Pełny numer elektro.info 7-8/2017 tylko dla Ciebie [PDF]

wystarczy założyć konto w portalu elektro.info.pl

Podstawowe wymagania dla rozdzielnic SN eksploatowanych w trudnych warunkach

Autor artykułu pisze o wymaganiach, jakie muszą spełniać rozdzielnice SN eksploatowane w trudnych warunkach środowiskowych, podstawowych typach rozdzielnic SN oraz o polach rozdzielczych i rozdzielnicach przeznaczonych do pracy w górnictwie.
Autor artykułu pisze o wymaganiach, jakie muszą spełniać rozdzielnice SN eksploatowane w trudnych warunkach środowiskowych, podstawowych typach rozdzielnic SN oraz o polach rozdzielczych i rozdzielnicach przeznaczonych do pracy w górnictwie.
Rys. redakcja EI

Z artykułu dowiadujemy się jakie wymagania muszą spełniać rozdzielnice SN eksploatowane w trudnych warunkach środowiskowych. Jego autor przytacza podstawowe typy rozdzielnic SN, ponadto pisze o polach rozdzielczych i rozdzielnicach przeznaczonych do pracy w górnictwie.

Rozdzielnica elektroenergetyczna jest to zespół urządzeń przeznaczony do rozdziału energii elektrycznej przy jednym napięciu znamionowym, składający się z aparatury rozdzielczej, zabezpieczeniowej, pomiarowej, sterowniczej i sygnalizacyjnej. W wyrobiskach stosuje się rozdzielnice zmontowane fabrycznie (prefabrykowane), tzn. skonstruowane i zmontowane przez producenta, zgodne z określonym typem. Rozdzielnice średniego napięcia ustawia się w zamkniętych pomieszczeniach ruchu elektrycznego.

Rozdzielnica zwykle składa się z szeregu pól rozdzielczych, z których każde realizuje odpowiednią funkcję – przy czym można wyróżnić m.in. następujące rodzaje pól [4, 6]:

  • pole dopływowe (zasilające), przy czym w zależności od źródła zasilania wyróżnia się pola dopływowe liniowe, transformatorowe i generatorowe.
  • pole odpływowe (odbiorcze), przy czym w zależności od rodzaju odbioru wyróżnia się pola liniowe, transformatorowe, silnikowe i inne.
  • pole pomiarowe, grupujące urządzenia do pomiarów i pomoc­nicze, np. przekładniki napięciowe.
  • pole sprzęgłowe, w którym znajdują się łączniki sekcyjne i systemowe, służące do realizowania połączeń pomiędzy częściami rozdzielnic w rozbudowanych układach.

Jeżeli pole rozdzielnicy składa się z dwóch części (członu ruchomego i nieruchomego), które mogą być od siebie oddzielone bez użycia narzędzi, nazywamy je dwuczłonowym, w przeciwnym razie pole nazywamy jednoczłonowym.

Do podstawowych elementów wyposażenia elektrycznego pól rozdzielczych należą [1, 2]:

  • szyny zbiorcze zapewniające połączenie elektryczne pomiędzy obwodami głównymi poszczególnych pól rozdzielczych.
  • wyłącznik, przeznaczony do załączania i wyłączania prądów roboczych, a także do wyłączania prądów zakłóceniowych:
    — wyłącznik w polu dopływowym służy do załączania wyłączania zasilania całej rozdzielnicy oraz do wyłączania zwarć na szynach zbiorczych,
    — wyłącznik w polu odpływowym służy do załączania i wyłączania odpływu,
  • odłączniki, służące do stworzenia bezpiecznej przerwy izolacyjnej pomiędzy włącznikiem a szynami zbiorczymi lub kablem dopływowym (odpływowym),
  • uziemnik – łącznik służący do uziemiania i zwierania odpływu odłączonego od szyn zbiorczych.

Podstawowe typy rozdzielnic SN

 Fot. 1.  Przykładowe rozwiązanie rozdzielnicy SN
Fot. Przykładowe rozwiązanie rozdzielnicy SN; fot. archiwum autora (K. Kuczyński)

Coraz częściej stosowane są rozdzielnice średniego napięcia w izolacji gazowej – sześciofluorku siarki SF6. Tego typu rozdzielnice są odporne na wpływ środowiska zewnętrznego i praktycznie nie wymagają zabiegów konserwacyjnych.

Modułowa struktura elektronicznego systemu nadzoru i zwarta budowa decydują o właściwym rozwiązaniu dla energetyki, budownictwa komercyjnego i przemysłu. Zakres pól rozdzielnicy stanowią pola wyłącznikowe, rozłącznikowe i pomiarowe.

Kable do rozdzielnicy podłączane są coraz częściej poprzez głowice konektorowe łączone na wcisk z izolatorem przepustowym [5].

Tańszą alternatywą są rozdzielnice SN w obudowie metalowej z izolacją powietrzną. Rozdzielnice te charakteryzują się wysoką uniwersalnością, co pozwala stosować je zarówno w tańszych systemach rozdzielczych rozłącznikowych, jak i w systemach wymagających zastosowania wyłączników.

Podstawowy zakres wymagań dla fabrycznie montowanych rozdzielnic prądu przemiennego o częstotliwości sieciowej do 60 Hz włącznie, na napięcia znamionowe w zakresie 1–52 kV, przedstawione są w normach:

  • PN-EN 62271-200:2012E Wysokonapięciowa aparatura rozdzielcza i sterownicza. Część 200: Rozdzielnice prądu przemiennego w osłonach metalowych na napięcie znamionowe powyżej 1 kV do 52 kV włącznie,
  • PN-EN 62271-201:2014-12E Wysokonapięciowa aparatura rozdzielcza i sterownicza. Część 201: Rozdzielnice prądu przemiennego w osłonach izolacyjnych na napięcia znamionowe wyższe niż 1 kV do 52 kV włącznie,
  • PN-EN 62271-203:2012E Wysokonapięciowa aparatura rozdzielcza i sterownicza. Część 203: Rozdzielnice z izolacją gazową w osłonach metalowych na napięcia znamionowe wyższe niż 52 kV.

Pola rozdzielcze

Rozdzielnica SN może być podzielona na przedziały [5, 7].

Przedział szyn zbiorczych

Przedział szyn zbiorczych izolowanych powietrzem jest usytuowany w górnej części pola i zazwyczaj przebiega wzdłuż całej rozdzielnicy. Pole pomiarowe lub sprzęgłowe usytuowane w części środkowej rozdzielnicy dzieli główny przedział szyn zbiorczych.

Przedział rozłącznika

Trójpołożeniowy rozłącznik jest umieszczony pomiędzy przedziałem szyn zbiorczych i przedziałem kablowym. Jego osłona może być wykonana z żywicy epoksydowej i stali nierdzewnej, tworzących wypełnioną gazem SF6 obudowę, w której są umieszczone elektryczne części obwodu głównego rozłącznika.

Dolna część osłony rozłącznika wykonana jest ze stali nierdzewnej i może stanowić metalową przegrodę między przedziałem szyn zbiorczych i przedziałem kablowym. Takie rozwiązanie czyni produkt bezpieczniejszym, dzięki skutecznej ochronie przed dotykiem bezpośrednim.

Przedział kablowy

Około 75% objętości pola jest zarezerwowane dla przyłączy kabli zasilających/odpływowych, bezpieczników, uziemników lub przekładników. Najczęściej stosuje się wyłączniki próżniowe lub z gazem SF6.
Pola wyposażone w rozłączniki zawierają blokady zapewniające odłączenie wszystkich części będących wewnątrz pod napięciem oraz ich uziemienie przed otwarciem przedziału. Taki przedział jest oznakowany jako „dostępny przedział kontrolowany blokadą” („interlock-controlled accessible compartment”).
Pola niewyposażone w rozłączniki zawierają elementy umożliwiające blokowanie dostępu do wewnątrz przedziału poprzez założenie kłódki. Taki przedział jest oznakowany jako „przedział dostępny na podstawie procedury” („procedure-controlled accessible compartment”).

Przedział napędu

Przedział zawiera miejsce pod następujące wyposażenie:

  • napęd rozłącznika i uziemnika,
  • zespół blokady mechanicznej wraz ze wskaźnikami stanu położenia,
  • wyzwalacze otwierające,
  • wskaźniki obecności napięcia oraz styki pomocnicze.

Przedział niskiego napięcia

W zależności od użytej aplikacji przedział występuje w dwóch wykonaniach: podstawowej lub powiększonej. Przedział można wyposażać w obwody wtórne, listwy zaciskowe i aparaturę zabezpieczeniową.

Otwory dekompresyjne

Otwory dekompresyjne w tylnej ścianie pól otwierają się i kierują nadmiar gazów pod ciśnieniem poza rozdzielnicę.
Opcjonalnie można doposażyć pola w kanały wydmuchowe i filtry. W ten sposób ryzyko poranienia personelu obsługi w przypadku wystąpienia ewentualnego łuku wewnętrznego jest zminimalizowane.

W tylnej ścianie każdego pola występują dwa otwory dekompresyjne zamknięte klapami wydmuchowymi:

  • górny otwór dekompresyjny przeznaczony jest dla przedziału szyn zbiorczych i rozłącznika,
  • dolny otwór dekompresyjny przeznaczony jest dla wyłącznika i przedziału kablowego.

Inny przykład klap wydmuchowych to umieszczenie ich na górze rozdzielnicy, co powoduje wydostawanie się gazów ponad głowami obsługi w kierunku sufitu. Z tego względu wskazane jest umieszczenie rozdzielnicy w pomieszczeniu o wysokości zalecanej przez producenta rozdzielnicy.

Czytaj też: Wymagania środowiskowe dla urządzeń i instalacji elektroenergetycznych >>>

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!

Artykuł pochodzi z: miesięcznika elektro.info 5/2017

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie


Jak czyścić i konserwować urządzenia elektryczne pod napięciem?

czyszczenie urządzeń pod napięciem Za pomocą kamery termowizyjnej możliwe jest bezdotykowe sprawdzenie instalacji elektrycznej przy pełnym obciążeniu. Dzięki temu można uniknąć poważnych awarii, nadmiernych strat energii i w najgorszym wypadku (...) czytam dalej »


Nowe wtykowe złącza silnoprądowe przystosowane do podłączania mobilnych zespołów prądotwórczych do rozdzielnic nn»

Systemy fotowoltaiczne. Jak zwiększyć efektywność energetyczną?

Złącza silnoprądowe wtykowe Rola miedzi w energetyce słonecznej
Wykonane z tworzywa sztucznego odpornego na wysokie temperatury z kolorowymi oznaczeniami i znacznikami kodowymi uniemożliwiającymi błędne połączenie(...) czytam dalej » Sektor energii słonecznej umacnia się coraz bardziej. Według Solar Power Europe, w roku 2017 została zainstalowana globalnie większa moc energii fotowoltaicznej niż (...) czytam dalej »

Przeciwpożarowa kontrola instalacji elektrycznej »

Kamera termowizyjna przy badaniu sieci elektrycznej Za pomocą kamery termowizyjnej możliwe jest bezdotykowe sprawdzenie instalacji elektrycznej przy pełnym obciążeniu. Dzięki temu można uniknąć poważnych awarii, nadmiernych strat energii i w najgorszym wypadku (...) czytam dalej »


Miejskie stacje ładowania pojazdów elektrycznych - jakie mogą mieć funkcjonalności»

Licznik zużycia energii elektrycznej - na jakie parametry zwrócić uwagę?

miejska stacja ładowania Liczniki energii elektrycznej
Samochody elektryczne stają się coraz bardziej popularne. Jednak ich żywot jest uzależniony od stacji ładowania. Stacja ładowania to urządzenie elektryczne, które(...) czytam dalej » Rozwój technologii przemysłowych oraz rozwój budownictwa powodują coraz większe zapotrzebowanie na moc (...) czytam dalej »

Rozwój odnawialnych źródeł energii w Polsce »
Magazyny energi w polsce

Aparatura łączeniową i sterownicza dla automatyki przemysłowej, techniki medycznej oraz automatyki budynków... czytam dalej »


Co się stało z tymi kablami?»

Jakie bezpieczniki wybrać do projektu?

Plątanina kabli  jak sobie z nią poradzić Bezpieczniki siba
Wszelkie błędy popełnione na etapie projektowania, wykonawstwa i eksploatacji nawarstwiają się latami, stopniowo pro­wadząc do wydłużenia czasu poświęcanego na administrację systemu, zmniejszając pewność jego działania i tym samym zwiększając koszty ... czytam dalej » "Okazało się, że bezpiecznik przegrzał się, ponieważ zamontowano go w miejscu gdzie nie miał wystarczającego chłodzenia. Byliśmy w stanie znaleźć rozwiązanie tego problemu - także (...) czytam dalej»

Bezpłatne ebooki dla elektryków i nie tylko !
Ebooki dla elektryków i nie tylko

Darmowe ebooki i poradniki: projektowanie, budowa, osprzęt... (...) czytam dalej »


Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników naszego portalu... dowiedz się więcej »
9/2018

AKTUALNY NUMER:

elektro.info 9/2018
W miesięczniku m.in.:
  • - Nowoczesne urządzenia rozdzielcze zwiększające bezpieczeństwo pracy
  • - Projekt zasilania osiedla domków jednorodzinnych w energię elektryczną
Zobacz szczegóły
Jak zwiększyć niezawodność instalacji elektrycznej?

Jak zwiększyć niezawodność instalacji elektrycznej?

Instalacja elektryczna znajduje się w każdym budynku i jest częścią układu niskiego napięcia. Powinna być wykonana z niezwykłą starannością oraz dokładnością. Co...
Essentra Components Essentra Components
Essentra plc jest spółką notowaną w indeksie FTSE 250 i wiodącym międzynarodowym dostawcą specjalistycznych produktów i rozwiązań ....
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright @ 2004-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl