elektro.info

news Schematy w chmurze obliczeniowej EPLAN eBuild

Schematy w chmurze obliczeniowej EPLAN eBuild

Na targach SPS 2019 zostanie zaprezentowane nowe oprogramowanie EPLAN eBuild do generowania schematów elektrycznych i hydraulicznych działające w chmurze obliczeniowej. Jest to oprogramowanie przeznaczone...

Na targach SPS 2019 zostanie zaprezentowane nowe oprogramowanie EPLAN eBuild do generowania schematów elektrycznych i hydraulicznych działające w chmurze obliczeniowej. Jest to oprogramowanie przeznaczone dla tych użytkowników Platformy EPLAN 2.8, którzy dopiero rozpoczynają swoje doświadczenia w środowisku rozwiązań chmurowych. Do korzystania z tego nowego oprogramowania freemium wymagana jest rejestracja w systemie EPLAN ePulse lub za pomocą Platformy EPLAN w wersji 2.8.

news SPIN Extra 2020 już w marcu! Nowości w programie spotkania

SPIN Extra 2020 już w marcu! Nowości w programie spotkania

W dniach 25-26 marca 2020 w Hotelu Marina koło Olsztyna, odbędzie się SPIN Extra 2020. Tradycyjnie podczas spotkania partnerzy zaprezentują swoje rozwiązania podczas prelekcji. Do dyspozycji uczestników...

W dniach 25-26 marca 2020 w Hotelu Marina koło Olsztyna, odbędzie się SPIN Extra 2020. Tradycyjnie podczas spotkania partnerzy zaprezentują swoje rozwiązania podczas prelekcji. Do dyspozycji uczestników będzie część ekspozycyjna, w ramach której prowadzone będą prezentacje sprzętu i indywidualne doradztwo. Nie zabraknie konsultacji z ekspertami oraz czasu na rozmowy kuluarowe i integrację.

news Jak wygląda elektromobilność w przypadku samochodów ciężarowych?

Jak wygląda elektromobilność w przypadku samochodów ciężarowych?

Elektromobilność w segmencie samochodów użytkowych nabiera rozpędu. Coraz więcej koncernów prezentuje nowe, zeroemisyjne modele służące do transportu towarów. W Polsce kluczowe jest uruchomienie dopłat...

Elektromobilność w segmencie samochodów użytkowych nabiera rozpędu. Coraz więcej koncernów prezentuje nowe, zeroemisyjne modele służące do transportu towarów. W Polsce kluczowe jest uruchomienie dopłat z Funduszu Niskoemisyjnego Transportu. Odpowiednie przepisy wykonawcze określające wysokość wsparcia z FNT dla pojazdów ciężarowych zostały niedawno opublikowane w Dzienniku Ustaw.

Porównanie mediów transmisyjnych w systemach automatyki budynkowej

Comparison of transmission media in building management systems

Media transmisyjne są nośnikami informacji, jednak bez odpowiedniego protokołu komunikacyjnego nie miałyby żadnego wykorzystania. Te dwa zagadnienia są nieodzowne, ponieważ to protokoły determinują, jakie medium będzie wykorzystane w danym rozwiązaniu.

Obecnie na rynku jest dostępnych wiele systemów automatyki budynkowej wykorzystujących do swojej wewnętrznej komunikacji różnego rodzaju media transmisyjne. Do niedawna najbardziej popularnym rozwiązaniem były systemy automatyki, w których komunikacja odbywała się poprzez różnego rodzaju okablowanie. Jednak wraz z rozwojem technologii oraz mentalności ludzi na rynku coraz częściej pojawiają się rozwiązania, które jako medium transmisji danych wykorzystują fale radiowe [1].

Zobacz także

Architektura i zastosowania technologii inteligentnego domu

Architektura i zastosowania technologii inteligentnego domu

Rozwój elektroniki i rozszerzanie możliwości jej zastosowań w dziedzinach pokrewnych (automatyka, pomiary wielkości nieelektrycznych) ułatwiają proponowanie nowoczesnych systemów pomiarowo-sterujących,...

Rozwój elektroniki i rozszerzanie możliwości jej zastosowań w dziedzinach pokrewnych (automatyka, pomiary wielkości nieelektrycznych) ułatwiają proponowanie nowoczesnych systemów pomiarowo-sterujących, które zwiększają komfort życia oraz usprawniają pracę tysięcy ludzi. Rozwiązania stosowane pierwotnie w wojsku, wkrótce trafiają do przemysłu, stając się standardowym rozwiązaniem w fabryce lub urządzeniach komputerowych (czego przykładem była magistrala ISA [1]). Na końcu stają się one elementem systemów...

Wykorzystanie oprogramowania GDB do pracy krokowej sterowników polowych i symulowania logiki działania

Wykorzystanie oprogramowania GDB do pracy krokowej sterowników polowych i symulowania logiki działania

W artykule przedstawiono możliwość wykorzystania oprogramowania GDB, przy tworzeniu symulatora sterownika polowego i logiki programowalnej, zintegrowanego w aplikacji ELF. Opisano zasady działania pakietu...

W artykule przedstawiono możliwość wykorzystania oprogramowania GDB, przy tworzeniu symulatora sterownika polowego i logiki programowalnej, zintegrowanego w aplikacji ELF. Opisano zasady działania pakietu GDB oraz funkcjonalności, które są wykorzystywane przez symulator. Wspomniano o typach symulatorów wbudowanych w aplikację ELF oraz przedstawiono, w jaki sposób aplikacja wizualizuje ¬symulowane dane. Zakresy tematyczne publikacji odnoszą się m.in. do następujących zagadnień: automatyka, sterownik...

Charakterystyka i perspektywy rozwojowe systemów zabezpieczeń i automatyki budynku

Charakterystyka i perspektywy rozwojowe systemów zabezpieczeń i automatyki budynku

Autorzy scharakteryzowali systemy zabezpieczeń budynku przed włamaniem, napadem i pożarem. Opisali stosowane rozwiązania i ich dodatkowe funkcje umożliwiające automatyzację i sterowanie pracą przyłączonych...

Autorzy scharakteryzowali systemy zabezpieczeń budynku przed włamaniem, napadem i pożarem. Opisali stosowane rozwiązania i ich dodatkowe funkcje umożliwiające automatyzację i sterowanie pracą przyłączonych urządzeń i oświetlenia. Przedstawili też wykorzystywane w tych systemach podzespoły i czujniki oraz omówili ich możliwe zastosowanie w celu zapewnienia energooszczędności cieplnej i elektrycznej budynku.

Standardy oraz protokoły komunikacyjne

Media transmisyjne są nośnikami informacji, jednak bez odpowiedniego protokołu komunikacyjnego nie miałyby żadnego wykorzystania. Te dwa zagadnienia są nieodzowne, ponieważ to protokoły determinują, jakie medium będzie wykorzystane w danym rozwiązaniu.

Analogicznie wykorzystane medium stanowi ograniczenia w stosunku do możliwości zastosowanego protokołu i standardu komunikacyjnego.

Wśród systemów wykorzystywanych oraz produkowanych w Polsce najbardziej popularne są trzy rozwiązania: interfejs RS-485 oraz wszystkie jego odmiany, PLC, Z-Wave.

Standard RS-485 powstał w latach 80. i szybko znalazł zastosowanie w aplikacjach przemysłowych, z czasem jednak znalazł wielu zwolenników w typowo komercyjnych zastosowaniach, takich jak np. inteligentne budynki.

Standard ten opiera się na sygnale różnicowym działającym w trybie półdupleksowym, gdzie nadawanie i odbieranie danych odbywa się naprzemiennie.

RS-485 umożliwia podłączenie do swojej magistrali do 32 modułów nadawczo-odbiorczych.

Zasięg magistrali to około 1200 m, natomiast prędkość transmisji to nawet 35 Mbit/s.

Architektura tego rozwiązania jest odporna na działanie czynników zewnętrznych, ponieważ wszelkie zakłócenia indukujące się na linii A i B są od siebie odejmowane, a w rezultacie mamy sygnał pozbawiony zakłóceń.

W celu zapewnienia kompatybilności pomiędzy produktami dostarczanymi przez różnych producentów oraz w celu osiągnięcia poprawnej transmisji danych na określonym odcinku przy danej szybkości transferu zostały utworzone normy.

Towarzystwo Przemysłu Elektronicznego (EIA – Electronics Industry Association) stworzyło normy dla RS‑485, RS-422, RS-232 oraz RS-423, które są związane z przesyłaniem danych. Dobór linii przesyłowej dla RS-485 jest uzależniony od długości przewodu oraz prędkości, z jaką ma przebiegać transmisja danych.

W budynkach o powierzchni do 1000 m2 standardowo stosuje się skrętkę ekranowaną, aby dodatkowo zabezpieczyć układ przed niekorzystnymi oddziaływaniami z zewnątrz.

Zgodnie ze standardem, nadajnik RS-485 powinien mieć wyjście różnicowe o poziomie napięcia minimum 1,5 V, podczas gdy odbiornik powinien odbierać sygnały różnicowe o wartości przynajmniej 200 mV. Wartości te pozwalają zrealizować niezawodną transmisję nawet w przypadku znacznych strat sygnału w poszczególnych elementach toru transmisyjnego.

Standard PLC (Power Line Connection) jest jednym z najmniej popularnych standardów. Wynika to z faktu cen systemów opartych na komunikacji po liniach zasilających.

Wśród polskich producentów systemów automatyki domowej to rozwiązanie jest całkowicie niepraktykowane ze względu na konieczność zastosowania odpowiednich filtrów na wejściach sygnałowych urządzeń. Sam standard i medium, które wykorzystuje, także jest podatne na wszelakie zakłócenia, w rezultacie przy źle zaprojektowanym systemie może spowodować, że budynek zacznie żyć własnym życiem.

Standard Z-Wave został opracowany przez duńską firmę Zen-Syn pod koniec lat 90. i szybko zdobył bardzo dużą popularność w USA.

Pierwsze chipy Zen-Syn zostały wprowadzone na rynek w 2003 roku. Ich bazą był wówczas mikrokontroler Atmel.

Niedługo potem zawiązało się stowarzyszenie Z-Wave Alliance, które zrzeszało producentów różnych urządzeń, w których wykorzystano chipy Z-Wave.

Komunikacja w Z-Wave jest podzielona na warstwy, jest to niezbędne do zapewnienia uniwersalności rozwiązania. Każda z warstw pełni odrębną funkcję:

  • warstwa radiowa – określa sposób, w jaki komunikują się urządzenia, czyli nadajniki i odbiorniki, obejmuje zagadnienia takie jak częstotliwości, kodowanie, dostęp do sprzętu itd.,
  • warstwa sieciowa – określa, jak dane kontrolne są wymieniane pomiędzy dwoma urządzeniami, obejmuje ona kwestie takie jak adresowanie, organizację sieci, routingu itp.,
  • warstwa aplikacji – określa, które komunikaty powinny być wykorzystane do specyficznych zastosowań, takich jak przełączanie światła lub podwyższenie temperatury urządzenia grzewczego.

Charakterystyka badanych systemów

System Nexo jest systemem przewodowym, który może pracować w topologii gwiazdy lub typowo magistralnej.Sercem systemu jest płyta główna, która zawiaduje wszystkimi funkcjami logicznymi odbywającymi się w obrębie systemu.Płyta główna Nexo ma ograniczenia hardwarowe wynikające z jej gabarytów, dlatego też większość funkcji jest możliwa do podłączenia poprzez karty rozszerzeń.Karty rozszerzeń połączone są z płytą główną za pomocą taśmy przewodowej, nazywanej magistralą wewnętrzną.Odległość montażu pomiędzy kartami rozszerzeń a płytą główną jest znacznie ograniczona ze względu na zastosowane medium i wynosi zaledwie 0,5–1,5 m.Istnieje możliwość zwiększenia tej odległości stosując konwertery oraz światłowody, jednak wiąże się to ze znacznym wzrostem kosztów całej inwestycji.

Wśród różnych kart rozszerzeń dostępnych w ofercie firmy Nexwell jedna karta jest najbardziej znacząca w kwestii możliwości rozbudowy systemu, mianowicie Karta Magistrali TUKAN. Odpowiedzialna jest ona za galwaniczną separację magistrali przewodowej z płytą główną systemu.

Jako medium transmisyjne, wykorzystywany jest przewód symetryczny lub zwykły przewód YtDY 6x0,5 mm2.

Magistrala TUKAN jest oparta na standardzie RS-485, ma więc jego ograniczenia, mianowicie może obsłużyć do 32 urządzeń.Długość magistrali nie powinna przekraczać 100 m, ze względu na straty w transmisji.Przewód wykorzystywany może być przewodem ekranowanym FTP lub STP, jednak gdy długość magistrali jest niewielka, dopuszcza się możliwość wykorzystania przewodu nieekranowanego UTP. Płyta główna Nexo X2 daje możliwość podłączenia do 4 kart Magistrali TUKAN.

System Fibaro jest systemem bardzo młodym, został wprowadzony na rynek w 2011 r., ale bardzo szybko zdobył ogromne zainteresowanie wśród instalatorów.

Technologia Z-Wave, na której opiera się system, jest rozwojowym protokołem i standardem dostępnym obecnie na rynku.

Wszystkie urządzenia w technologii Z-Wave wykorzystują technologię sieci kratowych, tzw. „MESH”, gdzie każde urządzenie jest w stanie wysyłać i odbierać komendy sterujące.

Tak jak systemy prezentowane we wcześniejszych rozdziałach, system Fibaro opiera swoją komunikację o półduplex.

Jednostką zarządzającą jest centrala systemu HC – Home Center. Działa ona jako master.

Pozostałe urządzenia ustawione są jako slave, oczekują na polecenia od jednostki centralnej lub od innego modułu a po wykonaniu zadania raportują jednostkę centralną o jego wykonaniu.

System Local Control Network wykorzystuje jedną dodatkową żyłę z instalacji elektrycznej o przekroju 1,5 mm2 – 2,5 mm2, poprzez żyłę danych i żyłę neutralną następuje transmisja danych pomiędzy modułami systemu. Dzięki temu zastosowaniu koszty okablowania inwestycji są niewiele większe od standardowej instalacji elektrycznej. Ma to też dodatkowy atut w postaci udogodnienia w rozplanowaniu umieszczenia modułów, gdyż magistrala bazuje na konwencjonalnej instalacji elektrycznej.

System LCN umożliwia przygotowanie instalacji w różnych typach topologii jej magistrali.

Topologia sieci LCN może być realizowana w formie gwiazdy, drzewa lub w formie magistralnej.

Najważniejszą zasadą jest zakaz zapętlania magistrali w formie pierścienia, gdyż może to doprowadzić nawet do uszkodzenia modułów podłączonych do takiej magistrali.

Żyła danych nie jest prowadzona jako osobny przewód, więc nie można jej zakwalifikować do magistrali zewnętrznej.

To rozwiązanie ma te same wady, jak i te same zalety co standard PLC. Zatem można je zakwalifikować do tej samej gałęzi mediów oraz standardów komunikacyjnych.

Analiza skuteczności mediów transmisyjnych

W ramach badań przeprowadzonych przy realizacji pracy dyplomowej omówiono różne rodzaje mediów transmisyjnych stosowanych w systemach automatyki budynkowej. Przeprowadzono wśród instalatorów tego typu systemów nieformalną ankietę dotyczącą najczęściej mediów transmisyjnych, awaryjności rozwiązań, stabilności, odporności na zakłócenia oraz mobilności i uniwersalności.

W budynku mieszkalnym o powierzchni użytkowej około 150 m2 zainstalowano dwa systemy automatyki budynkowej:

  • system przewodowy NEXO,
  • system bezprzewodowy FIBARO.

Każdy z systemów zapewniał obsługę funkcji:

  • sterowanie ogrzewaniem,
  • sterowanie bramą garażową,
  • sterowanie bramą wjazdową,
  • sterowanie oświetleniem wewnętrznym,
  • sterowanie oświetleniem ogrodu,
  • sterowanie podlewaniem ogrodu,
  • zdalne zarządzanie przez Internet,
  • monitoring CCTV,
  • wizualizacja pracy systemu na panelu dotykowym,
  • sterowanie systemem za pomocą wiadomości SMS.

Sprawdzono odporność systemów na generowane zakłócenia oraz pojawienie się ewentualnych przeszkód. Ponadto w warunkach laboratoryjnych przebadano również system Local Control Network [2].

Niska awaryjność

Niska awaryjność jest cechą, którą chwali się praktycznie każdy producent niezależnie od standardu, z jakiego korzysta. W praktyce sprawdzenie tej cechy jest niemalże niemożliwe, ponieważ wymagałoby to uzyskania od producenta informacji na temat procentowej liczby zwrotów gwarancyjnych. Taka informacja jest zazwyczaj objęta tajemnicą firmy i nie jest udostępniana do zewnętrznej informacji.

Zdaniem instalatorów najbardziej awaryjne są rozwiązania bazujące na komunikacji bezprzewodowej, na drugim miejscu znalazły się systemy, których komunikacja odbywa się za pośrednictwem zewnętrznej magistrali przewodowej o architekturze zbliżonej do RS-485. Instalatorzy stwierdzili, że najmniej awaryjne są systemy wykorzystujące standard PLC.

Ciężko jest jednoznacznie potwierdzić lub zaprzeczyć hipotezie postawionej przez instalatorów w temacie awaryjności. Dlatego ten aspekt można rozważyć pod kątem ewentualnych skutków awarii na przykładzie wcześniej wytypowanych systemów, jako reprezentantów danego standardu.

W przypadku awarii w systemie Nexo w najgorszym wypadku mamy unieszkodliwioną automatykę, czyli wszystkie powiązania logiczne. Taki przypadek może wystąpić, gdy awarii ulegnie magistrala zewnętrzna lub płyta główna systemu. Plusem w tym rozwiązaniu jest fakt, iż wszystkie moduły, które sterowane są z różnego rodzaju łączników i przycisków, dalej będą pełnić swoje podstawowe funkcje.

W przypadku awarii w systemie Fibaro, analogicznie jak w systemie Nexo, w najgorszym wypadku, gdy uszkodzeniu ulegnie serce systemu, czyli HC2, system nie wykona wszystkich funkcji logicznych.

Awaria poszczególnego modułu, niezależnie od jej przyczyny, nie wpływa na działanie pozostałych komponentów. HC2 wykonuje N retransmisji podczas komunikacji testowej do uszkodzonego moduły, gdy ten nie odpowie, sieć MESH zostaje przebudowana i zmienia się droga routingu poszczególnych punktów.

W przypadku awarii w systemie LCN, system dalej wykonuje zaplanowane funkcje logiczne, ponieważ architektura pozbawiona jest punktu centralnego. W przypadku zwarcia magistrali może to spowodować paraliż podłączonych do niej modułów.

Reasumując, teza wystosowana poprzez analizę odpowiedzi instalatorów może zostać potwierdzona. Jednak dokładne informacje na temat awaryjności nie są zależne od wytypowanego rozwiązania. Główny wpływ na awaryjność ma jakość wykonania danego rozwiązania, nie natomiast jego architektura.

Stabilność

Stabilność rozwiązania jest jedną z najważniejszych cech, która jest brana pod uwagę przy wyborze danego systemu.

W przypadku domku jednorodzinnego skutki braku stabilności oprócz zmęczenia psychicznego lokatorów nie niosą ze sobą większych konsekwencji. Jednak w przypadku większych rozwiązań, gdzie system odpowiada za życie jego użytkowników, skutki niestabilności systemu mogą nieść ze sobą bardzo poważne konsekwencje.

Zdaniem instalatorów do najbardziej stabilnych rozwiązań należą te bazujące na standardzie przewodowym z interfejsem RS-485 i podobne. Najmniej stabilne są rozwiązania bezprzewodowe. Sprawdzenie tej tezy polegało na eksploatacji systemów Fibaro i Nexo w istniejącym budynku.

System LCN jako reprezentant standardu PLC został sprawdzony w mniejszej skali na stanowisku laboratoryjnym.

Podczas pierwszego etapu prac w domu modelowym kilkukrotnie było odłączane zasilanie budynku. System Nexo przechodził wówczas na zasilanie akumulatorowe. Operację tę powtarzano kilkadziesiąt razy, system zachowywał się za każdym razem prawidłowo. Kilkukrotnie moduły były odpinane od karty magistrali Tukan, a także od samej magistrali. To także nie powodowało zachwiania stabilności systemu.

Drugi etap prac w domu modelowym polegał na montażu bezprzewodowego systemu Fibaro.

Pomimo obaw opisanych we wcześniejszych rozdziałach odnośnie do ekranowania sygnału przez metalowe przesłony, system zachowywał się poprawnie i nie odnotowano żadnych przejawów niestabilności. Po dwóch tygodniach od czasu zamontowania i oprogramowania systemu, jego użytkownicy nie zgłosili żadnych uwag w stosunku do niestabilnej pracy systemu.

Jako trzeci został sprawdzony system LCN na stanowisku laboratoryjnym.

W trakcie testowania stanowiska laboratoryjnego podczas pisania pracy inżynierskiej System Local Control Network w budynku jednorodzinnym ze zdalnym sterowaniem i wizualizacją, a także podczas jego budowy, system LCN był narażony na wiele pomyłek, których skutkiem mogło być zachwianie stabilności systemu. Jednak pomimo wielu przeprogramowań, modyfikacji, przełączeń itp. działań, system za każdym razem nie przejawiał oznak niestabilnej pracy.

Wobec powyższych odpowiedź jednoznaczna na temat, które rozwiązanie jest bardziej lub mniej stabilne, nie może zostać rozstrzygnięta na bazie przeprowadzonych doświadczeń. Informacje zebrane wśród instalatorów na chwilę obecną stanowią jedyną miarodajną informację na temat stabilności danego rozwiązania.

Odporność na zakłócenia

W trakcie komunikacji media transmisyjne narażone są na oddziaływanie różnych czynników zewnętrznych. W rezultacie może to powodować opóźnienia w działaniu lub całkowity paraliż systemu. Odporność na zakłócenia jest bardzo ważną cechą, która ma wpływ na stabilność systemu.

Według firm instalatorskich najmniejszym zaufaniem pod kątem odporności na zakłócenia cieszą się systemy bezprzewodowe oraz systemy opierające swoją komunikację na standardzie Power Line Connection.

Zakłócenia mogą mieć różny charakter, a każde rozwiązanie może różnie radzić sobie z poszczególnym typem zakłóceń. Dla PLC zakłócenia radiowe nie będą miały tak wielkiego wpływu jak dla systemów bezprzewodowych. Dlatego test odporności na zakłócenia został przygotowany pod kątem najbardziej prawdopodobnych dla danego rozwiązania.

Test systemu bezprzewodowego pod kątem zakłóceń polegał na ingerencji innego sygnału o dużej mocy. W pomieszczeniach domu modelowego rozstawiono kilka radiotelefonów wypożyczonych z budowy. Nadajniki radiotelefonów mają dużą moc, która mogła unieszkodliwić działanie systemu Fibaro.

Przez kilkanaście minut naprzemiennie wzbudzano radiotelefony, nie powodowało to żadnych anomalii w działaniu systemu. Później zmierzono czas zadziałania modułu niezakłócanego, czas ten wyniósł w przybliżeniu t = 0,3 ms.

Po wprowadzeniu zakłóceń czas nieznacznie się wydłużył, w najgorszym wypadku wyniósł t = 0,8 ms.

Drugi test polegał na przysłonięciu odbiornika przez metalową obudowę. Z poprzednich doświadczeń wynikało, że blacha o grubości 2 mm skraca zasięg do kilku metrów, jednak puszka wykonana z kilku mm blachy mogła całkowicie zredukować zasięg modułu.

Podczas kolejnego testowego odpytywania modułów, moduł zasłonięty metalową obudową nie został wykryty przez centralę. Po kilkunastu retransmisjach został uznany jako martwy węzeł.

Zakrywanie modułów ciężko zakwalifikować do zakłóceń, które mogą wystąpić w trakcie normalnej eksploatacji, dlatego problemy spowodowane przez wszelkiego rodzaju przegrody i zasłony są wykrywane już na poziomie montażu systemu i nie mają wpływu na jego dalsze działanie.

Test systemu Nexo polegał na oddziaływaniu różnego rodzaju urządzeń, takich jak silniki elektryczne, transformatory. Urządzenia te są nieodzowne na placach budów a ich obecność nie wprowadzała żadnych zauważalnych uchybień w działaniu systemu.

Drugi test polegał na bezpośrednim oddziaływaniu na medium transmisyjne zakłóceniem wynikającym z obecności transformatora w jego bezpośrednim pobliżu.

Za pomocą podłączonych opraw ze źródłem żarowym do uzwojeń wtórnych transformatora, obciążono go do 50% wartości znamionowej, tak aby charakter obciążenia był rezystancyjny. Jako medium komunikacyjne zastosowano trzy rodzaje przewodu:

  • skrętka ekranowana FTP,
  • skrętka nieekranowana UTP,
  • przewód YtDY.

Wyniki testów dla poszczególnych przewodów były zgodne z założeniami, mianowicie zarówno dla skrętki ekranowanej, jak i nieekranowanej obecność transformatora nie powodowała żadnych zakłóceń.

Zgodnie z deklaracją producenta systemu Nexo, zakłócenia symetrycznie indukowały się zarówno na linii A, jak i B, wypadkowy sygnał zakłóceniowy wyniósł 0, dlatego nie miało to znaczenia dla poprawnego działania systemu. Jednak dla przewodu YtDY, obecność transformatora miała znaczenie. Moduł podłączony za pomocą tego przewodu co kilka chwil gubił komunikację, a opóźnienia w jego działaniu miejscami przekraczały czas 1 s.

Mobilność i uniwersalność

Mobilność oraz uniwersalność są to cechy, które nie są najważniejszymi przy wyborze systemu. Jednak mogą mieć istotne znaczenie w jego dalszym rozwoju.

Zdaniem instalatorów mobilność to główna cecha systemów bezprzewodowych. Najmniej mobilne natomiast są rozwiązania bazujące na zewnętrznych magistralach komunikacyjnych.

Użytkownicy często w pierwszym etapie prac nie wiedzą do końca, jakie funkcje ma spełniać ich system. Dlatego w trakcie montażu, a nawet eksploatacji, konieczne są zmiany i modyfikacje rozłożenia systemu. W tym wypadku systemy bezprzewodowe nie mają sobie równych, ponieważ w większości przypadków ich działanie nie jest w żaden sposób uzależnione od normalnej instalacji elektrycznej.

W przypadku systemu Fibaro, moduły wykonawcze mogą być zamontowane niemalże wszędzie tam, gdzie mogą być zasilone.

Systemy, które swoją komunikację opierają na rozwiązaniach przewodowych, nie są na tyle elastyczne.

Jeżeli na etapie projektowania nie zaplanuje się ewentualnych modyfikacji, ich późniejsze wcielenie w życie jest niemożliwe lub wiąże się z bardzo dużym nakładem finansowym.

Podobnie do systemów bezprzewodowych, dużą mobilność mają moduły, które komunikacje opierają na standardzie PLC. Jednak tyczy się to głównie aktorów, sensory często montowane są w miejscach, gdzie bezpośredni dostęp do zasilania jest ograniczony.

W systemach bezprzewodowych sensory często mają zasilanie bateryjne, dlatego ich mobilność jest niemalże nieograniczona w obrębie systemu.

Uniwersalność niesie ze sobą informację o ewentualnych możliwościach poszerzenia działania systemu o komponenty zewnętrznych firm. W tym wypadku jest to uzależnione od wykorzystanego standardu. Dla testowanych systemów najbardziej uniwersalnym jest zdecydowanie system Fibaro. Ponieważ w przeciwieństwie do swoich konkurentów wykorzystuje protokół otwarty.

System LCN daje możliwość dołączenia adapterów do systemu KNX, jednak to znacznie zwiększa koszty całej inwestycji.

Wnioski

Na bazie przeprowadzonych doświadczeń nie można jednoznacznie wytypować rozwiązania idealnego czy też najlepszego w stosunku do pozostałych. Każdy z omawianych standardów ma szereg zalet i wad, każdy z nich ma inne zastosowanie.

Dużym zaufaniem cieszą się systemy, których architektura opiera się na zewnętrznych magistralach, np. Nexo. Jednak każde rozwiązanie oparte na „statycznym” medium transmisyjnym wymaga od inwestora dużego nakładu finansowego na samym początku inwestycji lub konieczności kosztownej modernizacji architektury kablowej w przypadku zmian w systemie.

Systemy automatyki domowej, które komunikują się poprzez przewody instalacji elektrycznej, jak np. system LCN, w teorii narażone są na różnego rodzaju zakłócenia. W praktyce jednak na bazie zamontowanych systemów nie udało się potwierdzić tej hipotezy.

System LCN pracował zawsze stabilnie, nie powodując żadnych utrudnień w jego eksploatacji.

Systemy bezprzewodowe w stosunku do pozostałych rozwiązań w opinii instalatorów są najbardziej narażone na zakłócenia. Tej hipotezy także nie potwierdziły przeprowadzone doświadczenia, zwłaszcza przy instalacjach w obiektach do 200 m2.

Niestety, podczas pisania artykułu nie było możliwości przeprowadzenia doświadczeń w obiekcie większym niż 250 m2. Istnieje prawdopodobieństwo, że na inwestycjach o większej powierzchni, liczba różnorakich barier, przegród itp. destabilizowałaby pracę systemu.

Systemy bezprzewodowe mają bardzo dużą zaletę w postaci mobilnych modułów, dzięki czemu wszelkie zmiany w systemie są bezinwazyjne. Ta cecha jest bardzo ceniona u klientów, którzy coraz częściej sięgają właśnie po takie rozwiązania, wymuszając tym samym na producentach systemu ciągły rozwój ich technologii.

Systemy automatyki budowane na bazie komunikacji bezprzewodowej idealnie sprawdzają się w niewielkich obiektach, np. domkach jednorodzinnych. W przypadku gdy system ma zarządzać większym obiektem, pewniejszym rozwiązaniem wydaje się system przewodowy oparty na zewnętrznej magistrali.

Literatura

  1. Budynek inteligentny. Tom 1. Potrzeby użytkownika a standard budynku inteligentnego, pod red. Elżbiety Niezabitowskiej, Wydawnictwo Politechniki Śląskiej, 2005.
  2. D. Rodacki, Analiza porównawcza funkcjonalności mediów transmisyjnych w systemach automatyki budynkowej, praca dyplomowa magisterska, Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie, Szczecin 2013.

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!

Powiązane

Zastosowanie algorytmów ewolucyjnych do wielokryterialnej optymalizacji rozwoju sieci dystrybucyjnej SN

Zastosowanie algorytmów ewolucyjnych do wielokryterialnej optymalizacji rozwoju sieci dystrybucyjnej SN

Część sieci dystrybucyjnych wymaga modernizacji poprzez np. zastosowywanie nowoczesnej aparatury łączeniowej, zastosowanie telemechaniki, lokalizatorów zwarć, a także przebudowę części linii napowietrznych...

Część sieci dystrybucyjnych wymaga modernizacji poprzez np. zastosowywanie nowoczesnej aparatury łączeniowej, zastosowanie telemechaniki, lokalizatorów zwarć, a także przebudowę części linii napowietrznych SN na linie kablowe. Długoterminowe prognozy energetyczne przewidują w najbliższej przyszłości znaczny wzrost zużycia energii elektrycznej, ale wskazują również na duże możliwości jej oszczędzania. Wiele dokumentów i uregulowań na poziomie światowym, unijnym i krajowym mówi o konieczności zmniejszania...

Symulacyjne metody analizy funkcjonowania układów automatyki elektroenergetycznej

Symulacyjne metody analizy funkcjonowania układów automatyki elektroenergetycznej

Warunki, w jakich współcześnie pracują sieci i systemy elektroenergetyczne, mimo dużego postępu technologicznego, jaki niewątpliwie dokonał się na przestrzeni ostatnich kilkunastu lat, wcale nie uległy...

Warunki, w jakich współcześnie pracują sieci i systemy elektroenergetyczne, mimo dużego postępu technologicznego, jaki niewątpliwie dokonał się na przestrzeni ostatnich kilkunastu lat, wcale nie uległy poprawie. Paradoksalnie, można zaryzykować stwierdzenie, że ów postęp technologiczny, jaki obserwujemy we wszystkich dziedzinach techniki, po części sam się przyczynił do tego stanu.

Inteligentne algorytmy służące do zdalnego testowania układów zasilania i nadzorowania ciągłej pracy urządzeń elektronicznych

Inteligentne algorytmy służące do zdalnego testowania układów zasilania i nadzorowania ciągłej pracy urządzeń elektronicznych

Do jednych z ważniejszych wyzwań, jakie stoją przed zespołami tworzącymi i wdrażającymi zaawansowane urządzenia elektroniczne, należy stworzenie takiej platformy sprzętowo-programowej, która zapewni możliwość...

Do jednych z ważniejszych wyzwań, jakie stoją przed zespołami tworzącymi i wdrażającymi zaawansowane urządzenia elektroniczne, należy stworzenie takiej platformy sprzętowo-programowej, która zapewni możliwość zdalnego testowania tych urządzeń, nie tylko na etapie produkcji, ale również w czasie ich pracy ciągłej. Duży wybór rozwiązań w zakresie transmisji danych (popularne sieci lokalne, technologie specjalizowane la przemysłu, sieci komórkowe….) oraz różnorodne aplikacje infrastrukturalne dają szerokie...

Właściwości eksploatacyjne ogniw litowych

Właściwości eksploatacyjne ogniw litowych

Akumulatory zbudowane z ogniw litowych pojawiły się w komercyjnym zastosowaniu na początku lat 90. i szybko zaczęły się upowszechniać. Dziś dostępne są różne odmiany akumulatorów litowych, a ich popularność...

Akumulatory zbudowane z ogniw litowych pojawiły się w komercyjnym zastosowaniu na początku lat 90. i szybko zaczęły się upowszechniać. Dziś dostępne są różne odmiany akumulatorów litowych, a ich popularność bardzo szybko rośnie.

Układy zasilania z wbudowaną automatyką SZR

Układy zasilania z wbudowaną automatyką SZR

Zapewnienie bezprzerwowej pracy urządzeń elektrycznych lub minimalizacja czasu przerwy, w przypadku zaniku napięcia sieci zasilającej, często stanowi jeden z głównych wymogów dla wielu gałęzi przemysłu....

Zapewnienie bezprzerwowej pracy urządzeń elektrycznych lub minimalizacja czasu przerwy, w przypadku zaniku napięcia sieci zasilającej, często stanowi jeden z głównych wymogów dla wielu gałęzi przemysłu. Oczywiste jest, że przerwa w zasilaniu powoduje straty materialne związane z zatrzymaniem produkcji bądź wydobycia surowców, ale istnieją sytuacje, w których może być przyczyną bardziej dotkliwych skutków, tj. uszkodzenia wykorzystywanej aparatury i maszyn lub zagrożenia dla zdrowia i życia personelu...

Jaka jest cena inteligentnego domu i co się na nią składa?

Jaka jest cena inteligentnego domu i co się na nią składa?

Technologia inteligentnego domu nie jest już odległą przyszłością ani barierą finansową nie do pokonania. Minimalizacja urządzeń i postęp techniczny sprawiły, że rozwiązanie jest już w zasięgu każdego...

Technologia inteligentnego domu nie jest już odległą przyszłością ani barierą finansową nie do pokonania. Minimalizacja urządzeń i postęp techniczny sprawiły, że rozwiązanie jest już w zasięgu każdego posiadacza domu. Co więcej, zgodnie z prawem, po roku 2020 będzie to konieczność w każdym nowo powstałym budynku.

Niskonapięciowy przemiennik częstotliwości w awaryjnych stanach pracy napędu

Niskonapięciowy przemiennik częstotliwości w awaryjnych stanach pracy napędu

Artykuł analizuje przypadkowo zachodzące reakcje i odporność przemiennika częstotliwości na zdarzenia awaryjne w torze prądowym napędu. Autor proponuje stanowisko badawcze wymuszające awaryjne stany pracy...

Artykuł analizuje przypadkowo zachodzące reakcje i odporność przemiennika częstotliwości na zdarzenia awaryjne w torze prądowym napędu. Autor proponuje stanowisko badawcze wymuszające awaryjne stany pracy przemiennika częstotliwości, zarówno po jego stronie zasilania, jak i silnikowej oraz omawia wyniki badań wpływu tych wymuszeń na pracę przemiennika częstotliwości.

Dobór urządzeń sterujących dla adaptacyjnego systemu sterowania (część 1.) - kryteria doboru urzadzeń

Dobór urządzeń sterujących dla adaptacyjnego systemu sterowania (część 1.) - kryteria doboru urzadzeń

W artykule przedstawiono wymagania techniczne i analizę właściwości technicznych programowalnych elementów kontrolera automatyki oraz układów mikroprocesorowych, porównanie IPC, PLC, PAC i MC. Wymieniono...

W artykule przedstawiono wymagania techniczne i analizę właściwości technicznych programowalnych elementów kontrolera automatyki oraz układów mikroprocesorowych, porównanie IPC, PLC, PAC i MC. Wymieniono też czynniki wpływające na eksploatację systemów.

Zastosowanie enkoderów w serwonapędach - wprowadzenie

Zastosowanie enkoderów w serwonapędach - wprowadzenie

W artykule omówione zostały podstawowe zalety stosowania enkoderów w serwonapędach.

W artykule omówione zostały podstawowe zalety stosowania enkoderów w serwonapędach.

Prototypowy system kontroli i sterowania układami zabezpieczeń i oszczędności energii domu jednorodzinnego

Prototypowy system kontroli i sterowania układami zabezpieczeń i oszczędności energii domu jednorodzinnego

Charakterystykę i perspektywy rozwojowe systemów zabezpieczeń i automatyki budynku opisano w [1]. System „otwarty” powinien zatem wyróżniać się szczegółowym schematem połączeń elektrycznych i wykazem zastosowanych...

Charakterystykę i perspektywy rozwojowe systemów zabezpieczeń i automatyki budynku opisano w [1]. System „otwarty” powinien zatem wyróżniać się szczegółowym schematem połączeń elektrycznych i wykazem zastosowanych układów elektronicznych.

Wymagania i zadania współczesnych systemów informatycznych sterowania i wspomagania pracy jednostek wytwórczych w Krajowym Systemie Energetycznym

Wymagania i zadania współczesnych systemów informatycznych sterowania i wspomagania pracy jednostek wytwórczych w Krajowym Systemie Energetycznym

Głównym celem artykułu jest przybliżenie wymagań i zadań wybranych systemów teleinformatycznych mających na celu pozyskiwanie danych i informacji oraz właściwe zarządzanie pracą węzłów wytwórczych i jednostek...

Głównym celem artykułu jest przybliżenie wymagań i zadań wybranych systemów teleinformatycznych mających na celu pozyskiwanie danych i informacji oraz właściwe zarządzanie pracą węzłów wytwórczych i jednostek generacyjnych w KSE.

Oblicza nowoczesnej automatyki - targi Hannover Messe 2017 - część 2

Oblicza nowoczesnej automatyki - targi Hannover Messe 2017 - część 2

Targi poświęcone automatyce i robotyce, które odbyły się w dniach 24-28 kwietnia w Hannover Messe, były okazją do prezentacji oferty setek firm i produktów, systemów oraz usług, bez których wdrożenie istnienie...

Targi poświęcone automatyce i robotyce, które odbyły się w dniach 24-28 kwietnia w Hannover Messe, były okazją do prezentacji oferty setek firm i produktów, systemów oraz usług, bez których wdrożenie istnienie i rozwój idei "Industry 4.0" nie byłby możliwy. W halach centrum targowego w Hanowerze przedstawiono zatem najnowsze osiągnięcia w dziedzinie narzędzi przeznaczonych dla elektroinstalatorów, kabli i przewodów oraz wszelkiego osprzętu instalacyjnego, ochrony przeciwporażeniowej, ochrony przeciwpożarowej,...

Oblicza nowoczesnej automatyki - targi Hannover Messe 2017 - część 1

Oblicza nowoczesnej automatyki - targi Hannover Messe 2017 - część 1

W dniach 24-28 kwietnia, Hanower znalazł się w centrum zainteresowania szeroko rozumianej branży automatyki. Olbrzymie hale Hannover Messe, istnego miasta w mieście, wypełniały technologiczne nowości oraz...

W dniach 24-28 kwietnia, Hanower znalazł się w centrum zainteresowania szeroko rozumianej branży automatyki. Olbrzymie hale Hannover Messe, istnego miasta w mieście, wypełniały technologiczne nowości oraz gwar rozmów ekspertów i specjalistów z każdego możliwego sektora automatyki, przedstawicieli świata biznesu i nauki oraz mediów branżowych, wykonawców, konstruktorów, projektantów i pasjonatów.

Automatyka SZR w nowoczesnych układach zasilania

Automatyka SZR w nowoczesnych układach zasilania

W artykule przedstawiono wymagania stawiane układom zasilania oraz przedstawiono najczęstsze rozwiązania układowe. Zaprezentowano także cechy nowoczesnego automatu SZR na przykładzie urządzenia opracowanego...

W artykule przedstawiono wymagania stawiane układom zasilania oraz przedstawiono najczęstsze rozwiązania układowe. Zaprezentowano także cechy nowoczesnego automatu SZR na przykładzie urządzenia opracowanego w Instytucie Tele- i Radiotechnicznym.

Regulacja temperatury oleju prasy hydraulicznej w zakładzie produkcji papieru

Regulacja temperatury oleju prasy hydraulicznej w zakładzie produkcji papieru

Autorzy przeanalizowali optymalne warunki pracy prasy hydraulicznej pracującej w zakładzie wytwórstwa papieru w oparciu o pomiary temperatury czynnika roboczego, jakim jest olej hydrauliczny. Analiza służyć...

Autorzy przeanalizowali optymalne warunki pracy prasy hydraulicznej pracującej w zakładzie wytwórstwa papieru w oparciu o pomiary temperatury czynnika roboczego, jakim jest olej hydrauliczny. Analiza służyć ma optymalnej regulacji nastaw dla pracy układu chłodzenia w stosunku do obciążenia maszyny oraz warunków otoczenia zewnętrznego w celu zapewnienia najdłuższego możliwego okresu eksploatacji maszyny ze szczególnym uwzględnieniem pracy elementów hydraulicznych wysokiego ciśnienia, które stanowią...

Integracja elementów instalacji klasycznej z systemami automatyki budynkowej na przykładzie LCN i KNX

Integracja elementów instalacji klasycznej z systemami automatyki budynkowej na przykładzie LCN i KNX

W artykule przedstawiono wybrane aspekty integracji urządzeń „klasycznych” z systemami BAS na przykładzie elementów LCN i KNX.

W artykule przedstawiono wybrane aspekty integracji urządzeń „klasycznych” z systemami BAS na przykładzie elementów LCN i KNX.

Optymalizacja współpracy prosumentów z wykorzystaniem IoT - Internetu Rzeczy

Optymalizacja współpracy prosumentów z wykorzystaniem IoT - Internetu Rzeczy

Autorzy artykułu zajęli się problematyką tzw. Internetu Rzeczy (ang. Internet of Things – IoT). Kolejno opisują jego istotę, aplikacje zaimplementowane w systemie operacyjnym licznika, sprawy wymiany...

Autorzy artykułu zajęli się problematyką tzw. Internetu Rzeczy (ang. Internet of Things – IoT). Kolejno opisują jego istotę, aplikacje zaimplementowane w systemie operacyjnym licznika, sprawy wymiany informacji między urządzeniami zainstalowanymi u prosumenta i proces przetwarzania danych pozyskanych z jego instalacji oraz dobór obciążenia związanego z minimalizacja kosztu energii z KSE.

Charakterystyka zaawansowanych architektur sterowników PLC (cz. 1 – sprzęt)

Charakterystyka zaawansowanych architektur sterowników PLC (cz. 1 – sprzęt)

W artykule przedstawiono współczesne zaawansowane sterowniki PLC, oferowane przez większość producentów tego rodzaju sprzętu. Dokonano w szczególności porównania ich z prostszymi odpowiednikami, a także...

W artykule przedstawiono współczesne zaawansowane sterowniki PLC, oferowane przez większość producentów tego rodzaju sprzętu. Dokonano w szczególności porównania ich z prostszymi odpowiednikami, a także szczegółowo opisano parametry czyniące z nich zaawansowane komputerowe systemy przemysłowe.

Mechanizmy automatycznej identyfikacji, konfiguracji i wymiany danych z modułami wewnętrznymi inteligentnego urządzenia kontrolno-pomiarowego

Mechanizmy automatycznej identyfikacji, konfiguracji i wymiany danych z modułami wewnętrznymi inteligentnego urządzenia kontrolno-pomiarowego

W artykule opisano koncepcję identyfikacji i konfiguracji jednostki centralnej i modułów wewnętrznych w systemie rozproszonym.

W artykule opisano koncepcję identyfikacji i konfiguracji jednostki centralnej i modułów wewnętrznych w systemie rozproszonym.

Precyzja synchronizacji czasu w sieci Ethernet z wykorzystaniem protokołu IEEE 1588 dla potrzeb wytwarzania synchrofazorów

Precyzja synchronizacji czasu w sieci Ethernet z wykorzystaniem protokołu IEEE 1588 dla potrzeb wytwarzania synchrofazorów

Artykuł przedstawia technologię synchronizacji czasu pomiędzy urządzeniami w sieci Ethernet, z wykorzystaniem protokołu IEEE 1588. Opisuje układ, w którym zaimplementowano synchronizację czasu za pomocą...

Artykuł przedstawia technologię synchronizacji czasu pomiędzy urządzeniami w sieci Ethernet, z wykorzystaniem protokołu IEEE 1588. Opisuje układ, w którym zaimplementowano synchronizację czasu za pomocą IEEE 1588 oraz przedstawia wyniki testów uzyskanej dokładności synchronizacji czasu. Uzyskana precyzja synchronizacji pozwala wykorzystać metodę do synchronizacji czasu w celu wyznaczania synchrofazorów.

Charakterystyka i perspektywy rozwojowe systemów zabezpieczeń i automatyki budynku

Charakterystyka i perspektywy rozwojowe systemów zabezpieczeń i automatyki budynku

Autorzy scharakteryzowali systemy zabezpieczeń budynku przed włamaniem, napadem i pożarem. Opisali stosowane rozwiązania i ich dodatkowe funkcje umożliwiające automatyzację i sterowanie pracą przyłączonych...

Autorzy scharakteryzowali systemy zabezpieczeń budynku przed włamaniem, napadem i pożarem. Opisali stosowane rozwiązania i ich dodatkowe funkcje umożliwiające automatyzację i sterowanie pracą przyłączonych urządzeń i oświetlenia. Przedstawili też wykorzystywane w tych systemach podzespoły i czujniki oraz omówili ich możliwe zastosowanie w celu zapewnienia energooszczędności cieplnej i elektrycznej budynku.

Systemy sterowania i nadzoru w stacjach elektroenergetycznych

Systemy sterowania i nadzoru w stacjach elektroenergetycznych

Autor przedstawił problematykę systemów sterowania i nadzoru w stacjach elektroenergetycznych. Omówił ich architekturę, komunikację sieciową oraz stosowane w nich technologie i topologie sieciowe, nadto...

Autor przedstawił problematykę systemów sterowania i nadzoru w stacjach elektroenergetycznych. Omówił ich architekturę, komunikację sieciową oraz stosowane w nich technologie i topologie sieciowe, nadto przedstawił urządzenia i funkcjonalności systemów sterowania i nadzoru, rodzaje realizacji oraz zwrócił szczególną uwagę na trendy rozwiązań tych systemów i ich wykorzystanie w ramach Smart Grid.

Zastosowanie standardu IEC 61850 w elektroenergetyce

Zastosowanie standardu IEC 61850 w elektroenergetyce

W artykule o wykorzystaniu standardu IEC 61850 „Systemy i sieci komputerowe w stacjach elektroenergetycznych” w elektroenergetyce. Autorzy m.in. przybliżają podstawowe informacje zawarte w normie IEC 61850,...

W artykule o wykorzystaniu standardu IEC 61850 „Systemy i sieci komputerowe w stacjach elektroenergetycznych” w elektroenergetyce. Autorzy m.in. przybliżają podstawowe informacje zawarte w normie IEC 61850, omawiają wymagania stawiane standardowi IEC 61850, sposób modelowania parametrów automatyki elektroenergetycznej w stacji oraz węzły logiczne reprezentujące funkcje lub urządzenia występujące w elektroenergetyce. Poruszają też temat komunikacji poprzez mechanizmy zdefiniowane w modelu GSE, a w...

Enkodery liniowe i obrotowe - wybrane rozwiązania

Enkodery liniowe i obrotowe - wybrane rozwiązania

Publikacja traktując o enkoderach charakteryzuje optoelektroniczne enkodery inkrementalne. Ponadto przedstawia przykłady praktycznego wykorzystania enkoderów wykorzystujących magnetyczną detekcję przesunięcia...

Publikacja traktując o enkoderach charakteryzuje optoelektroniczne enkodery inkrementalne. Ponadto przedstawia przykłady praktycznego wykorzystania enkoderów wykorzystujących magnetyczną detekcję przesunięcia lub kąta obrotu oraz zastosowanie enkoderów w rozwiązaniach turbin wiatrowych.

Komentarze

Copyright © 2004-2019 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
Portal Budowlany - Elektro.info.pl

Ta witryna wykorzystuje pliki cookies do przechowywania informacji na Twoim komputerze. Pliki cookies stosujemy w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. W każdym momencie możesz dokonać zmiany ustawień przeglądarki dotyczących cookies. Nim Państwo zaczną korzystać z naszego serwisu prosimy o zapoznanie się z naszą polityką prywatności oraz Informacją o Cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce Prywatności oraz Informacji o Cookies. Administratorem Państwa danych osobowych jest Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.K., nr KRS: 0000537655, z siedzibą w 04-112 Warszawa, ul. Karczewska 18, tel. +48 22 810-21-24, właściciel strony www.elektro.info.pl. Twoje Dane Osobowe będą chronione zgodnie z wytycznymi polityki prywatności www.elektro.info.pl oraz zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r i z Ustawą o ochronie danych osobowych Dz.U. 2018 poz. 1000 z dnia 10 maja 2018r.