Page 16 - elektro.info 1-2/2020 demo

ochrona odgromowa i przeciwprzepięciowa
ochrona odgromowa i przeciwprzepięciowa

ochrona oświetlenia ulicznego

przed skutkami wyładowań

piorunowych i przepięć

dr inż. Jarosław Wiater – Politechnika Białostocka

prawy LED stosowane do W handlu dostępne są różne wy-
Ooświetlania ulic, dróg i terenów konania lamp LED. Z reguły korpusy
zielonych są montowane jako punk- opraw wykonane są z metalu. Dio-
ty świetlne na wysokości kilku me- dy LED wymagają skutecznego chło-
trów, tak aby zapewnić odpowiedni dzenia, stąd też metalowe obudowy
poziom iluminacji. Warunkiem ko- bardzo dobrze się sprawdzają odda-
niecznym jest odpowiednio duży jąc ciepło na dużej powierzchni. Sto-
strumień świetlny, co w przypadku sowanie opraw wykonanych z PCV
dostępnych na rynku źródeł światła zwiększa ich podatność na oddziały-
LED nie jest obecnie żadnym proble- wanie pola magnetycznego występu-
mem. Korzyścią ze stosowania źródeł jącego podczas doziemnych wyłado- Rys. 1. Oświetlenie zewnętrzne wolno stojące znajdujące się w strefie LPZ0 A [1]
LED jest ich zdecydowanie większa wań piorunowych [1].
żywotność (50 000 – 100 000 h) w po- Słupy oświetleniowe wykonywane nych źródeł (np. zasilanie awaryjne, odgromowej się one znajdują – LPZ0 A
równaniu do konwencjonalnych źró- są najczęściej z metalu. Same oprawy przestrzeń podzielona). Stosując słu- czy LPZ0 B? Do tego celu można wyko-
deł światła. Stały się one obecnie bar- oświetleniowe zasilane są kablem lub py wykonane z PCV, należy zwrócić rzystać metodę toczącej się kuli, jak
1
dzo popularne i są bardzo chętnie sto- przewodem przyłączonym do kablo- uwagę na mogące się wytworzyć ła- i metodę kątów osłonowych opisaną
sowane. Powszechnie uważa się je za wej linii zasilania układanej w ziemi. dunki elektrostatyczne [1]. w normie PN-EN 62305-1 [2] (rys. 1.,
ekologiczne rozwiązanie. Umożliwia Mniejsze słupy oświetleniowe posia- 2., 3.). W strefie LPZ0 A oświetlenie
uzyskanie wielu ciekawych efektów dają u podstawy małą rozdzielnicę, ochrona odgromowa zewnętrzne jest narażone na bez-
wizualnych uzyskiwanych poprzez w której umieszcza się zaciski przy- oświetlenia zewnętrznego pośrednie oddziaływanie prądu do-
zmianę koloru, temperatury barwo- łączeniowe oraz wyłączniki nadmia- ziemnego wyładowania piorunowe-
wej. Stosowanie specjalnych sterow- rowo-prądowe. Większe konstrukcje Oświetlenie zewnętrzne może go o nieograniczonej (losowej) war-
ników umożliwia programowanie in- wyposaża się w specjalne rozdziel- być zamontowane na wolno stoją- tości szczytowej oraz bezpośrednio
dywidualnych preferencji użytkow- nice umożlwiające ich odpowiednie cych masztach, jak i na ścianach bu- związane z tym bardzo duże wartości
nika, czasu pracy, strumienia świet- sterowanie (np. zegar astronomicz- dynków. W obu przypadkach należy natężenia pola elektrycznego i mag-
lnego [1]. ny), jak i zasilanie z dwóch niezależ- sprawdzić, w której strefie ochrony netycznego. W strefie LPZ0 B chronio-

streszczenie
Obecnie oprawy LED są powszechnie
stosowane do oświetlania ulic, dróg i te-
renów zielonych. Montowane są one na
otwartym terenie, na pewnej wysoko-
ści, przez co są narażone na skutki do-
ziemnych wyładowań piorunowych, jak
również przepięć różnego pochodzenia.
Cechą wspólną nowoczesnych diod LED
jest niskie znamionowe napięcie pracy, co
wymusza stosowanie specjalnych zasila-
czy. Obniżając znamionowe napięcie pra-
cy relatywnie zwiększa się ich podatność
na przepięcia, stąd też właściwa ochro-
na nowoczesnego oświetlenia ulicznego
przed skutkami przepięć i wyładowań pio-
runowych zyskuje na znaczeniu. W arty-
kule przedstawione zostaną podstawowe
zasady ochrony odgromowej i przeciw-
przepięciowej oświetlenia ulicznego.
Słowa kluczowe: oświetlenie uliczne,
Rys. 2. Oświetlenie zewnętrzne zamontowane do elewacji Rys. 3. Oświetlenie zewnętrzne zamontowane do elewacji wyładowanie piorunowe, przepięcia,
budynku w strefie LPZ0 A [1] budynku znajdujące się w strefie LPZ0 B [1] 1 ochrona.

www.elektro.info.pl nr 1-2/2020
42