Proces formalnoprawny realizacji inwestycji liniowych

Wszelkie działania podczas procesu inwestycyjnego są regulowane odpowiednimi ustawami, przepisami, normami, a także potrzebami inwestorów. Proces inwestycyjny możemy podzielić na trzy fazy:

• faza przedrealizacyjna,
• faza realizacji,
• faza eksploatacji.

Faza przedrealizacyjna związana jest głównie z czynnościami przygotowawczymi do realizacji inwestycji. Ten etap wiąże się z identyfikacją możliwości inwestycyjnych, wstępną selekcją wariantów, opracowaniem koncepcji projektu oraz podjęciem odpowiednich decyzji inwestycyjnych.

W fazie realizacji ma miejsce opracowanie dokumentacji projektowej. Ponadto na tym etapie uzyskiwane jest pozwolenie na budowę, przeprowadzane są niezbędne negocjacje z zainteresowanymi stronami, a także podpisane zostają umowy i kontrakty. Dokonuje się również budowy i otrzymuje pozwolenie na eksploatację.

Faza eksploatacji wiąże się z funkcjonowaniem inwestycji.

W celu realizacji inwestycji, jaką jest np. budowa linii elektroenergetycznej, należy zwrócić uwagę przede wszystkim na etap przygotowawczy, czyli fazę przedrealizacyjną. Jest to najważniejsza część prac przedprojektowych, która rzutuje na całokształt realizacji inwestycji. W świetle obowiązujących przepisów, a w szczególności Ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (DzU nr 199, poz. 1227, z późn. zm.) naczelną zasadą przy planowaniu inwestycji jest ocena oddziaływania inwestycji na środowisko. Zgodnie z art. 62 wspomnianej ustawy, w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko określa się i analizuje wpływ danego przedsięwzięcia na: środowisko, zdrowie i życie ludzi, dobra materialne, zabytki czy dostępność do złóż kopalin. Określa się również możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz wymagany zakres monitoringu.

Każdorazowo oceny oddziaływania na środowisko wymagają przedsięwzięcia zarówno mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (grupa I), jak i przedsięwzięcia oddziałujące na obszary „Natura 2000”. W przypadku przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (grupa II) ewentualny obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko stwierdza organ kompetentny do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.

Zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie określania rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (DzU nr 213, poz. 1397), do I grupy (przedsięwzięcia mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko) należą stacje elektroenergetyczne lub napowietrzne linie elektroenergetyczne, o napięciu znamionowym wynoszącym nie mniej niż 220 kV, o długości nie mniejszej niż 15 km. Do tej grupy należą również przedsięwzięcia polegające na rozbudowie, przebudowie lub montażu ww. przedsięwzięć oraz przedsięwzięcia polegające na rozbudowie, przebudowie i montażu przedsięwzięć z II grupy, jeżeli ta przebudowa spowoduje osiągnięcie określonych rozporządzeniem progów.

Do grupy II (przedsięwzięcia mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko) należą stacje elektroenergetyczne lub napowietrzne linie elektroenergetyczne, o napięciu znamionowym nie niższym niż 110 kV. Do przedmiotowej grupy zalicza się również zmianę lasu lub nieużytku na użytek rolny lub wylesienia mające na celu zmianę sposobu użytkowania terenu. Przepis odnosi się do lasów łęgowych, olsów, lasów na siedliskach bagiennych, enklaw pośród użytków rolnych, obszarów objętych formami ochrony przyrody, lasów w granicach administracyjnych miast oraz innych o powierzchni nie mniejszej niż 1 ha. Do grupy II zalicza się również przedsięwzięcia polegające na rozbudowie, przebudowie lub montażu realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia z tejże grupy z wyłączeniem przypadków, w których powstałe w wyniku rozbudowy, przebudowy lub montażu przedsięwzięcie nie przekracza określonych rozporządzeniem progów.