizę przeprowadzono na podstawie danych średniego działania prądu na orga- że efektów akustycznych towarzyszą- niewłaściwym przygotowaniem stre-
udostępnionych przez Główny Urząd Sta‑ nizm ludzki można podzielić na wy- cych zwarciom. fy pracy lub rażącymi zaniedbaniami
tystyczny oraz Wyższy Urząd Górniczy.
wołane zmianą fizjologii organu, ca- Działanie pośrednie występuje bez organizacyjnymi.
przepływu prądu przez ciało, powodu- Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia
jąc takie urazy, jak [3] oparzenia ciała, 30 października 2002 r. o ubezpie-
6
6
5 5 5 uszkodzenia wzroku, uszkodzenia na- czeniu społecznym z tytułu wypad-
5
rządów słuchu oraz mechaniczne ciała ków przy pracy i chorób zawodowych
4
3 3 w wyniku upadku z wysokości lub od- [26] za wypadek przy pracy uważa
3
2 2 2 ruchowej reakcji na porażenie. się nagłe zdarzenie, wywołane przy-
2
1 Skutki zarówno bezpośredniego, czyną zewnętrzną, powodujące uraz
1
0 0 jak i pośredniego kontaktu z prą- lub śmierć, które nastąpiło w związ-
0
2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 dem mogą być groźne nie tylko dla ku z pracą. Ponadto istotne jest to, że
zdrowia, ale także dla życia człowie- wszystkie wskazane powyżej elemen-
Rys. 2. Liczba poszkodowanych w wypadkach przy pracy w górnictwie na skutek
kontaktu z elektrycznością przez dotyk bezpośredni [8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, ka i mogą ujawniać się jako fizycz- ty muszą zaistnieć równocześnie, aby
15, 16, 17, 18, 19] ne, chemiczne lub biologiczne. Ciało dane zdarzenie, któremu uległ poszko-
www.elektro.info.pl nr 10/2018
38