Pełny numer elektro.info 7-8/2017 tylko dla Ciebie [PDF]

wystarczy założyć konto w portalu elektro.info.pl

Zastosowanie II klasy ochronności w urządzeniach domowych powszechnego użytku

Application of the protection class II in household appliances
Symbol oznaczenia II klasy ochronności dla urządzenia elektrycznego (zgodnie z PN‑EN 61140:2005 [4])
Symbol oznaczenia II klasy ochronności dla urządzenia elektrycznego (zgodnie z PN‑EN 61140:2005 [4])
Fot. arch. redakcji

Każde urządzenie elektryczne musi być tak skonstruowane i wykonane, aby oprócz założonych cech funkcjonalnych zapewniało bezpieczeństwo podczas jego użytkowania, a także nie powodowało zakłóceń w pracy instalacji, z której jest zasilane.

Szczególne wymagania w powyższych kwestiach stawia się urządzeniom eksploatowanym przez osoby niewykwalifikowane. Bezpośredni kontakt niewykwalifikowanego użytkownika z urządzeniem elektrycznym wymusza stosowną budowę tych urządzeń, gwarantującą odpowiednio wysoki poziom bezpieczeństwa przeciwporażeniowego.

Użytkowanie urządzenia zgodnie z przeznaczeniem i w warunkach do tego przewidzianych praktycznie eliminuje ryzyko porażenia użytkownika prądem elektrycznym. Jednakże zdarzają się wypadki porażeń, wynikające najczęściej z nieznajomości lub nieprzestrzegania zasad eksploatacji przez użytkowników. W takich przypadkach środki ochrony przeciwporażeniowej zastosowane w urządzeniu lub instalacji mogą nie działać prawidłowo.

Budowa elektrycznych urządzeń powszechnego użytku

Zasadniczy podział urządzeń elektrycznych (w tym także urządzeń domowych powszechnego użytku), istotny z punktu widzenia realizacji ochrony przeciwporażeniowej, to podział ze względu na klasy ochronności (zgodnie z PN‑EN 61140:2005 [4]).

Urządzenia poszczególnych klas cechują się następującymi parametrami:

  • urządzenia I klasy ochronności to urządzenia mające co najmniej izolację podstawową części czynnych oraz części przewodzące dostępne połączone z przewodem PE poprzez zacisk ochronny (urządzenia klasy I mogą mieć niektóre części izolowane izolacją podwójną lub wzmocnioną oraz części zasilane napięciem bardzo niskim);
  • urządzenia II klasy ochronności to urządzenia, w których części czynne izolowane są za pomocą izolacji podwójnej lub wzmocnionej. Nie mają one zacisku ochronnego. Takie urządzenia dzieli się na trzy typy:
    - w obudowie izolacyjnej,
    - w obudowie metalowej,
    - w obudowie mieszanej;
  • urządzenia III klasy ochronności, to urządzenia, w których ochrona przeciwporażeniowa jest zapewniona przez zasilanie bardzo niskim napięciem (SELV lub PELV).

Zastosowanie określonej klasy ochronności w urządzeniu wymaga doboru i odpowiedniej koordynacji środków ochrony przeciwporażeniowej w instalacji.

W przypadku urządzeń I klasy ochronności - ochronę podstawową (przed dotykiem bezpośrednim) realizuje się przez zastosowanie obudów oraz przez izolowanie części czynnych. Ochronę przy uszkodzeniu (przy dotyku pośrednim) w większości przypadków zapewnia samoczynne wyłączenie zasilania (środek zastosowany w instalacji). Wyłączenie zasilania w wymaganym czasie gwarantuje, że napięcie dotykowe pojawiające się w wyniku uszkodzenia ochrony podstawowej na częściach przewodzących dostępnych nie będzie niebezpieczne dla użytkownika.

W urządzeniach II klasy ochronności - ochrona przeciwporażeniowa jest realizowana przez izolację podwójną, wzmocnioną lub równoważną. Uszkodzenie izolacji o zwiększonej wytrzymałości elektrycznej i mechanicznej jest mało prawdopodobne, co zapobiega pojawieniu się napięć dotykowych na częściach przewodzących dostępnych.

Według normy PN-IEC 364-4-481:1994 [5] na dobór środków ochrony przeciwporażeniowej w instalacjach elektrycznych w praktyce wpływają takie warunki zewnętrzne, jak:

  • kwalifikacje osób,
  • impedancja ciała ludzkiego
  • oraz kontakt użytkowników urządzeń z potencjałem ziemi.

W normie [5] zapisano, że ochronę podstawową przez izolowanie części czynnych oraz ochronę przez zastosowanie obudów można stosować we wszystkich warunkach wpływów zewnętrznych. Również ochronę przy uszkodzeniu przez samoczynne wyłączenie zasilania można stosować we wszystkich instalacjach niskiego napięcia, a zasady jego skutecznego działania zawarte są w normie PN‑EN 60364-4-41 [6]. W podobny sposób sytuacja przedstawia się w przypadku ochrony przez zastosowanie urządzeń II klasy ochronności – zakres zastosowań tego środka nie ma istotnych ograniczeń.

Reasumując przytoczone powyżej zapisy norm, stwierdzić można, że urządzenia I oraz II klasy ochronności mają ten sam zakres zastosowania ze względu na wpływ warunków zewnętrznych na skuteczność środków ochrony przeciwporażeniowej zastosowanych w tych urządzeniach. Różnice (ograniczenia dla urządzeń określonej klasy) mogą występować tylko w instalacjach specjalnych lub w instalacjach o specjalnej lokalizacji, jeśli w odpowiedniej normie zabroniono stosowania określonych środków ochrony lub zaostrzono kryteria ich skutecznego działania.

Realia eksploatacji domowych urządzeń elektrycznych

Właściwa eksploatacja urządzeń elektrycznych zależy nie tylko od stanu urządzeń, ale również od stanu instalacji elektrycznej, z której są one zasilane, oraz od środowiskowych warunków występujących w miejscu eksploatacji.

Obecnie eksploatowane instalacje mieszkaniowe cechują się znacznym zróżnicowaniem ich wieku, a tym samym – zróżnicowaniem stanu technicznego instalacji oraz jej wyposażenia.

Instalacje projektowane i oddawane do użytkowania od drugiej połowy lat 90. do chwili obecnej w zasadzie uznać można za instalacje zapewniające wysoki poziom ochrony przeciwporażeniowej. Przyczynia się do tego przede wszystkim fakt realizacji instalacji w układzie TN-S przy użyciu przewodów miedzianych z izolacją PVC, zabezpieczeń wszystkich obwodów za pomocą wyłączników instalacyjnych oraz zabezpieczeń całości lub przynajmniej części instalacji za pomocą wysokoczułych wyłączników różnicowoprądowych. W obiektach takich wykonywana jest ekwipotencjalizacja przy użyciu połączeń wyrównawczych i uziemień otokowych lub fundamentowych.

Instalacje wykonane w pierwszej połowie lat 90. i wcześniej wykazują znacznie niższe zaawansowanie techniczne. Są to instalacje w układzie TN-C, brak w nich wyłączników różnicowoprądowych, funkcję zabezpieczeń nadmiarowoprądowych często pełnią bezpieczniki topikowe, w niektórych pomieszczeniach brak styku ochronnego w gniazdkach, przewody instalacyjne mogą mieć żyły aluminiowe i mają z reguły przekrój 1,5 mm2, a bywają nawet takie, w których ich izolacja wykonana jest z gumy.

Przyczyny wypadków porażeń prądem elektrycznym można podzielić na dwie zasadnicze grupy:

  • nieostrożność użytkowników (której konsekwencją jest z reguły rażenie przy dotyku bezpośrednim)
  • oraz różnego rodzaju uszkodzenia instalacji lub uszkodzenia urządzeń (prowadzące do rażenia przy dotyku pośrednim).

O ile wypadki spowodowane nieuwagą użytkowników mogą się zdarzyć zarówno w nowych, jak i w starych instalacjach, o tyle prawdopodobieństwo wypadku spowodowanego uszkodzeniem instalacji lub urządzenia znacząco rośnie wraz z wiekiem instalacji i jej wyposażenia.

Czytaj też: Systemy detekcji łuku elektrycznego oparte na analizie widma przebiegu prądowego >>>

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!


Artykuł pochodzi z: miesięcznika elektro.info 12/2015

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie


Gdzie znajduje zastosowanie współczesna termowizja?

Kamery termowizyjne Zadbaj o bezpieczeństwo i uniknij awarii. Za pomocą kamery termowizyjnej możliwe jest bezdotykowe sprawdzenie instalacji elektrycznej przy pełnym obciążeniu. Dzięki temu można (...) czytam dalej »


Urządzenia przeciwprzepięciowe (SPD) - jakie wybrać ?

urządzenia przeciwprzepięciowe spd Ochronniki przepięciowe odpowiednie do zastosowań w instalacjach 230 V lub 400 V, systemy jedno- lub trójfazowe, wymienny moduł warystora i zamknięty moduł iskiernika, wizualna i zdalna sygnalizacja stanu warystora oraz(...) czytam dalej »


Światło dzienne, nasz naturalny regulator - odwzorowanie opraw oświetleniowych »

Bezpanelowe pozyskiwanie energii słonecznej - jak to zrobić?

Ośiwetlenie - jakie wybrać? bezpanelowa energia słoneczna
Rodzaj oświetlenia ma również fundamentalny wpływ na nasz wzrok oraz bezpośrednio wpływa na nasze ciało, umysł i (...) czytam więcej » Innowacje i technologia przeszły długą drogę. Rzeczywiście wkroczyliśmy w nową generację nowoczesnych udogodnień, które nie tylko sprawiają, że nasz styl życia jest bardziej luksusowy i komfortowy, ale... czytam dalej »

Nowe rozdzielnice Practibox S - wysoka jakość i nagrodzony design w przystępnej cenie»

nowe rozdzielnice Rozdzielnice dedykowane są przede wszystkim dla budownictwa mieszkaniowego (prywatnego jak i deweloperskiego), hoteli i obiektów biurowych. Rozdzielnice otrzymały ... czytam dalej »


Wprawiają w ruch tysiące różnych pojazdów na świecie - znasz ich?

Rozdzielnice średniego napięcia (SN) - przegląd 2019

pojazdy elektryczne Medcom Rozdzielnice 2019 porównanie
Zmieniają sposób myślenia o energii elektryczne i nie tylko... czytam więcej » Rozdzielnice średniego napięcia (SN), tak jak i inne rozdzielnice energetyczne, budowane są na napięcia znamionowe w zakresie od 7,2 do 36 kV o wartościach 7,2; 12; ... czytam dalej »

Kamery termowizyjne w cenach promocyjnych - tylko do 30 czerwca! »

Promocje na kamery termowizyjne Przy pracach instalacyjnych, a także w przemyśle, kamera termowizyjna jest nieodzownym narzędziem pracy ... czytam dalej »


Może Cię to zainteresuje ▼

Jaki wybrać uniwersalny, programowalny wyświetlacz cyfrowy?

Kable i przewody - dobierz odpowiednie do swojego projektu »

Sterowniki programowalne kable i przewody - jakie wybrać
Współpracujący z dowolnym nadajnikiem sygnału w standardzie 4-20 mA. Urządzenie nie wymaga dodatkowego zasilania. Do obszaru zastosowań urządzenia wlicza się sterowanie oraz ... czytam więcej » Właściwie wykonana i dostosowana do konkretnych zagrożeń środowiskowych instalacja elektryczna powinna do minimum ograniczać zagrożenia... czytam dalej »


Ochrona przed przepięciami systemów alarmowych»

Wszyscy elektryczni producenci w jednym miesjcu - zobacz!

Ochrona przepięciowa systemów alarmowych Elektryczni producenci w jednym miejscu
Jak ochronić różnorodne elektroniczne systemy ochrony mienia przed skutkami przepięć(...) czytam dalej » Zobacz ponad 100,000 produktów elektromechanicznych w ofercie (...) czytam dalej »

Co jeszcze potrafią enkodery Ethernet?

UPS zasilacze Rynek systemów przemysłowych dynamicznie się rozwija, a standard Industrial Ethernet jest przyszłością systemów (...) czytam dalej »


Jak komunikować urządzenia w środowisku przemysłowym?

Ograniczniki przepięć, które wybrać?

Switche zarządzalne spd ograniczniki przepięć
Switche niezarządzalne to urządzenia, które mają za zadanie przekazywanie danych między urządzeniami w wymagającym środowisku przemysłowym. Ich zadaniem jest zapewnienie przede wszystkim stabilnej, jak również wydajnej komunikacji.(...) czytam dalej » Układy SPD typu 1 (ograniczniki przepięć typu 1) powinny być stosowane do ochrony instalacji elektrycznej oraz urządzeń przed zagrożeniami stwarzanymi(...) czytam dalej »

Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników naszego portalu... dowiedz się więcej »
5/2019

AKTUALNY NUMER:

elektro.info 5/2019
W miesięczniku m.in.:
  • - Stacje ładowania pojazdów elektrycznych
  • - Oświetlenie boisk piłkarskich zgodnie z wymaganiami klas oświetleniowych
Zobacz szczegóły

Wakacyjna promocja prenumeraty „elektro.info”!

Już lada moment lato, czas urlopów i błogiego odpoczynku, ale... zanim to nastąpi mamy dla Was wyjątkową letnią promocję na zakup lub przedłużenie prenumeraty „elektro.info”!

Nowe czujniki w rodzinie NIPRESS 1

Rodzina czujników ciśnienia NIVELCO została znacząco powiększona i obecnie czujniki NIPRESS pokrywają zapotrzebowanie większości branż przemysłowych dzięki szerokiej gamie dostępnych...
Enkodery ETHERNET AFS/AFM60A

Enkodery ETHERNET AFS/AFM60A

Rynek systemów przemysłowych dynamicznie się rozwija, a standard Industrial Ethernet jest przyszłością systemów komunikacji. Wydajność standardu Fast Ethernet,...
Cantoni Motor S.A. Cantoni Motor S.A.
Grupa Cantoni została pionierem w produkcji silników elektrycznych już w XIX wieku i od tego czasu kontynuuje misję wdrażania...
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright @ 2004-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl