Pełny numer elektro.info 7-8/2017 tylko dla Ciebie [PDF]

wystarczy założyć konto w portalu elektro.info.pl

Rozdzielnica elektryczna SN (średniego napięcia) - jaką wybrać?

Parametry i budowa rozdzielnicy SN - przegląd produktów
 Redakcja  |  15.03.2018
Pole odpływowe w powietrznej rozdzielnicy SN
Pole odpływowe w powietrznej rozdzielnicy SN
fot. JT

Rozdzielnica elektroenergetyczna jest to zespół urządzeń przeznaczony do rozdziału energii elektrycznej przy jednym napięciu znamionowym, składający się z aparatury rozdzielczej, zabezpieczeniowej, pomiarowej, sterowniczej i sygnalizacyjnej.

Ograniczona przestrzeń instalacji powoduje, że coraz częściej stosowane są rozdzielnice średniego napięcia w izolacji gazowej – sześciofluorku siarki SF6. Tego typu rozdzielnice są odporne na wpływ środowiska zewnętrznego i praktycznie nie wymagają zabiegów konserwacyjnych. Modułowa struktura elektronicznego systemu nadzoru i zwarta budowa decydują o właściwym rozwiązaniu dla energetyki, budownictwa komercyjnego i przemysłu. Zakres pól rozdzielnicy stanowią pola wyłącznikowe, rozłącznikowe i pomiarowe. Ze względu na kwestie ochrony środowiska problemy sprawia praca z gazem SF6 i mogącymi się z pojawić nieszczelnościami podczas eksploatacji.
Tańszą alternatywą są rozdzielnice SN w obudowie metalowej z izolacją powietrzną. Rozdzielnice te charakteryzują się wysoką uniwersalnością, co pozwala stosować je zarówno w tańszych systemach rozdzielczych rozłącznikowych, jak i w systemach wymagających zastosowania wyłączników, w tym wyłączników próżniowych. Dla zwiększenia bezpieczeństwa obsługi stosowane są obecnie w rozdzielnicach SN następujące rozwiązania techniczne:

  • wszystkie pola wyposażone są w uziemniki,
  • wyłącznika lub rozłącznika nie da się zamknąć przy zamkniętym uziemniku,
  • badanie obecności napięcia jest przeprowadzane przy zamkniętych drzwiach rozdzielnicy,
  • okienka znajdujące się w drzwiach pozwalają sprawdzić pozycję łączników przy zamkniętych drzwiach.

 

Parametry i budowa rozdzielnicy SN

Budowa rozdzielnicy średniego napięcia
Rozdzielnice średniego napięcia - zobacz jaką wybrać »

 Podstawowe parametry techniczne opisujące rozdzielnice średniego napięcia określane są głównie przez wartość napięcia znamionowego, prądy znamionowe ciągłe, cieplną i dynamiczną wytrzymałość zwarciową, częstotliwość napięcia znamionowego, odporność na łuk elektryczny, rodzaj izolacji, stopień ochrony obudowy (kod IP), wymiary zewnętrzne, masę oraz temperaturę pracy.
W zależności od możliwości dostępu do aparatów i osprzętu rozdzielnice SN można podzielić na rozdzielnice z dostępem jednostronnym i dwustronnym (od przodu i z tyłu). Innym kryterium podziału może być sposób montażu aparatów i łączników w polu rozdzielnicy. Z tego względu w rozdzielnicach jednoczłonowych wszystkie aparaty zamocowane są na stałe do konstrukcji rozdzielnicy. Jednak to rozwiązanie stwarza problemy z konserwacją i ewentualną naprawą związaną ze zwartą zabudową rozdzielnicy. Z tego względu powstały konstrukcje dwuczłonowe, w których część aparatów montowana jest na stałe do konstrukcji rozdzielnicy, a pozostałe wysuwane są w postaci wózka. Elementem wysuwanym jest najczęściej wyłącznik główny lub stycznik. W rozwiązaniu tego typu naprawa lub wymiana uszkodzonego elementu jest znacznie łatwiejsza i szybsza niż w konstrukcji jednoczłonowej. Obecnie rozdzielnice SN mogą być wyposażone w wyłączniki próżniowe lub SF6. Mogą posiadać napęd ręczny lub silnikowy.

 

Budowa pól rozdzielczych i ich wyposażenie

 Część rozdzielnicy średniego napięcia wydzielona funkcjonalnie i zawierająca tor prądowy, łączniki elektroenergetyczne, przekładniki, odgromniki, elementy izolacyjne i mechaniczne, konstrukcję oraz osłony nazywa się polem rozdzielnicy. Rozdzielnica zwykle składa się z szeregu pól rozdzielczych, z których każde realizuje odpowiednią funkcję – przy czym można wyróżnić m.in. następujące rodzaje pól:

  • pole dopływowe (zasilające), przy czym w zależności od źródła zasilania wyróżnia się pola dopływowe liniowe, transformatorowe i generatorowe.
  • pole odpływowe (odbiorcze), przy czym w zależności od rodzaju odbioru wyróżnia się pola liniowe, transformatorowe, silnikowe i inne.
  • pole pomiarowe, grupujące urządzenia do pomiarów i pomoc­nicze, np. przekładniki napięciowe.
  • pole sprzęgłowe, w którym znajdują się łączniki sekcyjne i systemowe, służące do realizowania połączeń pomiędzy częściami rozdzielnic w rozbudowanych układach.

Jeżeli pole rozdzielnicy składa się z dwóch części (członu ruchomego i nieruchomego), które mogą być od siebie oddzielone bez użycia narzędzi, nazywane jest dwuczłonowym. W przeciwnym razie pole nazywane jes jednoczłonowym.

W zależności od przeznaczenia, jakie pole rozdzielnicy spełnia, wyróżnia się głównie:

  • pole zasilające (dopływowe) – za pomocą którego energia elektryczna jest doprowadzana do szyn zbiorczych rozdzielnicy,
  • pole odbiorcze (odpływowe) – za pomocą którego energia elektryczna jest odprowadzana z szyn zbiorczych rozdzielnicy,
  • pole transformatorowe – za pomocą którego energia elektryczna jest odprowadzana z szyn zbiorczych rozdzielnicy do transformatora,
  • pole sprzęgłowe – za pomocą którego łączy się lub dzieli główny tor prądowy (szyny zbiorcze) rozdzielnicy,
  • pole pomiarowe – wyposażone w przekładniki, za pomocą którego mierzone są wielkości elektryczne,
  • pole odgromnikowe – w przypadku potrzeby stosowania ochrony przed wyładowaniami atmosferycznymi stacji transformatorowej,
  • pole potrzeb własnych – przeznaczone do zasilania instalacji i urządzeń pomocniczych rozdzielnicy, rozdzielni lub stacji elektroenergetycznej.


Oprócz podstawowych rodzajów pól występuje również wiele konstrukcji o łączonych właściwościach, np. pole sprzęgłowo-pomiarowe, pole liniowe z odgromnikiem, pole liniowe z pomiarem, pole wzniosu szyn, pole uziemnika i inne.

 

Odporność rozdzielnicy SN na łuk elektryczny

 Podczas wyłączania prądów roboczych i zwarciowych występują w polu rozdzielnicy zarówno duże siły dynamiczne (pochodzące od prądów zwarciowych), jak również wysoka temperatura, będąca skutkiem palącego się łuku elektrycznego. Dlatego w budowie rozdzielnic SN na szczególną uwagę zasługują elementy zapewniające dekompresję gazów powstających w czasie zwarcia, przy zachowaniu odpowiedniego stopnia ochrony zapewnianej przez obudowy (kodu IP), który umożliwi pracę rozdzielnicy w określonych warunkach środowiskowych (temperatura, wilgotność, zapylenie). Kable do rozdzielnicy podłączane są coraz częściej poprzez głowice konektorowe łączone na wcisk z izolatorem przepustowym. W tylnej ścianie każdego pola występują najczęściej dwa otwory dekompresyjne zamknięte klapami wydmuchowymi:

  • górny otwór dekompresyjny przeznaczony jest dla przedziału szyn zbiorczych i rozłącznika.
  • dolny otwór dekompresyjny przeznaczony jest dla wyłącznika i przedziału kablowego.

Inny przykład klap wydmuchowych może być umieszczony na górze rozdzielnicy powodując wydostawanie się gazów ponad głowami obsługi w kierunku sufitu. Z tego względu wskazane jest umieszczenie rozdzielnicy w pomieszczeniu o wysokości zalecanej przez producenta rozdzielnicy.
Klasyfikacja odporności rozdzielnic w osłonach metalowych na łuk wewnętrzny (IAC) opisana w normie PN-EN 62271-200:2012 E Wysokonapięciowa aparatura rozdzielcza i sterownicza. Część 200: Rozdzielnice prądu przemiennego w osłonach metalowych na napięcie znamionowe powyżej 1 kV do 52 kV włącznie. ma na celu sprawdzenie poziomu bezpieczeństwa osób znajdujących się w sąsiedztwie urządzenia podczas jego normalnej pracy w przypadku wystąpienia wewnętrznego zwarcia łukowego. Metoda i warunki badania mają określić, czy konstrukcja rozdzielnicy spełnia określone w normie kryteria i nie powoduje zagrożenia dla osób znajdujących się w pobliżu urządzenia. Jeśli klasyfikacja IAC została sprawdzona za pomocą prób i rozdzielnica spełnia określone w normie kryteria, jest oznaczona kodem literowym, np. AFLR, oraz wartościami probierczymi: prądu zwarciowego, np. 31,5kA, oraz czasu trwania zwarcia, np. 1s.
Kod literowy w klasyfikacji IAC określa rodzaj dostępu do rozdzielnicy w zależności od jej strony, wskazując jednocześnie warunki jej instalowania. Określa również warunki badania odporności rozdzielnicy na łuk wewnętrzny.
W normie PN-EN 62271-200:2012 E wyróżniono trzy rodzaje dostępu. Dwa z nich dotyczą rozdzielnic w osłonach metalowych i są zdefiniowane jako dostęp rodzaju A, który jest ograniczony tylko do upoważnionego personelu oraz dostęp rodzaju B, który jest nieograniczony, w tym również dla osób postronnych. Dostęp rodzaju C określono dla rozdzielnic słupowych w osłonie metalowej i zdefiniowano jako dostęp ograniczony przez zainstalowanie poza zasięgiem. Dla poszczególnych zdefiniowanych rodzajów dostępu przewidziano inne warunki badania i wprowadzono następujący kod literowy: F – dla strony czołowej, L – dla strony bocznej oraz R – dla strony tylnej.
W związku z powyższym przykładowo podany kod literowy, np. AFLR 31,5kA/1s oznacza, że rozdzielnica w osłonie metalowej badana prądem probierczym o wartości skutecznej 31,5kA w czasie 1s, przewidziana do instalowania jako wolno stojąca z dostępem dla upoważnionego personelu od strony czołowej bocznej i tylnej, spełnia kryteria odporności na działanie łuku wewnętrznego i nie powoduje zagrożenia dla osób znajdujących się w sąsiedztwie urządzenia.


Podsumowanie

 Produkowane obecnie wnętrzowe rozdzielnice średniego napięcia w osłonach metalowych to wysokiej jakości zwarte konstrukcje, zapewniające niezawodny rozdział i dystrybucję energii elektrycznej. Ciągły postęp w dziedzinie inżynierii materiałowej, budowy aparatów elektrycznych oraz transmisji danych potrzebnych do sterowania i nadzoru rozdzielnic SN pozwoliły znacznie zwiększyć ich niezawodność. Różnorodność konstrukcji oraz cech użytkowych tych urządzeń pozwala na wybór rozwiązania, które spełni wymagania techniczno-eksploatacyjne ich użytkowników.

 

[rozdzielnica średniego napięcia,rozdzielnica SN,wyłącznik próżniowy,wyłącznik SF6,przedział kablowy,otwór dekompresyjny,przedział szyn zbiorczych, przedział rozłącznika, uziemnik pola]

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie


PROMOCJA na kamery termowizyjne nawet do 5000 zł taniej !! »

Tylko do 31.XII możesz skorzystać z obniżki na oscyloskopy»

Promocja kamery termowizyjne oscyloskopy niskie ceny
Zostało już tylko kilka dni promocji na kamery termowizyjne. Zobacz niższe ceny z okazji BLACK FRIDAY i CYBER WEEK (...) chcę zobaczyć ceny » Oscyloskopy cyfrowe świetnie sprawdzają się przy pomiarach w laboratoriach oraz firmowych działach rozwoju. Bywają także niezbędne podczas zadań serwisowych (...) czytam dalej »


Akumulatory do każdego typu pojazdu »

Rozwój odnawialnych źródeł energii w Polsce »

Akumulatory do każdego typu pojazdu Magazyny energi w polsce
Niezależnie od tego czy jeździsz samochodem osobowym, SUV-em, terenówką czy autem dostawczym, znajdziesz(...) czytam dalej » Aparatura łączeniową i sterownicza dla automatyki przemysłowej, techniki medycznej oraz automatyki budynków(...) czytam dalej »

Jak zdalnie monitorować pracę silnika?

UPS zasilacze Jak przekształcić silni elektryczny w inteligentne, połączone bezprzewodowo urządzenia. Czujnik montowany jest na kadłubie silnika indukcyjnego niskiego napięcia bez potrzeby okablowania czy wprowadzania zmian mechanicznych (...) czytam dalej »


Switche niezarządzalne - które wybrać?

Systemy fotowoltaiczne. Jak zwiększyć efektywność energetyczną?

Switche niezarządzalne Rola miedzi w energetyce słonecznej
Switche niezarządzalne są to urządzenia, które mają za zadanie przekazywanie danych między urządzeniami w wymagającym środowisku przemysłowym. Ich zadaniem jest zapewnienie przede wszystkim stabilnej, jak również wydajnej komunikacji.(...) czytam dalej » Sektor energii słonecznej umacnia się coraz bardziej. Według Solar Power Europe, w roku 2017 została zainstalowana globalnie większa moc energii fotowoltaicznej niż (...) czytam dalej »

Kable i przewody - pobierz bezpłatny Ebook »

Kable i przewody ebook Przedstawiamy nowy poradnik „Kable i przewody”! Znajdziecie w nim m.in. metody ochrony kabli przed pożarem, jak prowadzić i oznaczać trasy kablowe (...) czytam dalej »


Stacje ładowania elektryków przed własnym domem »

Co się stało z tymi kablami?

miejska stacja ładowania Co sie stało z kablami
Samochody elektryczne stają się coraz bardziej popularne. Jednak ich żywot jest uzależniony od stacji ładowania. Stacja ładowania to urządzenie elektryczne, które(...) czytam dalej » Wszelkie błędy popełnione na etapie projektowania, wykonawstwa i eksploatacji nawarstwiają się latami, stopniowo pro­wadząc do wydłużenia czasu poświęcanego na administrację systemu, zmniejszając pewność jego działania i tym samym (...) czytam dalej »

Zapraszamy na szkolenia z elektro.info » 
Ebooki dla elektryków i nie tylko

Serdecznie zapraszamy do zapoznania się z ofertą szkoleń organizowanych przez lub przy udziale „elektro.info”. Naszą silną stroną jest dobrze merytorycznie przygotowany zespół, który
(...)
czytam dalej »


Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników naszego portalu... dowiedz się więcej »
11/2018

AKTUALNY NUMER:

elektro.info 11/2018
W miesięczniku m.in.:
  • - Eksploatacja instalacji elektrycznych tymczasowych
  • - Symulacyjne metody analizy funkcjonowania układów automatyki elektroenergetycznej
Zobacz szczegóły

Aukcje 2019 - ile dla wiatru i fotowoltaiki?

Jak podaje portal gramwzielone.pl, rząd nadal nie ogłosił szczegółowych założeń przyszłorocznych aukcji dla odnawialnych źródeł energii. Jednak informacje podało Ministerstwo Energii,...

Szczypce-klucz Knipex

Szczypce-klucz to narzędzie opracowane i opatentowane wiele lat temu przez niemiecką firmę Knipex. Pod względem funkcjonalności łączy szczypce nastawne z kluczem nastawnym typu...
EAST UPS EAST UPS
Marka EAST ® to uznany producent wysokowydajnych zasilaczy awaryjnych UPS zaprojektowanych do całodobowej ochrony urządzeń elektrycznych oraz...
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright @ 2004-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl