Pełny numer elektro.info 9/2015 tylko dla Ciebie [PDF]

wystarczy założyć konto w portalu elektro.info.pl

Podstawowe wymagania dla rozdzielnic SN eksploatowanych w trudnych warunkach

Autor artykułu pisze o wymaganiach, jakie muszą spełniać rozdzielnice SN eksploatowane w trudnych warunkach środowiskowych, podstawowych typach rozdzielnic SN oraz o polach rozdzielczych i rozdzielnicach przeznaczonych do pracy w górnictwie.
Autor artykułu pisze o wymaganiach, jakie muszą spełniać rozdzielnice SN eksploatowane w trudnych warunkach środowiskowych, podstawowych typach rozdzielnic SN oraz o polach rozdzielczych i rozdzielnicach przeznaczonych do pracy w górnictwie.
Rys. redakcja EI

Z artykułu dowiadujemy się jakie wymagania muszą spełniać rozdzielnice SN eksploatowane w trudnych warunkach środowiskowych. Jego autor przytacza podstawowe typy rozdzielnic SN, ponadto pisze o polach rozdzielczych i rozdzielnicach przeznaczonych do pracy w górnictwie.

Rozdzielnica elektroenergetyczna jest to zespół urządzeń przeznaczony do rozdziału energii elektrycznej przy jednym napięciu znamionowym, składający się z aparatury rozdzielczej, zabezpieczeniowej, pomiarowej, sterowniczej i sygnalizacyjnej. W wyrobiskach stosuje się rozdzielnice zmontowane fabrycznie (prefabrykowane), tzn. skonstruowane i zmontowane przez producenta, zgodne z określonym typem. Rozdzielnice średniego napięcia ustawia się w zamkniętych pomieszczeniach ruchu elektrycznego.

 

Rozdzielnica zwykle składa się z szeregu pól rozdzielczych, z których każde realizuje odpowiednią funkcję – przy czym można wyróżnić m.in. następujące rodzaje pól [4, 6]:

  • pole dopływowe (zasilające), przy czym w zależności od źródła zasilania wyróżnia się pola dopływowe liniowe, transformatorowe i generatorowe.
  • pole odpływowe (odbiorcze), przy czym w zależności od rodzaju odbioru wyróżnia się pola liniowe, transformatorowe, silnikowe i inne.
  • pole pomiarowe, grupujące urządzenia do pomiarów i pomoc­nicze, np. przekładniki napięciowe.
  • pole sprzęgłowe, w którym znajdują się łączniki sekcyjne i systemowe, służące do realizowania połączeń pomiędzy częściami rozdzielnic w rozbudowanych układach.

Jeżeli pole rozdzielnicy składa się z dwóch części (członu ruchomego i nieruchomego), które mogą być od siebie oddzielone bez użycia narzędzi, nazywamy je dwuczłonowym, w przeciwnym razie pole nazywamy jednoczłonowym.

Do podstawowych elementów wyposażenia elektrycznego pól rozdzielczych należą [1, 2]:

  • szyny zbiorcze zapewniające połączenie elektryczne pomiędzy obwodami głównymi poszczególnych pól rozdzielczych.
  • wyłącznik, przeznaczony do załączania i wyłączania prądów roboczych, a także do wyłączania prądów zakłóceniowych:
    — wyłącznik w polu dopływowym służy do załączania wyłączania zasilania całej rozdzielnicy oraz do wyłączania zwarć na szynach zbiorczych,
    — wyłącznik w polu odpływowym służy do załączania i wyłączania odpływu,
  • odłączniki, służące do stworzenia bezpiecznej przerwy izolacyjnej pomiędzy włącznikiem a szynami zbiorczymi lub kablem dopływowym (odpływowym),
  • uziemnik – łącznik służący do uziemiania i zwierania odpływu odłączonego od szyn zbiorczych.

Podstawowe typy rozdzielnic SN

 Fot. 1.  Przykładowe rozwiązanie rozdzielnicy SN
Fot. Przykładowe rozwiązanie rozdzielnicy SN; fot. archiwum autora (K. Kuczyński)

Coraz częściej stosowane są rozdzielnice średniego napięcia w izolacji gazowej – sześciofluorku siarki SF6. Tego typu rozdzielnice są odporne na wpływ środowiska zewnętrznego i praktycznie nie wymagają zabiegów konserwacyjnych.

Modułowa struktura elektronicznego systemu nadzoru i zwarta budowa decydują o właściwym rozwiązaniu dla energetyki, budownictwa komercyjnego i przemysłu. Zakres pól rozdzielnicy stanowią pola wyłącznikowe, rozłącznikowe i pomiarowe.

Kable do rozdzielnicy podłączane są coraz częściej poprzez głowice konektorowe łączone na wcisk z izolatorem przepustowym [5].

Tańszą alternatywą są rozdzielnice SN w obudowie metalowej z izolacją powietrzną. Rozdzielnice te charakteryzują się wysoką uniwersalnością, co pozwala stosować je zarówno w tańszych systemach rozdzielczych rozłącznikowych, jak i w systemach wymagających zastosowania wyłączników.

Podstawowy zakres wymagań dla fabrycznie montowanych rozdzielnic prądu przemiennego o częstotliwości sieciowej do 60 Hz włącznie, na napięcia znamionowe w zakresie 1–52 kV, przedstawione są w normach:

  • PN-EN 62271-200:2012E Wysokonapięciowa aparatura rozdzielcza i sterownicza. Część 200: Rozdzielnice prądu przemiennego w osłonach metalowych na napięcie znamionowe powyżej 1 kV do 52 kV włącznie,
  • PN-EN 62271-201:2014-12E Wysokonapięciowa aparatura rozdzielcza i sterownicza. Część 201: Rozdzielnice prądu przemiennego w osłonach izolacyjnych na napięcia znamionowe wyższe niż 1 kV do 52 kV włącznie,
  • PN-EN 62271-203:2012E Wysokonapięciowa aparatura rozdzielcza i sterownicza. Część 203: Rozdzielnice z izolacją gazową w osłonach metalowych na napięcia znamionowe wyższe niż 52 kV.

Pola rozdzielcze

Rozdzielnica SN może być podzielona na przedziały [5, 7].

Przedział szyn zbiorczych

Przedział szyn zbiorczych izolowanych powietrzem jest usytuowany w górnej części pola i zazwyczaj przebiega wzdłuż całej rozdzielnicy. Pole pomiarowe lub sprzęgłowe usytuowane w części środkowej rozdzielnicy dzieli główny przedział szyn zbiorczych.

Przedział rozłącznika

Trójpołożeniowy rozłącznik jest umieszczony pomiędzy przedziałem szyn zbiorczych i przedziałem kablowym. Jego osłona może być wykonana z żywicy epoksydowej i stali nierdzewnej, tworzących wypełnioną gazem SF6 obudowę, w której są umieszczone elektryczne części obwodu głównego rozłącznika.

Dolna część osłony rozłącznika wykonana jest ze stali nierdzewnej i może stanowić metalową przegrodę między przedziałem szyn zbiorczych i przedziałem kablowym. Takie rozwiązanie czyni produkt bezpieczniejszym, dzięki skutecznej ochronie przed dotykiem bezpośrednim.

Przedział kablowy

Około 75% objętości pola jest zarezerwowane dla przyłączy kabli zasilających/odpływowych, bezpieczników, uziemników lub przekładników. Najczęściej stosuje się wyłączniki próżniowe lub z gazem SF6.
Pola wyposażone w rozłączniki zawierają blokady zapewniające odłączenie wszystkich części będących wewnątrz pod napięciem oraz ich uziemienie przed otwarciem przedziału. Taki przedział jest oznakowany jako „dostępny przedział kontrolowany blokadą” („interlock-controlled accessible compartment”).
Pola niewyposażone w rozłączniki zawierają elementy umożliwiające blokowanie dostępu do wewnątrz przedziału poprzez założenie kłódki. Taki przedział jest oznakowany jako „przedział dostępny na podstawie procedury” („procedure-controlled accessible compartment”).

Przedział napędu

Przedział zawiera miejsce pod następujące wyposażenie:

  • napęd rozłącznika i uziemnika,
  • zespół blokady mechanicznej wraz ze wskaźnikami stanu położenia,
  • wyzwalacze otwierające,
  • wskaźniki obecności napięcia oraz styki pomocnicze.

Przedział niskiego napięcia

W zależności od użytej aplikacji przedział występuje w dwóch wykonaniach: podstawowej lub powiększonej. Przedział można wyposażać w obwody wtórne, listwy zaciskowe i aparaturę zabezpieczeniową.

Otwory dekompresyjne

Otwory dekompresyjne w tylnej ścianie pól otwierają się i kierują nadmiar gazów pod ciśnieniem poza rozdzielnicę.
Opcjonalnie można doposażyć pola w kanały wydmuchowe i filtry. W ten sposób ryzyko poranienia personelu obsługi w przypadku wystąpienia ewentualnego łuku wewnętrznego jest zminimalizowane.

W tylnej ścianie każdego pola występują dwa otwory dekompresyjne zamknięte klapami wydmuchowymi:

  • górny otwór dekompresyjny przeznaczony jest dla przedziału szyn zbiorczych i rozłącznika,
  • dolny otwór dekompresyjny przeznaczony jest dla wyłącznika i przedziału kablowego.

Inny przykład klap wydmuchowych to umieszczenie ich na górze rozdzielnicy, co powoduje wydostawanie się gazów ponad głowami obsługi w kierunku sufitu. Z tego względu wskazane jest umieszczenie rozdzielnicy w pomieszczeniu o wysokości zalecanej przez producenta rozdzielnicy.

Literatura

1.Ustawa z dnia 9 czerwca 2011. – Prawo geologiczne i górnicze (tekst jednolity DzU z 2016 r., poz. 1131, z późn. zm.).
2. Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy, prowadzenia ruchu oraz specjalistycznego zabezpieczenia przeciwpożarowego w podziemnych zakładach górniczych (DzU z 2002 r., nr 139, poz. 1169 z późn. zm.).
3. Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie dopuszczania wyrobów do stosowania w zakładach górniczych (DzU z 2004 r., nr 99, poz. 1003 z późn. zm).
4. W. Dołęga, Wybrane aspekty modernizacji rozdzielnic SN i nn w podziemnych zakładach górniczych, „elektro.info” 10/2011.
5. K. Kuczyński, Budowa rozdzielnic SN – wybrane zagadnienia, „elektro.info” 7–8/2011.
6. K. Kuczyński, Rozdzielnice SN – wykonania górnicze i inne wybrane rozwiązania, „elektro.info” 7-8/2015.
7. Materiały firmy ABB.8. Materiały firmy Elektrometal.

Czytaj też: Wymagania środowiskowe dla urządzeń i instalacji elektroenergetycznych >>>

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!

Dostęp do pełnej treści tego artykułu jest BEZPŁATNY, wymaga jednak zalogowania.
Logowanie
zapomniałem hasła
Załóż konto
Jeśli nie masz jeszcze Konta Użytkownika - prosimy o wypełnienie formularza rejestracyjnego. Czas potrzebny na założenie Konta Użytkownika to max. 1 minuta.
Chcę założyć konto użytkownika
Dlaczego warto założyć konto użytkownika?
otrzymujesz bezpłatny dostęp do wielu przydatnych informacji: artykułów znanych ekspertów, przeglądów produktów i porad;
dwa razy w tygodniu otrzymasz bezpłatny Newsletter informujący o nowych artykułach, produktach i wydarzeniach związanych z branżą elektroenergetyczną;
będziesz miał możliwość brania udziału w konkursach z cennymi nagrodami;
utworzysz swój Profil, dzięki któremu będziesz mógł wymieniać się poglądami z innymi użytkownikami oraz pisać opinie i komentarze;
będziesz otrzymywać powiadomienia o promocjach i rabatach w naszej Księgarni Technicznej oraz zniżkach w sklepach naszych partnerów biznesowych.
Jednocześnie zapewniamy Cię, iż podczas rejestracji nie zbieramy żadnych szczegółowych danych personalnych i teleadresowych. W każdej chwili możesz zmienić swoje dane lub zażądać usunięcia konta.
Przed założeniem Konta sugerujemy zapoznać się z regulaminem.
Artykuł pochodzi z: miesięcznika elektro.info 5/2017

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie


Oto dlaczego warto stosować ograniczniki przepięć SPD »
Czy warto stosować ograniczniki przepięć SPD

Zobacz możliwości zastosowania ograniczników SPD w mieszkaniach i w przemyśle i korzyści (...) czytaj dalej »


Norma N SEP-E-007:2017-09

Badanie oświetlenia

Norma N SEP-E-007:2017-09 Instalacje elektroenergetyczne i teletechniczne w budynkach. Dobór kabli i innych przewodów ze względu na ich reakcję na ogień Badanie oświetlenia ksiązka - Filipek, Cyrynger
Instalacje elektroenergetyczne i teletechniczne w budynkach »
czytaj dalej »
Oświetlenie stanowisk pracy, oświetlenie awaryjne, oświetlenie dróg, oświetlenie w sporcie, oświetlenie w górnictwie(...) czytaj dalej »

Światło na szóstkę - jak efektywnie oświetlić biurko ucznia »

Jak magazynować energię dla samochodów elektrycznych?

oświetlenie biurka ucznia E-mobilność - magazynowanie energii
Wybór odpowiedniej lampki biurkowej dla naszego dziecka może okazać się trudną lekcją. Źle dobrane oświetlenie może powodować brak koncentracji i mniejszą precyzję wykonywanych zadań. czytaj dalej » Potencjalne koncepcje postępu w technologii magazynowania energii są jednym z tematów raportu(...) czytaj dalej »

Projektowanie instalacji, nadzór i kosztorysowanie »

Projektowanie instalacji, nadzór i kosztorysowanie Zobacz gdzie szukać pomocy »  czytaj dalej »


Usługi materiałowe dla instalatorów - poznaj zalety rozwiązania »
Usługi materiałowe dla instalatorów

Poznaj zintegrowane usługi materiałowe dla instalatorów, detalistów, przemysłu, instytucji publicznych w zakresie branży elektrotechnicznej, instalacyjno-sanitarnej, grzewczej, wentylacyjnej i klimatyzacyjnej(...) czytaj dalej »


Zobacz jaki switch wybrać i sprawdź porównanie » Powstała nowa generacja urządzeń zasilania bezprzerwowego - zobacz »
Switche przemysłowe zestawienie nowa generacja urządzeń ups kompensacyjne
Elementy pozwalające na wymianę danych pomiędzy urządzeniami komunikującymi się z użyciem sieci np. Ethernet, czyli switche przemysłowe, stanowią niezwykle (…) czytaj dalej »
Do doskonałych parametrów wyjściowych specjalistycznego UPS-a dochodzi funkcjonalność kompensacji mocy biernej „pobieranej” przez UPS-a z sieci zasilającej (...) czytaj dalej»

Nowy obowiązek audytu energetycznego dla dużych przedsiębiorstw »

Audyt energetyczny - system zarządzania energią Zgodnie z ustawą z dnia 20 maja 2016 r. o efektywności energetycznej, wszystkie „duże” przedsiębiorstwa mają obowiązek wykonania(...) czytaj dalej »


Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników naszego portalu... dowiedz się więcej »
Zapisz się na bezpłatny newsletter!
Najnowsze informacje na Twoją skrzynkę:
9/2017

AKTUALNY NUMER:

elektro.info 9/2017
W miesięczniku m.in.:
  • - Jakość zasilania odbiorców - aktualny stan w polskich sieciach elektroenergetycznych
  • - Analiza perspektyw rozwoju klastrów energetycznych w Polsce
Zobacz szczegóły
Valena Allure – ikona designu

Valena Allure – ikona designu

Valena Allure to nowa seria osprzętu firmy Legrand, łącząca wysmakowaną awangardę i nowoczesność. Wyróżniający ją kształt ramek oraz paleta różnorodnych...
Brother Polska Sp. z o.o. Brother Polska Sp. z o.o.
      Jedyne na rynku właściwości !!! Drukarki...
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright @ 2004-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl