Ochrona odgromowa budynków (część 2)

Izolowany zewnętrzny LPS może być również brany pwod uwagę, gdy wrażliwość zawartości obiektu zobowiązuje do redukcji pola elektromagnetycznego promieniowanego przez impuls prądu pioruna płynącego w przewodzie odprowadzającym. Naturalne elementy wykonane z materiałów przewodzących, które występują w obiekcie, mogą być użyte jako części LPS. Zewnętrzny LPS składa się z:

• zwodów,
• przewodów odprowadzających,
• uziemienia.

zwody

Zwody mogą być utworzone przez dowolną kombinację następujących elementów: prętów (włącznie z wolno stojącymi masztami), przewodów zawieszonych oraz przewodów w układzie oczkowym. Elementy układu zwodów instalowanych na dachu powinny być umieszczane w narożnikach, wystających punktach i krawędziach (szczególnie na górnym poziomie każdej fasady), zgodnie z następującymi metodami:

• kąta ochronnego,
• toczącej się kuli,
• oczkowej.

Metoda toczącej się kuli jest odpowiednia w każdym przypadku. Metoda kąta ochronnego jest odpowiednia dla budynków o prostych kształtach, ale podlega ograniczeniom wysokości zwodu (tab. 1.). Metoda oczkowa jest odpowiednia tam, gdzie ochronie są poddawane płaskie powierzchnie. Wartości kąta ochronnego, promienia toczącej się kuli i wymiarów siatki zwodów dla każdej klasy LPS podano w tabeli 1.

rozmieszczanie zwodów przy zastosowaniu metody kąta ochronnego

Przestrzeń chroniona przez zwód pionowy ma kształt okrągłego stożka z wierzchołkiem umieszczonym na osi zwodu. Określa ją kąt ochronny α, równy połowie kąta wierzchołkowego stożka i zależny od klasy LPS oraz od wysokości zwodu, jak podano w tabeli 1. oraz na rysunku 1. i rysunku 2.

Przestrzeń chroniona przez zwód poziomy wysoki wynika z nałożenia przestrzeni chronionych przez pozorne zwody pionowe, mające wierzchołki na zwodzie poziomym. Przykład przestrzeni chronionej takim zwodem jest pokazany na rysunku 3.

rozmieszczanie zwodów przy zastosowaniu metody toczącej się kuli

Przy stosowaniu metody toczącej się kuli, rozmieszczenie zwodów jest właściwe, jeżeli żaden punkt obiektu poddawanego ochronie nie styka się z kulą o promieniu r, toczoną wokół i po górnej powierzchni obiektu we wszystkich możliwych kierunkach, przy czym promień r zależy od klasy LPS (tab. 1.). W ten sposób kula dotyka jedynie układu zwodów, jak pokazano na rysunku 4.

rozmieszczanie zwodów przy zastosowaniu metody oczkowej

Metoda oczkowa jest właściwa dla poziomych i nachylonych dachów bez krzywizny oraz do ochrony płaskich bocznych powierzchni przed wyładowaniami bocznymi. Przy ochronie powierzchni płaskich odpowiednia jest sieć zwodów poziomych, obejmująca całą powierzchnię z uwzględnieniem następujących postanowień:
a) przewody zwodów są układane:

• na krawędziach dachu,
• na częściach wystających dachu,
• na kalenicy dachu, jeżeli nachylenie dachu przekracza 1/10. W tym przypadku zamiast sieci mogą być stosowane równoległe przewody zwodów, pod warunkiem, że odległość między nimi nie jest większa niż wymagana szerokość oka,

b) wymiary oka sieci zwodów nie są większe niż podane w tabeli 1.,
c) sieć zwodów jest ukształtowana tak, że zawsze prąd pioruna będzie mógł odpłynąć do uziomu przez co najmniej dwie różne drogi przewodzące,
d) żadna instalacja metalowa nie wystaje na zewnątrz przestrzeni chronionej przez układ zwodów,
e) przewody układu zwodów przebiegają po możliwie najkrótszej i najbardziej bezpośredniej drodze.