Page 32 - Izolacje 7-8/2018

automatyka
automatyka

układy zasilania z wbudowaną

automatyką SZR

mgr Przemysław Angielczyk, inż. Anna Kołtun, mgr inż. Maciej Rup, mgr inż. Łukasz Sapuła
– Instytut Tele- i Radiotechniczny

Zapewnienie bezprzerwowej pracy urządzeń elektrycznych lub minimalizacja czasu
przerwy, w przypadku zaniku napięcia sieci zasilającej, często stanowi jeden z głównych
wymogów dla wielu gałęzi przemysłu. Oczywiste jest, że przerwa w zasilaniu powoduje
straty materialne związane z zatrzymaniem produkcji bądź wydobycia surowców, ale
istnieją sytuacje, w których może być przyczyną bardziej dotkliwych skutków, tj. uszko-
dzenia wykorzystywanej aparatury i maszyn lub zagrożenia dla zdrowia i życia personelu
(np. przy awarii wentylacji i odmetanowania kopalni).

obiektach, w których wystę- a) b)
Wpują ww. niebezpieczeństwa, + Praca T1 + Praca T1
dąży się do zapewnienia wysokiej T1 Praca T2 T2 T1 Praca T2 T2
Praca T1 i T2
niezawodności zasilania. Realizuje Akty wność Akty wność
Blokada
Blokada
się to za pomocą źródeł rezerwowych Gotowość1 SZR Gotowość2 Gotowość1 SZR Gotowość2
2. I>
1. I>
2. I>
1. I>
włączanych do pracy ręcznie lub częś- UT1 UT2 UT1 UT2
W1 Otw.
W1 Otw.
W2 Zam.
W2 Zam.
W1 Zam. W2 Otw. W1 Zam. W2 Otw.
ciej samoczynnie, za pomocą urzą-
dzeń do samoczynnego załączania re- W1 otw. otw. W2 W1 W2
otw.
otw.
+ zam. zam. + + zam. zam. +
otw. zam. WS Otw. WS Zam. US2
US1
streszczenie +
Zapewnienie bezprzerwowej pracy urzą-
dzeń elektrycznych lub minimalizacja cza- WS
su przerwy, w przypadku zaniku napię-
cia sieci zasilającej, często stanowi je-
den z głównych wymogów dla wielu gałę-
zi przemysłu. Wysoka niezawodność za- Rys. 1. Najczęściej spotykane układy rezerwy (podstawowe): a) rezerwa jawna, b) rezerwa ukryta
silania realizowana jest przy zastosowa-
niu źródeł rezerwowych włączanych do zerwy – SZR. Działanie urządzeń SZR zwarciem w sieci zasilającej, uszko- PPZ – planowego przełączenia zasi-
pracy ręcznie lub częściej samoczynnie, polega na samoczynnym przełącze- dzeniem źródła zasilającego lub po- lań, wykonywanego na żądanie ope-
za pomocą urządzeń do samoczynnego
załączania rezerwy – SZR. Działanie urzą- niu odbiorców z zasilania ze źródła myłkowym wyłączeniem przez obsłu- ratora. Pozwala to na przekonfiguro-
dzeń SZR polega na samoczynnym prze- podstawowego na zasilanie ze źród- gę. Opcjonalnie, po trwałym powro- wanie całego układu zasilającego do
łączeniu odbiorców z zasilania ze źródła
podstawowego na zasilanie ze źródła re- ła rezerwowego [2]. Dzieje się tak cie napięcia w torze, który zasilał szy- oczekiwanego stanu za pomocą jed-
zerwowego. W artykule przedstawiono
wymagania stawiane układom zasilania w przypadku stwierdzenia nadmier- ny przed cyklem SZR [1] [2], możliwe nego polecenia (a nie sterowania każ-
oraz najczęstsze rozwiązania układowe. nego obniżenia wartości napięcia lub jest samoczynne przełączenie po- dym z łączników osobno), co w efek-
Zaprezentowano także cechy nowoczes- zaniku napięcia na szynach rozdziel- wrotne z zasilania rezerwowego na cie eliminuje ewentualne pomyłki łą-
nego automatu SZR na przykładzie urzą-
dzenia opracowanego w Instytucie Tele- ni zasilających odbiorcę, spowodowa- podstawowe. Niektóre rozwiązania czeniowe (zwłaszcza w mocno rozbu-
i Radiotechnicznym.
nego dowolną przyczyną, na przykład umożliwiają przełączenie w trybie dowanych układach).
najczęściej spotykane
a) b)
układy rezerwy
Najczęściej spotykane w prakty-
ce układy zasilania rezerwowego
(rys. 1.), to:
ƒ ƒ układ rezerwy jawnej – w któ-
rym podstawowe zasilanie pełni
tor 1, a rezerwę tor 2, lub w któ-
Rys. 2. Najczęściej spotykane układy rezerwy (podstawowe), zrealizowane za pomocą sterowników EAZ: a) rezerwa jawna, rym podstawowe zasilanie pełni
b) rezerwa ukryta tor 2, a rezerwę tor 1. W układzie

www.elektro.info.pl nr 7-8/2018
82